Góc Học Trò - Hoctro's Place: Duy Cường

Showing posts with label Duy Cường. Show all posts

3.22.2026

Khói Trời Mênh Mông – Vài cảm nghĩ

Gần đây, nhân nghe lại nhạc phẩm “Khói Trời Mênh Mông” trong một CD cũ nhan đề “Đá Xanh”, với chủ đề nhạc tình của Lê Uyên Phương và Trịnh Công Sơn (TCS), tôi lan man nghĩ về các chuyện bên lề, sau đó viết xuống đây gọi là chia xẻ với các bạn yêu âm nhạc đồng điệu.

1. Ca Từ

“Khói Trời Mênh Mông” (KTMM) [1] không được nổi tiếng lắm như các nhạc phẩm khác của TCS nói chung và của tập nhạc có cùng tên, xuất bản năm 1972.[2] Trong 12 bài ở danh sách, có lẽ hai bài nổi tiếng nhất là “Tưởng Rằng Đã Quên” và “Yêu Dấu Tan Theo”. Tuy nhiên, ca từ của KTMM cũng rất xuất sắc, không kém gì hai bài trên.

Xuyên suốt cả bài hát là cả một không gian bao la bàng bạc (áo em gió lộng, những đêm gió lộng, gió trời lênh đênh, giữa trời hư không) xen kẽ với những chi tiết nhỏ (cỏ lá buồn tênh, dấu chim xa nguồn, những cánh bèo xanh) để làm tương phản khung cảnh ấy. Không những bao la cả về không gian mà cả về thời gian (tháng năm quá rộng) làm tác giả liên tưởng đến người yêu đang thấp thoáng đâu đây. Những cảm giác lẫn lộn giữa thực và ảo này quả thực đã làm tăng sự “lãng đãng” của nhạc phẩm rất nhiều. Ta biết sự mất mát “em” là có thực (bây giờ ta nhìn khói trời mênh mông, tên em là vết thương khô), nhưng sao ta vẫn thấy em đang còn ở đây, vẫn muốn biết em đang nghĩ gì (có còn trong em những cây nến hồng, những cầu qua sông, những chút tình duyên).

Một cuộc tình cũng rất lãng đãng, được gói gọn lại trong vài câu:

Còn gì đâu những môi xưa hồng
Vùng tuổi xanh thoảng bay như gió
Ngày rồi qua tháng năm đâu ngờ
Tên em là vết thương khô

Cái kết luận thật bất ngờ! Tôi liên tưởng đến một bài hát khác tả thực hơn nhiều nhưng cũng đầy sự luyến tiếc không kém là bài Michèle với tiếng hát Gérard Lenorman [3]:

Michèle, c'est bien loin tout ça
Les rues, les cafés joyeux
Mêmes les trains de banlieue
Se moquent de toi, se moquent de moi

2. Nhạc thuật

Tôi nghĩ phiên khúc của bài nhạc rất hay, các câu nhạc đối nhau rất chỉnh. Câu nhạc được ngắt thành những đoạn hai chữ rất gọn ghẽ, rất phù hợp với điệu valse nhẹ nhàng kể lể. Các chữ có tính chất không gian hay quan trọng đều được đặt ở những nhịp mạnh (phố xưa, dấu đạn, cỏ lá, buồn tênh, áo lộng, bay như gió, vết thương khô, hư không, v.v.).

TCS chọn âm giai trưởng rất phù hợp vì nó có vẻ buồn lãng đãng và bao la hơn là dùng âm giai thứ. Dùng âm giai trưởng cũng tránh được việc phải dùng các nốt nhạc ở hợp âm V7 để hóa giải về chủ âm I như ở âm giai thứ.

Điệp khúc theo tôi không được đặc sắc như ở phiên khúc, vì nó không có một nét nhạc thật riêng biệt, nó nghe như những bài không nổi tiếng khác của TCS. Nếu không có hai câu cuối với ca từ xuất sắc đã cứu vãn:

Ngày rồi qua tháng năm đâu ngờ
Tên em là vết thương khô

thì có lẽ cả điệp khúc ta có thể gọi là một thất bại chăng? Và có lẽ vì thế mà nhạc phẩm không nổi tiếng chăng, cho dù phiên khúc rất đạt?

Và chính tại điểm này mà tôi muốn nhấn mạnh đến cái tài tình của người hòa âm phối khí, đã mặc thêm áo, kết thêm hoa cho nhạc phẩm, làm cho cái đã hay lại càng hay thêm, còn cái không hay lắm thì tìm cách sửa để cho cái hay nổi bật và tương phản lên thêm. Từng bài, từng bài, người nghệ sĩ diễn dịch những nhạc phẩm đã hay chưa thành danh trên vòm trời âm nhạc theo phong cách của mình, dẫn dắt người nghe một cách vô tình hay cố ý thưởng thức nhạc theo một phong cách hòa âm riêng, cá tính riêng, qua đó nâng cao nghệ thuật thưởng thức âm nhạc của người nghe.

3. Hòa Âm Phối Khí

Đây là một đề tài thuộc loại “không bao giờ cạn” của riêng tôi! Mỗi lần tôi nghe một nhạc phẩm nào, Á hay Âu, cổ điển hay thời trang, tôi đều lắng nghe xem người nhạc sĩ đã làm những gì để mô tả ý nhạc. Tôi đánh giá rất cao sự thưởng ngoạn của giới sành điệu Việt Nam, hỏi thì hầu như ai cũng thích Paul Mauriat, Richard Clayderman, ABBA, Bee Gees, rồi gần đây là Céline Dion, Andreas Bocelli (với đĩa nhạc Amore qua tài nghệ phối nhạc của David Foster). Nhạc Pháp thì ai mà chẳng biết các ca sĩ thời xưa 60’, 70’ như Dalida, Sylvie Vartan, Francoise Hardy, France Gall, Christophe, Pierre Bachelet v.v và v.v. Điều tôi muốn nói tới là các ca sĩ nhạc sĩ trên, ngoài tiếng hát, đều có lối hòa âm phối khí riêng, làm tăng thêm sức mạnh của bản nhạc rất nhiều. Chúng ta thảy đều được nuôi dưỡng và lớn lên trong môi trường nhạc lành mạnh ấy, nên có lẽ rất “khó tính” (picky) mỗi khi nghe nhạc.

Cho nên, nếu “Khói Trời Mênh Mông” được phối nhạc bởi một ai khác, thì có lẽ tôi đã cho “qua phà” rồi, nhưng vì do nhạc sĩ Duy Cường (DC) hòa âm nên tôi bèn lắng tai. Nói cho ngay, không phải bài nào anh hòa âm cũng thành công, nhưng tôi thú thật tôi biết nhiều nhạc phẩm Việt cũng là do nghe nhiều CD do anh phụ trách phần hòa âm.[4] Sau đây tôi xin trình bày ý kiến riêng của tôi về cách anh hòa âm KTMM.

