12.13.2017

ABBA hồi sinh với đĩa nhạc dương cầm “Piano”

Bạn,


Với người yêu âm nhạc (như tôi), tháng Mười Hai năm nay (2017) có vài tin vui và buồn lẫn lộn. Sáng nay 9/12, tôi được xem trực tiếp truyền hình từ đài TV5Monde toàn bộ tang lễ của danh ca nhạc Pháp, ông Johnny Hallyday. Người tiễn đưa đứng chật kín đại lộ dẫn đến giáo đường La Madeleine. Ba đời tổng thống Pháp là Nicolas Sarkozy, François Hollande, và Emmanuel Macron và đông đảo các nhân vật nổi tiếng trong chính trường và làng nhạc Pháp đã tham dự tang lễ.



Ông Hallyday là người tiên phong trong việc giới thiệu nhạc rock Mỹ đến với giới trẻ Pháp cuối những năm 50 và đầu những năm 60. Ông có 60 năm trình diễn trong làng nhạc Pháp, và là người mở màn cho phong trào nhạc yé-yé. Nhạc Chanson của Pháp chuyển mình từ phong cách của những siêu sao như Edith Piaf, George Brassen, Jacques Brel, Barbara, v.v. thành phong cách mà người Việt mình yêu thích từ những năm 60 trở đi qua các danh ca như tứ đại mỹ nương Françoise Hardy, Sylvie Vartan, Sheila và France Gall, và các nam siêu sao như Eddy Mitchell, Antoine, Jacques Dutronc, Michel Polnareff, v.v., cũng là từ những bước đi chập chững, tiên phong của những ngôi sao nhạc rock mà đại diện là Johnny Hallyday. Mới có bốn năm hôm nay thôi, mà trang mạng điện tử tôi đặt xem đã có nhiều số đặc biệt viết về cuộc đời và sự nghiệp của nhạc sĩ. Mỗi tạp chí có khoảng ít nhất là từ 20 tới 80 trang viết về ông.


Với riêng tôi, hai bản nhạc pop Que je t’aime và J’ai un problème (hát chung với vợ đầu Sylvie Vartan) để lại thật nhiều thiện cảm trong tôi. Tuy muộn màng, nhưng tôi tự nhủ sẽ tìm hiểu thêm các bản nhạc để đời khác của ông, người có số đĩa bán được là 110 triệu bản, 50 studio albums và 29 live albums!!! Coi chừng cũng hơi khó vì chỉ riêng với 8 tạp chí nói trên, chắc ít nhất là hai ba tuần tôi mới đọc xong!

Một tin khác là việc nhạc sĩ Benny Andersson của ban nhạc huyền thoại ABBA cho ra đời một đĩa nhạc có tên là Piano. Như tên gọi, đĩa nhạc gồm hai mươi mốt nhạc phẩm trình bày trên piano, do Benny sáng tác cho ban ABBA, cho đĩa nhạc “Chess”, rồi nhạc kịch “Kristina från Duvemåla”. Có sáu bản nhạc ABBA được ông chọn, đó là I Let The Music Speak, Thank You For The Music, The Day Before You Came, I Wonder (Departure), My Love, My Life, và cuối cùng là Happy New Year, mà người Việt mình có lẽ ai cũng biết và cũng nghe mỗi mùng Một Tết!


 

Sau vài ngày đặt mua và chờ đợi thì CD cũng đã tới! Cảm giác của tôi khi nghe thật khó tả. Nghe những bài mình đã quá quen thuộc nhưng dưới một hình thức khác, và cũng do cùng tác giả trình bày, quả thật là một thú vị khác thường. Tôi có cảm giác như Benny “mời” tôi cùng ngồi trong một phòng khách nhỏ với cây piano, rồi ông nhẹ nhàng - như chữ ”piano” ta hay thấy trong khuông nhạc - đánh cho tôi nghe từng bài, từng bài. Không còn những hooks của những nhạc cụ khác, những giai điệu, hòa âm ABBA đến thẳng tôi qua lối soạn piano tuy đơn giản nhưng vẫn giữ trọn các ý chính của bài. Ông có xuất bản một quyển sách đi kèm, người phụ tá đã khéo léo chuyển tải từng chi tiết nhỏ nhặt xuống trang nhạc. Các ông bố, bà mẹ Việt Nam đã từng yêu ABBA và có con theo học piano từ nhỏ không nên bỏ qua quyển nhạc này! Đây là dịp con bạn học chơi ABBA từ nguồn, cũng như đền đáp công lao bạn chở con đi học nhạc mỗi tuần từ năm này qua tháng nọ!




Nguồn: trang xem thử của Amazon


Tôi cũng đã mua bản điện tử Kindle và rất hy vọng ráng học theo và tự đánh bài “Happy New Year” mỗi ngày đầu năm, thay vì vặn nhạc ABBA lên và phải nghe khúc “May we all have our hopes, our will to try, If we don't we might as well lay down and die” hay là “Seems to me now, That the dreams we had before, Are all dead, nothing more “; tôi không muốn nghe chữ chết trong ngày đầu năm, coi bộ hơi xui xẻo!

Để lăng-xê CD, Benny có một vài YouTube cho người nghe thưởng thức.




Chess: https://www.youtube.com/watch?v=ypdi0o3gNGc




Thank You For The Music: https://www.youtube.com/watch?v=rC4hgWQHH-8




Phỏng vấn: https://www.youtube.com/watch?v=e1J2Apw6E2M


 
Benny Andersson: Tôi là một fan ruột của Johahn Sebastian Bach. Với tôi, Bach là một nguồn nhạc tuyệt vời và vô tận! – Nguồn: YouTube.


 

Tôi rất thích cuộc phỏng vấn, những câu trả lời của Benny rất thật thà, ngay thẳng, những lời khuyên thật quý báu cho người trẻ viết nhạc: phải ngồi miệt mài qua năm tháng trên piano mới mong thành công. Ông thật xứng đáng là một thần tượng để các fans tôn thờ! Tôi hy vọng ông sẽ tiếp tục cho ra đời những quyển Piano 2, Piano 3 trong tương lai.

Tôi xin tạm dừng bút và hẹn bạn kỳ tới.

Học Trò

10 tháng 12 năm 2017

***

Tìm mua Benny Andersson -  Piano trên Amazon:

 https://www.amazon.com/Benny-Andersson-Piano/dp/1785588753/ref=cm_cr_getr_d_rvw_txt?ie=UTF8

 https://www.amazon.com/Piano-Benny-Andersson/dp/B074KWPMT6/ref=cm_cr_arp_d_pdt_img_top?ie=UTF8




Xem sách thử: https://www.youtube.com/watch?v=xBck--oOodk

 

11.21.2017

Lettre à France, Michel Polnareff và những chuyện bên lề

Đã có một lần, tôi với em,
Đừng quên nhé một thời, tôi với em.

Từ khi xa em, xa rất xa,
Tôi cảm thấy như tôi đã đánh mất chính tôi,
Và tôi luôn nghĩ tới em.

Em chỉ cách xa tôi sáu múi giờ thôi,
Còn tôi cách xa em hàng mấy năm trời, em ở tận nơi xa ấy
Sự khác biệt có chăng, là sự im lặng đôi khi tôi cảm thấy tận đáy lòng ...


(Dịch thoát phần đầu nhạc phẩm Lettre à France,
nhạc Michel Polnareff, lời Jean-Loup Dabadie)



Với những lời ca bàng bạc nhớ thương, với lối nhân cách hóa nước Pháp như một người tình, ca nhạc sĩ Michel Polnareff đã đưa người nghe - nhất là những kẻ xa quê hương như tôi - vào một không gian của một Lá Thư gửi nước Pháp, chứa chan những kỷ niệm vui buồn. Tôi biết đến Michel Polnareff trước đây chỉ qua vài ba bài nhạc hay nhất của ông, đó là Love Me, Please Love Me, rồi Holidays, Lettre à France và sau cùng là Goodbye Marylou. Riêng Lettre à France tôi chỉ nghe qua hai ban nhạc hòa tấu Paul Mauriat và Raymond Lefèvre, nên không có dịp tìm hiểu lời ca. Thế rồi, trong một dịp gần đây, với lòng quyết chí tìm hiểu nguồn gốc của những bài nhạc tuyển Pháp quốc, tôi đã “phát hiện” ra Michel Polnareff,  tìm cách nghe phần lớn các nhạc phẩm cùng xem những video về ông trên YouTube, cũng như đặt mua các CD nhạc và những quyển sách liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của ông.


 
Bản nhạc tờ - Nguồn: www.amazon.fr


Thế nhưng tại sao ông lại phải viết một lá thư gửi nước Pháp? Câu chuyện rất ly kỳ, nhưng nói tóm tắt thì năm 1973, trong lúc sung sức nhất, đỉnh cao nhất của sự nghiệp sáng tạo, ông bị nhân viên tài chánh cuỗm tiền chạy mất, để lại một khoản tiền thiếu thuế khổng lồ. Cùng khoảng thời gian đó, ông bị khủng hoảng nặng nề vì những chuyện không may khác dồn dập xảy ra: người đỡ đầu Lucien Morisse (giám đốc đài Europe #1 và Disc AZ, cũng là chồng danh ca Dalida) tự tử, rồi mẹ ông qua đời, rồi ông bị phạt 60 ngàn quan về tội dám trưng bày 6000 áp phích với “mông trần” khắp Paris để quảng cáo show Polnarevolution ở Đại Hí Viện huyền thoại Olympia (cuối năm 1972.) Mặt khác, với lòng vốn say mê,”thần tượng” những kỹ thuật tân kỳ và lối chơi nhạc, thu âm nhạc tuyệt hảo của Hoa Kỳ, đồng thời cũng muốn tạo dựng tên tuổi mình bên Mỹ, ông bèn lên tàu thủy France tạm lánh nạn ở bên kia bờ Đại Tây Dương.

    Sau khi tạm trú tại Hoa Kỳ, ông tiếp tục sáng tác nhạc và hát với cả lời Mỹ lẫn Pháp, nhưng ông vẫn luôn dõi mắt trông về xứ sở bên bia bờ đại dương. Trong một lần ngồi quán cà phê ở Nữu Ước, ông nghe văng vẳng một nhạc phẩm Pháp, rồi nao nao nghĩ về quê nhà. Một giai điệu thoáng qua bất chợt trong đầu, ông liền viết ngay xuống tờ giấy chùi tay (napkin) những nốt nhạc dạo đầu cùng điệp khúc. Không bao lâu sau, ông hoàn tất bài nhạc và giao phó cho ông Jean-Loup Dabadie - một nhà viết lời cự phách và cũng đã có nhiều thành công trước đây cùng với Polnareff - để hoàn tất bản nhạc. Tất nhiên, Polnareff đã không quên dặn dò ông Dabadie tìm tòi những ý tưởng, lời văn diễn tả đúng tâm trạng hoài cảm về cố hương của ông.

    Không phụ lòng trông đợi của Polnareff, ông Dabadie đã hết sức thành công trong việc đặt lời cho bản Lettre à France, góp phần không nhỏ cho sự thành công tột bậc của bài nhạc vào mùa hè năm 1977, tạo tiền đề cho sự trở về Pháp rất lẫy lừng của Michel năm 2007. Qua bản nhạc, người nghe thông cảm được với tâm tư của Michel, lúc nào cũng ngong ngóng nhớ về cố hương nơi mà “em không phải lúc nào cũng là người đẹp nhất, còn anh thì cũng không thể chung thủy tuyệt đối cùng em. Nhưng ai mà biết được chuyện tương lai của chúng mình sẽ ra sao?” Dabadie quả thật đã nói hộ tấm tình của Michel với những lời chia xẻ thầm kín: “Oui, đôi khi anh quá điên cuồng yêu em, cho dù anh không nói ra, nhưng tình yêu là thế đó, rằng anh luôn nghĩ về em tận sâu thẳm đáy lòng.”

    Có xem video trên YouTube bài hát do Michel Polnareff trình diễn live ở Bercy năm 2007 https://www.youtube.com/watch?v=tw7_haPgQbA  , ta mới cảm nhận rõ tài năng của người nghệ sĩ, cùng lòng yêu âm nhạc ông từ người hâm mộ.


Mười bẩy ngàn khán giả hát say sưa, chiêm ngưỡng cú adlib thần sầu của ông trên piano (khoảng phút thứ ba) cũng như guitar adlib của nhạc công trước đó. Hai ba thế hệ người nghe, ta thấy cả mẹ lẫn con say mê bá vai nhau hát theo. Trong một hình ảnh khác, ta chứng kiến một nữ khán giả mặt rạng rỡ hát rồi nhắm nghiền mắt lại tận hưởng niềm hoan lạc của buổi trình diễn - khi thần tượng của mình chính thức trở lại công diễn trên đất Pháp sau ba-mươi-bốn năm vắng mặt sân khấu.



