12.04.2011

Let It Be (The Beatles) dùng software Garage Band.


Bạn, Post này dành kỷ niệm bài nhạc đầu tiên tôi viết trên iPad2/iTouch dùng software GarageBand của Apple. App này giá 5$, mua một lần rồi dùng được cả iPad lẫn iTouch.

Nghe thì không hay, nhưng lúc compose bài rất vui vì phải đánh đi đánh lại. Nối connector từ tai nghe sang amplifier nghe rất "đã" vì trống và bass nghe còn thật hơn dùng mấy cái keyboard có style sẵn mà tôi có.


12.03.2011

Agnetha Fältskog - Người đi qua đời (âm nhạc của) tôi

Bạn,

Mới đó mà đã sang tháng mười hai rồi! Lại gần một năm nữa sắp đi qua đời tôi! Tháng mười hai là tháng ngồi lại điểm xem mình đã làm được gì cho mình, cho người thân của mình trong năm vừa qua. Có lẽ, ngoài cái blog ít khi lui tới viếng thăm và post bài mới này, các thứ khác trong đời sống thực đều hanh thông. Ba mẹ mạnh khỏe, vợ chồng con cái việc làm và học hành rất OK, tên bạn thân nhất từ hồi lớp 5 trường Hòa Bình thì mới lên xe bông, chúc mừng chúc mừng ... Kinh tế Hoa Kỳ cũng đang khá lên, bên này bà con Mẽo đi shopping dữ lắm, sắp hàng rồng rắn tối trước ngày Thứ Sáu Đen ...

11.12.2011

Vài suy nghĩ về "Steve Jobs", sách của Walter Isaacson

Bạn,

Cuối cùng thì tôi cũng đọc xong từ cover tới cover quyển "Steve Jobs" dài gần 600 trang, sách có nhiều điều thật thú vị. Steve thật là một người "charismatic", có một cá tính thật lạ kỳ, đúng là một nhân vật có một không hai.

Sách có nói về sự nuối tiếc của Steve đã không làm quyết định đúng đắn là mổ ngay sau khi tìm thấy cancer ở tụy tạng, mà chờ tới 9 tháng sau, khi đó thì các tế bào ung thư đã lan ra ở các vùng lân cận. Cùng cái cách suy nghĩ là không cho mở các thiết bị như iPod, iPad, v.v. Steve ngần ngại tới 9 tháng và không cho "mở" cơ thể mình ra để làm phẫu thuật. Thật là tự hại mình.

11.02.2011

Steve Jobs - One Last Thing (Phim tư liệu mới nhất 2011 của PBS về cuộc đời của Steve Jobs)

Bạn,

Tôi vừa xem xong phim tư liệu mới nhất của PBS với tựa đề Steve Jobs: One Last Thing. Phim hay và cảm động.

http://video.pbs.org/video/2163706349




Video preview:


http://www.pbs.org/programs/steve-jobs-one-last-thing/



Sau đây là một video liên can, trong đó tác giả quyển Steve Jobs nhận định về sự nghiệp của Steve. Tôi đọc xong 360 trang quyển ấy, tức khoảng 60%, tới chỗ ông đang dự tính mở Apple Stores. Chắc cuối tuần này thì tôi coi xong. Sách hiện đang dẫn đầu số lượng người mua: 379,000 bản.


Ngày hôm nay cũng là một ngày rất hiếm 11.02.2011, nên tôi post thêm 1 cái lúc 11g đêm tối để lấy hên trước khi sang ngày mới.

Hoctro.
11022011

11.01.2011

Adagio in G minor ("Albinoni's Adagio") by Lara Fabian

Bạn,

Hí hí, hôm nay là ngày có 5 cái số một (1-11-11), hoctro thấy nên post một cái lên làm vốn, 10 ngày sau tái nạm bạn đọc thêm một post nữa, nhiều khi vận số sẽ hên thêm chăng?

10.26.2011

Steve Jobs by Walter Isaacson

Bạn,

Suốt hai tuần nay tôi cứ mong chờ tới ngày mua cuốn sách nói về cuộc đời của Steve Jobs. Tối thứ hai ghé qua nhà sách lấy cuốn đã đặt, về nhà đọc tà tà một ngày rưỡi nay đã được 60 trang, xong phần niên thiếu, và đang tới chỗ chàng ta cùng với Woz lập công ty Apple.

Trước đó tối Chủ Nhật thì đài CBS đã quảng cáo đầy đủ bằng chương trình 60 minutes, phỏng vấn tác giả Walter Isaacson. Ông này cũng là nhà báo kỳ cựu, từng là chủ bút (Editor-in-chief?) của cả CNN lẫn tờ Time.

10.06.2011

Steve Jobs (1955-2011)

Bạn,

Tối qua đi làm về trễ thì tôi nghe được tin buồn, Steve Jobs - đồng sáng lập viên của hãng Apple đã qua đời - hưởng thọ 56 tuổi (1955-2011)

Sáng ngay ngồi một mình nghe lại diễn văn ông Steve Jobs đọc trong lễ tốt nghiệp năm 2006, mới thấy ông quả làm đúng theo những gì ông đã phát biểu. Ông đã theo đuổi đam mê của mình, chỉ thôi làm CEO vài tuần trước khi qua đời. Ông là người say mê nhiệt thành, nếu không nói là quá độ, với những đam mê của óc tưởng tượng. Nhờ những phát minh và sức nhiệt thành quảng cáo của ông, nhân loại có những thứ như MacIntosh, Pixar, iPod, iTunes, iPhone, iTouch, iPad, v.v. và v.v. Nhân loại có những sản phẩm tiêu dùng làm tiêu chuẩn để những hãng lớn khác làm mẫu để cạnh tranh. Người ta ví ông như Leonardo Da Vinci, hay Thomas Edison kể cũng không ngoa.

Bill Gates vừa phát biểu trong lời ngỏ chia buồn là " Nhân loại rất hiếm khi chứng kiến một người có tầm ảnh hưởng sâu rộng như Steve, tầm ảnh hưởng mà sẽ còn được cảm nhận bởi nhiều thế hệ sau này." (The world rarely sees someone who has had the profound impact Steve has had, the effects of which will be felt for many generations to come.)


Nguồn:

http://dactrung.net/Bai-bv-2312-Ban_phai_tim_thay_dieu_ban_yeu_thich%e2%80%9d_loi_nhan_nhu_cua_Steve_Jobs_%2819552011%29.aspx

9.30.2011

Vài cảm xúc về bản dịch mới nhất của Leaqua, bài Michele (Gerard Lenorman trình bày)

Bạn,

Nếu bạn theo dõi blog tôi khoảng chừng một năm nay, bạn sẽ thấy tôi hay giới thiệu những bản dịch của bạn Leaqua, một đọc giả trang hoctroviet khoảng chừng một năm rưỡi nay. Với lòng yêu thích nhạc nói chung, nhạc ngoại quốc nói riêng của thời 70-80, cộng với một tâm hồn yêu thơ, hiểu thơ, và nhất là một sức sáng tạo bền bỉ, đều đặn, 10 tháng vừa qua Leaqua đã cho ra đời khoảng trên 52 bài dịch lời Việt. Tức trung bình một bài một tuần! Các bài dịch rải đều từ nhạc của nhóm The Beatles, ABBA, The Carpenters, The Bee Gees, rồi đến nhạc Pháp, nhạc Mỹ, v.v.

