12.03.2011

Agnetha Fältskog - Người đi qua đời (âm nhạc của) tôi

Bạn,

Mới đó mà đã sang tháng mười hai rồi! Lại gần một năm nữa sắp đi qua đời tôi! Tháng mười hai là tháng ngồi lại điểm xem mình đã làm được gì cho mình, cho người thân của mình trong năm vừa qua. Có lẽ, ngoài cái blog ít khi lui tới viếng thăm và post bài mới này, các thứ khác trong đời sống thực đều hanh thông. Ba mẹ mạnh khỏe, vợ chồng con cái việc làm và học hành rất OK, tên bạn thân nhất từ hồi lớp 5 trường Hòa Bình thì mới lên xe bông, chúc mừng chúc mừng ... Kinh tế Hoa Kỳ cũng đang khá lên, bên này bà con Mẽo đi shopping dữ lắm, sắp hàng rồng rắn tối trước ngày Thứ Sáu Đen ...

11.12.2011

Vài suy nghĩ về "Steve Jobs", sách của Walter Isaacson

Bạn,

Cuối cùng thì tôi cũng đọc xong từ cover tới cover quyển "Steve Jobs" dài gần 600 trang, sách có nhiều điều thật thú vị. Steve thật là một người "charismatic", có một cá tính thật lạ kỳ, đúng là một nhân vật có một không hai.

Sách có nói về sự nuối tiếc của Steve đã không làm quyết định đúng đắn là mổ ngay sau khi tìm thấy cancer ở tụy tạng, mà chờ tới 9 tháng sau, khi đó thì các tế bào ung thư đã lan ra ở các vùng lân cận. Cùng cái cách suy nghĩ là không cho mở các thiết bị như iPod, iPad, v.v. Steve ngần ngại tới 9 tháng và không cho "mở" cơ thể mình ra để làm phẫu thuật. Thật là tự hại mình.

11.02.2011

Steve Jobs - One Last Thing (Phim tư liệu mới nhất 2011 của PBS về cuộc đời của Steve Jobs)

Bạn,

Tôi vừa xem xong phim tư liệu mới nhất của PBS với tựa đề Steve Jobs: One Last Thing. Phim hay và cảm động.

http://video.pbs.org/video/2163706349




Video preview:


http://www.pbs.org/programs/steve-jobs-one-last-thing/



Sau đây là một video liên can, trong đó tác giả quyển Steve Jobs nhận định về sự nghiệp của Steve. Tôi đọc xong 360 trang quyển ấy, tức khoảng 60%, tới chỗ ông đang dự tính mở Apple Stores. Chắc cuối tuần này thì tôi coi xong. Sách hiện đang dẫn đầu số lượng người mua: 379,000 bản.


Ngày hôm nay cũng là một ngày rất hiếm 11.02.2011, nên tôi post thêm 1 cái lúc 11g đêm tối để lấy hên trước khi sang ngày mới.

Hoctro.
11022011

11.01.2011

Adagio in G minor ("Albinoni's Adagio") by Lara Fabian

Bạn,

Hí hí, hôm nay là ngày có 5 cái số một (1-11-11), hoctro thấy nên post một cái lên làm vốn, 10 ngày sau tái nạm bạn đọc thêm một post nữa, nhiều khi vận số sẽ hên thêm chăng?

10.26.2011

Steve Jobs by Walter Isaacson

Bạn,

Suốt hai tuần nay tôi cứ mong chờ tới ngày mua cuốn sách nói về cuộc đời của Steve Jobs. Tối thứ hai ghé qua nhà sách lấy cuốn đã đặt, về nhà đọc tà tà một ngày rưỡi nay đã được 60 trang, xong phần niên thiếu, và đang tới chỗ chàng ta cùng với Woz lập công ty Apple.

Trước đó tối Chủ Nhật thì đài CBS đã quảng cáo đầy đủ bằng chương trình 60 minutes, phỏng vấn tác giả Walter Isaacson. Ông này cũng là nhà báo kỳ cựu, từng là chủ bút (Editor-in-chief?) của cả CNN lẫn tờ Time.

