Showing posts with label Phạm Duy. Show all posts
Showing posts with label Phạm Duy. Show all posts

1.01.2012

Mười Bẩy Tình Ca Bất Tử - Phạm Duy soạn Lời Việt

Bạn,

Tôi góp lại mấy bài viết gần đây rồi thêm vào cuối bản cũ rồi mang lên đây để bạn đọc rảnh rang thì mời bạn đem về xem từ từ.

https://drive.google.com/file/d/0B0V9ccsXTeLZTHlDZEJ1QTR2dWs/view?usp=sharing



Ấn nút tải về (download) theo hình sau:


***

Tôi tình cờ ghé thăm trang Phố Xưa của các fan cô Khánh Ly, do các cựu thành viên Đặc Trưng sáng lập (các nick hộp sữa hộp bơ hshb, và Hư Vô), thì tình cờ gặp được một post của anh Vanchus, cũng là một cựu thành viên dactrung. Anh post nhạc tờ của tập nhạc 17 bài tình ca bất tử, do nhạc sĩ Phạm Duy soạn lời Việt và xuất bản trước 75. Xem kỹ lại thì tập nhạc do trang web amnhac.fm phụ trách scan thành PDF. Xin cám ơn các bạn đã bỏ thì giờ làm việc này.

Nhận thấy các bài nhạc này thật hay, với lời nhạc thật trau chuốt, được viết trước 75 - giai đoạn sung sức nhất, sáng tạo nhất của nhạc sĩ - tôi muốn đem toàn bộ các bài nhạc đó lên post này để các bạn cùng thưởng thức. Xin cảm ơn nhạc sĩ đã có ý sưu tầm và viết lời Việt để phổ cập những tác phẩm này đến người Việt chúng ta, từ thế hệ này qua thế hệ khác, và mãi mãi về sau.

Ngoài ra, một số các bài nhạc khác của nhạc sĩ Phạm Duy ở đây, mời bạn cùng xem:

http://bit.ly/phamduy01

https://plus.google.com/u/0/photos/105057772722650370165/albums/5628717909918384097





3.24.2011

Phân tích bài dịch: Chuyện Tình (Love Story)

Bạn,

Thấy mấy bài nhạc in cũ trước 75 mình rất cảm động. Ngay cả bên Mỹ này bây giờ mua nhạc bản cũng là một xa xỉ, vì một bài từ 3 tới 4 đồng, không biết sao mua ly cafe tôi không tiếc, mà 2 ly cafe = một nhạc bản thì lại tiếc! Có lẽ vỉ bên Mỹ sách nhạc họ hay gom lại vào một quyển và bán chung từ 15$ tới 25$ một quyển, tùy theo độ dày, mỗi quyển 20 bài nhạc là ít, vậy thì mỗi bài chỉ có một đồng mà thôi. Có lẽ vì vậy mà tôi rất ít khi nào mua nhạc tờ chăng?

Hồi trước 75 thì tôi còn bé xíu, đâu có tiền mà mua mấy nhạc tờ, mà cũng chưa biết thích nhạc nữa, chỉ biết mê dích hình, chơi con thú, và đọc truyện Xì trum, Phan tân, Sĩ phú, Lục kỳ, ... mà thôi.

Để cho blog khỏi bị ... mốc, tôi sẽ lục tìm mấy bản nhạc hay, nhạc ngoại lời Việt, trước 75 đem lên bàn cân mổ xẻ. Viết mỗi ngày chút chút, khi nào hết ý kiến ý cò thì sang bài khác.

***

Trước tiên là bài Love Story - Chuyện Tình - Lời Việt Phạm Duy


3.06.2010

Việt Nam, Việt Nam (Phạm Duy)

Một nhạc phẩm quá tuyệt diệu, được trình tấu thật trang trọng. Mỗi lần nghe lại là hoctro có goose bumps (nổi da gà ?) và cảm thấy tự hào và yêu nước Việt mình dễ sợ. Làm việc trong sở cũng phải giữ tư cách vì là hãng đa quốc gia, không thôi họ chê dân VN mình.