(Được sự đồng ý của anh Duy Cường, mời các bạn tải/download nhạc phẩm về nghe ở đây:

http://www.duycuong.com/mp3/daxanh/Khoi_Troi_Menh_Mong.mp3)

0:00 -> 0:29 : Đây là phần nhập đề của bài, DC dùng tiếng synth của harp gảy những biến đổi hòa âm rất thú vị của phiên khúc, tạo cho người nghe một liên kết với phiên khúc.

0:30 -> 1:10 : Thiên Phượng bắt đầu hát phiên khúc với nhạc nền cũng chỉ có harp đệm các liên ba appergiated. Lúc 0:50 thì DC cho thêm vào tiếng sáo có echo nhẹ làm nền ở trên cùng, tạo cảm giác xa vắng, bao la. Ta cũng nghe tiếng lục lạc réo rắt xa xa như nước chảy.

1:11 -> 1:45: Phiên khúc 2 với hòa âm dày hơn, có thêm tiếng sáo phụ họa, và tiếng trống tiếng bass hòa vào. Ta còn nghe thêm được một câu đệm xuyên xuốt toàn bài (fa /do re/do re/ do fa/do re) làm cả bài rất gắn bó với nhau vì ngoài giai điệu chính, bài còn có các giai điệu phụ này bổ túc khi cần. Cách viết này rất được DC sử dụng nói riêng, và các ban nhạc nổi tiếng khác sử dụng. Thí dụ như trong bài Michèle do Paul Mauriat hòa âm (dĩa The Best of Paul Mauriat Vol. 6), tiếng organ được sử dụng làm “hook” rất thích hợp, tạo nét riêng cho bài.

1:46 -> 2:20: Điệp khúc. DC hiểu giới hạn nhạc thuật của điệp khúc nên anh không cho hòa âm cầu kỳ vào, rất đơn giản. Hợp âm lúc “mưa phùn” nghe hơi “chướng tai” vì về hợp âm chủ nhanh quá. Tuy nhiên ở hai câu cuối (Ngày rồi qua … vết thương khô) hòa âm dào dạt hơn, chuyển hòa âm nhiều hơn, làm hai câu nhạc này nghe hay hơn rất nhiều.

2:21 -> 2:46: Biết là phiên khúc hay, nên DC phải tận dụng nó tối đa. Thay vì để Thiên Phượng hát lại, DC để ban nhạc chơi solo lại phần phiên khúc.

2:47 -> 2:56: Thay vì dùng đúng phiên khúc, DC đổi (modulate) âm giai liên tục, tạo nên một cảm giác lạ tai và lôi cuốn, rất đặc sắc!

2:57 -> 3:01 : Trở lại câu đệm (fa /do re/do re/ do fa/do re) hai lần, tạo nên mong muốn nghe lại giọng hát và điệp khúc.

3:02 -> 3:36: Điệp khúc đệm hệt như lần trước.

3:37 -> 3:41 : Trở lại câu đệm (fa /do re/do re/ do fa/do re) hai lần.

3:41 -> 5:05 : Phiên khúc 2 rồi hết. Chú ý là phiên khúc được lặp đi lặp lại rất nhiều lần, so với điệp khúc chỉ có hai lần.

Như bạn đã nghe và thấy, DC biết cách làm tăng điểm mạnh và che lấp điểm yếu của nhạc phẩm, chưa kể với cách đặt hòa âm rất tân kỳ, nghe rất quyến rũ.

4. Lời cám ơn

Như tôi có nói thoảng qua ở trên, tôi biết được rất nhiều nhạc Việt Nam là qua anh Duy Cường. Qua các CD bày bán trên thị trường, anh giới thiệu đến tôi những Phạm Đình Chương, Phạm Duy, Trịnh Công Sơn, Từ Công Phụng, Lê Uyên Phương, Đức Huy, Ngô Thụy Miên, Đăng Khánh, Mai Anh Việt, Hoàng Thị Bích Ngọc, v.v. Cũng qua tài nghệ của anh, tôi tìm mua nhạc Thái Hiền, Tuấn Ngọc, Quỳnh Giao, Khánh Hà, v.v. để xem anh đã làm giàu bản nhạc và tăng sức quyến rũ của giọng hát ra sao. Tôi ước lượng anh đã hòa âm trên một ngàn bản nhạc! Thật đáng nể!

Cảm ơn anh Duy Cường, nhờ có anh mà đời sống tinh thần của tôi đã phong phú hơn biết bao. Xin mến chúc anh nhiều sức khỏe và có thêm những tìm tòi mới cho âm nhạc nước nhà.

Cali, Tháng Mười Hai 2007

Học Trò

Ghi Chú:

[1] Khói Trời Mênh Mông :
http://dactrung.net/nhac/noidung.aspx?BaiID=X2EoGO8AYUY1R7WRthAv7A%3d%3d

[2] Nguồn: Hội Văn Hóa Trịnh Công Sơn : http://www.tcs-home.org/

[3] Michèle - nhạc và lời Didier Barbelivien & M. Cywie (1976)- http://www.paroles.net/chansons/18385.htm

[4] Trang “Hòa Âm Duy Cường”: http://www.duycuong.com

2.21.2026

Cùng nghe lại và phân tích nhạc phẩm "Hãy Yêu Nhau Đi" của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Tác giả: Học Trò và Claude Code (Anthropic AI)

Phân chia công việc:

Học Trò: Khởi xướng ý tưởng, sưu tầm tư liệu, định hướng nghiên cứu, am tường văn hóa, góp ý soạn bài (interactive process), kiểm chứng thông tin, duyệt xét lần chót
Claude (Anthropic AI): Phân tích tư liệu, soạn bản thảo, giữ gìn văn phong, kiểm tra trích dẫn

Hãy Yêu Nhau Đi là một nhạc phẩm của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn mà Học trò tôi rất yêu thích. Có một cái gì đó bất an trong lời nhạc, nhưng không yếm thế, ủy mị, gần với những "Ca Khúc Da Vàng" của nhạc sĩ hơn là những bài tình ca khác. Hơn 65 năm sau khi bài ra đời, những lời ca vẫn mới tinh khôi:

Hãy trao cho nhau muôn ngày yêu dấu

Hãy trao cho nhau hạnh phúc lẫn thương đau

Trái tim cho ta nơi về nương náu

Được quên rất nhiều ngày tháng tiêu điều.