Khán giả thưởng ngoạn bài Lettre à France – Nguồn: youtu.be

      Tôi còn nghiệm ra, nếu chỉ nghe nhạc hòa tấu, ta sẽ không thấy hết được vẻ đẹp toàn mỹ của bài nhạc. Với hai lối chơi hơi khác nhau của hai ban nhạc Paul Mauriat (https://www.youtube.com/watch?v=i5cPEsFWj1s ) hay Raymond Lefèvre, ta nghe ra một giai điệu đẹp, và chỉ thế thôi. Với Michel Polnareff, ta thấy xúc cảm của chính tác giả qua câu dạo đầu piano đơn giản, rồi lối hát như kể chuyện thật lôi cuốn, với lối nhả chữ thật đặc trưng. Sau khi nghe trọn hai điệp khúc, ta hiểu trọn vẹn câu hát “l’amour à faire de ça”, rằng tình yêu phải làm bằng cả yêu lẫn ghét, rằng “giận thì giận, mà thương thì thương”.





Câu guitar adlib trộn lẫn, cùng lúc đối chọi với tiếng hát bè ở giữa bài “Đã có một lần, tôi với em, Đừng quên nhé một thời, tôi với em” thực là đỉnh điểm của bài nhạc, làm người nghe rùng mình vì câu adlib quá “rock” mà cũng quá “pop”, và rất phù hợp với tâm trạng giằng xé giữa yêu và ghét, giữa tâm trạng nửa chung thủy, nửa ruồng rẫy của tác giả.





            Gần đây, người viết đọc được một bài khảo cứu được dịch sang tiếng Anh trên mạng, với tựa đề “The production of success: an anti-musicology of the pop song”, tác giả là Antoine Hennion. Bài viết chỉ rõ rằng sự thành công của một bản nhạc pop là do bốn yếu tố sau, mà Lettre à France là một bằng chứng hùng hồn:

1: giai điệu (tune),

2: lời ca (lyrics),

3: ca sĩ (singer), và

4: sự pha trộn, gia giảm (mixture) của ba yếu tố đầu.

Tôi nghiệm ra rằng suốt 8, 9 năm vừa qua vì chỉ nghe nhạc hòa tấu, tôi vô tình tự giảm khả năng thưởng thức âm nhạc đại chúng của mình từ 100% xuống chỉ còn 25%, vì đã tự loại trừ lời ca, ca sĩ, lẫn cách pha trộn các yếu tố! Những lý giải khác của bài khảo cứu trên cũng chứng minh cho riêng tôi thấy là một khi bài hát với ca sĩ và lối phối nhạc đã nhập tâm, thì tôi không thể nào cảm được cùng bài hát ấy, nhưng với ca sĩ và cách hòa âm khác!

Bài Lettre à France còn làm tôi suy nghĩ đến thật nhiều điều khác, thí dụ như tâm trạng lưu vong không ngày về của tôi, về lời hát phổ từ thơ “Quê hương mỗi người chỉ một” của thi sĩ Đỗ Trung Quân, trong khi tôi thì đã “xin chọn nơi này làm quê hương”. Vậy thì người ta có hai quê hương được không??? Tôi cũng thử vụng về viết lời cho phiên khúc của bài Lettre à France, mời bạn cùng ngân nga hát theo bài gốc sau:



Thư Gửi Em

[Lời Việt (dang) dở của Học Trò]

Mình đã có một thời, em với anh!
Đừng quên nhé một thời, ta có nhau!

Từ khi anh xa em, xa rất xa,
Anh như chim bay quên lối về,
Và anh luôn nhớ đến em …

Em, nơi phương xa em có biết chăng?
Bao nhiêu năm ta chưa thấy nhau
Còn đó giấc mơ hồi hương!

Ôi, nỗi nhớ thương!
Thân lưu vong câm lặng,
Xót xa tận đáy trái tim!


            Từ khi “cảm” được nhạc của Michel Polnareff, tôi đâm ra “nghiện” nhạc của ông. May mắn thay tôi tìm mua được “box” nhạc với 100 bài hay nhất của ông, rồi sau đó là hai CD live ông trình diễn năm 2007 và 2016.





Tưởng vậy là “ngon” rồi, cách đây hai tuần tôi được biết nhạc sĩ sẽ tung ra (tháng 12/2017 này) toàn bộ tác phẩm đã từng ghi âm trong suốt trên 50 năm sáng tạo của ông, với 1 collection gồm 23 đĩa !!! Giá cả chắc trên dưới 100 USD, chắc từ từ tôi cũng phải tậu thôi, lỡ làm fan rồi, biết làm sao? Ông có một đặc điểm khác là mỗi khi có dịp trình diễn live, ông rất hay phối lại cách khác, hay dùng intro khác. Tôi có bốn bản Lettre à France khác nhau: bản gốc, bản live ở Roxy 1996, bản live 2007 ở Bercy, và bản live 2016 ở Olympia, bản nào cũng khang khác nhau và cũng hay hết! Làm fan phải cố công tìm hết các bản khác nhau!



Michel Polnareff Pop Rock En Stock L’intégrale… ou presque ! Coffret 23 CD



       Trong khi chờ đợi, tôi muốn bạn cùng khám phá và thưởng thức những tác phẩm để đời khác của Michel Polnareff như: Love me please love me, Goodbye Marylou, L'Amour avec toi, Ame caline, Holidays, Le Bal des Laze, Une simple mélodie, Qui a tué grand-maman, Je suis un homme, J'ai tellement de choses à dire, On ira tous au paradis, La poupée qui fait non, Tout tout pour ma chérie, Je rêve d’un monde… cũng như một số bài thành công khác như: Je t'aime, Radio, Tam Tam, Sur un seul mot de toi, Elle rit, Le belle veut sa revanche, v.v. , chắc chắn sẽ không làm bạn thất vọng. May mắn thay, một fan ruột với bí danh sdup đã gửi thật nhiều “clip” nhạc lên YouTube tại địa chỉ sau, mời bạn cùng xem.

https://www.youtube.com/user/sdup/videos?disable_polymer=1


Chào tạm biệt và xin hẹn gặp lại bạn trong một kỳ tản mạn tới. Mến chúc bạn một Lễ Tạ Ơn thật ấm cúng bên gia đình.


Tiểu Sài Gòn, Tháng 11 năm 2017

Học Trò ( https://hoctroviet.blogspot.com/  )



Tài liệu tham khảo:

1.     Eudeline, Christian. Derrière les lunettes: La biographie de Michel Polnareff. Fayard. Kindle Edition.

2.     Polnareff, Michel (avec la collaboration de Phillipe Manoeuvre.) Polnareff par Polnareff. Grasset.

3.     Cachin, Benoit. Polnaculte. Tournon.

4.     Polnareff: Quand l'ecran s'allume [Documentaire] RTBF 19/09/14. https://www.youtube.com/watch?v=OBQALRt844U

5.     Dicale, Bertrand. Dictionnaire amoureux de la chanson française. PLON. Kindle Edition.

6.     Calvet, Louis-Jean. Cent ans de chanson française. Archipel. Kindle Edition.

7.     Lecoeuvre, Fabien. Le petit Lecoeuvre Illustré Dictionaire: Histore des Chansons de A à Z. Edition du Rocher.

8.     Hennion, Antoine. The production of success: an anti-musicology of the pop song. Dịch sang Anh ngữ: Marianne Sinclair và Mark Smith. Có thể tải về ở đây: http://www.academia.edu/866652/The_production_of_success_an_anti-musicology_of_the_pop_song


***

Update 1/16/2018: Polnareff Discography đã về nhà!!!



***

Michel Polnareff Pop Rock En Stock L’intégrale… ou presque ! Coffret 23 CD
Editorial Reviews
French-only 23 disc set features 430 tracks! Includes all of his complete studio albums, unreleased live concerts, soundtracks and many unreleased tracks/versions. Includes a 48 page booklet with rare photos. Universal France. 2017.
                                                      

Track Listings

Disc: 1

      Tous Les Ep / SP 1966 À 1967

Disc: 2

  1. Concert À Lausanne 6 Avril 1967 & Concert À L'olympia 8 Octobre 1967

Disc: 3

  1. Tous Les Ep / SP 1968 À 1970

 Disc: 4            
  1. Album Polnareff's & Ep 1971 À 1972 & Bof Ça N'arrive Qu'aux Autres

Disc: 5

  1. Bof la Folie Des Grandeurs & Bof D'artagnan

Disc: 6            
  1. Polnarévolution

Disc: 7            
  1. Concert À Tokyo 1972

Disc: 8

  1. Concert Musicorama Polnarêves À L'olympia 1 Avril 1973

Disc: 9

  1. Album Polnarêve & Album Fame À la Mode

Disc: 10

  1. Michel Polnareff Au Forest National - Bruxelles, 26 Octobre 1975 / Partie 1

Disc: 11

  1. Michel Polnareff Au Forest National - Bruxelles, 26 Octobre 1975 / Partie 2

Disc: 12

  1. Album Lipstick & Album Coucou Me Revoilou

Disc: 13

  1. Album Bulles & Show TÉLÉ 82

Disc: 14

  1. Bof la Vengeance Du Serpent a Plumes + Album Incognito

Disc: 15

  1. Album Kâma - Sûtra + Instrumentaux + Remix

Disc: 16

  1. Concert Live at the Roxy, 27 Septembre 1995

Disc: 17

  1. Singles Rareté & Remix - 1990 À 2015

Disc: 18

  1. Concert Ze (Re) Tour 2007 - Partie 1

Disc: 19

  1. Concert Ze (Re) Tour 2007 - Partie 2

Disc: 20

  1. Concert À L'olympia 2016 - Partie 1

Disc: 21

  1. Concert À L'olympia 2016 - Partie 2

Disc: 22

  1. Michel Polnareff Chante en Anglais, en Allemand, en Espagnol Et en Italien (Documents)

Disc: 23

  1. Documents, Raretés, Maquettes Studio Et Versions Alternatives + Album Ménage À Trois
 

***

Lettre à France
 
Songwriters: Jean Loup Dabadie / Michel Polnareff
 

Il était une fois
Toi et moi
N'oublie jamais ça
Toi et moi
 
Depuis que je suis loin de toi
Je suis comme loin de moi
Et je pense à toi tout bas
Tu es à six heures de moi
Je suis à des années de toi
C'est ça être là-bas
La différence
C'est ce silence parfois au fond de moi
 
Tu vis toujours au bord de l'eau
Quelquefois dans les journaux
Je te vois sur des photos et moi loin de toi
Je vis dans une boîte à musique
Électrique et fantastique
Je vis en Chimérique
La différence
C'est ce silence parfois au fond de moi
 
Tu n'es pas toujours la plus belle
Et je te reste infidèle
Mais qui peut dire l'avenir de nos souvenirs
Tu n'es pas toujours la plus belle
Et je te reste infidèle
Mais qui peut dire l'avenir de nos souvenirs

Oui, j'ai le mal de toi parfois
Même si je ne le dis pas
L'amour c'est fait de ça
 

11.20.2017

A short essay on Michel Polnareff's Lettre à France (a rough translation of my original Vietnamese version)

Once upon a time, you and me,
Don’t ever forget that, you and me.


Ever since I’m far away from you,
I feel like I’m far away from my own self,
And I’m thinking about you.


You are six hours away from me,
And I am a couple of years away from you,
There, far away there.
The difference is in the eery silence deep inside of me ...


(Roughly translated from French of the song Lettre à France,
music by Michel Polnareff, lyrics by Jean-Loup Dabadie)



With these haunting, melancholic words, with France being personified as a lover, the author-composer-interpreter Michel Polnareff transformed the audience, especially for immigrants such as the author of this article, into a world of full of sad and joyful details, with his masterpiece Letter to France. I have known the music of Michel Polnareff for quite some time, notably with major hits such as Love Me, Please Love Me, Holidays, Lettre à France, and also Goodbye Marylou. For Lettre à France, in particular, I only enjoyed the melody though the easy-listening, orchestrated versions of Paul Mauriat and Raymond Lefèvre, so I didn’t really have a chance to look for and to understand the lyrics. Lately, with a determination to fully understand the roots of French music by means of new, used, or electronic books (mostly in French), I somewhat accidently re-discovered Michel Polnareff. I started to look for and enjoy his music clips and various documentaries about him on YouTube. I started to buy his music CDs and various books which he is the author, or books which are written about his life and his musical achievements.



 
Sheet music - Source: www.amazon.fr


But why did he had to write a letter to France via the context of a song?

To make a long story short, at the height of his career back in the year 1973, his financial adviser ran away with his money, leaving him bankrupted and owing unpaid taxes from the government. At the same time, more unfortunate incidents happened: his sponsor Lucien Morisse (a founding father and artistic director of the radio station Europe 1,  the founder of the recording label Disc AZ, and also was the husband of the famous singer Dalida) suicided, his mother passed away. Another incident is that he is ordered by the authorities to pay the fine of 60,000 francs for displaying 6,000 posters with his naked back bottom half, promoting the show Polnarevolution at the venerable Olympia music hall (circa 1972.) On the other hand, Michel had been mesmerized with the latest technology from America in general, its myriad musical genres, the singing stars, and the recording technology in particular. With a mind of discovering and conquering the New World, Michel boarded the ship named France, destination America.

Once settled down in America, Michel continued to create new works for both the American and French audiences, but somehow he still missed his own country. In one occasion, where he was sitting in a coffee shop in New York, he heard a French song on the loud speakers, and he again found himself homesick. All of a sudden he had a musical idea in his head, he quickly jotted down on a piece of napkin the intro and the refrain. Some time later, he finished writing the song and sent it to Jean-Loup Dabadie – a successful lyricist whom had been successfully collaborated with him in the past, with hits such as Tout, tout pour ma chérie or On ira tous au paradis - to complete the lyrics of the song. Polnareff of course making sure Dabadie to look for the ideas and words which would precisely described his homesick state of mind.