Việt Nam Việt Nam -
chung khúc trường ca Mẹ Việt Nam của Phạm Duy
phần hòa âm của nhạc sĩ Lê Văn Khoa
Ban hợp xướng Ngàn Khơi trình bày cùng với Festival Orchestra do nhạc trưởng Trần Chúc điều khiển
http://www.youtube.com/watch?v=1c6OpC0te5k***


Sau đây là trích đoạn trong ấn bản điện tử "Học và Hành" của nhạc sĩ Phạm Duy:

Mẹ Việt Nam có bài kết là chung Khúc Việt Nam, Việt Nam.Đó là một bài hát phổ thông nhất từ 1960 cho tới năm 2000. Đó là nguyện ước của tác giả, không muốn Việt Nam bị phân chia thành 2 đối lực, thế nhưng cho tới 2009, sau nhiều sự chia rẽ, chia ly, oán thù… hố sâu giữa người VN vẫn chưa lấp được một milimét và bản thân tác giả cũng là một nạn nhân ngây thơ bị hụt chân, rơi vào cái hố thù hận nghìn đời đó, sau khi chọn sự trở về quê hương để sống nốt đời mình. Than ôi và than ôi !





Bài Việt Nam Việt Nam có giai điệu thuần túy ngũ cung sol sib do re mib với chuyển hệ ở đoạn cuối lab sib do re mib, nghĩa là thuần túy việt nam nên rất dễ hát, dễ thuộc.

3.04.2010

Học và Hành (hay là Những Trang Hồi Âm)

Bạn mến,

Giờ này năm ngoái (2009), sau khi đã viết một loạt bài phân tích một số nhạc phẩm của nhạc sĩ Phạm Duy (ns PD), tôi bèn nảy ra ý định viết một bài viết trình bày các cách thức phát triển ý nhạc từ nhạc đề, thành câu, thành đoạn, rồi thành cả bài của nhạc sĩ Phạm Duy. Tất nhiên, những lý thuyết nhạc ấy đều từ sách vở Âu Mỹ, và từ sách Đường Về Dân Ca (cũng của ns PD). Tôi có đặt ra nhiều câu hỏi bằng điện thư, và được ông rất sốt sắng trả lời qua nhiều bài viết ngắn về nhiều giai đoạn sáng tác của ông. Tôi học hỏi được rất nhiều, nhất là cách ông học nhạc từ đâu, ra sao, v.v. những điều này chưa hề được viết lại trong các bộ Hồi Ký. Khi tôi viết xong bài viết 60 trang của tôi (
"Tìm Hiểu Nhạc Phạm Duy" thì các bài viết của ông cũng đã lên đến gần 200 trang! Ông gom lại và tạm đặt tên chúng là Những Trang Hồi Âm. Từ Saigon, ông gửi tặng riêng tôi một bản của quyển sách do ông tự in ra rồi đóng bìa lại, làm tôi rất cảm kích.

Gần đây, sau gần một năm kể từ ngày quyển sách ấy ra đời, trong một dịp hỏi thăm, tôi có đề nghị ông đem toàn bộ các bài viết ấy lên mạng. Thâm tâm, lúc nào tôi cũng thấy đây là một tài liệu rất, rất bổ ích cho những người yêu âm nhạc Phạm Duy và muốn tìm hiểu thấu đáo hơn, và nhạc sĩ đã chấp thuận.

Mời bạn đọc bước vào trang này để cùng tìm hiểu thế giới âm nhạc của nhạc sĩ Phạm Duy với quyển sách "Học Và Hành (hay là Những Trang Hồi Âm.)"

http://www.phamduy.com/HocVaHanh/00MoDau.html

Thân mến,

12.27.2009

"Hè 42" - Tản mạn về "Nhạc Ngoại Lời Việt"

Hè đã tới rồi
Mùa hè cười vui
Cởi phăng áo đời
Hè đi phơi phới
Hè ru sóng nguôi
Nhẹ như ra khơi
Hè hâm nóng nơi
Nằm trên cát chơi
Hè ân ái ơi




Đó là một phần lời dịch sang tiếng Việt của nhạc sĩ Phạm Duy từ bài "The Summer Knows" của Michel Legrand. Tôi thích cả bài dịch này lắm, vì nó có cái gì đó rất mạnh bạo, quên sự đời, bất chấp hậu quả của cái tuổi 17 bẻ gãy sừng trâu. "Cởi phăng", "phơi phới". Tôi thấy được một cách diễn tả khác về mùa hè của nhạc sĩ, cũng "bạo phổi" như hai bài nhạc hè khác của ông là "Hạ Hồng" và "Ngày Tháng Hạ".





Dạo gần đây tôi thích đọc những sách vở nói về cách viết lời cho một bài nhạc. Quả là có một thế giới khác, trong đó những kỹ thuật viết lời được phân tích, xắp xếp chặt chẽ thành những luật lệ hẳn hoi. Tiêu biểu nhất là một bộ sách ba quyển của bà Sheila Davis với các tựa đề: "Successful Lyric Writing", "The Craft of Lyric Writing", và "The Songwriters' Ideas Book" (mà tôi đã giơí thiệu ở một post trước.) Cũng nhờ nhà sách Borders lâu lâu lại gửi một cái coupon 30% off mà tôi đã tậu được cả ba quyển.