Leaqua có gom lại lời Việt, lời gốc cũng như Youtube videos để bạn có thể hát theo ở trang này:

9.21.2011

Giới thiệu sách "What makes it great" - Trích dịch Chương 1 Phân Tích Mùa Xuân (Spring) trong bộ "Bốn Mùa" (The Four Seasons) của Antonio Vivaldi

Bạn,

Cuối tuần qua tôi mua được quyển sách rất hay của ông Rob Kapilow, tựa đề "What makes it great?". Tựa đề khó dịch thoát quá, nhưng quyển sách này có cái rất đặc biệt là tìm hiểu những điều thật hay của một tiểu phẩm, chỉ một mà thôi, của mười tám đại nhạc sư nhạc cổ điển, kể từ Vivaldi, Bach, tới Mozart, Beethoven, Shubert, Chopin, rồi kết thúc ở Claude Debussy.



Để giới thiệu sách, tác giả có cho xem thử chương đầu tiên, trình bày cặn kẽ những điều hay ý lạ từ chương đầu của khúc "Mùa Xuân" trong bộ "Bốn Mùa" của nhạc sư Antonio Vivaldi:

6.24.2011

Just The Way You Are - Teenage Dream - Marry Me

Bạn,

Nghe trên radio 3 bài nhạc mới sau đây 103.5 KOST rất thường xuyên, tôi đăng lên đây mời bạn cùng thưởng thức. Cũng đăng thêm bài "Just The Way You Are" của Billy Joel sáng tác và trình diễn, rất nổi tiếng trong thập niên 80.

 Trong hai bài đầu và cuối, các cái "hooks" về nghệ thuật đặt lời đều thấy rõ. Trong bài Just The Way You Are, theo tôi một trong các câu đó là câu "Khi em cười, cả thế giới ngừng việc họ đang làm để chiêm ngưỡng một chặp". Trong Marry Me, thì đó là câu: "Nếu anh có đủ can đảm để nói "Hello" tới em, thì hãy nói lời chấp thuận cầu hôn của anh." Còn bài Teenage Deam thì lời cũng bình thường, tôi chỉ thích các cách cà bài "dằn" các câu ngắn, thì có đoạn nhạc như hình trôn ốc:

6.02.2011

"Chiều Phi Trường" - Một tiêu biểu của cách viết nhịp điệu trong nhạc Lê Uyên Phương

Bạn,

Như có viết trong một bài trước, tôi đặc biệt thích cách đặt số lượng các chữ trong các bài hát của nhạc sĩ Lê Uyên Phương. Cách đặt này làm bài nhạc luôn luôn có một cái gì đó sôi động, nhấp nhỏm, không đoán trước được, mà cũng không lạ tai lắm để làm người nghe luôn thích thú. Bài "Chiều Phi Trường" là một thí dụ như vậy. (Xem nhạc bản : http://www.leuyenphuong.com/tapnhac/lup/ChieuPhiTruong.pdf )


5.26.2011

Vài cảm nghĩ về "Buồn Đến Bao Giờ" - bản nhạc đầu tay của nhạc sĩ Lê Uyên Phương

Bạn,

Tiếp theo bài viết ngắn gồm thật nhiều câu hỏi không lời giải đáp về nhạc thuật của nhạc sĩ Lê Uyên Phương ( http://hoctroviet.blogspot.com/2011/05/vai-cam-nghi-ve-nhac-thuat-cua-nhac-si.html ), tôi lựa ra bài nhạc đầu tay "Buồn Đến Bao Giờ" rồi tìm tòi, mổ xẻ các kỹ thuật viết nhạc trong đó. Tôi muốn biết "cái sự buồn" đã được tác giả trình bày về phần nhạc thuật ra sao. Các kỹ thuật viết lời đành để sang một bài viết khác.

Thang âm trưởng mà không trưởng

Trước tiên, mời bạn tải về bản nhạc trên ở địa chỉ này,

http://saigonocean.com/nhac-co-notes/html/BuonDenBaoGio.pdf

 rồi in ra và để song song khi đọc bài viết này, vì tôi sẽ dành nhiều thời gian bàn đến các nốt nhạc, đoạn nhạc trong đó.



(Cám ơn Dạ Lai Hương đã cho thêm lời minh họa vào video.)


Nghe nhạc ở đây: http://giaocam.saigonline.com/HTML-T/CSThienPhuong/Nhac/DaXanhNSLeUyenPhuong&TrinhCongSonCSThienPhuong/10BuonDenBaoGioNSLeUyenPhuongCSThienPhuong.php

(Xin nói thêm, tôi nghe và cảm được nhạc LUP rất, rất nhiều nhờ tài năng diễn giải bài nhạc và cách thêm thắt các nhạc khí, câu hooks hay intro của nhạc sĩ Duy Cường, cũng như cách diễn đạt bài hát của chị Thiên Phượng. Xin cám ơn hai anh chị thật nhiều. Đĩa CD Đá Xanh xuất bản đã 20 năm nhưng vẫn còn rất mới, tôi khám phá nhiều các chi tiết lạ mỗi lần nghe lại, cứ như là mình lớn lên theo nhạc, chứng tỏ độ già dặn trong cách hòa âm phối khí của anh Cường vượt trước tuổi của anh khi viết hòa âm cho các bài nhạc LUP này.)




Bạn cũng có thể tải về bản PDF do tôi nghe chords lại từ bài anh Cường rồi viết xuống để dễ đàn theo:  http://sites.google.com/site/hoctroarticles/home/BuonDenBaoGio.pdf?attredirects=0&d=1


5.19.2011

Vài cảm nghĩ về nhạc thuật của nhạc sĩ Lê Uyên Phương

... Chỉ một lần nghe, ta cũng có thể cảm thấy ngay đó là những khúc ca được sáng tác với cảm hứng âm nhạc đích thực, nhưng đó là một cảm giác không làm dáng và cũng không làm ra quá đáng, mà độ lượng, như là cố ý cầm lại vừa với tầm ngậm ngùi, ngao ngán của kiếp sống ...

... Tiếng nói mới đó, những "chansons de sanglot" đó, không biểu tỏ gì khác hơn là hạnh phúc ái tình giống như một hòn đảo mịt mù sương trong cơn giông thời đại. Bởi vậy mà ta nghe thấy nhiều đau đớn, nhiều nức nở đến thế. Chẳng phải là niềm đau mê man, mà là niềm đau sáng suốt: mắt mở thật lớn, ta nhìn nó đi thẳng vào tim ta đau nhói. Đó là tại sao những melodies đau đớn của PHƯƠNG - nơi ta có lẽ đã bắt lại được một machochisme huy hoàng - luôn luôn ở mode majeur. Cái "buồn majeur" là cái buồn sâu thẳm nhất trong âm nhạc có chủ âm.Và đó chính là "thú đau thương" đơn và thuần vậy ....

Cung Tiến
Sàigòn 20-2-1970

Đó là những lời thật trân trọng của nhạc sĩ Cung Tiến chia sẻ cảm nghĩ của ông về dòng nhạc Lê Uyên Phương (LUP), được đăng lại ở bìa sau tập nhạc Lê Uyên Phương - Khi Loài Thú Xa Nhau. (Toàn bộ tập nhạc này cũng như tập nhạc Yêu Nhau Khi Còn Thơ đã được gia đình nhạc sĩ cho ấn hành trên mạng lưới toàn cầu ở đây: http://www.leuyenphuong.com/tapnhac/khiloaithuxanhau.htm )


5.10.2011

Steve Jobs: Bạn phải tìm thấy điều bạn yêu thích

Bạn,

Hôm nay rảnh rỗi vào xem một video nhạcdo bạn Huệ Trung thực hiện, thì tình cờ lại được xem video bài diễn văn lễ tốt nghiệp do Steve Jobs đọc, do chính tôi dịch cách đây khoảng 5 năm (2006).