Indeed, Polnareff should not be disappointed at all! Jean-Loup Dabadie's work of the lyric of Lettre à France was very successful. It was such a hit during the summer of 1977, and one way or another probably helped Michel Ponareff to make a successful and triumphant return on stage to France in 2007. The song helped Michel to “speak” to its fans that France “is not always the prettiest, and that I’m still resting infidelity. But no one can predict about the future of our relationship.” Dabadie indeed speaked for Michel in spelling out the secret that “Oui, sometimes I’m mad about you, even though I’m not saying out loud, but love is made of that kind of stuff, and that I always thinking of you from the bottom of my heart.”

There is a video on YouTube, where Michel Polnareff performed live at Bercy in 2007 https://www.youtube.com/watch?v=tw7_haPgQbA  We witnessed indeed not only Michel’s superb musical skills, but also the love from the audience toward him and his music. Seventeen thousand of his fans sang along with him, applauded his magical piano adlib (at around the third minute into the song.) Equally magical stuff was the guitar adlib before that from his band member. In one scene, we see two generations of his fans, mothers and daughters singing along, shoulders to shoulders. In another scene, we witness a beautiful lady cheerfully sang along, then close her eyes with appreciation of Michel’s music. Indeed, Michel Polnareff finally was back on stage after thirty three years in exile.





A fan appreciated Lettre à France – Source: youtu.be

I also conclude that if I only listen to the song from an easy listening orchestra, I would not have realized the beauty of the song in its wholeness. For example, if we listen to either the Paul Mauriat version (https://www.youtube.com/watch?v=i5cPEsFWj1s ) or Raymond Lefèvre’s, we would appreciate a nice song, but that would be all that we feel. But, with Michel Polnareff’s performance, we clearly enjoy everything, from the simple piano introduction, to the distinct way that he sang, with syncopated, stressed words. We could afterward fully understand what Michel meant by singing “l’amour à faire de ça”, through his ups and downs with his own motherland.








 Lately I have a chance to read an article, entitled “The production of success: an anti-musicology of the pop song”, the author is Antoine Hennion. Lettre à France is such an example of what Hennon would describe about the success of a hit, which constitutes of four ingredients: a tune, its lyrics, the singer, and the right mixture of the first three ingredients. I conclude also, as a note to myself, that for the last ten years I have only heard one fourth of the potential of a song, merely by hearing the easy listening version of it!

 Ever since I have the feeling of understanding and appreciating the music of Michel Polnareff, I have been somewhat addicted to hearing his songs. I was very fortunate to discover and purchase his 5-CD collection of 100 hits, and then the two CDs that he performed on stage in 2007 and in 2016.






I thought I had pretty much all his important works, but I was so wrong. I just recently learned that the artist will publish this December of 2017 a collection of 23 discs, including every CD that he ever made, and some other unpublished works as well. One of the things I notice about Polnareff is that he always added new arranging details to his live performances, such as adding a new intro, or playing it in a new style. I have four versions of Lettre a Frace, and I love to hear all of them, for these subtle additional touches. I would probably going to buy this CD box set, because I would not want to miss these additional details at all.




Michel Polnareff Pop Rock En Stock L’intégrale… ou presque ! Coffret 23 CD


 In the mean time, please look for other masterpieces also from Michel Polnareff such as: Love me please love me, Goodbye Marylou, L'Amour avec toi, Ame caline, Holidays, Le Bal des Laze, Une simple mélodie, Qui a tué grand-maman, Je suis un homme, J'ai tellement de choses à dire, On ira tous au paradis, La poupée qui fait non, Tout tout pour ma chérie, Je reve d’un monde, etc. or other successful but less known works such as: Je t'aime, Radio, Tam Tam, Sur un seul mot de toi, Elle rit, Le belle veut sa revanche, etc. I’m very confident that you won’t be disappointed. Luckily, there is a youtuber with the screen name sdup, whom collected and then uploaded many of the mentioned songs to YouTube. Please click the below link to view them.

https://www.youtube.com/user/sdup/videos?disable_polymer=1

This is the end of my short essay. Thank you for your time.

Little Saigon, California, November 2017
Author: Học Trò ( https://hoctroviet.blogspot.com/  )
(Roughly translated to English also by the author.)

References:

1.     Eudeline, Christian. Derrière les lunettes: La biographie de Michel Polnareff. Fayard. Kindle Edition.

2.     Polnareff, Michel (avec la collaboration de Phillipe Manoeuvre.) Polnareff par Polnareff. Grasset.

3.     Cachin, Benoit. Polnaculte. Tournon.

4.     Polnareff: Quand l'ecran s'allume [Documentaire] RTBF 19/09/14. https://www.youtube.com/watch?v=OBQALRt844U

5.     Dicale, Bertrand. Dictionnaire amoureux de la chanson française. PLON. Kindle Edition.

6.     Calvet, Louis-Jean. Cent ans de chanson française. Archipel. Kindle Edition.

7.     Lecoeuvre, Fabien. Le petit Lecoeuvre Illustré Dictionaire: Histore des Chansons de A à Z. Edition du Rocher.

8.     Hennion, Antoine. The production of success: an anti-musicology of the pop song. Translated to English by Marianne Sinclair và Mark Smith. Download the article at:

 http://www.academia.edu/866652/The_production_of_success_an_anti-musicology_of_the_pop_song

***

Update 16 Jan 2018: Michel Polnareff's Discography is here!!!!



***
Michel Polnareff Pop Rock En Stock L’intégrale… ou presque ! Coffret 23 CD

Editorial Reviews
French-only 23 disc set features 430 tracks! Includes all of his complete studio albums, unreleased live concerts, soundtracks and many unreleased tracks/versions. Includes a 48 page booklet with rare photos. Universal France. 2017.
                                                      

Track Listings

Disc: 1

  1. Tous Les Ep / SP 1966 À 1967

Disc: 2

  1. Concert À Lausanne 6 Avril 1967 & Concert À L'olympia 8 Octobre 1967

Disc: 3

  1. Tous Les Ep / SP 1968 À 1970

 Disc: 4            
  1. Album Polnareff's & Ep 1971 À 1972 & Bof Ça N'arrive Qu'aux Autres

Disc: 5

  1. Bof la Folie Des Grandeurs & Bof D'artagnan

Disc: 6            
  1. Polnarévolution

Disc: 7            
  1. Concert À Tokyo 1972

Disc: 8

  1. Concert Musicorama Polnarêves À L'olympia 1 Avril 1973

Disc: 9

  1. Album Polnarêve & Album Fame À la Mode

Disc: 10

  1. Michel Polnareff Au Forest National - Bruxelles, 26 Octobre 1975 / Partie 1

Disc: 11

  1. Michel Polnareff Au Forest National - Bruxelles, 26 Octobre 1975 / Partie 2

Disc: 12

  1. Album Lipstick & Album Coucou Me Revoilou

Disc: 13

  1. Album Bulles & Show TÉLÉ 82

Disc: 14

  1. Bof la Vengeance Du Serpent a Plumes + Album Incognito

Disc: 15

  1. Album Kâma - Sûtra + Instrumentaux + Remix

Disc: 16

  1. Concert Live at the Roxy, 27 Septembre 1995

Disc: 17

  1. Singles Rareté & Remix - 1990 À 2015

Disc: 18

  1. Concert Ze (Re) Tour 2007 - Partie 1

Disc: 19

  1. Concert Ze (Re) Tour 2007 - Partie 2

Disc: 20

  1. Concert À L'olympia 2016 - Partie 1

Disc: 21

  1. Concert À L'olympia 2016 - Partie 2

Disc: 22

  1. Michel Polnareff Chante en Anglais, en Allemand, en Espagnol Et en Italien (Documents)

Disc: 23

  1. Documents, Raretés, Maquettes Studio Et Versions Alternatives + Album Ménage À Trois
 
***

Lettre à France
 
Songwriters: Jean Loup Dabadie / Michel Polnareff
 

Il était une fois
Toi et moi
N'oublie jamais ça
Toi et moi
 
Depuis que je suis loin de toi
Je suis comme loin de moi
Et je pense à toi tout bas
Tu es à six heures de moi
Je suis à des années de toi
C'est ça être là-bas
La différence
C'est ce silence parfois au fond de moi
 
Tu vis toujours au bord de l'eau
Quelquefois dans les journaux
Je te vois sur des photos et moi loin de toi
Je vis dans une boîte à musique
Électrique et fantastique
Je vis en Chimérique
La différence
C'est ce silence parfois au fond de moi
 
Tu n'es pas toujours la plus belle
Et je te reste infidèle
Mais qui peut dire l'avenir de nos souvenirs
Tu n'es pas toujours la plus belle
Et je te reste infidèle
Mais qui peut dire l'avenir de nos souvenirs

Oui, j'ai le mal de toi parfois
Même si je ne le dis pas
L'amour c'est fait de ça
 

9.19.2017

Capri, c'est fini - Herve Vilard

Đôi ta thôi hết vui chơi,
Chẳng còn lời nào cho nhau,
Em yêu thôi hết nụ cười,
như ngày đầu gặp em,
Sao trong anh thấy bàng hoàng
Tình mình đã bỏ đi hoang!
Trong tim sao thấy nghèo nàn,
Vì cuộc tình rồi tan ...
 
Capri, thôi còn đâu,
Những chốn vui chơi thân quen của thời mới biết yêu đương lần đầu
Capri, thôi còn đâu,
Những phút đam mê bên em quên đi ưu tư, quên đi muộn phiền ...

 (Lời Việt Học Trò - 2017 ©)
 
Bạn,
 
Có lẽ trong tim của những người yêu chuộng thể loại nhạc Chanson, từ thời Yé-Yé năm 1962 trở đi, bài Capri, c'est fini có lẽ phải đứng đâu đó trong hàng Top 50, hay thậm chí Top 10. Tôi biết bài này muộn hơn nhiều, rất lâu sau khi đã làm quen với những bài kinh điển như Những Nụ Tình Xanh, Aline, Xin Tự Hiểu Mình. Có lẽ ví tác giả ít có nhiều bài Top Hits chăng? Bài hát được viết năm 1965, đã vượt qua được mức sống nửa thế kỷ. Bài đầu tiên mà anh Hervé Vilard viết chung với Marcen Hurten lại là bài nổi tiếng nhất, bán được 3.3 triệu đĩa trên toàn thế giới.
 


 




https://www.youtube.com/watch?v=4TP3u0rNkys

Bài hát than van về nỗi chia xa giữa hai người yêu nhau, rằng là Capri giờ đây đã hết thơ mộng rồi, rằng anh sẽ chẳng bao giờ còn quay lại nơi chốn ấy nữa. Phiên khúc và điệp khúc tiếng Việt mà bạn vừa xem ở đầu bài viết là cảm xúc lâu ngày mà tôi tìm cách diễn tả qua lời dịch thoát vụng về.

Và đây là bản chính:

Nous n'irons plus jamais,
Où tu m'as dit je t'aime,
Nous n'irons plus jamais,
Tu viens de décider,
Nous n'irons plus jamais,
Ce soir c'est plus la peine,
Nous n'irons plus jamais,
Comme les autres années.


Capri, c'est fini,
Et dire que c'était la ville de mon premier amour,
Capri, c'est fini,
Je ne crois pas que j'y retournerai un jour.


Phiên khúc gồm toàn những câu nhát gừng, thảng thốt, tạo cảm giác "ta mất em thật rồi!" Điệp khúc trái lại là hai câu nhạc dài, 12, 13 nốt nhạc liền một lúc, diễn tả một càm xúc nuối tiếc, thật mênh mang, cố diễn tả thật nhiều nhưng vẫn thấy còn chưa đủ.

Sách "La chanson francaise" của Pierre Saka dưới đây ghi nhận bài hát đầu tay rất thành công này của Hervé Vilard.

 
Tuy vậy, tôi được nghe bài này trước qua lối phối thần sầu của maestro Paul Mauriat. Tôi đặc biệt ưu ái câu vĩ cầm đằng sau của phiên khúc một và hai, nghe mênh mang làm sao, cũng như các câu appregiated piano comping điền sau mỗi câu nhạc ở đoạn hai phiên khúc.



https://www.youtube.com/watch?v=sqf6LWbiV8k

Dân Pháp cũng thích hoài cổ, họ sưu tập lại những bản thào của những bản nhạc danh tiếng rồi in thành sách. Bản Capri, c'est fini cũng là một bài trong quyển sách ấy.


Một quyển khác soạn riêng về nhạc tình trong nhạc Pháp, ta thấy Hervé Vilard tay trong tay với người đẹp Michèle Torr.

 
Hervé Vilard cũng được nhắc đến cùng với hình ảnh tuổi hai mươi trong quyển Hai Trăm Chân Dung Chưa Từng Công Bố.