10.06.2011

Steve Jobs (1955-2011)

Bạn,

Tối qua đi làm về trễ thì tôi nghe được tin buồn, Steve Jobs - đồng sáng lập viên của hãng Apple đã qua đời - hưởng thọ 56 tuổi (1955-2011)

Sáng ngay ngồi một mình nghe lại diễn văn ông Steve Jobs đọc trong lễ tốt nghiệp năm 2006, mới thấy ông quả làm đúng theo những gì ông đã phát biểu. Ông đã theo đuổi đam mê của mình, chỉ thôi làm CEO vài tuần trước khi qua đời. Ông là người say mê nhiệt thành, nếu không nói là quá độ, với những đam mê của óc tưởng tượng. Nhờ những phát minh và sức nhiệt thành quảng cáo của ông, nhân loại có những thứ như MacIntosh, Pixar, iPod, iTunes, iPhone, iTouch, iPad, v.v. và v.v. Nhân loại có những sản phẩm tiêu dùng làm tiêu chuẩn để những hãng lớn khác làm mẫu để cạnh tranh. Người ta ví ông như Leonardo Da Vinci, hay Thomas Edison kể cũng không ngoa.

Bill Gates vừa phát biểu trong lời ngỏ chia buồn là " Nhân loại rất hiếm khi chứng kiến một người có tầm ảnh hưởng sâu rộng như Steve, tầm ảnh hưởng mà sẽ còn được cảm nhận bởi nhiều thế hệ sau này." (The world rarely sees someone who has had the profound impact Steve has had, the effects of which will be felt for many generations to come.)


Nguồn:

http://dactrung.net/Bai-bv-2312-Ban_phai_tim_thay_dieu_ban_yeu_thich%e2%80%9d_loi_nhan_nhu_cua_Steve_Jobs_%2819552011%29.aspx

9.30.2011

Vài cảm xúc về bản dịch mới nhất của Leaqua, bài Michele (Gerard Lenorman trình bày)

Bạn,

Nếu bạn theo dõi blog tôi khoảng chừng một năm nay, bạn sẽ thấy tôi hay giới thiệu những bản dịch của bạn Leaqua, một đọc giả trang hoctroviet khoảng chừng một năm rưỡi nay. Với lòng yêu thích nhạc nói chung, nhạc ngoại quốc nói riêng của thời 70-80, cộng với một tâm hồn yêu thơ, hiểu thơ, và nhất là một sức sáng tạo bền bỉ, đều đặn, 10 tháng vừa qua Leaqua đã cho ra đời khoảng trên 52 bài dịch lời Việt. Tức trung bình một bài một tuần! Các bài dịch rải đều từ nhạc của nhóm The Beatles, ABBA, The Carpenters, The Bee Gees, rồi đến nhạc Pháp, nhạc Mỹ, v.v.

Leaqua có gom lại lời Việt, lời gốc cũng như Youtube videos để bạn có thể hát theo ở trang này:

6.24.2011

Just The Way You Are - Teenage Dream - Marry Me

Bạn,

Nghe trên radio 3 bài nhạc mới sau đây 103.5 KOST rất thường xuyên, tôi đăng lên đây mời bạn cùng thưởng thức. Cũng đăng thêm bài "Just The Way You Are" của Billy Joel sáng tác và trình diễn, rất nổi tiếng trong thập niên 80.

 Trong hai bài đầu và cuối, các cái "hooks" về nghệ thuật đặt lời đều thấy rõ. Trong bài Just The Way You Are, theo tôi một trong các câu đó là câu "Khi em cười, cả thế giới ngừng việc họ đang làm để chiêm ngưỡng một chặp". Trong Marry Me, thì đó là câu: "Nếu anh có đủ can đảm để nói "Hello" tới em, thì hãy nói lời chấp thuận cầu hôn của anh." Còn bài Teenage Deam thì lời cũng bình thường, tôi chỉ thích các cách cà bài "dằn" các câu ngắn, thì có đoạn nhạc như hình trôn ốc:

6.02.2011

"Chiều Phi Trường" - Một tiêu biểu của cách viết nhịp điệu trong nhạc Lê Uyên Phương

Bạn,

Như có viết trong một bài trước, tôi đặc biệt thích cách đặt số lượng các chữ trong các bài hát của nhạc sĩ Lê Uyên Phương. Cách đặt này làm bài nhạc luôn luôn có một cái gì đó sôi động, nhấp nhỏm, không đoán trước được, mà cũng không lạ tai lắm để làm người nghe luôn thích thú. Bài "Chiều Phi Trường" là một thí dụ như vậy. (Xem nhạc bản : http://www.leuyenphuong.com/tapnhac/lup/ChieuPhiTruong.pdf )



Trước hết, trong phần 1 của phiên khúc 1, tác giả cho ta một cái sườn bài nhịp nhàng, tựa như khi ta nhảy các điệu vũ Nam Mỹ vậy. Công thức đó là:

1 - 2 3 - 1 2 3  4 5 - 1 2 3  4 5  6 7 - 1 2 3  4 5   6 7 8 9 10

Tôi - với em - dương trần vai   tiễn đưa - ngày hôm qua   trong nắng   thiên đường - ngày hôm nay  lo âu   tìm về nơi bến ngân.

Bạn hãy thử hát theo nốt nhạc, nhưng thay vì hát chữ thì đếm số như trên. Bạn thấy các chữ tăng theo một công thức, một mẫu (pattern) nhất định, một dạng công thức toán (mà vì trả hết cho thầy rồi nên tôi quên mất tên chuỗi lặp này.) Bài nhạc ngân nga, và kết ở các nhịp mạnh.

Ngay sau đó, trong phần hai của phiên khúc 1, nhạc sĩ sửa cấu trúc một chút và làm ngắn đi một cách đáng kể, hai nốt cuối "thời gian" điền luôn hai trường canh 7 và 8 thay thế cho câu thứ tư như phần 1.

1 - 2 3 - 1 2 3  4 5 - 1 2 3  4 5 6  7 8

Những - đóa hoa - phai hồng trong   mong chờ - xin hãy xanh   như thời gian   thời gian ...

Bạn thấy là có một cái cấu trúc, cái sườn rất vững chắc, nhịp nhàng là 4 trường canh đầu 1 - 2 3 - 1 2 3  4 5 làm bến để người nghe có thể định vị, để neo lại, còn sau đó là khai triển của nhịp điệu ấy, hoặc dài ra, hoặc ngắn đi, chõi (syncopation) một cách rất căn bản là 1/2 nhịp-1 nhịp-1/2 nhịp:

Hy vọng tôi sẽ tìm thời giờ quyết chí tìm hiểu từng bài nhạc trong hai tập nhạc để viết xuống thành các tiểu luận nhỏ, nhưng sau khi nghe đi nghe lại nhiều bài, tôi có thể kết luận sơ khởi là nhạc sĩ Lê Uyên Phương rất quan tâm đến cách tạo dựng một sườn bài với một nhịp điệu căn bản, rồi ông khai triển trên nền các nhịp điệu đơn giản đó. Trong bài này, nhịp điệu ấy là 1 2 3 - 1 2 3 4 5.

Trong phiên khúc thứ hai, cấu trúc rất giống như phiên khúc một, nhưng ở đoạn cuối, thay vì cho ít chữ thì nhạc sĩ lại bớt đi một chữ thành 2 chữ "sẽ quên" rồi chèn thêm vào hai chữ nữa là "hay còn yêu còn yêu nhân tình".

1 - 2 3 - 1 2 3  4 5 - 1 2  3 4 5  6 7  8 9

Những cánh chim - trong hồng hoang thiên đường - Sẽ quên - hay còn yêu  còn yêu  nhân tình

Bạn thấy là vì sườn bài đã có, những thay đổi tuy nhỏ nhặt này đã tạo một phong cách viết nhạc cho nhạc sĩ, trong đó nhạc sĩ tha hồ tạo những hiệu ứng nhỏ để làm cho nhịp điệu khi thì hối hả ("hay còn yêu còn yêu nhân tình"), khi thì khoan thai ("như thời gian, thời gian") không làm thính giả nhàm chán, mà cũng không làm họ chán nản vì quá khác biệt giữa các phiên khúc với nhau.