 Rất cảm động với công việc của bạn Huệ Trung và xin giới thiệu cùng các bạn nhân mùa tan trường sắp tới.

4.15.2011

Nhạc ngoại Lời Việt Trường Kỳ (tiếp theo ...)

Bạn,

Gần cả tuần nay tôi dành mỗi sáng 1 tiếng vào blog đánh máy lại những bài nhạc lời Việt của nhà báo Trường Kỳ, cũng như sưu tầm được lời của vài ba bài khác, nhưng chưa kiểm chứng là do ông viết hay không. Số bài đánh máy lại khoảng gần 20 bài. Tôi đăng lại vào trang viết cách đây gần 1 tháng:

http://hoctroviet.blogspot.com/2011/03/nhung-bai-nhac-ngoai-quoc-loi-viet-cua.html

Tôi quan niệm nếu muốn hiểu lời nhạc của ai, không những phải hát theo, mà nếu có lời nhạc trên giấy thì phải đánh máy hoặc chép lại để nhớ vào đầu hơn những câu văn hay. Ngoài ra, đây cũng là một cách để tăng lượng người đọc, vì họ sẽ đi tìm lời nhạc dựa theo những câu nhạc họ nhớ trong đầu, và hy vọng họ sẽ tìm ra blog này, hiện đang là nơi lưu trữ nhiều nhất lời của các bài nhạc lời Việt của nhà báo nghệ sĩ Trường Kỳ.

Càng chép xuống tôi càng thấy ông là một người viết lời cho nhạc thật tài hoa. Có thể nói ông có một khả năng cảm thụ giai điệu thật tuyệt vời, và ông đã may lại những chiếc áo vừa vặn hơn, xinh xắn hơn cho giai điệu. Bài Tiễn Em Lần Cuối là một thí dụ rõ nhất. trong khi lời Anh ngữ thì nói về một sự cách xa vẳng qua một tiếng còi tàu cách xa một trăm dặm, hai trăm dặm, ba trăm dặm, v.v., Trường Kỳ nghĩ ra một chuyện chia ly cảm động:

Trời lạnh giá bước chân buồn bã
Đưa hồn em tới nơi xa vời
Đoàn xe tang tiễn đưa em về 
vùng trời xa xôi

Một ngày nào có mắt em rực rỡ
Môi hồng tươi, tóc xanh mây trời
Nụ hôn xưa ngất ngây tuyệt vời
Ngập ngừng xôn xao

Các bài viết lại lời Việt này của ông chú trọng vào tình cảm lứa đôi, mô tả những sắc thái tình cảm phù hợp với giới trẻ miền Nam Việt Nam 60' và 70', thích nghe nhạc ngoại quốc, nhưng thiếu người dịch lời để hát theo. Những dòng nhạc khác như Trịnh Công Sơn thì lại có nhiều suy tư nội tâm, mà không có những cảnh tả lại tình cảm bồng bột "Yêu nhau đi, đời có nghĩa chi" hay vu vơ "Có lúc tâm hồn sao thấy u sầu", những hứa hẹn, những lời khuyên bất cần đời như "Tiếc nhau chi, cho nhau phút này Nhớ nhau muôn đời"

Mong bạn sẽ có thì giờ rảnh ngồi nghe và đối chiếu lại lời Anh và Việt để cùng thấy được tài năng của nhà báo nghệ sĩ Trường Kỳ.

Thân ái,

4.08.2011

Những kỷ niệm về nhạc Paul Mauriat

Bạn,

Người ta hay nói câu "Hãy cho tôi biết anh đọc sách gì, tôi sẽ cho anh biết anh là người như thế nào." Tôi hay suy nghĩ về câu nói ấy, và thường định nghĩa gout nhạc của tôi là "Hãy cho tôi biết anh nghe loại nhạc gì, tôi sẽ cho anh biết gout nghe nhạc của anh."



Gần 1 năm nay tôi rất hay nghe nhạc của Paul Mauriat, nhất là trong giai đoạn 1965-1980, mà nhờ Internet tôi đã có thể định danh được bản nhạc nào thuộc về album gốc nào: http://www.grandorchestras.com/mauriat/albums/discography-visual.html

4.06.2011

Nhạc Lời Việt Leaqua - Nhạc Phổ với YouTube

Hi Bạn,

Tôi mới scan thêm một số bài nữa, có hai bài IfHow Deep Is You Love, mà Leaqua đã dịch lời. Mang lên đây để mời bạn cùng nghe nhạc, hát và đệm đàn theo cho vui.

Như tôi có để lại comment trong blog Leaqua bài If, tôi rất thích câu "tình như sóng cứ mãi lóng ngóng", hình ảnh thật mới ... Nhiều khi trong một bài chỉ cần một câu như vậy cũng đủ "ăn tiền" ...

Bài If là một nhạc phẩm pop "kinh điển" có thể dùng để dạy cách đặt hợp âm cho một bản nhạc theo cách bass đi xuống: C -> B -> Bb, v.v.. Bài này do ông thầy của hoctro viết xuống để dạy hoctro đánh piano hồi khoảng năm 87-88. Cách để chord của ổng rất điệu, bạn thấy ổng dùng F9 rồi Fm9, vì nốt 9 là nốt Re của thang âm Do trưởng, và vì cái câu nền dùng nhiều nốt re lặp đi lặp lại ở intro: do mi re mi sol mi re mi / si re re sol re re sol re / sib re re sol re re sol re, v.v.

3.29.2011

Phân tích bài dịch: Yêu Nhau Mùa Hè, Khóc Nhau Mùa Đông - Summer Kisses, Winter Tears

Bạn,


Sau đây là một nhạc phẩm ngoại quốc khác được chuyển sang lời Việt theo dạng thứ hai (xắp xếp lời nhạc sao cũng được miễn bài theo ý chính của bản gốc.) Đó là bài dịch Yêu Nhau Mùa Hè, Khóc Nhau Mùa Đông của nhạc sĩ Tuấn Dũng, dịch từ bản Summer Kisses, Winter Tears do danh ca Elvis Presley trình bày.





3.27.2011

Một vài bài nhạc trẻ khác ...

Gửi tới bạn một số bài nhạc trẻ khác:

Xin Hãy Cười Một Lần Cho Anh - Smile A Little Smile For Me



3.25.2011

Những bài nhạc ngoại quốc lời Việt của nhà báo nghệ sĩ Trường Kỳ

Bạn,

Tôi góp lại mấy bài viết gần đây rồi thêm vào cuối bản cũ; trong đó có bài viết này, rồi mang lên đây để bạn đọc rảnh rang thì mời bạn đem về xem từ từ.


https://drive.google.com/file/d/0B0V9ccsXTeLZTHlDZEJ1QTR2dWs/view?usp=sharing



Ấn nút tải về (download) theo hình sau:



Cố nghệ sĩ Trường Kỳ là một người có tầm ảnh hưởng sâu rộng tới nền nhạc trẻ miền Nam Việt Nam. Một trong các nỗ lực của ông là Việt Hóa những bản nhạc ngoại quốc, thay vì chỉ hát lời Mỹ hoặc Pháp. Những bước đi tiên phong đó đã làm tăng thêm sức hấp dẫn của nhạc pop với giới trẻ Việt Nam, thế hệ 60,70 và ngay cả các lớp đàn em bị kẹt lại khi nhạc trẻ không còn được tự do ca hát nữa.