Hervé Vilard cũng có một vài bài nhạc khác nổi tiếng như Reviens ( https://www.youtube.com/watch?v=dzaTjZbdFb8), Mourir ou Vivrehttps://www.youtube.com/watch?v=4fd9m30_Ips )  nhưng không bài nào đạt được sự thành công như Capri, c'est fini.

Hoctro
9/20/2017

Tài liệu tham khảo:

http://musique.rfi.fr/artiste/chanson/herve-vilard

8.15.2017

Tại sao bị mập?

Bạn,

Gần đây tôi tìm hiểu tại sao người ta/tôi bị mập, từ đó hy vọng giảm cân. Tôi cũng tự hỏi tại sao người ta bị nhiều chứng bịnh ung thư như vậy, tại phong thổ, hay tại cách ăn uống, v.v.



Tôi tìm ra nhiều điều rất thú vị và bổ ích.

1. Ăn gì thì bị mập?

Trước giờ tôi cứ tưởng ăn thịt, ăn mỡ nhiều thì bị mập. Té ra không phải vậy. Ăn nhiều carbohydrate mới bị mập: ăn bánh mì, cơm, cookies, bánh gateaux, muffin, nhất là ăn uống thứ gì có đường thì sẽ bị mập.

Tại sao vậy? Tại vì ăn mấy thứ có đường, hệ tiêu hóa dễ dàng biến đường đó thành đường glucose theo máu đi nuôi cơ thể. Còn nếu ăn thịt thì cơ thể phải trải qua một thời gian tiêu hóa, mới thành chất bổ để nuôi và tái tạo cơ thể.

Trong các loại đường, tệ hại nhứt là loại "high-fructose corn syrup" (HFCS) là một loại đường nhân tạo, rất ngọt. Chế ra loại đường này rẻ hơn là chế từ đường mía. Từ năm 1984 trở đi, hai hãng lớn là Cocacola và Pepsi dung 100% loại đường này trong nước ngọt của họ!!! Đường này cũng có nhiều trong các thứ khác như popsicles, ketchup, đủ loại thức ăn khô đóng hộp, v.v. Trước năm 1984 người Mỹ ăn rất ít fructose vì chúng chỉ có ít trong trái cây thôi, từ đó trở đi họ mập phì ra và bị các chứng bịnh là do ăn uống nhiều high-fructose corn syrup!!!



Tại sao lại nguy hiểm? Vì fructose là loại đường chỉ có thể được phân giải trong gan để thành đường glucose đem đi nuôi cơ thể mà thôi. fructose chạy trong máu thì các tế bào không sử dung được. Tự nhiên gan bị làm việc quá tải. Tệ hại hơn nữa là nhiều đường loại nay quá, lá gan sẽ biến chúng thành mỡ chứa một phần trong gan, một phần lớn khác thì thành mỡ trong cơ thể, như chung quanh bụng chẳng hạn.

Gan bị quá tải sẽ thành gan nhiễm mỡ, cho dù bạn có uống rượu hay không. Bịnh này có tên là NAFLD (non-alcoholic fatty liver desease) rồi từ từ biến thành xơ gan, chai gan, ung thư gan, rồi chết.

Khó khăn nhứt là bịnh này khó chẩn đoán, vì gan không càm thấy đau, khi bị nặng rồi, như chai gan thì đã muộn, khó chữa.



2. Hội chứng chuyển hóa (metabolic syndrome)

Ăn nhiều đường thì trong máu sẽ có nhiều đường. Đường muốn tới được các tế bào thì phài nhờ insulin. Nếu ăn quá nhiều đường thì cơ thể phải tiết nhiều insulin để tống đường vào các tế bào. Các tế bào thì nói không, tao đủ đường rồi, không cần thêm nữa. Các tế bào tìm cách chống lại (insulin resistance), cơ thể lại tiếp tục chế thêm insulin để mong áp đảo. Ngày này qua tháng nọ, lâu ngày chúng ta sẽ bị "kháng insulin" từ đó dẫn đến các bịnh như cao huyết áp, cao cholesterol. Trong gan cũng vậy, gan tìm cách không cho đường lọt vào vì gan đã to đùng rồi, nhưng cơ thể vẫn tiếp tục đẩy insulin vào, gan chống cự, nhiều insulin được chế ra để đẩy đường vô tiếp, thế là ta bị "kháng insulin" trong gan, hậu quà là insulin trong máu lúc nào cũng cao, tức là bị tiểu đường loại 2 (diabetes type 2)

3. Cách ăn uống:

Biết sơ sơ là phải thay đổi cách ăn uống, gần đây tôi ăn nhiều xà lách và các loại hột điều, đậu phọng, trứng, thịt, dressing thì dùng dầu olive thay vì "ranch" hat "thousand islands". Tôi cũng ăn ít đi chút chút, ráng giàm cân chậm, vì biết trong cơ thể có một cơ chế bảo toàn mức nặng của mỗi người. Giảm cân nhanh quá không tốt.

Tôi cũng đi bộ ít nhất một tiếng mỗi ngày, vì trong sách nói khi đi như vậy thì máu huyết lưu thông, nhất là cơ thể sẽ dung năng lượng từ chất béo (fat) thay vì dùng đường sẵn có.

Tôi cũng ăn ít bữa và không ăn dặm (snacks) vì biết làm như thế sẽ làm insulin bớt tiết ra, làm giảm lượng insulin trong máu.

Còn nhiều điều học hỏi nữa mà vì không có nhiều thời giờ viết xuống, nên tôi tạm dừng bút. Các bạn nào muốn tìm hiểu thêm nên xem những quyển sau:


và:



 Có thể coi các bài của ông Fung từ đây, trang 22, rồi đi ngược từ từ xuống trang 1.

https://intensivedietarymanagement.com/author/jfung/page/22/

Cũng nên xem các video phòng bịnh từ các vị Lương Y (như Từ Phụ) sau đây:

https://www.youtube.com/watch?v=1oqegAichsc&list=PLJsxB0ietZg8EA1NvPbuePtoEQ9IbWF9y

Quên nữa, bạn nên đi khám bác sĩ gia đình, thử máu để xem bạn có những bịnh gì rồi tìm cách chữa trị trước khi quá muộn.

Tóm lại, nên theo cách ăn uống sau, theo được bao nhiêu tốt bấy nhiêu. Cơ thể bạn, nhất là lá gan của bạn sẽ cám ơn bạn vô cùng.



Hẹn bạn kỳ tới.

8.11.2017

NS Vũ Thành An : Những bài không tên tặng em - Tình vui trong phút giây thôi - Nói cho quên đi những tội tình - Hãy cố vươn vai mà đứng - Đời đá vàng

1. Những bài không tên tặng em

http://cuoituan.tuoitre.vn/tin/van-hoa-nghe-thuat/20170720/ki-1-nhung-bai-khong-ten-tang-em/1355341.html


TTCT - Tác giả của những bài Không tên làm say đắm lòng người sẽ lần đầu tiên hé lộ với bạn đọc những câu chuyện tình. “Đã đến lúc có thể kể lại tất cả” - ông nói vậy. 
Nhưng Vũ Thành An có nhiều bài hát Không tên, sau từng bài hát lại có một câu chuyện, một bóng hình thiếu nữ. Những người đã đến rồi đi trong cuộc đời ông nhiều thăng trầm dông gió. Chỉ còn mối tình mang theo...

Nhớ đến ai, và ai hát, những tình ca u sầu, day dứt khôn nguôi...Những bài Không tên “vì muốn giấu tên người tình”, ngày xưa Vũ Thành An giải thích vậy. Nhưng sau mấy mươi năm, giờ kể lại ông vẫn chỉ gọi đó là “chuyện tình không tên”.

Dù hầu như mỗi bài Không tên đều gắn với một người cụ thể, một tâm tình rất riêng biệt thì với tác giả, họ đều được ông dịu dàng gọi là Em - một Em viết hoa, cũng không tên, thế thôi.

“Bây giờ các bạn đó đang sống bình yên” - ông nói vậy, nên viết rõ tên rõ tuổi một người có thể gây xáo trộn ít nhiều đến đời sống gia đình của người đã đi qua cuộc đời mình, là điều ông không muốn. Người nghệ sĩ nổi danh đã phải nhiều cân nhắc, đắn đo...

Để rồi, câu chuyện tình sau từng bài hát sẽ được ông kể lại dưới hình thức những tình thư “gửi cho từng người bạn có liên quan”.

Mỗi tình thư đều bắt đầu bằng ba chữ: Em yêu dấu! Em yêu dấu! Chỉ vậy thôi, mà bao nhớ thương âu yếm dội về...




Em yêu dấu,

Em từng hỏi anh: “Nguyên do nào khiến anh bước chân vào con đường nghệ thuật và tại sao anh viết ra những bản tình ca buồn đến thế?”.

Để trả lời câu hỏi của Em, anh xin nói thế này: “Anh nghĩ đó chính là tặng phẩm quý giá mà tạo hóa đã ban tặng cho anh!”. Anh không hề theo học ở trường âm nhạc chuyên nghiệp nào.

Gia đình anh cũng không phải gia đình làm nghệ thuật. Ông nội anh chỉ là một nông dân chất phác. Cậu anh (ở nhà anh gọi bố mẹ là cậu mợ) cũng không phải nghệ sĩ nhưng ông rất yêu nghệ thuật.
Ông biết làm thơ và đặc biệt rất mê âm nhạc. Giọng hát làm mê hoặc ông chính là của ca sĩ Thanh Thúy. Do vậy, khi anh chưa được 10 tuổi, ông đã mua cho anh cây đàn mandolin và anh đã mò mẫm tự học chơi chiếc đàn này từ hồi đó.

Gõ cửa nhà thần tượng

Khi còn nhỏ, tên anh là Vũ Thành. Đến khi vào Nam năm 1954, cậu anh đi làm giấy khai sinh lại và đã thêm vào chữ An. Sở dĩ ông đặt như thế là vì ông muốn tên anh có thể đứng đầu trong mọi danh sách.

Ông bảo: “Nếu con đi thi thì cậu muốn được nghe tên con đầu tiên khi công bố kết quả!”. Cậu anh cũng muốn có con trai làm nghệ thuật nên ông đã đặt tên cho cậu em trai kế anh là Vũ Xuân Bính.
Em có biết vì sao là Xuân Bính không? Xuân Bính là ghép từ Xuân Diệu và Nguyễn Bính (vì ông rất mê thơ của hai nhà thơ này).

Cậu anh ở trong quân ngũ nên thường xuyên phải xa nhà. Nhưng ông luôn mang theo quân trang một máy radio đèn điện tử hiệu Philips do Hà Lan sản xuất để nghe nhạc trên sóng phát thanh. Về sau này ông còn dùng thêm máy cassette băng từ để nghe nhạc nữa.

Hôm nào anh đi học về, chưa vào nhà mà nghe tiếng nhạc mở lớn từ bên trong vọng ra và đặc biệt là nghe giọng hát liêu trai của ca sĩ Thanh Thúy thì anh biết ngay là cậu anh được về phép thăm nhà. Những hôm ấy nhà thật vui, thật hạnh phúc.

Không chỉ cậu anh thích giọng hát của ca sĩ Thanh Thúy mà hồi đó anh cũng rất mê Thanh Thúy. Tuy nhiên anh may mắn hơn những người khác, cũng có thể nói là “liều” hơn người khác là anh đã dám đến gõ cửa nhà thần tượng của mình để xin được gặp.

Năm 1960, ca sĩ Thanh Thúy đã là giọng hát ăn khách tại các phòng trà nổi tiếng ở Sài Gòn. Khi đó anh chỉ là cậu học trò 17 tuổi, mà lại dám đến gõ cửa nhà cô (lúc đó ở đường Cao Thắng) chỉ để tặng những ca khúc đơn sơ của mình.

Vậy mà chị Thúy cũng vui vẻ tiếp và nhận những bản thảo của anh cho dù chị chưa bao giờ hát. Dẫu vậy, anh rất quý đức tính khiêm nhượng và sự bình dị của chị. Nổi tiếng nhưng không xa cách với mọi người.

Và thật may mắn, sau này anh có dịp mời được ca sĩ Thanh Thúy cộng tác với anh trong các chương trình âm nhạc do anh thực hiện.
Lệ Thu, Thanh Thúy 
và ly trà đường

Đến năm 1965, anh đã bắt đầu con đường nghệ thuật của mình bằng bài hát Tình khúc thứ nhất, lời thơ Nguyễn Đình Toàn. Bài hát này đã được chính anh Toàn hát lần đầu tiên trong chương trình Văn học nghệ thuật của Đài phát thanh Sài Gòn, khi ấy nhạc sĩ Nhật Bằng là người đệm đàn guitar.

Bài hát đã được nhiều người thích ngay từ lần đầu tiên được phát thanh qua làn sóng điện. Sau đó anh Toàn đã bàn với anh là cùng nhau làm chương trình Nhạc chủ đề và phân công trách nhiệm.

Anh Toàn chịu trách nhiệm viết lời giới thiệu, còn anh đứng tên trưởng ban, có trách nhiệm mời ca sĩ, nhạc sĩ và điều hành việc thu âm chương trình cũng như làm bảng trả thù lao cho các anh em ca sĩ, nhạc sĩ tham gia.

Thù lao khi đó có thể gọi là khá lớn, mỗi lần thu thanh ca sĩ và nhạc sĩ được trả như nhau là 200 đồng (lúc đó một tô phở giá 10 đồng).