Trong bài trước, tôi có nhận xét là các kết thúc của câu của bài Buồn Đến Bao Giờ đều nằm trong các nốt ổn định. Trong bài này, tôi để ý thấy tỷ lệ cũng tương ứng như vậy

Tôi  với em (Si)- dương trần vai tiễn đưa (Do)- ngày hôm qua  trong nắng  thiên đường (Re) - ngày hôm nay  lo âu  tìm về nơi bến ngân (La).

Những  đóa hoa (La) - phai hồng trong   mong chờ (Re)- xin hãy xanh  (Si) như thời gian (La)  thời gian  (Re) ...

 Tôi với em (Si) -xin cùng xây ước mơ (Do)- Dù mai đây xa cách muôn trùng (Re)- dù mai đây nơi xa phồn hoa không thiết tha (La)...

Những cánh chim (La) - trong hồng hoang thiên đường (Re)- Sẽ quên (Si) hay còn yêu  (La) còn yêu  nhân tình (Sol)


Bạn thấy chỉ trừ những chỗ in đậm cuối câu Do và La là chỗ để các hợp âm hoặc át như D7 hoặc thứ như La thứ, có tính cách không ổn định, cần phải giải tỏa để trở về ổn định, các chỗ khác đã ổn định sẵn rồi, nên rất phù hợp với giai điệu ngân nga, nhịp nhàng của tiết tấu. Các biến đổi làm câu nhạc linh động đã xảy ra trong thân bài của từng câu nhỏ, như chỗ in đậm trong "ngày hôm qua trong nắng thiên đường" chẳng hạn, để tới cuối câu thì nhạc sĩ tìm cách về lại một trong ba nốt ổn định (đa số), hay (đôi khi) không ổn định tùy theo tâm tư của dòng giai điệu đang chảy.

Sau khi cho thính giả thưởng thức hai phiên khúc với thật nhiều nhịp chõi, nhạc sĩ tạo cảm giác nghỉ ngơi trong đoạn điệp khúc bằng cách cho chúng ta một câu nhạc với nhiều nốt một nhịp (quarter note) như "Một lần xa cách""Buồn ơi ướt vai", xen lẫn với các nhịp chõi. Sau cùng, để nhấn mạnh "cái sự buồn" nhạc sĩ cho hát đi hát lại ba lần "cho dòng nước mắt, cho dòng nước mắt, cho dòng nước mắt" rồi mới kết là "trôi mau". Trôi mau mà phải nhắc đi nhắc lại thì dòng nước mắt này chắc là trôi cũng chậm, nghịch lý, nghịch lý ... mà lại cũng có lý! Đó là cái sự buồn đau đớn mà nhạc sĩ Cung Tiến nhắc đến chăng?

Ở đoạn phiên khúc cuối, phần lớn các biến thể của tiết tấu đều như tôi đã phân tích ở trên, chỉ muốn thêm một điều nhỏ là các chữ "vùi sâu theo tháng năm" với chữ năm kết ở nhịp 3, là nhịp yếu hơn nhịp 1, do đó làm câu cảm thấy bị hụt hẫng, đây là một hiệu ứng rất hay, tạo thêm cảm xúc cho lời nhạc.

Trên đây là các để ý nhỏ về phần nhạc của bài Chiều Phi Trường, cũng như lần trước tôi xin dành phần phân tích lời cho một bài viết khác. Theo tôi nghĩ, các bài nhạc này phải được xem là các bài nhạc nhỏ trong hai trường ca chính là "Yêu Nhau Khi Còn Thơ" và "Khi Loài Thú Xa Nhau", trong đó các ý tưởng yêu ghét giận hờn nhớ thương v.v. được mô tả như là một nhật ký của một người tình về các mối tình của mình, do đó chúng phải được phân tích trong cùng một bài viết.