Bài "The Summer Knows" như trên là một thí dụ thú vị về các cách viết lời khác nhau dựa trên cùng một giai điệu. Tìm hiểu kỹ thì ông Michel Legrand, nhà soạn nhạc tài ba của Pháp quốc không có khiếu viết lời cho nhạc của ông, do đó ông khôn ngoan tìm đến các người viết lời có hạng để viết lời cho nhạc của ông. Thập niên 60 và 70 ông rất nổi tiếng ở Mỹ với các nhạc phẩm bất hủ là "The Summer Knows", "I Will Wait For You", và "The Windmills of Your Mind", thắng nhiều Oscars và Grammy awards.

http://en.wikipedia.org/wiki/Michel_Legrand



Hãy lần lượt xem lời Pháp và Anh:

C'était l'été 42
On hésitait
Encore un peu
Entre l'amour et l'amitié
Et puis un jour
Tout simplement tu t'es offerte


C'était l'été 42
J'avais quinze ans
Tu étais belle
Autour de nous c'était la guerre
Et moi dans tes bras
Je criais : je t'aime !
Dans mes bras
Tu pleurais : je t'aime
On avait peur
On était heureux


[x2:]
C'était l'été 42
J'avais quinze ans
Tu étais belle
C'était l'été de mon premier amour

***

The summer smiles, the summer knows,
and unashamed, she sheds her clothes.
The summer smoothes the restless sky,
And lovingly she warms the sand on which you lie.


The summer knows, the summer's wise,
she sees the doubts within your eyes,
And so she takes her summertime,
tells the moon to wait and the sun to linger,
Twist the world around her summer finger.
Lets you see the wonder of it all,


And if you learned your lesson well,
There's little more for her to tell,
One last caress, it's time to dress for fall.

***
Ta thấy nhạc lời Pháp thật hồn nhiên ngây thơ, khi nói đến một tình cảm ngại ngần giữa tình bạn và tình yêu, trong bối cảnh chiến tranh, cảnh tay trong tay, thật hạnh phúc mà cũng thật lo âu vì tình yêu quá mong manh. Bài hát kết thúc với một dấu ấn khó phai: một tình yêu đầu đời, anh còn quá trẻ (chỉ mới 15), em thì quá đẹp, mùa hè và tình yêu đầu tiên trong đời của chàng.

Nhạc lời Mỹ thì mạnh bạo hơn với những ẩn dụ táo bạo "and unashamed, she sheds her clothes" mà nhạc sĩ PD đã khéo léo dịch thành "Cởi phăng áo đời, hè đi phơi phới" (unashamed thì mới đi phơi phới được chứ? - cùng cách nâng cấp quần áo thành áo đời). Nhưng đọc kỹ lời Mỹ, thi thấy nó không có ép-phê như lời Pháp. Tỷ như đoạn cuối: "Hè ve vuốt lần cuối, rồi Hè sẽ mặc áo Thu vào" không "ấn tượng" cho lắm. Đọc kỹ lời Mỹ để thấm thía cách chuyển dịch thoát nghĩa của nhạc sĩ Phạm Duy: "Mùa Thu bước về, lê thê..." Ba âm "ê" (về, lê, thê) liền nhau đã kéo dài cái mùa thu sắp đến ra, làm ta càng tiếc cho mùa Hè chưa hết mà đã xa ... Nhạc sĩ đã cho biết dụng ý của câu chót như sau:

Với lời ca của bài HÈ 42 (The Summer Knows) này, tôi còn cố gắng nói tới một chút hạnh phúc trong thời gian ngắn ngủi của đời người là mùa hè. Hãy vui lên, hãy yêu đi trước khi mùa Thu của đời mình lê thê bước tới. - Phạm Duy (Ngàn Lời Ca Khác)

Tóm lại, dịch từ một bài nhạc từ ngôn ngữ này qua ngôn ngữ khác, cũng như viết lời cho giai điệu là một chuyện không dễ làm.



Tôi cũng muốn bạn để chút thời gian suy nghĩ và so sánh họ với những nhạc sĩ Việt của chúng ta, để thấy quan điểm chính trị đã làm giữa chúng ta, rồi giữa chúng ta vơí nghệ sĩ đã xa cách nhau ra sao.



Học Trò,
27/12/2009