Ca sĩ Lệ Thu là người đầu tiên hát Tình khúc thứ nhất trên chương trình Nhạc chủ đề với phần đệm piano phóng túng của nhạc sĩ Nghiêm Phú Phi (lúc đó ông đang là giám đốc Trường Quốc gia âm nhạc Sài Gòn).

Giờ nhớ lại buổi thu âm hôm ấy, anh vẫn còn cảm nhận được sự xuất thần của ca sĩ Lệ Thu khi hát bài này. Chỉ với một lần thu âm duy nhất, Lệ Thu đã xuất sắc thể hiện được chất phiêu lãng của ca khúc bằng phong cách riêng rất độc đáo.

Chương trình Nhạc chủ đề được thu thanh vào trưa thứ hai hằng tuần để phát vào lúc 10h15 mỗi tối thứ sáu và phát lại vào 1h đêm chủ nhật.

Giữa năm 1965, anh có dịp lên Đà Lạt chơi và đã được nghe dòng nhạc tuyệt vời của một nhạc sĩ trẻ. Đó là nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, khi đó anh Sơn đang sống tại thành phố thơ mộng này. Khi trở về Sài Gòn, anh đã bàn bạc với mọi người trong chương trình.

Sau đó, các anh đã liên tiếp giới thiệu các ca khúc Da vàng của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn trong hai chương trình Nhạc chủ đề.

Anh còn nhớ một cảm giác thảng thốt khi nghe ca khúc Ca dao mẹ trong khi thu âm chương trình. Có thể nói sau khi phát thanh chương trình, nhiều thính giả tiếp nhận ca khúc Da vàng với thái độ khá rụt rè. Nhưng sau đó, Trịnh Công Sơn đã nổi tiếng rất nhanh chóng như Em biết.

Cuối năm 1965, anh có dịp mời ca sĩ Thanh Thúy tham gia chương trình. Sau khi thu thanh xong cả nhóm đi ra quán trà gần đài phát thanh để giải khát. Anh gọi ly Hồng trà, bất ngờ thay, Thanh Thúy đã múc một thìa đường cho vào ly và khuấy cho anh.

Một cử chỉ rất thân thiện tự nhiên nhưng làm anh rất cảm động và nhớ mãi. Thần tượng của thời tuổi trẻ đã khuấy đường cho ly trà của mình.

Năm 1966, các anh tổ chức kỷ niệm một năm chương trình Nhạc chủ đề. Buổi tiệc được tổ chức tại nhà hàng Ánh Hồng ở đường Nguyễn Minh Chiếu, Phú Nhuận (nay là Nguyễn Trọng Tuyển) sát đường ray xe lửa, chuyên bán bò bảy món.

Hôm ấy anh nhờ được ca sĩ Duy Trác lái chiếc xe Lambretta đi đón cậu anh đến cùng tham dự. Anh đã xếp chỗ cho ông được ngồi gần ngay thần tượng của mình là ca sĩ Thanh Thúy.

Anh nghĩ chắc hôm ấy ông vui lắm. Bây giờ ông đã lên Trời và chắc đang đợi anh nơi ấy. (Lúc đó anh mới 22 tuổi và cậu anh 44 tuổi).

 
Cảm ơn tình yêu

Em yêu dấu,

Đến giữa năm 1968, anh may mắn được trở lại Đài phát thanh Sài Gòn làm việc. Bên cạnh đó, anh tiếp tục học và hoàn thành chương trình cử nhân luật tại Luật khoa Sài Gòn.

Lúc này anh đã hoàn thành bài Không tên số 2 và đang tìm ca sĩ để giới thiệu ca khúc này. Anh đã nghĩ đến nhiều người trong đó có ca sĩ Lệ Thu. Rồi bất chợt anh nhớ đến Thanh Lan.

Thật ra, anh đã để ý Thanh Lan từ năm 1965 hoặc năm 1966, khoảng đó. Lần ấy, Thanh Lan hát trong một buổi trình diễn của Đoàn văn nghệ sinh viên học sinh Nguồn Sống của Nghiêm Phú Phát (em nhạc sĩ Nghiêm Phú Phi) tại Trường Quốc gia âm nhạc Sài Gòn. Giọng hát và phong thái trẻ trung, vui tươi của Thanh Lan đã làm sống động buổi sinh hoạt văn nghệ hôm đó.

Do vậy, anh đã quyết định mời Thanh Lan thu âm lần đầu tiên và giới thiệu bài Không tên số 2 trên sóng phát thanh của Đài phát thanh Quân đội trong chương trình nhạc Vũ Thành An vào năm 1969.
Bài Không tên số 2 với tiếng hát trẻ trung của Thanh Lan đã được thính giả hưởng ứng nồng nhiệt. Thế là anh mạnh dạn giới thiệu những bài Không tên kế tiếp (bài Không tên số 4, số 6...) cho đến tất cả 10 bài Không tên trong các chương trình sau đó.

Vậy là anh đã hoàn tất tuyển tập Những bài không tên - nhạc và lời Vũ Thành An, vào năm 1970. Sau đó ấn phẩm Những bài không tên đã ra mắt mọi người do Hiện Đại tổng phát hành (44/5 Công Lý - nay là Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Sài Gòn).

Anh cảm ơn tạo hóa đã ban tặng tặng phẩm quý giá cho anh.

Anh cảm ơn Em đã cho anh những cảm xúc mạnh mẽ từ tình yêu chân thật để anh viết nên những bài tình ca này!


2. Tình vui trong phút giây thôi

Em yêu dấu,

Năm 1963, vừa đậu tú tài toàn phần, anh tham gia tích cực các hoạt động của Tổng hội Sinh viên Sài Gòn. Anh phụ trách chương trình Sinh viên hàng tuần trên sóng Đài phát thanh Sài Gòn.

Anh bị Em cuốn hút ngay từ buổi đầu tiên Em đến làm xướng ngôn viên cho chương trình này. Dáng vẻ xinh xắn và giỏi giang của Em đã làm lu mờ hình ảnh tất cả các cô gái khác đang có trong anh hồi đó.

Bài ca anh hứa tặng em

Sau khi trái tim anh đã bị Em chiếm hữu hoàn toàn, anh mới được biết Em đang là sinh viên Đại học Luật khoa Sài Gòn, đang chuẩn bị lên... năm thứ ba!

Chắc có lẽ bạn anh nói đúng: “Cậu có khuôn mặt non choẹt! Thế nhưng cậu lại được nhiều... đàn chị quý mến!”. Bản thân anh cũng bị Em thu hút bởi vẻ đẹp và sự chín chắn.

Gia đình Em rất khá giả, chính Em ngoài việc học còn đang phụ giúp gia đình điều hành một xưởng dệt. Gia đình Em ngoài một người anh đang đi du học ở nước ngoài, còn có một người chị và hai cô em gái nữa.

Đương nhiên là luôn có nhiều anh chàng theo đuổi bốn chị em tiểu thư nhà giàu, cho nên phòng khách nhà Em thường xuyên ấm áp tiếng cười của bạn bè. Anh cũng là một trong những người khách của các buổi ấy.

Một buổi tối kia, khi tiễn anh ra cửa, Em đã nói với anh: “Lúc nào gia đình cũng hân hoan chào đón anh!”. Em dùng từ tiếng Pháp Bienvenue (Chào đón - Welcome), âm thanh êm dịu của từ đó vẫn còn vang vọng trong anh mãi đến ngày hôm nay.

Thế rồi sau đó một hôm, Em đã trao tay cho anh nắm tại sân trường luật trên đường Duy Tân. Biến cố này đã thay đổi tất cả mọi sự dè dặt trong anh. Hơi ấm bàn tay Em như đã nâng anh bay lên trời. Và anh đã bắt đầu một cuộc phiêu lưu tình yêu mới.

Chúng ta luôn bên nhau trong những buổi sinh hoạt sinh viên rộn ràng lúc ấy. Chúng ta cùng nhau tham dự những đêm trình diễn âm nhạc tại sân Trường đại học Văn khoa; đến xem các buổi triển lãm tranh của các họa sĩ trẻ Nguyên Khai, Bé Ký, Trịnh Cung... Những lần như vậy, anh rất vui khi được có Em bên cạnh.

Rồi một lần, trên chiếc áo dài đằm thắm, Em đeo chiếc pin cài áo hình chiếc lá bằng bạc anh tặng nhân dịp sinh nhật Em. Em vui vẻ đeo món quà tặng đơn sơ đó! Chắc có lẽ Em đã đón nhận mối chân tình của anh.

Khi ta mới quen nhau, Em đã nhiều lần nói anh hãy viết một ca khúc để kỷ niệm mối tình của chúng mình. Thế nhưng anh cứ lần lữa hoài không viết.

Một hôm, Em đã phải nhỏ những giọt nước mắt mà nói: “Anh không yêu em sao mà không chịu viết?”. Và một buổi chiều mùa xuân 1965, trên chuyến xe từ Vũng Tàu về Sài Gòn, một dòng âm thanh vang lên trong đầu và anh đã viết xuống: Bài ca anh hứa cho em bấy lâu nay vẫn còn dang dở...
Anh đưa bài hát cho anh Nguyễn Đình Toàn xem, lúc ấy hai anh cùng làm việc chung với nhau tại Đài phát thanh Sài Gòn. Anh Toàn nói để anh ấy viết lời cho bài hát anh muốn dành tặng Em. Thế là Tình khúc thứ nhất, lời Nguyễn Đình Toàn - nhạc Vũ Thành An ra đời.

Tình vui theo gió mây trôi
Ý sầu mưa xuống đời
Lệ rơi lấp mấy tuổi tôi
Mấy tuổi xa người
Ngày thần tiên em bước lên ngôi
Đã nghe son vàng tả tơi...
Lá thốt nên lời cây
Gió lú đưa đường mây
Có yêu xin những ngày thơ ngây
Lúc mắt chưa nhạt phai
Lúc tóc chưa đổi thay
Lúc môi chưa biết dối cho lời...

Còn đây câu nói yêu em
Mối tình chúng ta chỉ đẹp trong những tháng đầu nhưng rồi...

Tình vui trong phút giây thôi
Ý sầu nuôi suốt đời...

Lời này được anh Toàn viết khi tình chúng mình đang thắm, đã như lời dự báo cho những điều chẳng lành sẽ đến. Quả thật, cuộc tình chúng ta sau đó lại gặp những trở ngại cố hữu.

Ngăn cách về tuổi tác, ngăn cách về học vấn, ngăn cách về địa vị xã hội... Anh không thể hiểu làm sao Em có thể yêu được anh, một chàng trai thua Em một, hai tuổi, học thua Em mấy lớp và nhất là tương lai còn quá xa...

Thì xin giữ lấy niềm tin
Dẫu mộng không đền
Dù trời đem cay đắng gieo thêm
Cũng xin đón chờ bình yên
Vì còn đây câu nói yêu em
Âm thầm soi lối vui tìm đến...

Việc gì phải đến đã đến! Gia đình ngăn cấm không cho Em liên lạc với anh nữa! Ban đầu Em nhất quyết chống lại. Những giọt nước mắt của Em rơi trên những lá thư tình dài đã cho anh biết tình yêu của Em là có thật. Nhưng rồi cuối cùng Em cũng phải buông xuôi, đầu hàng nghịch cảnh.

Anh đã thảng thốt cất tiếng kêu than khi Em đột ngột chấm dứt liên lạc. Nhiều lần Em đã hẹn rồi không đến. Biết bao lần Em đã hứa, hứa cho nhiều rồi lại quên.

Anh dường như đoán biết được những gì đang xảy ra. Trong thời gian chúng ta yêu nhau, nhiều buổi tối anh gọi điện thoại tới nhà Em hàng giờ để nói chuyện, cho nên sau một thời gian Em lánh mặt, một buổi tối kia anh đã gọi và lần này Em lại nói một câu tiếng Pháp: Une fois pour toutes (Một lần cho tất cả - Once and for all).

Có nghĩa cuộc nói chuyện đó sẽ là lần cuối giữa hai đứa. Anh đã nghẹn lời và không thể nói được một lời gì nữa.

Xót đau người tình si

Em đã ra đi, để lại trong anh một nỗi đau đớn không nguôi. Anh biết tin ai bây giờ? Em đã như thần tiên đến với anh. Và rồi Em đã bỏ anh ra đi.

Bài không tên cuối cùng đã được viết trên quãng đường rất ngắn chưa được một cây số từ trường luật về nhà anh ở đường Trần Quý Cáp đoạn gần ngã tư Lê Văn Duyệt và anh đã không sửa một lời nào.

Nhớ em nhiều nhưng chẳng nói
Nói ra nhiều cũng vậy thôi
Ôi đớn đau đã nhiều rồi
Một lời thêm càng buồn thêm còn hứa gì?...
Này em hỡi con đường em đi đó
Con đường em theo đó sẽ đưa em sang đâu?
Mưa bên chồng có làm em khóc
Có làm em nhớ những khi mình mặn nồng?
Này em hỡi con đường em đi đó
Con đường em theo đó đúng hay sao em?
Xa nhau rồi thiên đường thôi lỡ
Cho thần tiên chắp cánh xót đau người tình si.
Suốt con đường ai dìu lối
Hãy yêu nhiều người em tôi
Xin gửi em một lời chào
Một lời thương một lời yêu lần cuối cùng...