***

Tiếng hát Thiên Phượng với phần hòa âm của nhạc sĩ Duy Cường (Circa 2000)

Hãy yêu nhau đi

Trịnh Công Sơn, 1970

Hãy yêu nhau đi khi rừng thay lá

Hãy yêu nhau đi giòng nước đã trôi xa

Nước trôi qua tim rong đầy trí nhớ

Ngày mãi mong chờ ngày sẽ thiên thu

Hãy ru nhau trên những lời gió mới

Hãy yêu nhau cho gạch đá có tin vui

Hãy kêu tên nhau trên ghềnh dưới bãi

Dù mai nơi này người có xa người

Hãy yêu nhau đi quên ngày u tối

Dù vẫn biết mai đây xa lìa thế giới

Mặt đất đã cho ta những ngày vui tới

Hãy nhìn vào mặt người lần cuối trong đời

Hãy yêu nhau đi bên đời nguy khốn

Hãy yêu nhau đi bù đắp cho trăm năm

Hãy yêu nhau đi quên ngày quên tháng

Dù đêm súng đạn dù sáng mưa bom

Hãy trao cho nhau muôn ngày yêu dấu

Hãy trao cho nhau hạnh phúc lẫn thương đau

Trái tim cho ta nơi về nương náu

Được quên rất nhiều ngày tháng tiêu điều.

Sau đây là phần phân tích của Claude, do tôi duyệt xét, hiệu đính và đăng tải lần đầu trên trang blog này hoctroviet.blogspot.com.

***

Trong toàn bộ sự nghiệp sáng tác của Trịnh Công Sơn, có lẽ không bài hát nào mang tính tuyên ngôn mạnh mẽ như Hãy Yêu Nhau Đi. Ra đời năm 1970, giữa thời điểm chiến tranh Việt Nam đang ở giai đoạn khốc liệt nhất, ca khúc này vang lên như một lời kêu gọi khẩn thiết, một mệnh lệnh của tình yêu giữa thế giới đầy thù hận và chết chóc. Không phải là lời than khóc về chiến tranh như những ca khúc da vàng, không phải là sự suy tưởng triết học như những thiên ca, Hãy Yêu Nhau Đi là một hành động, một động từ mệnh lệnh, một lời kêu gọi mọi người hãy yêu thương nhau ngay bây giờ, trước khi quá muộn.

Điều đầu tiên đáng chú ý về ca khúc này là cấu trúc mệnh lệnh thức (imperative) xuyên suốt. Từ "hãy" xuất hiện mười hai lần, tạo nên một nhịp điệu gấp gáp, khẩn thiết. "Hãy yêu nhau đi", "hãy ru nhau", "hãy kêu tên nhau", "hãy nhìn vào mặt người", "hãy trao cho nhau". Mỗi câu "hãy" là một lời thúc giục, một sự cấp bách, như thể thời gian đang cạn dần và ta phải hành động ngay lập tức.

Trịnh Công Sơn, ở tuổi ba mươi mốt, đã viết Hãy Yêu Nhau Đi như một người đã chứng kiến quá nhiều cái chết, quá nhiều chia ly, quá nhiều thù hận. Ông hiểu rằng trong chiến tranh, ngày mai là điều không ai có thể đảm bảo. "Dù vẫn biết mai đây xa lìa thế giới" - đây không phải là sự bi quan mà là sự thực tế, sự nhận thức rằng bất kỳ ai cũng có thể chết bất cứ lúc nào. Và nếu ngày mai không chắc chắn, thì điều duy nhất ta có thể làm là yêu thương ngay hôm nay.

Bài phân tích này sẽ đi sâu vào cấu trúc mệnh lệnh thức độc đáo của Hãy Yêu Nhau Đi, vào những hình ảnh đặc trưng như "rừng thay lá", "giòng nước trôi xa", "đêm súng đạn", "sáng mưa bom". Qua lăng kính "bóng chữ" của Lê Hữu và khung Em-Tôi-Cõi Thế của Trần Hữu Thục, chúng ta sẽ thấy ca khúc này không chỉ là một bài hát phản chiến, mà còn là một tuyên ngôn về sức mạnh cứu rỗi của tình yêu trước sự hủy diệt của chiến tranh, một lời kêu gọi nhân loại hãy chọn tình yêu thay vì thù hận.

Cấu Trúc Ngôn Ngữ và Kỹ Thuật Mệnh Lệnh Thức

Cấu trúc ngôn ngữ nổi bật nhất của Hãy Yêu Nhau Đi là việc sử dụng mệnh lệnh thức với từ "hãy" lặp đi lặp lại mười hai lần. Đây không phải là sự lặp lại đơn điệu mà là một kỹ thuật tu từ có chủ đích, tạo nên nhịp điệu gấp gáp như tiếng trống thúc giục, như tiếng gọi khẩn cấp giữa chiến trường.

Nhà phê bình Bùi Vĩnh Phúc đã chỉ ra rằng Trịnh Công Sơn thường sử dụng điệp ngữ không phải để nhấn mạnh mà để tạo ra hiệu ứng tích lũy. Mỗi lần từ "hãy" xuất hiện, sự khẩn thiết tăng thêm một bậc. Từ "hãy yêu nhau đi khi rừng thay lá" (nhẹ nhàng, mở đầu) đến "hãy yêu nhau đi bên đời nguy khốn" (mạnh mẽ, cấp bách) đến "dù đêm súng đạn dù sáng mưa bom" (cao trào, khẩn cấp), sự tích lũy này tạo nên một đường cong cảm xúc đi lên không ngừng.

Ca khúc sử dụng nhiều cấu trúc song song, tạo nên nhịp đối xứng trong từng khổ. "Hãy yêu nhau đi khi rừng thay lá / Hãy yêu nhau đi giòng nước đã trôi xa" - hai câu song song với cùng mô hình "Hãy yêu nhau đi + mệnh đề phụ". "Hãy trao cho nhau muôn ngày yêu dấu / Hãy trao cho nhau hạnh phúc lẫn thương đau" - cùng mô hình "Hãy trao cho nhau + đối tượng".

Cấu trúc song song này tạo nên cảm giác cân bằng, đối xứng, như hai cánh của một con chim, như hai bờ của một dòng sông. Nó cũng tạo nên sự dễ nhớ, dễ hát, dễ lan truyền - một yếu tố quan trọng đối với một bài hát mang tính tuyên ngôn.

Một cấu trúc quan trọng khác là "dù... dù", xuất hiện ở cao trào của ca khúc: "Dù mai nơi này người có xa người", "Dù đêm súng đạn dù sáng mưa bom". Cấu trúc "dù" diễn tả sự bất chấp, sự không quan tâm đến khó khăn, sự quyết tâm yêu thương bất kể hoàn cảnh.