Xin hẹn gặp lại bạn ở một bài viết tiếp.

Hoctro
6/2/2011

5.19.2011

Vài cảm nghĩ về nhạc thuật của nhạc sĩ Lê Uyên Phương

... Chỉ một lần nghe, ta cũng có thể cảm thấy ngay đó là những khúc ca được sáng tác với cảm hứng âm nhạc đích thực, nhưng đó là một cảm giác không làm dáng và cũng không làm ra quá đáng, mà độ lượng, như là cố ý cầm lại vừa với tầm ngậm ngùi, ngao ngán của kiếp sống ...

... Tiếng nói mới đó, những "chansons de sanglot" đó, không biểu tỏ gì khác hơn là hạnh phúc ái tình giống như một hòn đảo mịt mù sương trong cơn giông thời đại. Bởi vậy mà ta nghe thấy nhiều đau đớn, nhiều nức nở đến thế. Chẳng phải là niềm đau mê man, mà là niềm đau sáng suốt: mắt mở thật lớn, ta nhìn nó đi thẳng vào tim ta đau nhói. Đó là tại sao những melodies đau đớn của PHƯƠNG - nơi ta có lẽ đã bắt lại được một machochisme huy hoàng - luôn luôn ở mode majeur. Cái "buồn majeur" là cái buồn sâu thẳm nhất trong âm nhạc có chủ âm.Và đó chính là "thú đau thương" đơn và thuần vậy ....

Cung Tiến
Sàigòn 20-2-1970

Đó là những lời thật trân trọng của nhạc sĩ Cung Tiến chia sẻ cảm nghĩ của ông về dòng nhạc Lê Uyên Phương (LUP), được đăng lại ở bìa sau tập nhạc Lê Uyên Phương - Khi Loài Thú Xa Nhau. (Toàn bộ tập nhạc này cũng như tập nhạc Yêu Nhau Khi Còn Thơ đã được gia đình nhạc sĩ cho ấn hành trên mạng lưới toàn cầu ở đây: http://www.leuyenphuong.com/tapnhac/khiloaithuxanhau.htm )


5.10.2011

Steve Jobs: Bạn phải tìm thấy điều bạn yêu thích

Bạn,

Hôm nay rảnh rỗi vào xem một video nhạcdo bạn Huệ Trung thực hiện, thì tình cờ lại được xem video bài diễn văn lễ tốt nghiệp do Steve Jobs đọc, do chính tôi dịch cách đây khoảng 5 năm (2006). Khi dịch bài này thì tôi cũng đang còn lai rai là member của trang Đặc Trưng, tức là ra vô không thường xuyên lắm. Cũng như bạn Huệ Trung sau này, khi tôi đọc được bài diễn văn trên là "kết mô đen" liền, vì Steve Jobs là một trong các sư tổ võ lâm của "computer science", là một người xứng đáng cho tôi học hỏi các tiêu chí khi thiết kế giao diện cho người dùng (GUI: graphic user interface). Lúc đó thì trên mạng cũng có một hai bài dịch, nhưng khi đọc xong thì tôi không vừa ý vì người dịch không nói lên được cái hồn cùng những idioms Anh ngữ mà tôi hiểu sau khi tạm dung đất Mỹ cũng kha khá. (Vậy mà cũng còn sót lại một chữ: ông ta chơi chữ drop out - drop in: khi nói đến chuyện bỏ học và theo học lớp thư pháp.) Vậy là tôi bắt tay vào dịch, chừng một tuần thì xong.

Dịch một bài từ Anh ngữ sang Việt cũng có nhiều cái lợi, cái lợi nhiều nhất cho bản thân là phải truy lùng chữ Việt tương thích, mà nếu tìm ra được chữ nào gọn, đủ ý, là tôi thích lắm.