Tôi xin post lên các bài nhạc tôi sưu tầm được, cùng những ý kiến của tôi về các bài nhạc này, mỗi ngày thêm vào một chút. Các bài nhạc sẽ được mang lên trước.

Trong quyển "Một Thời nhạc Trẻ", Trường Kỳ có nhắc đến sáng kiến "Việt Hóa Nhạc Trẻ" vào khoảng thời gian năm 1970 của ông như sau:

Trước sự đi lên mạnh mẽ của phong trào nhạc trẻ, tôi chợt có câu hỏi trong đầu" "Tại sao không kêu gọi những anh em nhạc sĩ trong làng nhạc trẻ sáng tác những nhạc phẩm thuần túy Việt Nam để các nghệ sĩ trình bầy?". Từ đó ý định "Việt Hóa nhạc trẻ" bắt nguồn trong tôi. Để đánh tan thành kiến nhạc trẻ phải là nhạc ngoại quốc từ lâu đã in sâu nơi đầu óc mọi người không phải là chuyện dễ thực hiện. Thêm vào đó quan niệm cái gì của ngoại quốc mới hay, còn đồ "nội hóa" không ra cái thống chế gì cũng là một trở ngại lớn." (Một thời Nhạc Trẻ - trang 360-361)

Ông viết tiếp:

The End of The World - Một bài hát, hai cách dịch

Bạn,

Hôm nay có chút giờ rảnh tôi lục lọi harddrive và tìm ra được bài nhạc "The End of the World" tôi đã scan và lưu trữ. Đây là một trong khoảng 100 bài nhạc mà tôi đã sưu tầm và chép tay từ thời còn trai tráng 20 năm trước, khi còn ở VN thiếu thốn đủ thứ. Tôi nhớ hồi đó không biết sao mà tiếc tiền không đi copy, chịu khó ngồi hoặc nhìn bài chép lại, hoặc do thầy viết xuống rồi chép lại, và cũng có một số bài tự nghe rồi viết lại nữa.

Tôi thêm vào lời dịch của bạn Leaqua để bạn dễ đánh theo hợp âm và hát theo.




Ngày cuối cùng của thế giới
Dịch lời việt Leaqua

Sao nắng chan hòa mãi thế gian này?
Sao sóng vỗ bờ bọt trắng bay?
Nào ai hay ngày thế giới sẽ dừng trôi
Là đến khi anh không còn yêu em !

Chim vẫn trên cành hót líu lo gần
Ngôi sao trên trời lấp lánh xa
Nào ai hay ngày thế giới sẽ dừng trôi
Tận thế sẽ như một ngày em mất anh

Hỏi lòng mình sao mỗi sáng cứ thức giấc nơi này?
Vì đâu ngày vẫn nối tiếp từng đêm dài?
Ai biết đâu, vì sao?
Nào ai biết đâu, vì sao?
Đời cứ vô tư xoay hoài xoay mãi


Sao con tim này đập mãi ân tình?
Sao lệ dâng đầy nghe mắt cay?
Nào ai hay ngày thế giới sẽ dừng trôi
Lời nói chia tay đau buồn anh đã trao

Nào ai hay ngày thế giới sẽ dừng trôi
Mình đã chia tay nhau rồi,xa mãi thôi!

***

3.24.2011

Phân tích bài dịch: Chuyện Tình (Love Story)

Bạn,

Thấy mấy bài nhạc in cũ trước 75 mình rất cảm động. Ngay cả bên Mỹ này bây giờ mua nhạc bản cũng là một xa xỉ, vì một bài từ 3 tới 4 đồng, không biết sao mua ly cafe tôi không tiếc, mà 2 ly cafe = một nhạc bản thì lại tiếc! Có lẽ vỉ bên Mỹ sách nhạc họ hay gom lại vào một quyển và bán chung từ 15$ tới 25$ một quyển, tùy theo độ dày, mỗi quyển 20 bài nhạc là ít, vậy thì mỗi bài chỉ có một đồng mà thôi. Có lẽ vì vậy mà tôi rất ít khi nào mua nhạc tờ chăng?

Hồi trước 75 thì tôi còn bé xíu, đâu có tiền mà mua mấy nhạc tờ, mà cũng chưa biết thích nhạc nữa, chỉ biết mê dích hình, chơi con thú, và đọc truyện Xì trum, Phan tân, Sĩ phú, Lục kỳ, ... mà thôi.

Để cho blog khỏi bị ... mốc, tôi sẽ lục tìm mấy bản nhạc hay, nhạc ngoại lời Việt, trước 75 đem lên bàn cân mổ xẻ. Viết mỗi ngày chút chút, khi nào hết ý kiến ý cò thì sang bài khác.

***

Trước tiên là bài Love Story - Chuyện Tình - Lời Việt Phạm Duy


3.09.2011

Tìm Hiểu Về Hòa Âm Như Một Nền Móng Của Nhạc Phạm Duy

 Xem ebook: Tìm Hiểu Nhạc Phạm Duy

***

Để tiếp tục công việc tìm hiểu nghệ thuật sáng tác nhạc qua dòng nhạc Phạm Duy - không ngoài mục đích trước nhất là tự tìm lời giải đáp cho một số băn khoăn về nhạc thuật của ông, rồi viết xuống để cống hiến đến bạn đọc những lời giải ấy – tôi thử đi tìm các mẫu số chung khác của gamme phamduyrienne. Cho tới tiểu luận mới nhất này, tôi đã tìm thấy những yếu tố căn bản trong nhạc Phạm Duy như sau:


  • Lấy dân ca và nhạc ngũ cung là căn bản chính để phát triển câu nhạc,
  • Sử dụng một hay nhiều nhạc đề khác nhau (tùy theo nội dung) để tạo một đoạn nhạc, khi thì song song, khi thì tương phản, và để các nhạc đề tương tác với nhau,
  • Xây dựng các kiến trúc nhạc (song system) thích hợp với từng bài hát nói riêng, và từng chương khúc nói chung - chương khúc Bé Ca có cấu trúc nhạc rất đơn giản, trong khi dòng nhạc tình cảm tính thì rất phức tạp,
  • Luôn chú ý đến sự kết hợp mật thiết giữa nhạc và lời (prosody) để biến kết quả (final effects) của khúc điệu thành một cấp số nhân hoặc lũy thừa giữa hai biến số đó (z = xy hay z = y x), thay vì chỉ là cấp số cộng (z = y + x),
  • Sử dụng rất nhuần nhuyễn các kỹ thuật viết nhạc căn bản (như đã giới thiệu trong phần Phát triển một câu nhạc thành đoạn nhạc của tiểu luận trước) chẳng hạn như kỹ thuật luyến láy, phép tịnh tiến câu nhạc để tạo một chuyển động song song với chuyển động trong lời ca (vườn khuya băng lối, vườn khuya băng lối, vườn khuya băng lối…- Minh Họa Kiều 2)
Sau khi xem đi xem lại bản in điện tử - ebook - đầu tiên mà bạn đang xem này, tôi chợt tìm ra một nền móng khác trong toàn bộ sự nghiệp viết nhạc của nhạc sĩ. Đó là việc nhạc sĩ luôn luôn có một sự sắp xếp tiến trình hòa âm (chord progression) của một khúc điệu trong khi đang sáng tác khúc điệu ấy.