Em yêu dấu,

Em đã từng muốn anh ghi lại kỷ niệm cho cuộc tình chúng mình. Và anh đã viết, nhưng anh chưa bao giờ nghĩ rằng Bài không tên cuối cùng anh đã viết ra trong sự thảng thốt khi Em đột ngột bỏ anh đi, sau đó lại được phổ biến rộng như thế!

Chắc chắn những lời ca đó đã gây ảnh hưởng đến Em. Anh hoàn toàn không muốn như vậy.

25 năm sau, năm 1991, anh đã mừng là có dịp để viết lại những điều anh không nên viết. Anh vẫn mong một lần hỏi chuyện Em:

Nhớ rất nhiều câu chuyện đó
Ngỡ như là vừa hôm qua.
Ôi ước ao có một ngày
Gặp lại em hỏi chuyện em lần cuối cùng
Vẫn con đường, con đường cũ.
Vẫn ngôi trường, ngôi trường xưa.
Mưa vẫn bay như hôm nào
Người ở đâu mình ở đây bạc mái đầu.
Này em hỡi con đường em đi đó
Con đường em theo đó chắc qua bao lênh đênh?
Bao gập ghềnh có làm héo hắt
Có dập tắt mất nét tươi nhuận nụ cười?
Này em hỡi con đường em đi đó
Con đường em theo đó đúng đấy em ơi
Nếu chúng mình có thành đôi lứa
Chắc gì ta đã thoát ra đời khổ đau?
Nếu không còn được gặp nữa
Giữ cho trọn ân tình xưa
Xin gửi em lời cầu nguyện
Được bình yên được bình yên về cuối đời...

Chờ em chờ như trăm năm

Đúng như vậy. Nếu mộng có thành và đời Em gắn với mệnh số của anh thì Em sẽ phải chịu rất nhiều đau khổ trong nhiều năm. Và biết đâu Nếu chúng mình có thành đôi lứa, chắc gì ta đã thoát ra đời khổ đau?

Bây giờ, sau 50 năm hồi tưởng lại, anh vẫn thấy tình yêu anh dành cho Em là có thật. Tình yêu đó đã theo anh trong mọi nẻo đường.

Tình yêu đó đã cho anh bay vút lên trời cao và rớt chúi xuống vực sâu. Một lần tình cờ anh được gặp lại Em trong chuyến đi sang Paris cùng với Du Tử Lê và Từ Công Phụng năm 1998, tim anh như vỡ trong lồng ngực. Đó có phải là bằng chứng của mối chân tình?

Ngày ấy khi sang tới Paris, anh đã nhờ ban tổ chức liên lạc với anh T.N. là nhà văn quen thuộc. Qua anh T.N., anh đã đến nhà hàng của Em và may mắn là anh cũng được nhìn thấy B. - em gái của Em.
Cô B. đã du học ở Paris từ những ngày chúng ta quen nhau. Anh còn nhớ, anh cũng có mặt hôm gia đình Em đưa cô B. ra phi trường Tân Sơn Nhất đi du học. Khi anh T.N. giới thiệu tên anh, cô B. đã nhìn Em đầy ý nghĩa và không nói gì.

Có lẽ tất cả mọi người đều biết chuyện chúng mình, trừ anh T.N. và cô B.. Em đã mời anh bữa cơm do chính nhà hàng của Em nấu. Anh ăn không nhiều và nỗi xúc động khi được gặp lại Em đã khiến anh chả biết mùi vị là gì!

Anh có xin phép Em chụp mấy tấm hình. Em đồng ý cho anh tha hồ chụp quán ăn, nhưng không được chụp bà chủ. Không có bà chủ thì việc chụp hình đâu còn có ý nghĩa gì?

Khi ra về, chính anh T.N. đã đưa anh ra trạm metro. Anh T.N. đã chỉ cho anh Cafe De Flore, nơi gặp gỡ của các văn nghệ sĩ Pháp từ gần trăm năm trước.

Đến mùa đông 2015, anh có dịp ghé lại Paris và may mắn thuê được một apartement ở Saint-Germain Des Pres, chỉ đi bộ vài phút là tới quán cà phê nổi tiếng này. Anh biết nhà hàng của Em cũng ở gần đâu đây, nhưng suốt một tuần lễ không có sự tình cờ nào cho anh được gặp Em, mối tình của 50 năm trước!

Cuộc gặp gỡ năm 1998 không những là một dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn anh, mà còn ở ngay trong những người bạn có mặt tại buổi diễn ngày hôm đó.

Anh B., một nhà thơ nổi tiếng ở Paris, kể lại là anh ấy đã nhìn thấy những giọt nước mắt của một người đã rơi khi anh đứng hát trên sân khấu...

Từ khi Em đi, anh sống trong hụt hẫng, tâm hồn trống rỗng. Anh cố đi tìm quên thực tại! Khi Em ra đi cũng là lúc bài tình ca kỷ niệm của cuộc tình chúng ta đã trở nên nổi tiếng bất ngờ.

Anh nhận được rất nhiều thư từ các thính giả hâm mộ, trong đó có một lá khá đặc biệt suốt một trang giấy chỉ toàn viết tên Vũ Thành An:

vuthanhanvuthanhanvuthanhanvuthanhanvuthanhan...

Và cuối cùng là chữ Vũ Thành An màu đỏ!

Tuy thế, nhưng tim anh vẫn chưa thể nào rung động lại được. Tâm hồn anh lạnh giá, ảm đạm vô cùng, đến nỗi anh mang cả nỗi tuyệt vọng vào trong bài hát Nếu tôi còn yêu được:

Nếu tôi còn yêu được một lần thôi cũng vui đời
Nếu tôi còn được yêu xin thêm ngày tháng mộng
Nếu tôi còn yêu được một lần thôi không giữ gìn
Nói em nghe lời thở than.
Dìu nhau, dắt nhau lên rừng
Cùng nhau sống như cỏ cây
Quên mọi người, quên hết cuộc đời, quên luôn mình là người.
Chờ em từ ba mươi năm
Chờ em chờ như trăm năm
Từ kiếp nào ngủ vùi
Chờ em nhỏ xuống giọt lệ vui…

Bằng chứng tình yêu

Sau khi anh và anh Toàn hoàn tất bài Tình khúc thứ nhất thì tình cờ anh đọc được bài thơ Em đến thăm anh đêm ba mươi trong tập thơ của anh Toàn.

Khi đọc tới câu Xin chiếc lá vàng làm bằng chứng yêu em, anh lập tức nhớ ngay đến Em. Hình tượng chiếc lá của chiếc pin cài áo đó chính là bằng chứng tình yêu của anh đối với Em. Và anh đã quyết định phổ nhạc bài thơ của anh Toàn.

Em đến thăm anh đêm ba mươi
Còn đêm nào vui bằng đêm ba mươi
Anh nói với người phu quét đường
Xin chiếc lá vàng làm bằng chứng yêu em

Khi phổ nhạc đến đây, cảm xúc của anh càng mãnh liệt hơn và anh cứ để dòng nhạc tuôn trào một cách tự nhiên. Cứ thế, từng câu nhạc, từng câu nhạc vang lên! Anh chỉ kịp ghi lại và để anh Toàn
dệt thêm lời cho đoạn nhạc. Nhờ vậy bài hát Em đến thăm anh đêm ba mươi được trọn vẹn.

Tháng ngày đã trôi qua tình cũng phôi pha người khuất xa
Chỉ còn chút hương xưa rồi cũng phong ba rụng cùng mùa
Dòng sông đêm hồn đen sâu thao thức
Ngàn vì sao mọc hay lệ khóc nhau
Đá buồn chết theo sau ngày vực sâu
Rớt hoài xuống hư không cuộc tình đau…


3. Nói cho quên đi những tội tình

Lòng người như lá úa trong cơn mơ chiều
Nhiều cơn gió cuốn xoay xoay trong hồn
Và cơn đau này... vẫn còn đây!

Chỉ còn khối tình mang theo

Em yêu dấu,

Đầu năm 1967, một ngày thật trống rỗng và ảm đạm, định mệnh đã cho anh được gặp Em. Như một tia nắng ấm cuối đông, Em đã sưởi ấm tâm hồn anh ngay buổi đầu gặp mặt.

Anh nhớ rõ chiều ngày hôm ấy, anh và một vài người bạn đang chơi bài tại nhà anh Nguyễn Đình Toàn thì Em theo cô Th. của Em đến chơi với chị Toàn.

Em là nữ sinh Trường Trưng Vương vừa đỗ tú tài, thật tươi trẻ trong tà áo dài màu xanh, đã làm tim anh rung động. Anh quyết định ngay là phải quen cho bằng được cô bé này. May mắn cho anh là chẳng bao lâu sau đó anh đã quen được Em.

Ngày Em lái chiếc xe Opel màu xanh đón anh đi chơi, anh đã hơi khựng lại. Lại như có linh tính một chuyện không hay sẽ xảy ra với mình. Anh đâu ngờ Em là con nhà giàu như vậy!

Nếu biết trước anh đã không dám quen. Hai mối tình trước đổ vỡ cũng có nguyên do vì giàu nghèo cách biệt. Cũng vì vậy, trong những tháng ngày sau đó, dù yêu nhau nhưng chúng ta chưa bao giờ nói chuyện tương lai.

Em đã cho anh một thời gian tuyệt vời trước ngày anh nhập ngũ. Sau này anh mới biết, trong thời gian ba tháng huấn nhục, dẫu biết anh không được ra trại nhưng em đã nhiều lần lái chiếc xe Opel - chứng nhân mối tình thơ mộng của chúng ta - đi vòng qua các bãi tập của Quân trường Thủ Đức với hi vọng sẽ được nhìn thấy anh.

Ngoài những ngày phép thường lệ cuối tuần, anh còn tìm dịp lén xuất trại để về với em. Chúng ta chỉ biết yêu nhau say đắm nhưng vẫn giữ trong vòng lễ giáo. Tất cả những mối tình của anh, trước và sau em, đều như vậy.

Chắc không ai ngờ một Vũ Thành An với lời nhạc lãng mạn như thế mà các cuộc tình vẫn chỉ ở mức độ của tình học sinh mới lớn! Cao nhất cũng chỉ là những nụ hôn!

Tháng 5 năm 1968, hôm anh tốt nghiệp Trường sĩ quan trừ bị Thủ Đức, đáng lẽ có mấy ngày phép anh sẽ dành riêng cho Em. Thế nhưng anh phải ra Vũng Tàu trình diện lớp đào tạo chuyên biệt ngay, cho nên chúng ta chỉ có một buổi tối đi chơi với nhau.

Anh còn nhớ rõ hôm ấy Em đã ôm anh rất đắm đuối và bảo anh đừng đi trình diện ngày mai và hãy ở lại với Em. Anh không dám trái lệnh cấp trên và đã không thể ở lại với Em.

Thật không ngờ đó là lần cuối cùng chúng ta bên nhau. Chiếc ôm bá cổ ghì chặt anh vào mình của Em sẽ là một kỷ niệm mãi mãi. Em ra đi trong chỉ sáu tháng sau đó. Sự ra đi rất bí ẩn của Em làm anh không thể nào hiểu nổi!

Anh vẫn tự hỏi: Nguyên nhân phải chăng từ anh, đã không đáp ứng được tình Em? Anh nhận được lá thư chia tay của Em khi ngồi trong bãi tập ngoài Vũng Tàu. Lá thư đã làm tâm hồn anh chao đảo, dường như cả bầu trời đã đổ ụp lên đầu anh.

Vào một ngày tháng 12 năm 1968, anh ngồi uống café tại bàn ở góc trong cùng của Nhà hàng Brodard, nơi anh vẫn thường ngồi. Trời vừa tạnh cơn mưa. Anh bỗng nhớ Em vô cùng và quyết định phải đến nhà thăm Em.

Tới nhà gõ cửa, nhìn vào trong, anh thấy cảnh một bữa tiệc vừa tàn. Chính lúc đó Em ra mở cửa mời anh vào. Sau đó Em đưa một người đàn ông đi ra cùng và giới thiệu: “Đây là hôn phu của em và hôm nay là ngày Lễ Hỏi”.

Nghe 
câu nói đó của Em, anh tê điếng cả người, không biết phải nói gì, chỉ lẳng lặng ra về.

Sự thật là anh đã mất Em! Nhưng anh vẫn cứ tin rằng - Em vẫn còn yêu anh. Có lẽ có một nguyên do gì thật bí ẩn như chính sự ra đi rất bí ẩn của Em, đã khiến Em phải quyết định như vậy. Anh đã mất Em khi tình yêu đang 
nồng thắm!

Khi viết Bài không tên số 2, anh đã nhớ đến Em và đã hát:

Đời một người con gái
Ước mơ đã nhiều
Trời cho không được mấy
Đến khi lấy chồng
Chỉ còn mối tình mang theo.

Bây giờ đã sau gần 50 năm. Chúng ta đã trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc sống. Anh muốn tặng lại Em câu nói cũng trên cùng dòng âm thanh ấy:

Đời một người dưới thế
Ước mơ đã nhiều
Trời cho không được mấy
Đến khi lên Trời
Chỉ còn KHỐI TÌNH mang theo.