Ngoài ra, vì tôi có một dạo đọc các sách Thiền bằng Anh ngữ từ các ngài như Alan Watts, D. T. Suzuki, và các tác phẩm như Kim Cương Kinh, Pháp Bảo Đàn Kinh bằng Việt Ngữ cũng như Anh ngữ, nên đoạn cuối khi Steve nói về Sự Chết, thì tôi rất tâm đắc và có "thiền hóa" đoạn Anh ngữ sang Việt ngữ, nay đọc lại vẫn còn "khoái khoái" vì vẫn còn nghĩ là những câu ấy vẫn còn lột tả được cái thần của câu Anh ngữ.  

Your inner voice nghĩa là gì nếu không phải là "cái tâm", bản thể, "self" của bạn mà Thiền tông thường hay nhắc tới? Và phải chăng trong mỗi chúng ta, ai cũng đã có sẵn phật tánh, chỉ cần trao dồi và luôn sống trong tỉnh thức để khỏi sa vào cái Ác và luôn hướng tới cái Thiện???

Anh ngữ:

Your time is limited, so don't waste it living someone else's life. Don't be trapped by dogma — which is living with the results of other people's thinking. Don't let the noise of others' opinions drown out your own inner voice. And most important, have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become. Everything else is secondary.

Việt ngữ:

 Vì sự hiện hữu của các bạn chỉ có hạn, bạn chẳng nên sống cho người khác. Đừng bị bó buộc bởi những giáo điều, vì chúng sẽ làm bạn sống với những khuôn khổ do người khác đặt ra. Đừng để những ý kiến của người khác làm nhiễu loạn cái tâm của bạn. Trên hết, hãy can đảm đi theo tiếng gọi của trực giác và khởi tự tâm mình. Những tiếng lòng này thật vi diệu vì chúng biết rõ bạn sẽ ra sao ngày sau. Mọi thứ khác trên đời chỉ còn là thứ yếu.


Cậu con trai bốn tuổi của tôi nay đã rành rọt ABC lắm rồi, và cậu ta lâu lâu cũng "connect the dots", là những bài tập nối các chấm lại với nhau từ A tới Z để làm thành một hình có nghĩa, để cháu reinforce các chữ cái đó. Nghĩ lại, các bài viết, bài dịch xa xưa của tôi tưởng chừng như vô nghĩa, nhưng vì tôi cầm cây đuốc tiếp sức Steve để dịch, rồi nay bạn Huệ Trung đem lên Youtube, lại có một giá trị nho nhỏ nào đó. Tôi hay đọc ké từ các blogs bạn hữu khác và cũng học hỏi được rất nhiều điều mới lạ, và cũng hy vọng bạn đọc sẽ tìm thấy những điều "thinh thích" từ blog của tôi, vậy là chúng ta đã "connect the dots" rồi đó!

Chúc bạn một ngày vui, và xin cám ơn Huệ Trung lần nữa. You make my day!

Hoctro
5/10/2011

*****

Phụ Luc: bản dịch

"Bạn phải tìm thấy điều bạn yêu thích”: lời nhắn nhủ của Steve Jobs

Bài gốc: http://news-service.stanford.edu/news/2005/june15/jobs-061505.html Xem video từ You Tube: http://www.youtube.com/watch?v=D1R-jKKp3NA
Đây là diễn văn lễ tốt nghiệp do Steve Jobs (Tổng quản trị hãng Apple Computer và Pixar Animation Studios) đọc ngày 12 tháng 6 năm 2005 tại trường đại học Stanford, California.

Tôi rất vinh hạnh được hiện diện hôm nay cùng các bạn tại lễ tốt nghiệp của (Stanford,) một trong vài trường đại học ưu tú nhất trên thế giới. Tôi chưa bao giờ tốt nghiệp đại học. Thực vậy, dịp này có lẽ là dịp duy nhất tới nay tôi dự phần vào lễ ra trường. Hôm nay tôi muốn thưa với bạn ba câu chuyện của đời tôi. Chỉ đơn giản vậy thôi. Không có gì to tát cả, chỉ có ba câu chuyện.