3.02.2011

Những Ngày Thứ Ba với Thầy Morrie



Lời Giới Thiệu


Mitch Albom là một nhà báo, giữ mục thể thao cho tờ Detroit Free Press. Liên tiếp mười năm, lúc chỉ vào lứa tuổi trên 30, anh chàng ký mục gia thể thao này, được Hội Ký Giả Thể Thao (Associated Press Sports Editors) vinh danh là người ký muc gia thể Thao hay nhất. Thế rồi một ngày nọ, vì một sự đình công, anh đã tạm ngưng viết mục ký Thể Thao, để hoàn thành quyển sách, sau này là quyển sách bán chạy nhất trong năm 1977 - Quyển sách không liên quan gì tới thể thao. Một quyển sách viết về kinh nghiệm cuộc đời của một giáo sư đại học già đang chết dần mòn vì bệnh Lou Gehrig.
Một tối nọ, Mitch Albom đang đổi từ đài này qua đài khác không mục đích, và anh bỗng chú ý tới chương trình "Nightline" của Ted Koppel. Kìa người ta đang nói về ông Thầy yêu quý của anh! Từ lâu khi ra khỏi đại học, anh không còn liên lạc với ông Thầy Xã Hội Học, mà anh rất thân từ thuở bận quần jeans, áo thun, và đầu óc đầy lý tưởng. Giờ đây Mitch Albom là ký mục gia ăn khách, người ta cần anh viết về các trận banh, bóng rỗ, túc cầu, baseball, quần vợt nóng bỏng. Thêm vào đó anh còn làm cho đài radio, xuất hiện trên đài truyền hình, anh bận rộn với các các buổi phỏng vấn về các tay thể thao gia nổi tiếng đương thời. Anh chạy theo từng mùa của thể thao và quên mất ông Thầy yêu quý đã từng có những buổi nói chuyện đời lý thú với....
Sau buổi truyền hình, Mitch Albom gọi điện thoại hỏi thăm người thầy già, rồi bay về lại thành phố đại học cũ để thăm thầy. Và từ đó mỗi ngày thứ Ba cho đến khi Thầy Morrie Schwartz qua đời, hai thầy trò gặp nhau. Một thầy giảng về cuộc đời, và một trò ghi chép bài học và cảm nghĩ đã thay đổi đời sống của ạnh
Dù Thầy đang chết dần mòn nhưng thế giới thầy đầy tình yêu và hy vọng. "Tình Yêu là sự hiện diện của ta trên cuộc đời, dù rằng thể xác ta đã ra đi (Love is how you stay alive, even after you are gone). Mitch Albom đã ghi lại kinh nghiệm của một người đang chết dần mòn, nhưng tư tướng của ông vẫn còn mãi mãi. Đó là quyển "Những Ngày Thứ Ba Với Thầy Morrie" (Tuesdays with Morrie) của Mitch Albom.
Không biết có thì giờ, sức khoẻ hay quý vị có thích đọc hết các chương không, nhưng tvmt sẽ ráng gõ. Các chương đầu, GS. Đỗ Đình Tuân chuyển dịch. Những chương sau, quý vị đành phải đọc bài chuyển dịch của tvmt. 




 
Bây giờ là vài hàng tâm sự của tvmt
Quyển sách này là một truyện dài, gồm nhiều chương, trong đó có đoạn nhớ lại thời đại học của Mitch Albom. Tôi được biết quyển sách qua một thầy giáo mới quen, thầy Tuân. Thầy Tuân mở lớp dạy Dịch và tôi đi học cho vui. Tôi yêu văn chương và có tật khi đọc một đoạn văn, một quyển sách lại thoáng hiện ra ý định dịch, truyền bá tư tưởng của tác giả. Thấy mình vẫn còn thiếu sót nhiều trong kỹ thuật dịch nên tôi ghi danh vào lớp. "Học được gì thì học", tôi nghĩ thế. Và tôi đã học được rất nhiềụ
Thầy Tuân ra dáng một giáo sư đại học, một nhà mô phạm bình thường. Thắt cà vạt, áo trắng, quần đậm, ăn nói từ tốn thong thả, mặt mũi đôn hậu, mập vừa phải với tuổi của Thầy. Về kinh nghiệm giảng dạy thì Thầy có mấy chục năm trong nghề. Có bằng đại học tại trường đại học Ann Arbor Michigan, có bằng tu nghiệp tại Anh Quốc, thầy về Việt Nam giảng dạy Anh văn lúc Thầy còn rất trẻ tại đại học Saigòn và các trường trung học thời đó. Đó là tiểu sử ngắn gọn trình bày tại buổi học đầu tiên. Nói thật, không có lời giới thiệu, tôi không biết rõ về Thầy, không biết chút nào về Thầy thì đúng hơn. Nhưng Thầy đã nghiễm nhiên thành một người tôi rất mến, không phải vì Thầy có tiếng mà vì cái cảm tình đặc biệt tự nhiên của ngày đầu gặp gỡ.
Thầy bắt đầu buổi giảng về chương trình học trong 10 tuần. Cuối giờ, Thầy không nói gì về Dịch và Văn chương mà bỗng dưng chuyển đề tài qua một bài viết về Nhạc: "CD Hiên Cúc Vàng" của Nguyễn Đình Toàn. Giọng trầm trầm, nhưng không thiếu chất say sưa, thu hút người nghe, người đàn ông đứng dựa vào giá đựng sách, trong căn phòng nhỏ chỉ có trên dưới 15 người, nói về một nhà thơ nổi tiếng một thời, bỗng dưng sau hai mươi mấy năm cách biệt với bè bạn, đã trở thành nhạc sĩ. Nhà nhạc sĩ mới này đã gói ghém tâm sự của ông ta qua mười bản nhạc, với tựa đề "Hiên Cúc Vàng". Bạn ông, vị giáo sư mới của tôi đang giới thiệu những lời thơ thật sâu sắc, làm người nghe xúc cảm mãnh liệt, và những cảm nghĩ thắt ruột của một người làm văn chương, yêu nước, cố bám lấy đất nước để sống, nhưng cuối cùng biết mình không có chân đứng trong xã hội đổi thay, đành phải ra đi. Mười bản hát được phân tích kỹ càng qua một bài viết xúc tích. Thầy Tuân say sưa giới thiệu cho những người ông mới gặp. Giọng Thầy nghẹn lại, và anh phụ trách chương trình trong Viện Việt Học đưa Thầy vài tờ giấy mềm để ông chậm nước mắt đọng trên khoé mắt. Thầy im lặng một lúc và nói: "Tôi nghĩ một ngày nào đó, chính phủ Việt Nam phải có một lời xin lỗi chính thức cho những người học tập". Một lời nói thật chính đáng, chấp nhận chính phủ VN đương thời, nhưng không có nghĩa là quên đoạn đường gian nan, khổ sở mà quân dân miền Nam phải gánh chịu sau chiến tranh!
Từ đó tôi quen một người Thầy thật tình cảm. Tôi đã học rất nhiều từ Thầy. Từ cái tính hấp tấp, hơi nóng nảy phê bình cách dịch của một người bạn già cùng lớp, tôi đã suy nghĩ, cân nhắc lại lời phê bình của mình. Tôi làm gì cũng nhanh nhanh, vội vội. Với Thầy, tôi phải ăn nói chậm lại, đi chậm lại. Hình như đời còn đó, không gì phải vội. Thầy giới thiệu cho tôi nhiều bản nhạc hay, quyển sách hay để đọc. Thầy không giảng triết lý cho tôi, nhưng từ tốn cho ý kiến của Thầy. Đôi lúc Thầy hơi chau mày nhưng tôi biết Thầy cũng thích cái tính mau mắn, hay cho ý kiến của tôi. Có khi tôi ngại, không biết gì để nói, nên vờ quên viết thơ cho thầy, nhưng rồi tôi nhận được thơ Thầy hỏi thăm. Tôi lại mạnh dạn gởi cho Thầy những bài thơ, bài văn tôi viết. Thầy không bao giờ quên phê bình hoặc góp ý.
Có lẽ thời gian qua, tôi đã lớn tuổi, hết còn ngại người lớn, nhưng trước đây đối với người lớn tuổi hàng chú bác, nhất là đàn ông hình như có một sự ngăn cách nào đó, tôi không cảm thấy gần gủi để tâm sự. Thầy là người đã xóa cái bờ rào ngăn cách tuổi tác đó. Với thầy, tôi thấy hình như mình muốn phát biểu ý kiến gì cũng được, Thầy cũng sẵn lòng lắng tai nghe .
Giờ đây qua quyển sách "Những Ngày Thứ Ba Với Thầy Morrie", tôi có cảm giác cùng anh chàng Mitch Albom, là mình cũng có một người Thầy để hướng về, một người nhìn mình, một cục đá xấu xí nhưng tương lai có thể mài dũa thành một viên ngọc có màu sắc.
Quyển sách viết giản dị, dễ hiểu, triết lý không gì sâu xa, nhưng trong cái giản dị đó, là những bài học đời quý giá. Xin giới thiệu cùng bạn đọc!
tvmt
Ở đây ta có dăm pho sách
. Và một cửa sổ, một đất trời (mượn ý TTY)