Nhạc sĩ Vũ Thành An và Ban tam ca The Cat's Trio
với Minh Xuân, Kim Anh và Uyên Ly

 
Đời con gái cũng cần dĩ vãng

Em yêu dấu,

Anh mừng vì Em đã nổi tiếng thật nhanh chóng. Từ một nhân viên Phòng sản xuất của Đài phát thanh Saigon, Em đã được tuyển chọn là một trong những Xướng ngôn viên đầu tiên của Đài truyền hình Saigon năm 1968.

Thật sự anh đã biết Em từ trước, khi Em thường giúp anh thu âm các chương trình phát thanh, trong đó có Chương trình Nhạc chủ đề.

Khởi đầu anh rất quý trọng Em như một đồng nghiệp giỏi giang. Sau đó từ từ thân hơn, trở thành bạn bè. Chúng ta đã có những buổi hẹn để chuyện trò.

Mỗi lần gặp anh là Em khóc như mưa. Khóc để trút hết những đau buồn Em đang mang. Anh có cảm tưởng như anh là người duy nhất được biết những điều thầm kín đó của Em! Chính vì vậy Anh đã viết trong Bài không tên số 4:

Khóc cho vơi đi những nhục hình
Nói cho quên đi những tội tình
Đời con gái cũng cần dĩ vãng
Người em tôi chỉ còn tương lai...

Anh đã được hân hạnh cùng Em đi dạo phố, đi chợ... Đi đâu người ta cũng nhận ra Em, vì mỗi buổi tối họ đều thấy Em xuất hiện trên màn ảnh truyền hình. Họ chỉ nhìn thấy vẻ bên ngoài xinh tươi của Em, nhưng đâu hiểu được cuộc sống Em buồn như thế nào!

Em đã khóc thật nhiều. Em đau khổ vì gia đình đổ vỡ. Em đã bị bỏ rơi để tự một mình nuôi mấy đứa con thơ.

Mai về sau nước mắt có cạn
Khi xa đời thương cho đàn con
Triệu người quen có mấy người thân
Khi lìa trần có mấy người đưa?

Tuy lúc ấy chúng ta chỉ coi nhau như bạn, nhưng lắm lúc anh không khỏi bị mê hoặc vì nét quyến rũ của Em, nhất là đôi môi nũng nịu lúc nào cũng như muốn khóc. Một lần anh đánh bạo muốn hôn lên đôi môi đó, nhưng Em đã nhẹ nhàng lảng tránh.

Em càng lánh xa anh lại càng bị Em cuốn hút, và có lần anh đã đánh bạo hỏi cưới Em làm vợ. Em không từ chối và cũng không nhận lời, chỉ im lặng. Và chúng ta... không bao giờ nhắc lại chuyện đó nữa!

Lệ xóa cho em được không những kỷ niệm đắng?
Lời nói yêu thương ngày xưa có trở về tìm?
Đếm cho em giây phút mặn nồng
Giữ cho em mái tóc bồng
Lời anh nói vẫn còn mãi đó
Chuyện mai sau xin gửi trên tay...

Lời hỏi cưới Em anh vẫn chưa quên và chắc là Em cũng vẫn còn nhớ? Nhưng rồi định mệnh đã không cho chúng ta đến với nhau.

Để rồi đánh mất nhau

Em yêu dấu,

Một buổi sáng Chủ nhật năm 1967, anh đang trong Quân trường Thủ Đức chợt được gọi ra Khu tiếp tân. Anh rất ngạc nhiên vì đâu nghĩ có người đi thăm mình. Thật ngại ngùng khi phải ra tiếp khách mà không biết ai ghé thăm!

Lúc ấy tóc anh bị húi cua thật cao, quần áo xốc xếch vì không tìm đâu được bộ quân phục vừa với khổ người quá cao của anh.

Gặp Em nhưng anh không thể nào ngờ Em đã nhớ và đến thăm anh. Chúng ta đã có thời gian bên nhau thân thiết nhưng chúng ta chia tay cũng lâu rồi. Anh còn nhớ Em đã cùng anh soạn lời cho Bài không tên số 3. Anh đã viết:

Yêu nhau cho nhau nụ cười
Thương nhau cho nhau cuộc đời
Mà đời đâu biết đợi
Để tình nhân kết đôi...
Và Em đã viết:
Để rồi đánh mất nhau
Tay buông lơi tình mềm
Chân không theo tình bền
Chẳng giữ được nhau...

Không biết bây giờ có nhạc sĩ nào tìm được bạn gái viết ca từ hay như 
vậy không?

Mọi sự đã xảy ra đúng như Em viết. Đánh mất nhau! Lần này, Em cùng với người chị họ vào thăm anh để nói “Ngày mai em sẽ đi Tây Đức du học!”.

Vậy là Em đã thật sự ra đi!

Trước khi đi Em còn nhớ tìm đến thăm anh như vậy, chứng tỏ Em đã yêu anh nhiều lắm. Sau này anh có hỏi thăm những người bạn đang học bên Đức về Em. Họ kể rằng khi nghe bất cứ ai đề cập tới anh, Em không nói gì chỉ khóc và bỏ đi.

Ngày ra đi, Em để lại cho anh một lá thư từ giã, trong đó có hai chữ “Bảo trọng”. Anh giữ mãi lá thư đó và còn luôn mang nó trong hành trang nữa. Lá thư của Em là nguồn an ủi cho anh trong những năm tháng lạnh giá.

Những lúc trong rừng sâu nước độc ấy, nằm hồi tưởng lại đời mình, anh mới biết chính Em mới là người yêu anh thật, yêu anh nhất trong số những người đã đi qua đời anh. Anh tha thiết muốn gặp lại Em trong những lúc khổ đau đó!

Một ngày tháng Giêng năm 1985, anh đã tới nhà tìm Em. Chị M. của Em cho biết, Em đã mất vì một tai nạn xe hơi tại Tây Đức hai năm trước đó! (1983). Anh đã ngẩn ngơ suốt mấy ngày liền!

Xin cho linh hồn Em được nghỉ ngơi bình yên.
 

4. Hãy cố vươn vai mà đứng


Quên lo tương lai mịt mờ

Em yêu dấu,

Lần đầu tiên gặp Em, anh mừng lắm vì Em khác hẳn những người bạn gái trước kia của anh. Em có hoàn cảnh riêng, bố Em bị bệnh còn mẹ thì đã già không làm việc được nữa.

Do vậy, tuy đang học trung học nhưng Em đã quyết định đi làm để mong giúp đỡ gia đình. Anh rất trân trọng điều này.

Những khi có Em bên cạnh, anh cảm thấy thật bình yên. Anh đã quá mệt mỏi với những cuộc tình đã qua cho nên muốn đến với Em và cùng Em xây dựng gia đình.

Em có nhiều nét đặc biệt lắm. Giọng nói Em thật êm đềm, nhỏ nhẹ. Khi cười Em chỉ chúm chím môi chứ không cười hẳn.

Nhưng đối với anh, nét cười đó thật duyên dáng, quyến rũ. Hình ảnh Em ra khỏi lớp học ban đêm trong chiếc áo dài ngày đó, bây giờ anh vẫn còn nhớ như in. Anh hiểu vì sao anh đã si mê Em.

Chúng ta quen nhau và rồi Em đã đồng ý về với anh để cùng chia nhau nghèo khó, quên lo tương lai mịt mờ.

Hãy đến chia nhau nghèo khó
Quên lo tương lai mịt mờ
Hãy cố yêu người mà sống
Lâu rồi đời mình cũng qua.
Lâu rồi đời mình cũng qua
Xin em đôi tay nuột nà
Xin em đôi môi thật thà.
Thật thà chịu nhiều xót xa.
Hãy cố vươn vai mà đứng
Tô son lên môi lạnh lùng
Hãy cố yêu người mà sống
Lâu rồi đời mình cũng qua...

Bài không tên số 5 anh viết dành tặng Em. Bài hát này đã được anh Jo Marcel trả bản quyền cho anh với giá 10.000 đồng. Số tiền này khi ấy (năm 1969) khá lớn nhưng anh đã quyết định dành hết để may áo cưới cho Em.

Mọi sự đã đến với chúng ta rất đẹp, rất thơ mộng.

Nắng mưa dãi dầu 
chờ đợi nhau

Những ông thầy xem tử vi hồi đó nói Em có số “vượng phu ích tử”. Mà chắc đúng vậy thật. Ngày đưa con mình từ Nhà bảo sanh Hùng Vương về nhà vào tháng 5-1973 cũng là ngày anh đi nhận chức trưởng Ty Thông tin Gia Định, bắt đầu có chút công danh với đời.

Đường công danh của anh tuy ngắn ngủi nhưng cũng nhiều sóng gió.

Sau đó khoảng 6 tháng, vào đầu năm 1974, anh được cử đi Hòa Lan tu nghiệp ngành phát thanh. Đáng lẽ ngay sau đó anh được điều sang Paris làm việc như anh đã báo với Em, nhưng cuối cùng được cử làm vụ trưởng Vụ Văn hóa cuối năm 1974.

Đang chuẩn bị bàn giao giám đốc báo chí thì chuyển sang Đài phát thanh Saigon làm chánh Sở chương trình kiêm chánh Sở kế hoạch. Anh mới 31 tuổi đã được giao nhiệm vụ quá quan trọng!
Có phải chăng đó là nhờ vào việc Em đã sanh cho anh đứa con trai như người ta nói?

Tháng 11 năm 1975, đang ở miền Bắc xa nhà, cảm thương Em trong cảnh đơn chiếc, anh đã viết:

Nắng hanh vàng se se cơn gió lạnh
Ngồi ở đây ôn lại chuyện ngày xưa
Một niềm thương em lòng anh khắc sâu
Nắng mưa Saigon dãi dầu chờ đợi nhau...

Năm 1984, ở trại Nam Hà, anh đã ký giấy ly hôn để Em làm thủ tục cùng con mình đi Hoa Kỳ định cư. Anh cảm phục Em mấy mươi năm qua đã một mình nuôi dạy con trai chúng ta khôn lớn và nên người.

Xin cho Em cuối đời được bình yên.

 
Mầm sống nào đã nhú 
cuối mùa đông

Em yêu dấu,

Em đã được các bạn anh ở Hà Tây vinh danh như một thiên thần bởi vì Em biết thương những người khốn khổ. Em là em họ của T., vợ anh. Em là con gái Hà Nội. Chị T. đã gửi tiền nhờ Em mua quà cho anh.

Hình ảnh cô gái 18 tuổi, trong trời đông giá rét trùm áo mưa đạp xe băng qua bao đồng ruộng từ Hà Nội về Hà Tây để đến trại thăm anh, không bao giờ mờ nhạt trong tâm trí anh, suốt đời!

Những người bạn của anh biết ơn Em vì Em không chỉ giúp đỡ anh mà còn kín đáo giúp cả họ. Họ gặp anh là khen ngợi Em không ngớt lời. Anh cảm thấy rất hãnh diện về cô em thiên thần nhỏ bé dễ thương của anh.

Tết năm 1982, Em vào thăm anh, mang theo 14 chiếc bánh chưng, anh còn nhớ rất rõ! Anh đã cùng các anh em trong trại chia nhau những tấm bánh ân nghĩa đó, vừa ăn vừa cùng cầu chúc cho Em có được những điều tốt đẹp nhất trong cuộc sống.

Những ngày giáp tết năm 1985, anh nghe tin đồn trong trại là sắp tới sẽ có một đợt đến mấy trăm người được về nhà. Anh khấp khởi trông đợi.

Anh nhớ buổi chiều đó trời mưa nhẹ, anh em đang nấu nướng ở sân sau, khói bay lên cao. Anh chưa bao giờ thấy khói bay lên đẹp như vậy. Anh ngồi ở tầng giường trên trong phòng nhìn qua khe cửa sổ.

Anh nghe thấy có anh bạn đang nói oang oang ở dưới. Anh nghe anh ấy đọc tên những người được về đợt này và trong đó có tên Vũ Thành An!

Cám ơn trời ơn đời cho tôi còn sống đây
Cám ơn trời ơn đời cho tôi còn phút này.
Ôi trong tôi hi vọng trào dâng
Sau bao năm thao thức đợi mong
Bỗng tâm hồn tôi thấy lâng lâng
Mầm sống nào đã nhú cuối mùa đông?

Đoàn tụi anh rời trại bằng xe tải tới gần ga xe lửa tại Hà Nội, bỏ đồ xuống vệ đường nơi ngủ qua đêm, chờ sáng mai sẽ được đưa lên tàu.

Anh nhớ được địa chỉ nhà của Em ở Hà Nội. Anh muốn đến thăm Em và cũng để cám ơn ba mẹ Em nữa.

Anh cùng với người bạn nữa là Kh. đã đi xích lô đến nhà Em tối hôm ấy, khi người Hà Nội đang chuẩn bị đón tết. Thời tiết lành lạnh nhưng đường sá đông vui.

Anh Kh. đã ghé bưu điện để đánh điện tín về nhà báo tin ngày giờ về đến Saigon cho gia đình đi đón. Anh không báo để cho gia đình anh ngạc nhiên khi bất chợt anh về.