Từ "dù" trong tiếng Việt mang nghĩa nhượng bộ (concessive), thừa nhận rằng có khó khăn nhưng vẫn quyết tâm vượt qua. "Dù đêm súng đạn" không phủ nhận sự tồn tại của súng đạn, nó thừa nhận súng đạn nhưng khẳng định rằng súng đạn không thể ngăn cản tình yêu. Đây là một thái độ kiên cường, dũng cảm, đối mặt với thực tại nhưng không đầu hàng.

Ca khúc chủ yếu sử dụng thì hiện tại và mệnh lệnh thức, không có quá khứ. Điều này tạo nên cảm giác "ngay bây giờ", "ngay lập tức". Không có thời gian để hoài niệm về quá khứ, không có thời gian để tiếc nuối những gì đã mất. Chỉ có hiện tại và hành động: "hãy yêu", "hãy ru", "hãy trao".

Tuy nhiên, có một ngoại lệ quan trọng: "Dù vẫn biết mai đây xa lìa thế giới". Câu này nói về tương lai, một tương lai không chắc chắn, một tương lai có thể là cái chết. Sự đối lập giữa "mai đây xa lìa thế giới" (tương lai bi quan) và "hãy yêu nhau đi" (hiện tại tích cực) tạo nên một nghịch lý đẹp: chính vì biết mình sẽ chết nên ta phải yêu ngay bây giờ.

Về mặt âm vận, Hãy Yêu Nhau Đi sử dụng nhiều vần "a" (xa, nhớ, đá, bãi, lìa) và vần "ôi" (tối, giới, tới, đời, cuối). Vần "a" mở rộng, thoáng đãng, phù hợp với những hình ảnh thiên nhiên như rừng, nước, ghềnh, bãi. Vần "ôi" trầm hơn, nặng hơn, phù hợp với những hình ảnh về chiến tranh và chia ly.

Nhịp điệu của ca khúc nhanh, mạnh, như tiếng trống hành quân nhưng không phải hành quân ra chiến trường mà hành quân về phía tình yêu. Đây là một nhịp điệu của hành động, không phải của suy tư, một nhịp điệu thúc giục người nghe không chỉ cảm nhận mà còn hành động.

Hình Ảnh Đặc Trưng

Hình ảnh mở đầu của ca khúc là "rừng thay lá" và "giòng nước trôi xa", hai biểu tượng của sự vô thường trong thiên nhiên. Rừng thay lá theo mùa, đó là quy luật không ai có thể ngăn cản. Nước trôi đi và không bao giờ quay lại, đó là triết lý cổ xưa của Heraclitus. Cả hai hình ảnh đều nhắc nhở rằng thời gian đang trôi, mọi thứ đang thay đổi, và ta không thể chờ đợi.

Trong bối cảnh chiến tranh, "rừng thay lá" có thể mang thêm một lớp nghĩa khác: rừng Việt Nam đang bị chất độc hóa học phá hủy, lá rụng không phải vì mùa mà vì bom đạn. "Giòng nước trôi xa" có thể là dòng người tị nạn, dòng máu chảy, dòng nước mắt không ngừng. Những hình ảnh thiên nhiên tưởng chừng yên bình lại ẩn chứa bóng đen của chiến tranh.

Hình ảnh "nước trôi qua tim, rong đầy trí nhớ" là một trong những hình ảnh đẹp nhất trong ca khúc. Nước không chỉ trôi bên ngoài mà còn trôi qua tim, như thể dòng ký ức chảy qua tâm hồn. "Rong đầy trí nhớ" gợi lên hình ảnh những kỷ niệm bám đầy như rêu rong bám đá dưới lòng suối.

Hình ảnh này kết nối thiên nhiên với nội tâm, thế giới bên ngoài với thế giới bên trong. Nước trôi qua tim như ký ức trôi qua tâm hồn, để lại dấu vết, để lại rong rêu. Ta không thể quên những gì đã qua, nhưng ta có thể chọn cách sống với những ký ức ấy: bằng thù hận hay bằng tình yêu.

Câu "hãy yêu nhau cho gạch đá có tin vui" là một trong những câu độc đáo nhất trong ca khúc. Gạch đá là vật vô tri, làm sao có thể có "tin vui"? Đây là một sự nhân hóa táo bạo, gợi lên rằng tình yêu giữa con người có sức mạnh lan tỏa đến cả vạn vật, cả những thứ vô tri cũng có thể cảm nhận được niềm vui của tình yêu.

Trong bối cảnh chiến tranh, "gạch đá" có thể là những ngôi nhà, những con đường, những thành phố đang bị tàn phá. "Cho gạch đá có tin vui" là mong muốn rằng thay vì chứng kiến sự hủy diệt, gạch đá sẽ chứng kiến tình yêu, chứng kiến sự sống thay vì cái chết.

"Hãy kêu tên nhau trên ghềnh dưới bãi" mang đến hình ảnh không gian rộng lớn của thiên nhiên: ghềnh đá trên cao, bãi cát dưới thấp. Tiếng gọi tên nhau vang vọng giữa không gian bao la, như thể tình yêu cần được tuyên bố cho cả trời đất nghe thấy.

Hành động "kêu tên nhau" là hành động khẳng định sự tồn tại của người khác, khẳng định mối quan hệ giữa hai người. Trong chiến tranh, khi cái chết có thể đến bất cứ lúc nào, việc kêu tên nhau là cách để nói "tôi biết bạn tồn tại, bạn quan trọng với tôi, tôi sẽ không quên bạn".

Câu "dù đêm súng đạn dù sáng mưa bom" là một trong những câu trực diện nhất về chiến tranh trong toàn bộ sự nghiệp Trịnh Công Sơn. Không có ẩn dụ, không có biểu tượng, chỉ có sự thật trần trụi: đêm có súng đạn, sáng có mưa bom. Chiến tranh không phải là sự kiện thỉnh thoảng xảy ra, nó là nhịp sống hàng ngày: đêm súng, sáng bom.

Câu "hãy nhìn vào mặt người lần cuối trong đời" mang đến một sự khẩn thiết đặc biệt. "Lần cuối" gợi lên sự vĩnh biệt, sự không còn cơ hội thứ hai. Trong chiến tranh, mỗi lần gặp nhau đều có thể là lần cuối, mỗi cái nhìn đều có thể là cái nhìn cuối cùng trước khi một trong hai người chết.

Đây không phải là sự bi quan mà là sự thực tế tỉnh táo. Và chính sự nhận thức này làm cho tình yêu trở nên quý giá hơn, làm cho mỗi khoảnh khắc bên nhau trở nên đáng trân trọng hơn. "Hãy nhìn vào mặt người lần cuối trong đời" là lời nhắc nhở hãy sống trọn vẹn với nhau ngay bây giờ.