 

2.10.2011

Ticket To Ride

Bạn,

Trong bài viết ngắn này, để đáp lại thịnh tình và lời yêu cầu của bạn Leaqua, tôi viết vài dòng về nhạc phẩm Ticket To Ride, do hai nhạc sĩ John LennonPaul McCartney đồng sáng tác.

Trong trang nhà của Wikipedia, bản tiếng Anh, bạn sẽ tìm thấy đầy đủ mọi chi tiết về bản nhạc này http://en.wikipedia.org/wiki/Ticket_to_Ride . Trước đó tôi đã đọc các chi tiết có liên quan đến bài nhạc này trong bộ sưu tập sách Beatles của tôi, sáng nay đọc wikipedia thì thấy những thông tin trong ấy rất tin cậy.

Bản này được phát hành trước dưới dạng single, mặt A là bài này, mặt B là bài Yes It Is. Ticket To Ride chiếm hạng #1 Billboard ngày 22 tháng 5 năm 1965. 


2.07.2011

Quy tắc sáng tác lời cho một bản nhạc

Bạn,

Tôi có chụp lại bìa của một số quyển sách nhạc tôi sưu tầm qua năm tháng, mời bạn ghé coi.

https://hoctroviet.blogspot.com/p/sach.html

Tôi hy vọng bên nhà tìm cách liên lạc với các nhà xuất bản, rồi dịch và phát hành các quyển thiết yếu nhất trên toàn cõi Việt Nam thì chắc chắn là sẽ rất bổ ích cho người muốn học sáng tác nhạc. Tôi nhớ rất rõ ràng rằng chỉ sau khi đọc rất kỹ hai quyển Writing Music For Hit SongsMelody in Songwriting, tôi mới có đủ khả năng và tư liệu để bạo gan phân tích 19 cách phát triển một bài nhạc với các thí dụ từ nhạc Phạm Duy được.

---

Hôm nay tình cờ giở quyển sách:The SongWriters Idea Book của bà Sheila Davis, thấy những trang đầu chỉ dẫn ngắn gọn và rõ ràng quá, bèn lên Google Book tìm rồi để dành dịch từ từ, để những ai không mua sách được cũng có thể theo các chỉ dẫn. Như tôi có nhắc đến rải rác, bên này nhiều sách về lý thuyết sáng tác nhạc hay quá, chỉ sợ không có thì giờ học chứ không sợ thiếu sách, phải chi bên nhà để ý và tìm dịch các loại sách này, thay vì dịch các thứ vô bổ.




Tổng quan này hy vọng cũng sẽ giúp ích ít nhiều với những bạn đang làm công việc dịch những lời bản nhạc Anh Mỹ sang Việt ngữ như bạn Leaqua, vì nó đề cập đến những mục tiêu mà một bài nhạc hay không thể thiếu. Vì là lời dịch nên sườn bài đã có sẵn, nhưng không vì thế mà làm cho việc dịch dễ dàng. Một bài dịch hay sẽ làm người thưởng ngoạn nhớ dai, nhớ suốt đời, như Yesterday (Ngày Hôm Qua) hay Trưng Vương Khung Cửa Mùa Thu do Nam Lộc dịch, hay Khúc Hát Thanh Xuân, Dòng Sông Xanh, v.v. do nhạc sĩ Phạm Duy dịch.

http://www.phamduy2010.com/04loiviet/01codien.php 


***

Tổng quan về Lý thuyết viết lời cho một bản nhạc

  Lược dịch: Học Trò (hoctroviet.blogspot.com)

1. Một cấu trúc thiết yếu của ca từ


Phải làm sao cho ca từ chứa đựng:

Một ý tưởng đặc sắc, không vay mượn
- Về "người thật việc thật", trong hoàn cảnh có thể tin được,
- Trình bày rõ nét một thái độ hay một xúc cảm mà thôi,
- Đủ kha khá nội dung để có thể viết thành nhạc,
- Dung hòa với lối suy nghĩ của quảng đại quần chúng,
- Viết sao cho người nghe thông cảm được với người hát,
- Viết sao cho hàng triệu người cứ muốn nghe đi nghe lại hoài.

Một cái tựa đáng nhớ
- Nghe một lần là nhớ tên bài liền,
- Tóm tắt được tinh thần của bản nhạc,
- Độc nhất vô nhị (đừng trùng tên với bài của người khác).

Lôi cuốn ngay từ đầu
- Lôi kéo người nghe vào bài nhạc,
- Thiết lập không gian, thời gian, hoàn cảnh, nhân vật chính chỉ trong vài câu đầu.

Một sự phát triển hợp lý
- Trình bày các yếu tố trong bài nhạc theo một thứ tự hợp lý,
- Phát triển một ý tưởng từ điều này, sang điều khác, để đi đến một cái gì đó rõ rệt,
- Phải có kết luận cho bài, dù nói rõ ra hay không.

Thể loại nhạc phù hợp
- bổ sung và thăng hoa mục đích của nhạc phẩm,
- Chuyển tải thành công những kỹ xảo mình mong muốn.

2. Ba loại cốt truyện

Có ba loại cốt truyện của một bài nhạc với độ phức tạp khác nhau:

1. Thái độ: viết về một tình cảm hoặc một thái độ, như bài Unforgettable.(Chẳng quên được em)

2. Tình huống: trong đó thái độ hay tình cảm được lồng vào trong một tình huống làm nó phức tạp thêm, như trong bài Torn between two lovers (Giằng xé giữa hai người tình)

3. Đầy đủ câu chuyện: trong đó các sự kiện được diễn tiến mạch lạc, có lúc khởi đầu, diễn tiến, và chung cuộc, như trong bài Coward of the county (tên hèn nhát của tỉnh.)