Bọn anh sau đó cùng nhau vào tiệm phở, miếng ngon đầu tiên khi ra trại, thật là hạnh phúc. Không hiểu sao, khi ở bưu điện cũng như ở tiệm phở, anh bạn Kh. đã vui vẻ giới thiệu anh với người chung quanh.

Có nhiều người nghe tên Vũ Thành An tỏ ra biết và đến bắt tay chúc mừng anh được bình an. Anh ngạc nhiên tại sao ở ngoài Bắc lại biết đến tên anh là nhạc sĩ ở miền Nam cả hơn 10 năm trước đó?
Hồi ở trong trại, khi đi lao động, một hôm anh nghe văng vẳng có người hát một trong các bài hát của anh. Anh không hiểu tại sao ở miền Bắc lại có người biết đến bài hát ít người biết đó?

Tấm lòng hân hoan ru kẻ 
ưu phiền

Khi anh đến nhà Em thì cũng đã hơi muộn, chắc khoảng 9 giờ tối. Bố mẹ Em đón anh trong ngạc nhiên và vui mừng. Cô chú nói Em đã đi lấy chồng. Anh rất tiếc đã không được gặp Em.

Ông cụ bà cụ nói chuyện hỏi thăm chúng anh lâu lắm. Ông cụ bà cụ không ngờ chúng anh được về sớm như vậy!

Hai anh em được ngủ một đêm trong chăn ấm, êm và thơm! Khoảng 4 giờ sáng anh được đánh thức dậy. Khi ra tới cửa, bà cụ kín đáo dúi vào tay anh 100 đồng.

Anh nhận tiền mà không biết là nó có giá trị rất lớn lúc bấy giờ! Món tiền này đã giúp các anh ăn uống thật thoải mái trên đường về nhà. Đây là món quà đầu tiên anh nhận được sau khi ra trại.

Hôm nay hồi tưởng lại những ngày đó, anh thật lòng cám ơn Em, cám ơn bố mẹ Em, đặc biệt là mẹ Em. Món quà của bà cụ sau này sẽ cùng lên thiên đàng với anh.

Một hôm anh tình cờ đọc được bài thơ Thần nhan sắc của họa sĩ Nguyễn Văn Nhớ. Anh chợt nhớ đến Em. Em đúng là hiện thân của vẻ đẹp thanh khiết trong bài thơ Thần nhan sắc nên anh đã quyết định phổ nhạc bài thơ này để dành tặng Em:

Khi Em đẹp Em là Thần nhan sắc
Ngẩn ngơ chiều bến lạ nước tương tư
Với tâm từ ấp ủ nét anh thư
Tình yêu đã nhiệm mầu qua cây cỏ.
Khi Em đẹp Em là Thần nhan sắc
Ngủ trong dòng lệ khổ của nhân gian
Cuối con đường đầy hoa nở bất an
Thương xót đời tơ lòng Em mát dịu.
Tay níu bờ hoa, thương đời ngắn ngủi
Tấm lòng hân hoan ru kẻ ưu phiền
Kẻ ưu phiền cùng trăm nỗi oan khiên
Em đau khổ bởi lòng từ bi vô hạn...

Kỳ cuối: Đời đá vàng

Và rồi anh đã gặp em

Em yêu dấu,

Năm 1986, anh được anh Phạm Huy Trung giới thiệu vào sinh hoạt văn nghệ. Trong khi đi sinh hoạt, anh có quen anh Nguyễn Tấn Xuân.

Anh Xuân có sáng tác vài ca khúc và cả làm thơ nữa. Anh Xuân lúc đó làm công việc chính là sơn lại các khung sườn xe đạp cũ. Trên sân nhà anh lúc nào cũng có cả chục khung xe được anh Xuân sơn lại mới.

Đối với anh, anh chị Nguyễn Tấn Xuân lúc đó có cuộc sống quá vững. Nhà anh chị mặt tiền ở quận Bình Thạnh, trước nhà có một cái hiên đang để trống (hiên này ngang khoảng 3m, sâu hơn 1m). Anh nhìn hiên nhà mà rất thèm và ước giá như mình có được chỗ này!

Số là từ khi về nhà năm 1985, anh phải tá túc ở nhà bố anh. Nhà bố anh hồi đó tất cả con cháu gần hai mươi người đều trở về ở chung nên rất chật chội. Bố anh đã già, nhưng cố gắng mua cây gỗ về tự tay đóng cho anh một tầng gác nhỏ áp sát mái ngói.

Mỗi tối, anh trèo lên căn gác bằng một cái thang gỗ nhỏ để vào chỗ nằm nghỉ. Vào mùa mưa thì bị dột, mùa nắng thì thật là nóng. Có một hôm anh bị một loài côn trùng gì đó rất lạ cắn sưng to cả bàn chân.

Do vậy, anh đã nói với anh Tấn Xuân cho anh thuê hiên nhà để quây lại làm chỗ nghỉ. Anh Xuân lúc đầu nghe anh nói không trả lời gì. Anh tưởng anh ấy từ chối nên cũng không dám nhắc lại.

Vài ngày sau, anh Xuân hỏi anh: “Anh có muốn lấy vợ không? Anh có vợ thì có chỗ ngủ tốt đẹp hơn mái hiên này nhiều”. Anh nghe xong không dám trả lời gì.

Khi đi xa về, nhiều bạn bè, thân hữu biết gia đình anh đổ vỡ nên đã có nhiều người muốn mai mối, giới thiệu vợ cho anh.

Tất cả đều vì thương anh, muốn anh xây dựng lại cuộc đời. Bản thân anh sau khi được rửa tội theo đạo Công giáo năm 1981, anh đã tự nhủ sẽ dùng thời gian còn lại phục vụ Chúa.

Cách cụ thể nhất là đi tu làm linh mục. Rồi có một lần trên đường đi tìm đường tu, anh xuống Dòng Châu Sơn ở Củ Chi nghỉ lại một đêm. Trong số những vị cùng đi tìm đường tu với anh hôm đó, có vị đã thành công và sau này trở thành linh mục Ân Đức rất nổi tiếng với bài Dấu ấn tình yêu.

Trên đường về, anh có hỏi một vị khách đi chung rằng anh nên tiếp tục tìm đường đi tu hay nên lập gia đình. Vị ấy khuyên anh nên đi lấy vợ! Không biết có phải là định mệnh không? Vị cho anh lời khuyên sau này đã bỏ tu đi lấy vợ!

Và rồi anh đã gặp Em.

Có một lần mất mát

Những lúc vui, Em thường kể lại duyên cớ mà Em đồng ý gặp anh. Em có hai người bạn rất thân, đó là chị Huê - vợ anh Tấn Xuân và chị Hộ.

Cả hai đều có ước muốn Em được hạnh phúc, nên đã xuống nhà em ở Bà Quẹo nhiều lần để nói với Em là muốn giới thiệu cho Em một người. Khởi đầu Em không chịu vì Em không muốn lấy chồng nữa!

Đến lần thứ năm, sau khi chị Huê nhắc lại việc giới thiệu người cho Em thì lúc đó Em có hỏi: “Thế ông ấy có đẹp trai không?”. Chị Huê nói: “Anh ấy đẹp!”. Em lại hỏi thêm: “Thế da ông ấy có trắng không?”. Chị Huê lại nói: “Da anh này trắng lắm!”.

Em cũng bán tín bán nghi, nhưng rồi cuối cùng Em cũng ưng thuận để vợ chồng anh Tấn Xuân đưa anh xuống giới thiệu với Em.

Lúc xuống chơi nhà Em, anh cứ luôn nhắc đến việc đi tu khiến Em hơi bực mình. Đi tán vợ mà cứ nói chuyện đi tu! (Có lẽ nhờ vậy mà sau này Em đã ký giấy đồng ý để anh đi học làm phó tế).

Em có biết vì sao anh chọn Em không? Em là người đẹp nhất trong số những người tình trước đây của anh. Một người thân của anh từng so sánh Em với T.T.H. - một tài tử điện ảnh nổi tiếng ở Saigon trong thập niên 1960-1970.

Em rất ngay chính. Chồng mất năm 1972, Em đã ở vậy nuôi hai con suốt gần 15 năm. Cho đến khi gặp anh năm 1986, cuộc sống của Em không hề có bất cứ điều tiếng gì. Em lại là người giỏi giang, rất chịu khó, đã vất vả kiếm sống và tự xây dựng được sự nghiệp bằng chính khả năng của mình.

Lại nữa Em là người hiền hậu, anh tin là chúng ta sẽ sống trong bình an. Thế là sau hơn một năm thăng trầm, chúng ta trở thành vợ chồng. Anh đã quyết định sống cuộc sống bình yên cùng với người vợ hiền trời dành sẵn cho mình.
38 năm cho một Đời đá vàng

Em yêu dấu,

Vào một ngày cuối tháng 12 năm 1974, có cấp trên đến thăm Bộ Thông tin. Anh đứng trên hành lang ngoài văn phòng nhìn xuống thấy mấy vị khách ở dưới nói chuyện với nhau rất khẩn thiết. Anh linh tính như có một biến cố rất lớn sắp xảy ra!

Anh tự hỏi các vị này rồi sau sẽ ra sao? Mình sẽ ra sao? Nhìn vách tường thẳng đứng trước mắt, anh có cảm tưởng như mình là con thạch sùng đang bò trên vách dựng này và một câu hát chợt vang lên:
Ta lần mò leo mãi, không qua được vách sầu...

Lúc đó anh 31 tuổi, đang được hưởng những điều mà nhiều người phải mơ ước. Về tài chính thì anh cũng khá rủng rỉnh, từ năm 1965 đã nhận lương phóng viên, nhận nhuận bút làm trưởng chương trình Nhạc chủ đề, có lương dạy học Trường trung học Hưng Đạo (anh dạy môn giảng văn bậc trung học đệ nhất cấp) và những khoản thu tác quyền khác.

Về danh vọng, anh đã có một chút tên từ năm mới 22 tuổi qua bài Tình khúc thứ nhất và những Bài không tên.

Về quyền lực, anh cũng được nếm trải đôi chút, cũng có nhân viên, có tài xế, được nhiều người trọng vọng.

Chỉ riêng về tình yêu, anh đã trải qua nhiều mối tình nhưng không có mối tình nào đem lại hạnh phúc. Và cuối cùng, không điều nào đem hạnh phúc, mà chỉ đem đến nỗi sầu.

Đã nửa cuộc đời, đã đi những bước dài thành công, thế nhưng vẫn cảm thấy mình mất phương hướng!

Thế là anh đang suy tư về một bài hát cho chính đời anh!

Ta lần mò leo mãi, không qua được vách sầu
Ta tìm một tiếng yêu, thấy toàn là sầu đau
Ước vọng ngày thơ ấu, chưa xin được chút nào
Suốt đời còn ước ao, khát vọng còn cấu cào
Ôi thôi, đời ta phung phí trong cơn buồn phiền
Ta xin tháng ngày rồi bình yên
Ô hay tại sao ta sống chốn này
Quay cuồng mãi hoài, có gì vui?

Nhưng bài hát đã ngừng ở đây, không viết tiếp được!

Gần hai mươi năm sau... Năm 1993, Em và anh cùng hai con định cư tại Portland, Oregon, Hoa Kỳ. Trong căn phòng nhìn ra ngoài trời mưa tuyết lạnh giá, sau khi trải qua một giai đoạn đau thương, anh viết tiếp và hoàn thành bài hát Đời đá vàng:

Có một lần mất mát, mới thương người đơn độc
Có oằn mình đớn đau, mới hiểu được tình yêu
Qua dầm dề mưa tuyết, mới vui ngày nắng về
Có một thời khóc than, mới hiểu đời đá vàng.

Lời hát Có một lần mất mát, mới thương người đơn độc là lời cảm thông của anh dành cho Em - người vợ của anh.

Để hoàn thành được bài hát này, anh đã qua nhiều mối tình đau, đã cảm nhận hết được những nỗi đau của một kiếp người! Anh còn hiểu thêm được trận đòn kinh khiếp mà Chúa Giêsu đã phải gánh chịu chỉ vì Yêu Thương loài người.

Có oằn mình đớn đau, mới hiểu được Tình Yêu!

Đúng như vậy đó Em, chỉ khi nào chúng ta vượt qua những gian nan trong cuộc đời, chúng ta sẽ hiểu rõ giá trị và trân trọng của cuộc sống mà ta đang có!

Có một thời khóc than, mới hiểu đời đá vàng.

Đến năm 2002, trước khi được chịu chức phó tế, anh đã viết thêm:

Xuống tận cùng dưới đáy, mới thấy mênh mông rộng cõi trời
Hãy mở lòng chúng ta, đón nhận biển Tình Yêu
Có nghìn lần tha thứ cũng chưa là ái từ
Hãy cảm tạ biết ơn, có được đời đá vàng.

38 năm sau khi viết lời đầu tiên, qua nhiều bước thăng trầm, được sống trong Ân Nghĩa của Chúa, anh mới biết cảm tạ ngay cả những đau khổ. Bởi vì chính nhờ những đau khổ đó, anh mới vươn lên được như ngày hôm nay.

Cầu mong Em luôn được bình an.



...