Ngôn Ngữ "Bóng Chữ"

Theo khái niệm "bóng chữ" của Lê Hữu, từ "yêu" trong Hãy Yêu Nhau Đi mang nhiều lớp nghĩa vượt ra ngoài nghĩa tình cảm thông thường. Nghĩa đen của "yêu" là có tình cảm với ai đó. Nhưng trong ngữ cảnh ca khúc, "yêu" mang thêm "bóng" nghĩa về sự đoàn kết (yêu nhau là đứng cùng nhau), về sự phản kháng (yêu nhau là từ chối thù hận), về sự sống (yêu nhau là khẳng định sự sống trước cái chết).

Đặc biệt, "yêu nhau" ở đây không chỉ là tình yêu đôi lứa mà còn là tình yêu rộng lớn hơn: yêu đồng bào, yêu đồng loại, yêu con người. Đây là "bóng" nghĩa mở rộng của từ "yêu", từ tình yêu cá nhân sang tình yêu nhân loại.

Từ "đi" trong "hãy yêu nhau đi" không chỉ là trợ từ mà còn mang "bóng" nghĩa về sự khẩn thiết. "Yêu nhau đi" khác với "yêu nhau" ở chỗ nó thúc giục hành động ngay lập tức, không chờ đợi, không do dự. "Đi" ở đây như một tiếng hô thúc giục, một sự gấp gáp.

"Bóng" của từ "đi" còn gợi lên sự di chuyển, sự tiến về phía trước. "Yêu nhau đi" không phải là đứng yên và yêu, mà là đi và yêu, yêu trong khi đi, tiến về phía tình yêu như tiến về phía tương lai. Trong bối cảnh chiến tranh, "đi" còn có thể gợi lên hình ảnh những người lính đi vào trận, và lời thúc giục là hãy yêu nhau trước khi đi, trước khi có thể không bao giờ gặp lại.

Từ "thiên thu" trong câu "ngày mãi mong chờ ngày sẽ thiên thu" mang "bóng" nghĩa đặc biệt phong phú. Nghĩa đen của "thiên thu" là nghìn năm, là thời gian rất dài, gần như vĩnh cửu. Nhưng trong ngữ cảnh ca khúc, "ngày sẽ thiên thu" có thể hiểu là ngày hòa bình, ngày mà thời gian không còn bị đe dọa bởi chiến tranh, ngày mà con người có thể sống như thể họ có cả nghìn năm phía trước.

"Bóng" của từ "thiên thu" còn gợi lên ước mơ, hy vọng. Giữa chiến tranh, mỗi ngày đều ngắn ngủi, đều có thể là ngày cuối. Mong chờ "ngày sẽ thiên thu" là mong chờ một tương lai nơi thời gian trở lại bình thường, nơi ngày không còn bị đếm ngược bởi bom đạn.

Cụm từ "trái tim cho ta nơi về nương náu" sử dụng từ "nương náu" với "bóng" nghĩa đặc biệt. Nghĩa đen của "nương náu" là tìm nơi ẩn trốn, nơi che chở. Trong bối cảnh chiến tranh, người ta nương náu ở hầm trú ẩn, ở những nơi an toàn. Nhưng ở đây, nơi nương náu là "trái tim", là tình yêu.

"Bóng" của từ "nương náu" gợi lên rằng trong chiến tranh, không có nơi nào an toàn về mặt vật lý. Hầm trú ẩn có thể bị phá hủy, thành phố có thể bị san phẳng. Nơi nương náu duy nhất là trái tim người yêu, là tình cảm, là sự gắn kết giữa con người. Đây là một "bóng" nghĩa đầy sức mạnh: tình yêu là nơi trú ẩn cuối cùng.

Từ "tiêu điều" trong câu cuối "được quên rất nhiều ngày tháng tiêu điều" mang "bóng" nghĩa về sự hoang tàn, sự tàn phá, sự mất mát. "Tiêu điều" không chỉ là buồn bã mà còn là sự tan hoang, sự đổ nát, sự không còn gì.

"Bóng" của cụm từ "ngày tháng tiêu điều" gợi lên hình ảnh những ngày tháng chiến tranh, khi mọi thứ bị phá hủy, khi cuộc sống bị đảo lộn, khi không có gì đáng để sống. Và "được quên" những ngày tháng ấy là một ước mơ: nhờ tình yêu, ta có thể quên đi những gì kinh khủng nhất, có thể tiếp tục sống và yêu.

Câu "hãy yêu nhau đi bù đắp cho trăm năm" sử dụng cụm từ "bù đắp" với "bóng" nghĩa về sự cân bằng, sự bồi thường. "Trăm năm" là cách nói về một đời người, về thời gian dài. "Bù đắp cho trăm năm" có thể hiểu là yêu đủ nhiều để bù cho những mất mát của cả đời, hoặc yêu đủ sâu để một khoảnh khắc bằng cả trăm năm.

"Bóng" của cụm từ này gợi lên một triết lý về chất lượng và số lượng của thời gian. Trong chiến tranh, ta có thể không có trăm năm, nhưng nếu yêu đủ mãnh liệt, vài năm hoặc vài tháng cũng có thể bù đắp cho cả một đời. Đây là cách sống với sự hữu hạn: không than khóc về những gì ta không có, mà tận dụng tối đa những gì ta có.

Triết Học - Khung Em-Tôi-Cõi Thế v

Trong khung lý thuyết Em-Tôi-Cõi Thế của Trần Hữu Thục, Hãy Yêu Nhau Đi là một trường hợp đặc biệt. Không có "Em" cụ thể được nhắc đến, không có "Tôi" đang kể chuyện tình của mình. Thay vào đó, có "chúng ta", có "nhau", có "người". Đây là một bài hát về tình yêu tập thể, không phải tình yêu cá nhân.

Sự vắng mặt của cái "Em" và cái "Tôi" cá nhân cho phép ca khúc vượt ra ngoài câu chuyện tình yêu đôi lứa để trở thành lời kêu gọi cho cả nhân loại. "Hãy yêu nhau đi" không phải là tôi nói với em, mà là mọi người nói với mọi người, là tiếng gọi của cộng đồng, của dân tộc, của nhân loại.

Trong ca khúc này, "Cõi Thế" là chiến trường, là thế giới đang bị chiến tranh tàn phá. Đêm súng đạn, sáng mưa bom, người xa người, thế giới sắp xa lìa - tất cả đều là những khía cạnh của "Cõi Thế" đang trong tình trạng khẩn cấp.

Tuy nhiên, "Cõi Thế" này không phải là hoàn toàn u ám. Vẫn có rừng thay lá (thiên nhiên vẫn tuần hoàn), vẫn có mặt đất cho "những ngày vui tới", vẫn có ghềnh và bãi để kêu tên nhau. "Cõi Thế" trong Hãy Yêu Nhau Đi vừa là nơi của chiến tranh vừa là nơi của tình yêu, vừa là chiến trường vừa là tổ ấm tiềm năng.