3. Các kỹ thuật chính để phát triển một bài nhạc

- Tạo một chuỗi sự kiện có chủ đích ( thí dụ như bài "The First Time I Ever Saw Your Face" - lần đầu anh nhìn thấy dung nhan của em): tường thuật các chi tiết theo thứ tự gia tăng của sự quan trọng của chúng.

- Báo trước ( thí dụ như bài "Class Reunion" - họp mặt bạn học cũ): khơi gợi một cốt truyện hấp dẫn trước khi sự kiện sẽ xảy ra.

- Tạo một hình tượng: ( như trong "Gentle on my mind" - nhẹ nhàng trong trí em): sắp xếp các hình ảnh sao cho chúng tạo nên một khung cảnh nhất định, theo ý tác giả.

- Trở về chủ đề ( như trong "In The Ghetto" - xóm của người da đen) : đem về cuối câu những chữ chính, câu chính, dòng hay đoạn chính đã dùng trước ở phần đầu của đoạn nhạc.

- Tạo mâu thuẫn ( như trong "Coming in and out of your life" - đến và đi khỏi đời em): tạo cho người hát có tâm trạng lạc lõng với các tâm trạng nội tại cũng như ngoại cảnh.

- Tạo căng thẳng có tính cách châm biếm, chõi ( như trong "Send in the Clowns" - gửi tới đây mấy thằng hề): tương phản những điều dường như, hay đã thường xảy ra trong quá khứ để tương phản một cách mỉa mai với hiện tại.

- Tạo ngạc nhiên (như trong "Harper Valley PTA") tạo cho người nghe sự ngạc nhiên ở phần cuối đoạn bằng cách dùng các kỹ thuật như "khám phá", "làm méo đi (ý nghĩa thường)", hay "quay vòng lại khởi thủy".

- Chơi chữ (như trong bài "On the Other Hand" -mặt khác): khai thác một câu hay chữ có nhiều nghĩa. (thí dụ như on the other hand, cả thành ngữ nghĩa là "mặt khác" nhưng chữ hand cũng là bàn tay, có thể dùng cho một nghĩa khác, cụ thể hơn, như đếm từng ngón tay, v.v. - Xem lời nhạc bài này ở cuối bài dịch - hoctro)

- Tạo cảnh trí (như trong "It was a very good year" - đó là một năm rất thành công) tạo ra các bức tranh vẽ phác, tượng trưng nhằm biểu tượng hóa ý nghĩa bài hát.

- Tạo cốt truyện như là một câu hỏi ( như trong "Guess who I saw today, my Dear?" - đố em hôm nay anh vừa gặp ai?): tạo ra một câu hỏi (chưa có câu trả lời) trong phiên khúc đầu, cho tới phiên khúc cuối mới biết lời giải.

- Tạo một đối thoại có tính tranh luận ( như trong "Baby, it's cold outside" Em cưng, ngoài kia trời lạnh lắm): dùng một cặp ca sĩ hát đôi để kịch hóa giữa những ý tưởng chọi nhau.


4. Sườn cốt truyện

Bốn thành tố chính của một cốt truyện bao gồm góc nhìn, suy tư (giọng), thời gian, và khung cảnh - quyện vào nhau để tạo nên xương sống của cốt truyện. Mỗi thành tố phải thật rõ ràng và xuyên suốt để tạo cho giai điệu một cái cột xương sống vững chãi.

Sau đây là 4 thành tố (xem thêm hình minh họa bản tiếng Anh)

Góc nhìn:  Ngôi thứ nhất (Tôi, chúng ta) - Ngôi thứ nhì (em hay anh) - Ngôi thứ ba (anh ấy/cô ta/ họ)

Giọng văn: suy nghĩ - nói chuyện.

Thời gian: quá khứ - hiện tại - tương lai - đang liên tục diễn ra.

Khung cảnh: không có - một chốn nhất định - một chốn không rõ rệt như "đang ở đây" - các cảnh trí thay đổi - một cái xe đang chạy.

Sau đây là khái quát về những chọn lựa bạn có thể thực hiện.

Vì đa số các bài nhạc phổ thông đều thuộc loại bày tỏ thái độ hoặc một tình huống, đại đa số góc nhìn đều dùng ngôi thứ nhất và thứ nhì số ít: "tôi" và "em/anh". Dùng ngôi thứ ba số ít "nó, anh ấy, cô ta" khi muốn dẫn chuyện. Đa số lời nhạc để ca sĩ làm "tiếng nói suy nghĩ" - hoặc suy ngẫm về một kinh nghiệm hay một trạng thái tình cảm, hoặc nói về một người hiện vắng mặt, về một nơi chốn nào đó, hay về một điều gì đang diễn ra trong tâm tưởng. Lời nhạc cũng có thể thuộc dạng "đối thoại", trong đó ca sĩ mặt đối mặt và trò chuyện với nhân vật đối diện mà cô/anh đang muốn bày tỏ. Cái phương cách bạn xử lý một trong 4 yếu tố đã đề cập sẽ ảnh hưởng đến 3 yếu tố còn lại. Mục tiêu là dung hòa hết 4 yếu tố để tạo thành một lời nhạc xuyên suốt và mạch lạc. Tóm lại:

a.Để ý đến góc nhìn, suy tư, thời gian, và khung cảnh,
b. khi đã quyết định dùng cái gì thì đừng quên nó,
c. Nếu phải thay đổi, nhớ kể ra trong bài nhạc để người nghe hiểu rõ.

5. Khái quát về vần điệu

Vần điệu: định nghĩa: hai hay ba từ (hoặc cụm từ) được coi là có vần với nhau khi trong mỗi từ chứa một nguyên âm cuối  và phụ âm cuối giống nhau, trong khi phụ âm trước âm cuối thì khác với phụ âm của âm cuối. Có ba loại vần: hoàn toàn - với dấu trọng âm chính, hoàn toàn - với dấu trọng âm phụ, và gần như hoàn toàn.

(Vì lối phân loại này theo Anh ngữ nên với tiếng Việt mình không áp dụng hoàn toàn được - tiếng Việt mỗi chữ chỉ có một âm tiết, thay vì một, hai, hay nhiều hơn như trong tiếng Anh. Xin xem kỹ hơn hình phần tiếng Anh để xem bà Davis phân loại ra sao. - hoctro)

6. Mười Nguyên Tắc Chính Để Viết Lời Nhạc

 1. Đơn giản: giữ sao cho chỉ có một ý tưởng chính thôi, dẹp bỏ hết các chuyện phụ. Ta có thể tóm tắt được cốt chuyện của một bản nhạc viết giỏi chỉ trong một câu ngắn.

 2. Sáng sủa: dùng những đại từ chỉ định để chỉ ra ai đang kể chuyện hay suy nghĩ những gì. Với những đại từ như anh ấy, cô ta, họ, hoặc nó, phải kê ra rõ ràng chúng ám chỉ ai. Nếu cốt chuyện thay đổi không gian, thời gian, hay góc nhìn, phải viết xuống thành lời để diễn tả sự thay đổi này.