Triết học nền tảng của Hãy Yêu Nhau Đi là tình yêu như một hành động phản kháng chống lại chiến tranh và thù hận. Khi thế giới đang cố gắng khiến con người ghét nhau, giết nhau, thì việc yêu nhau là một hành động nổi loạn. Khi chiến tranh cố gắng chia rẽ, thì tình yêu là sự đoàn kết. Khi cái chết đang đe dọa, thì tình yêu là sự khẳng định sự sống.

Đây không phải là tình yêu lãng mạn thoát ly thực tế, mà là tình yêu đối mặt với thực tế. "Dù đêm súng đạn dù sáng mưa bom" - tình yêu không phủ nhận chiến tranh, nó thừa nhận chiến tranh nhưng vẫn quyết tâm yêu. Đây là sức mạnh của tình yêu: nó không chạy trốn mà đối đầu.

Một chủ đề triết học quan trọng trong ca khúc là sự hữu hạn của thời gian. "Dù vẫn biết mai đây xa lìa thế giới", "một ngày sẽ không còn thấy lại", "hãy nhìn vào mặt người lần cuối trong đời" - tất cả đều nhắc nhở rằng thời gian ta có bên nhau là hữu hạn, có thể rất ngắn.

Nhưng thay vì dẫn đến sự tuyệt vọng, nhận thức về sự hữu hạn lại dẫn đến hành động. Chính vì biết mình sẽ chết nên ta phải yêu ngay bây giờ. Chính vì ngày mai không chắc chắn nên hôm nay phải sống trọn vẹn. Đây là triết học existentialist theo phong cách Việt Nam: đối mặt với cái chết bằng tình yêu.

Câu "hãy trao cho nhau hạnh phúc lẫn thương đau" thể hiện một triết học trưởng thành về tình yêu. Tình yêu không chỉ là hạnh phúc, nó còn bao gồm cả thương đau. Yêu ai là chấp nhận cả niềm vui lẫn nỗi đau mà người ấy mang đến.

Triết học này đặc biệt phù hợp với bối cảnh chiến tranh. Yêu trong chiến tranh là yêu với rủi ro mất mát, yêu với khả năng chia ly vĩnh viễn, yêu với nỗi đau không thể tránh. Nhưng chính vì vậy mà tình yêu trong chiến tranh càng cao quý hơn, càng dũng cảm hơn.

Câu cuối "được quên rất nhiều ngày tháng tiêu điều" đặt ra một triết học về sự quên. Thông thường, ta nghĩ quên là xấu, nhớ là tốt. Nhưng ở đây, "được quên" là một ân sủng, một phước lành. Nhờ tình yêu, ta có thể quên đi những ngày tháng kinh hoàng, có thể tiếp tục sống mà không bị quá khứ đè nặng.

Đây không phải là sự chối bỏ lịch sử, mà là sự chữa lành. Quên không có nghĩa là phủ nhận những gì đã xảy ra, mà là không để những điều kinh khủng tiếp tục chi phối hiện tại. Tình yêu cho phép ta quên theo cách lành mạnh, để có thể sống tiếp, yêu tiếp.

Vị Trí Trong Sự Nghiệp Trịnh Công Sơn

Trong hệ thống phân loại các ca khúc của Trịnh Công Sơn, Hãy Yêu Nhau Đi thuộc dòng ca khúc phản chiến, nhưng với một góc tiếp cận khác biệt so với những ca khúc da vàng trực diện như Gia Tài Của Mẹ hay Đại Bác Ru Đêm. Thay vì miêu tả sự tàn khốc của chiến tranh, ca khúc này đề xuất một giải pháp: tình yêu.

Trong dòng ca khúc phản chiến của thập niên 1960-1970, Hãy Yêu Nhau Đi nổi bật như một tiếng nói tích cực, không chỉ chống lại mà còn đề xuất. Nó không chỉ nói "không" với chiến tranh mà còn nói "có" với tình yêu.

So với Gia Tài Của Mẹ (miêu tả hậu quả của chiến tranh lên gia đình), Đại Bác Ru Đêm (miêu tả tiếng súng như lời ru ác mộng), hay Người Mẹ Ô Lý (miêu tả nỗi đau của người mẹ mất con), Hãy Yêu Nhau Đi mang một tone khác: không phải than khóc mà kêu gọi, không phải bi thương mà dũng cảm.

Sự khác biệt này cho thấy Trịnh Công Sơn có khả năng tiếp cận chủ đề chiến tranh từ nhiều góc độ. Ông vừa có thể là người ghi lại nỗi đau (trong các ca khúc da vàng miêu tả), vừa có thể là người kêu gọi hành động (trong Hãy Yêu Nhau Đi).

Kết Luận

Hãy Yêu Nhau Đi là một trong những tuyên ngôn âm nhạc mạnh mẽ nhất về tình yêu và hòa bình trong toàn bộ sự nghiệp Trịnh Công Sơn và trong lịch sử âm nhạc Việt Nam. Qua cấu trúc mệnh lệnh thức với mười hai lần "hãy", ca khúc tạo nên một nhịp điệu khẩn thiết, thúc giục người nghe không chỉ cảm nhận mà còn hành động.

Về mặt ngôn ngữ, ca khúc thể hiện tài năng bậc thầy của Trịnh Công Sơn trong việc sử dụng mệnh lệnh thức, cấu trúc song song, và kỹ thuật tích lũy cảm xúc. Từ "hãy" lặp đi lặp lại như tiếng trống thúc giục, tạo nên sự gấp gáp của một lời kêu gọi giữa chiến tranh.

Về mặt hình ảnh, ca khúc đan xen thiên nhiên (rừng, nước, ghềnh, bãi) với chiến tranh (súng đạn, mưa bom), tạo nên một bức tranh vừa đẹp vừa bi thương, vừa hy vọng vừa khẩn thiết. Mỗi hình ảnh đều phục vụ cho thông điệp chính: hãy yêu nhau ngay bây giờ, trước khi quá muộn.

Về mặt "bóng chữ", theo khái niệm của Lê Hữu, ca khúc là một ví dụ xuất sắc về cách từ ngữ mở rộng nghĩa vượt ra ngoài nghĩa đen. Từ "yêu" mang bóng của sự đoàn kết và phản kháng, "nương náu" mang bóng của sự che chở giữa chiến tranh, "tiêu điều" mang bóng của sự hoang tàn cần được quên.

Về mặt triết học, ca khúc đặt ra một quan điểm độc đáo về tình yêu như hành động phản kháng. Trong khung Em-Tôi-Cõi Thế của Trần Hữu Thục, cái "Em" và cái "Tôi" cá nhân được thay thế bằng "chúng ta" tập thể, và "Cõi Thế" là chiến trường nơi tình yêu có thể tồn tại như một nơi nương náu. Ca khúc phản ánh triết học existentialist: đối mặt với sự hữu hạn và cái chết bằng tình yêu và hành động.

Về vị trí trong sự nghiệp, Hãy Yêu Nhau Đi đứng như một đỉnh cao của dòng ca khúc phản chiến, khác biệt với các ca khúc da vàng khác ở chỗ nó không chỉ miêu tả mà còn kêu gọi, không chỉ than khóc mà còn đề xuất giải pháp. Ca khúc này là bằng chứng rằng Trịnh Công Sơn không chỉ là nhạc sĩ của nỗi đau mà còn là nhạc sĩ của hy vọng.

Cuối cùng, Hãy Yêu Nhau Đi là một bài hát về sự lựa chọn: giữa thù hận và tình yêu, giữa chia rẽ và đoàn kết, giữa cái chết và sự sống, ta có thể chọn. Và ca khúc kêu gọi ta hãy chọn tình yêu, chọn ngay bây giờ, "dù đêm súng đạn dù sáng mưa bom". Đây là một thông điệp vượt thời gian, vẫn còn nguyên giá trị hôm nay và sẽ còn giá trị mãi về sau.

Tất cả những bài nhạc Trịnh Công Sơn và bài viết của ông đều được lấy từ trang của Hội Văn Hóa Trịnh Công Sơn. Xin thành thật cám ơn Hội Văn Hóa.

https://www.tcs-home.org/songs/titles/

6.01.2022

Vài cảm nghĩ về nhạc thuật của nhạc sĩ Lê Uyên Phương

... Chỉ một lần nghe, ta cũng có thể cảm thấy ngay đó là những khúc ca được sáng tác với cảm hứng âm nhạc đích thực, nhưng đó là một cảm giác không làm dáng và cũng không làm ra quá đáng, mà độ lượng, như là cố ý cầm lại vừa với tầm ngậm ngùi, ngao ngán của kiếp sống ...

... Tiếng nói mới đó, những "chansons de sanglot" đó, không biểu tỏ gì khác hơn là hạnh phúc ái tình giống như một hòn đảo mịt mù sương trong cơn giông thời đại. Bởi vậy mà ta nghe thấy nhiều đau đớn, nhiều nức nở đến thế. Chẳng phải là niềm đau mê man, mà là niềm đau sáng suốt: mắt mở thật lớn, ta nhìn nó đi thẳng vào tim ta đau nhói. Đó là tại sao những melodies đau đớn của PHƯƠNG - nơi ta có lẽ đã bắt lại được một machochisme huy hoàng - luôn luôn ở mode majeur. Cái "buồn majeur" là cái buồn sâu thẳm nhất trong âm nhạc có chủ âm.Và đó chính là "thú đau thương" đơn và thuần vậy ....

Cung Tiến

Sàigòn 20-2-1970

Đó là những lời thật trân trọng của nhạc sĩ Cung Tiến chia sẻ cảm nghĩ của ông về dòng nhạc Lê Uyên Phương (LUP), được đăng lại ở bìa sau tập nhạc Lê Uyên Phương - Khi Loài Thú Xa Nhau. (Toàn bộ tập nhạc này cũng như tập nhạc Yêu Nhau Khi Còn Thơ đã được gia đình nhạc sĩ cho ấn hành trên mạng lưới toàn cầu ở đây: http://www.leuyenphuong.com/tapnhac/khiloaithuxanhau.htm )

Thật vậy, mười bẩy trên hăm hai ca khúc của hai tập nhạc đó đều nằm ở cung trưởng, mà lại là cung trưởng tươi sáng như Do Trưởng, Sol và Re trưởng, chứ rất ít bài ở thể buồn buồn Fa trưởng, còn tuyệt nhiên là ông không dùng hai dấu giáng Si bemol trưởng. Đây là một nghịch lý cần phải được làm sáng tỏ về mặt nhạc thuật. Trưởng thì thường thường là vui, tại sao trong nhạc Lê Uyên Phương nó lại trở nên buồn sâu thẳm, thậm chí đau đớn, nức nở, mà cũng lại vừa rất huy hoàng - như nhạc sĩ Cung Tiến đã phê bình?

Thật ra một vài ghi chú nho nhỏ sau đây cũng chẳng thể nói lên được nhiều về dòng nhạc, nhưng nếu bạn để ý, bạn sẽ thấy cách thức khai triển cũng như cấu trúc bài nhạc của nhạc sĩ Lê Uyên Phương phức tạp hơn nhiều so với các nhạc sĩ cùng thời, như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (TCS) chẳng hạn. Một đoạn phiên khúc của một bài nhạc thường không chỉ đơn giản là một loạt những tịnh tiến của một cung nhạc (Tình Nhớ - TCS), hay một khai triển đơn thuần của một ý nhạc nào đó (Nắng Thủy Tinh - TCS). Các câu nhạc cũng có độ dài không bằng nhau, như 8 8 8 8 trong phiên khúc của Diễm Xưa (TCS) chẳng hạn. Nhạc Lê Uyên Phương gập ghềnh, các câu nhạc có độ dài khác nhau, cách phát triển câu nhạc cũng thay đổi theo từng bài chứ không theo một khuôn mẫu nhất định. Trong phiên khúc, nhiều khi nhạc sĩ đổi từ Trưởng sang Thứ thật lạ kỳ như trong bài Đá Xanh, hay chuyển đoạn nhỏ Re thứ xen kẽ giữa điệp khúc Re Trưởng và phiên khúc cũng Re Trưởng của Đêm Chợ Phiên Mùa Đông . Hay nhất là các cấu trúc (song system) của bài nhạc. Sau đây là một vài thí dụ về sự đa dạng:

- Buồn Đến Bao Giờ : ABA'CA,

- Kỷ Niệm Trong Chiều : AA'BA''C,

- Nỗi Buồn Dâng Hiến : ABA',

- Một Ngày Vui Mùa Đông / Còn Nắng Trên Đồi / Hết Rồi Những Ngày Vui: AABA,

- Đêm Chợ Phiên Mùa Đông hay Vũng Lầy của Chúng Ta:: AABCA

- Không Nhìn Nhau Lần Cuối : ABCAB

- Dạ Khúc Cho Tình Nhân : AABC

- Đá Xanh ABABAB

v.v.