3. Cô đọng: mỗi chữ trong bài đều phải có mục đích. Dẹp bỏ các từ sáo rỗng (rất, chỉ) các trợ động từ như chậm đi, buồn hơn hay những từ không cần thiết (mặt trời mọc buổi sáng)

4. Nhấn mạnh: dùng những chữ ngắn, chỉ có một âm. Để những chữ quan trọng vào cuối câu. Nên dùng những động từ thể chủ động chứ không ở thể bị động: viết "nụ hôn của em làm anh bị lừa" chứ không viết "anh bị lừa bởi nụ hôn của em"

5. Nhất quán: dùng tinh thần diễn đạt và văn phong như nhau từ đầu đến cuối bài. Dùng những chữ chính của đề tài như chữ "mưa" lúc nào cũng là "mưa" như mưa rơi thật, hay là luôn dùng như là một hình tượng (mưa  = phiền muộn), đừng cho nghĩa này chạy qua nghĩa kia trong cùng bài nhạc. Luôn để lời nhạc có một nghĩa em (hay anh). Thí dụ như rtong bài Moon River, thì con sông là nghĩa "em" xuyên suốt bài hát.

6. Chặt chẽ, mạch lạc: mỗi phản ứng đều phải có lý do xảy ra trước đó. Giữ một trình tự thời gian hợp lý xuyên suốt bài hát: sáng-trưa-tối, cũng như một tình cảm tăng dần hay giảm dần hợp lý, thí dụ như "mỗi phút trong một giờ, mỗi giờ trong một ngày, mỗi ngày của một tuần"

7. Rõ rệt, đặc trưng: chọn một thứ đặc trưng như quả táo so với chung chung như trái cây; rõ rệt (những đóa hồng anh mang đến) thay vì trừu tượng (những điều nho nhỏ anh làm). Bày tỏ tình cảm rõ rệt bằng hành động thay vì kể về nó. Thí dụ như thay vì nó về một tình cảm là e thẹn, bẽn lẽn (shy), ta nên viết rằng "bỗng dưng em thích nhìn đôi giày em" (You take a sudden interest in your shoes.)

8. Lặp lại: để thỏa mãn nhu cầu của người nghe là họ cần ghi nhận lại những gì quen thuộc, lặp đi lặp lại các chữ hay câu quan trọng để nhấn mạnh chủ đề - nhất là nên lặp đi rồi lại lặp lại tựa bài.

9. Đồng nhất: trưng bày các phần tử của bài dựa theo sự quan trọng của các phần tử đó. Đặt các phần tử này vào trong không gian, thời gian, và hành động sao cho chúng hài hòa như một vật thể chung, nhằm tạo ra một ấn tượng nhất định. 

10. Cảm giác thành thật: viết về nhữngi ình huống hay tình cảm bạn hiểu được. Không gì thay thế được tính chân thật: phải chân thật mới làm người ta tin được.

7. Các quyết định chính phải làm 

Chọn giới tính: những tình cảm biểu lộ trong bài nhạc thuộc về phái nam hay phái nữ? Với một số đề tài thì việc chọn giới tính rất quan trọng (như kiểu "đêm nay ai đưa ANH về" nghe không lọt tai chút nào - hoctro.) Tất nhiên sẽ có những lời nhạc mà phái nào dùng cũng được. Nên chú tâm vào chuyện này trước khi viết lời.

Chọn góc nhìn (quan điểm): nhạc sẽ dùng ngôi thứ nhất và chú tâm vào chữ "tôi"? dùng ngôi thứ hai với chú tâm vào "em" hay "anh"? Hay sẽ dùng ngôi thứ ba, nhấn mạnh vào "anh ta", "cô ấy", hay "họ"? Nếu lời nhạc thay đổi ngôi trong bài (điều hiếm khi xảy ra), nhớ phải làm rõ cũng như có chủ đích rõ rệt tại sao phải làm vậy.

 Chọn giọng văn: người ca sĩ sẽ độc thoại (suy nghĩ và nói với chính mình) hay đối thoại (nói với người khác)? Nếu độc thoại thì ca sĩ có thể sẽ 1)ngồi một mình và suy nghĩ, 2)hay có người khác ngồi bên cạnh và suy nghĩ, hay 3)nói về một người vắng mặt, về nơi chốn nay một điều gì đó, và 4)nói về cái "tôi", cái bản ngã của chính mình. Nếu đối thoại thì nghĩa là lời bài nhạc sẽ là cuộc nói chuyện với người thứ hai đang có mặt. Phải lưu ý chọn giọng văn và giữ trọn bài như vậy.

Chọn thời gian: các hành động trong bài có 1) diễn ra trong một thời điểm không xác định, hay 2)hiện tại - một vấn đề đang diễn ra, một tình cảm thường xuyên nghĩ đến, hay là 3) một khoảnh khắc xảy ra chỉ một lần trong hiện tại, hay 4) quá khứ, 5)  một quá khứ nhưng dùng động từ ở thể hiện tại, 6) tương lai? Phải chọn một thứ thôi và luôn xem chừng, nếu đổi từ quá khứ sang hiện tại thì phải viết xuống thành lời.

Chọn khung cảnh: ca sĩ độc thoại hay đối thoại ở đâu? trong quán ăn, phòng ngủ, hay trong phòng họp ở công sở? Ngay cả khi lời nhạc không viết xuống là khung cảnh ở đâu, là người soạn lời bạn phải nắm rõ điều này. Khi khung cảnh thay đổi thì phải viết xuống rõ ràng.

Chọn lối diễn đạt: thái độ của ca sĩ về các sự kiện xảy ra trong bài: bâng khuâng, nuối tiếc, thù hận, biết ơn, v.v.) Quan trọng nhất là phải diễn đạt một cách nhất quán, giữ một thái độ xuên suốt bài hát.

Chọn từ vựng: nhân vật trong bài có học thức hay không? hay chỉ khôn vặt nhờ giao tiếp ngoài xã hội? là nhà thơ? Nắm rõ tính cách nhân vật và chọn từ vựng thích hợp để thể hiện xuyên suốt cả bài nhạc.

Chọn cấu trúc bài: bạn muốn người nghe có cảm giác về bài hát ra sao? Cấu trúc bài giúp tạo một hiệu quả nhất định. Một trong ba cấu trúc chính nào sẽ diễn tả đạt nhất tình cãm bạn muốn truyền đạt ?(Ba loại cấu trúc chính là AB: phiên khúc [pk]/điệp khúc [đk]; AABA: pk/pk/đk/pk; và AAA: ba khúc nhạc giống nhau - hoctro). Chọn cấu trúc bài trước khi viết lời xuống.

Sống trọn vẹn như nhân vật: Bạn có thật sự tin vào nhân vật và tình huống bạn đang viết không? Chỉ khi nào bạn thật sự tin, thì khán giả mới tin theo được.

Hiểu tâm lý khán giả: Mỗi loại nhạc đều có khán giả riêng. Các thể loại nhạc thời nay lại càng ngày càng khác biệt nhau. Hiểu và đồng quan điểm với loại khán giả bạn đang viết về - pop, hip-hop, rock, rap v.v.Chọn đúng thể loại nhạc để viết sẽ có tác dụng xâu xa đến từ vựng và phong cách của lời nhạc cũng như âm thanh của bài nhạc.

Kết luận

Vừa rồi là các điều phải ghi nhớ mỗi khi bạn viết lời nhạc. Thật nhiều thứ để nhớ, nhưng (hy vọng) bạn sẽ áp dụng hết chúng vào bản nhạc của bạn, nếu không phải trong bài biên tập nháp đầu tiên, thì phải trong bài biên tập bạn sẽ đem trình làng. Đó mới là bản sẽ chứng tỏ bạn là một nhạc sĩ hay hay dở! (Vậy thì bạn cứ nên sửa đi sửa lại nhiều lần và chăm chú vào các điều trên bạn nhé. Chúc bạn thành công - hoctro)

Dịch xong ngày 25-2-2011
Hoctro