Ngoài ra, cái tựa đề của bài nhạc cũng góp phần không nhỏ vào việc "loãng hóa" nhạc LUP nữa. Các tựa bài của ông hầu như cũng chỉ là định nghĩa sơ sài về nội dung bài hát, chứ không theo kiểu mẫu của nhạc pop. Trong nhạc pop, tựa bài phải nằm ở hai chỗ chiến lược là đầu bài hoặc cuối bài, và phải được lặp đi lặp lại ở điệp khúc, nhằm để người nghe nhớ bài nhạc dai hơn. Tựa bài trong nhạc Lê Uyên Phương phớt lờ một cách cố ý khái niệm tựa bài đó. Thậm chí trong bài nhạc Chiều Phi Trường, cả bài nhạc không có một chi tiết nào tả cảnh phi trường hay phi cơ, nếu nhạc sĩ để tựa là Chiều Quán Trọ nghe cũng rất thích hợp :)

Những chi tiết nho nhỏ vừa kể trên, nếu gom góp lại vào một bài sẽ tạo nên một không khí lãng đãng, rời rạc, có lẽ vì thế mà góp phần vào cái sự buồn đau đớn chăng?

Lời nhạc của Lê Uyên Phương cũng góp một phần rất đáng kể tạo nên nét nhạc riêng biệt của dòng nhạc này. Trong nhạc của ông, người nam và người nữ là một hiện hữu, gắn bó vào đời nhau: "tôi với em, dương trần vai tiễn đưa", "ta từng thương mến nhau ... em đành quên lãng sao?", "em ơi, xin em nói yêu thương đậm đà". Khi nói lời chia ly cũng phải là hành động rất rõ ràng "Em ơi Em ơi quay đi để cho chia lìa lần này dài phút xót xa". Ông cũng sử dụng rất nhiều các hình ảnh trăng, sao, mây trời, v.v để nói lên tâm trạng, như nhiều nhạc sĩ cùng thời. Riêng vấn đề "mây trời" trong nhạc của ông cũng khá dài để thừa sức làm một tiểu luận phân tích. Khác với quan niệm thường gặp về nhạc LUP là nhạc của ông có vẻ wild, man dại, thậm chí có nhiều "dục tính", tôi thấy nhạc của ông có nhiều bài thật thanh khiết, cao sang, thật đẹp như "Mình ngồi ngắm mây trời, tuổi hồng đã xa vời", "khi em bước đến bên tôi, lời chim tưng bừng", "nầy anh ơi suối reo sườn đồi, nầy chim ơi reo mừng cuộc đời ghi tên", "vì đâu mê say phồn hoa, như áo gấm sáng lóng lánh", v.v. và v.v.

Dòng nhạc Lê Uyên Phương thật say đắm, có thật nhiều điều cần phải được phân tích để tìm kiếm, để đồng cảm, để thấy sự thông minh trong cách tạo dựng một bài nhạc để tạo một ấn tượng, vu vơ hay say đắm, hồn nhiên hay ưu tư, buồn thoáng qua hay buồn muôn thuở. Hy vọng sẽ có một hay nhiều dịp khác nữa để tôi phân tích từng bài nhạc một cách cụ thể hơn và cùng bạn hiểu thêm về nhạc thuật của người nhạc sĩ đa tài Lê Uyên Phương.

Học Trò

5-2011

Tái bút: Mời bạn nghe một số bài nhạc LUP qua giọng ca Thiên Phượng và hòa âm của nhạc sĩ Duy Cường:

http://giaocam.saigonline.com/CaSiMainT/CaSiMainTListingThienPhuong.php

Tái bút #2: Mời bạn xem tiếp bài kế, trong đó tôi phân tích nhạc phẩm đầu tay Buồn Đến Bao Giờ của nhạc sĩ Lê Uyên Phương : http://hoctroviet.blogspot.com/2011/05/vai-cam-nghi-ve-buon-en-bao-gio-ban.html

5.19.2011

Vài cảm nghĩ về nhạc thuật của nhạc sĩ Lê Uyên Phương

Cung Tiến

Sàigòn 20-2-1970

Xem tiếp ...

7.25.2010

Biển - thơ Xuân Diệu - nhạc Phan Kiên - hòa tấu Duy Cường

Bạn,

Một trong những CD mà tôi rất thích nghe trong những năm đầu định cư là CD hòa tấu Phù Du của nhạc sĩ Duy Cường. Nhạc nhẹ nhàng, đằm thắm, giới thiệu cho tôi một số bài tình ca hay nhất của dòng nhạc trữ tình miền Nam, với các nhạc phẩm là Phù Du (Phan Kiên) , Mắt biếc (Ngô Thụy Miên) , Tưởng rằng đã quên (Trịnh Công Sơn) , Biển (Phan Kiên) , Người đi qua đời tôi (Phạm đình Chương) , Dưới giàn hoa cũ (Tuấn Khanh) , Giấc mơ hồi hương (Vũ Thành) , Mơ ai (Phan Kiên) , Duyên thề (Thanh Trang) , Bài không tên số 4 (Vũ Thành An) , Bài không tên số 2 (Vũ Thành An) , và Một thủơ yêu đàn (Hoàng Trọng)

Riêng bài Biển là nhạc phổ từ thơ của nhà thơ Xuân Diệu, mà hình như bài này sáng tác sau khi ông ở lại miền Bắc, thế mà vẫn rất hay, rất trữ tình kiểu "tiểu tư sản" thế mà vẫn được xuất bản trong tập thơ thì phải, kể cũng lạ.

Mời bạn cùng thưởng thức, để biết một phần lý do tại sao tôi "kết" nhạc cùa anh Duy Cường http://www.duycuong.com/ là vậy:

Biển
thơ Xuân Diệu

Anh không xứng là biển xanh
Nhưng anh muốn em là bờ cát trắng
Bờ cát dài phẳng lặng
Soi ánh nắng pha lê ...

Bờ đẹp đẽ cát vàng
Thoai thoải hàng thông đứng
Như lặng lẽ mơ màng
Suốt ngàn năm bên sóng ...

Anh xin làm sóng biếc
Hôn mãi cát vàng em
Hôn thật khẽ, thật êm
Hôn êm đềm mãi mãi

Đã hôn rồi, hôn lại
Cho đến mãi muôn đời
Đến tan cả đất trời
Anh mới thôi dào dạt ...

Cũng có khi ào ạt
Như nghiến nát bờ em
Là lúc triều yêu mến
Ngập bến của ngày đêm

Anh không xứng là biển xanh
Nhưng cũng xin làm bể biếc
Để hát mãi bên gành
Một tình chung không hết,

Để những khi bọt tung trắng xóa
Và gió về bay tỏa nơi nơi
Như hôn mãi ngàn năm không thỏa,
Bởi yêu bờ lắm lắm, em ơi !

Nguồn: http://www.ntmk.info/miki/showthread.php?t=12658