Nối các chấm lại với nhau

Chuyện đầu tiên là về việc “nối các chấm lại với nhau.”

Tôi bỏ học trường
Reed College
[1] chỉ sau sáu tháng theo học, nhưng cũng còn ráng nán lại gần một năm rưỡi để học thêm một số lớp nữa trước khi thực sự thôi học. Có lẽ bạn sẽ hỏi vì sao tôi bỏ học?

Chuyện đó bắt nguồn ngay từ truớc khi tôi chào đời. Mẹ ruột tôi là sinh viên trẻ đang theo học để lấy bằng cao học, rủi có bầu ngoài hôn thú, và đã quyết định cho tôi làm con nuôi người khác. Bà ấy rất muốn tôi được làm con của một gia đình khoa bảng, do đó tôi đã được thỏa thuận sẽ được làm con nuôi của một cặp gia đình luật sư. Có một trục trặc là khi tôi ra đời thì cặp vợ chồng này đổi ý vì họ thực sự muốn nuôi một đứa con gái. Khi đó thì cha mẹ nuôi tương lai của tôi nhận được một cú điện thoại lúc nửa đêm hỏi rằng nhà thương có một đứa con trai mới sinh, và rằng cha mẹ tôi có muốn nhận nó hay không? Họ trả lời “Dĩ nhiên rồi,” vì họ cũng đang trong danh sách chờ xin con nuôi. Mẹ ruột tôi sau đó phát giác rằng mẹ nuôi tôi chưa hề tốt nghiệp đại học, còn ba tôi cũng chưa hề tốt nghiệp trung học. Bà từ chối không chịu ký giấy cho con nuôi. Vài tháng sau bà mới ưng thuận khi ba mẹ nuôi tôi hứa với bà rằng sẽ cho tôi theo học đại học.

Mười bảy năm sau quả tình là tôi được học đại học. Nhưng tôi đã quá ngây thơ khi chọn một đại học cũng tốn phí ngang như trường Stanford, thế là cả món tiền lao động lam lũ mà ba mẹ tôi dành dụm đều tiêu vào tiền học cả. Sau sáu tháng học hành, tôi chẳng thấy việc theo học này ích lợi chi cả. Tôi không có một ý tưởng sự nghiệp sau này sẽ ra sao, và chẳng biết học đại học rồi có giúp cho tôi tìm ra được câu trả lời hay không, trong khi tôi đang tiêu sạch món tiền mà ba mẹ tôi khổ nhọc dành dụm bấy lâu. Thế nên tôi quyết định bỏ học và tin rằng mọi sự sẽ tốt đẹp sau này. Quả là khi đó thì quyết định này liều lĩnh thật, nhưng nhìn lại thì nó là một trong những quyết định tuyệt vời nhất của tôi. Ngay sau khi quyết định thôi học, tôi bỏ hết các môn bắt buộc và bắt đầu chỉ lấy những lớp tôi cảm thấy hay ho.

Đời sinh viên khi ấy cũng chẳng thơ mộng gì cho lắm. Tôi không có phòng trọ riêng, vì thế tôi ngủ tạm sàn nhà của các bạn học, rồi tôi đi lượm những lon nước ngọt để bán lại với giá 5 xu tiền ký thác mỗi lon, rồi dùng tiền này để mua thức ăn. Tôi còn nhiều lần đi bộ 7 dặm xuyên thành phố tới đền thờ Hare Krisna mỗi chủ nhật để được ăn tối miễn phí. Tôi (chẳng nề hà chi cả mà còn) cảm thấy thích thú nữa là đằng khác. Những điều tôi chạm trán khi theo đuổi trực giác cũng như thỏa mãn trí tò mò sau này lại trở nên vô giá. Để tôi lấy một thí dụ:

Trường Reed khi ấy có mở lớp dạy viết thư pháp (calligraphy) và có ban giảng huấn vào bậc nhất trên toàn quốc. Các biểu ngữ trong khuôn viên trường cũng như các nhãn tên trên ngăn tủ đều được viết bằng tay thật đẹp. Vì tôi đã bỏ học và không còn phải học các lớp bắt buộc nữa, tôi quyết định theo học lớp thư pháp để học cách vẽ như thế. Tôi học về các kiểu chữ serif và sans serif, về sự gia giảm khoảng cách giữa các ký tự không cùng kiểu chữ, và tại sao các kiểu chữ đẹp lại đẹp toàn hảo như vậy. Tôi cảm thấy bị quyến rũ bởi các kiểu chữ tuyệt đẹp này, chúng có một bề dày lịch sử, rất nghệ thuật với một độ tinh tế mà khoa học không tài nào lột tả được.

Lúc đó tôi nghĩ những điều tôi học kể trên chẳng có một ứng dụng thực tiễn nào cho đời tôi cả. Thế nhưng mười năm sau, khi chúng tôi thiết kế cái máy Macintosh thế hệ đầu tiên, những điều tôi học được lại hiện lên rõ ràng. Tôi đã đem hết những hiểu biết có được để ứng dụng vào máy Mac. Đấy là máy điện toán đầu tiên với các kiểu chữ thật đẹp. Nếu tôi không theo học lớp thư pháp, máy Mac có lẽ chẳng bao giờ có nhiều thiết kế khác nhau trong cùng một kiểu chữ (typeface) hay các kiểu chữ có khoảng cách thay đổi theo tỷ lệ(proportionally spaced fonts.) Và vì hệ điều hành Windows nhái hệt theo Mac, có lẽ sẽ chẳng có máy tính nào hiện nay sẽ có các kiểu chữ đẹp như ta đang quen dùng. Nếu tôi không bỏ học, có lẽ tôi chẳng theo học lớp thư pháp, và có lẽ sẽ chẳng có máy tính nào hiện nay sẽ có các kiểu chữ đẹp như vậy. Dĩ nhiên khi tôi còn đang đi học thì tôi chẳng tài nào nối các dữ kiện này với nhau để tiên đoán tương lai, nhưng mười năm sau nhìn lại thì mọi việc đều trở nên rõ ràng.

Tình Yêu và sự Mất mát

Chuyện thứ hai tôi sẽ kể là về tình yêu và sự mất mát.

Tôi là nguời rất may mắn – Tôi tìm thấy điều tôi muốn làm khi tôi còn rất trẻ. Woz (Steve Wozniak) và tôi sáng lập hãng Apple trong nhà xe của ba mẹ tôi khi tôi chỉ mới 20 tuổi. Chúng tôi làm việc cật lực, và chỉ trong 10 năm Apple đã lớn mạnh từ hai chúng tôi thành một công ty trị giá hai tỷ mỹ kim với trên 4000 nhân viên. Chúng tôi vừa cho ra lò sản phẩm tuyệt hảo nhất – máy Macintosh – chỉ một năm trước đó, và tôi thì vừa tròn 30 tuổi. Và tôi bị đuổi việc. Làm sao mà bạn lại bị đuổi việc từ chính công ty bạn sáng lập? Xin thưa rằng, khi Apple khuyếch truơng chúng tôi có mướn một người mà riêng tôi nghĩ là rất có tài để cùng chung điều khiển công ty, và quả nhiên trong năm đầu tiên thì mọi sự tiến triển tốt đẹp. Nhưng càng ngày thì tầm nhìn về tương lai giữa tôi và người ấy càng ngày càng cách biệt và rồi những bất đồng xảy ra. Hội đồng quản trị lại đứng về phe ông ta. Thế là tôi phải ra đi. Ra đi ê chề trước nhãn quan mọi người. Những gì tôi chú tâm vào làm trong cả đời đột nhiêu bị tan biến, tôi cảm thấy hoàn toàn thất bại.

Suốt mấy tháng sau đó, tôi thực sự chẳng biết phải làm gì nữa. Tôi cảm thấy là tôi đã làm thất vọng cả thế hệ doanh nhân trước thời của tôi, rằng tôi đã làm rớt ngọn đuốc Olympic khi nó được truyền cho tôi. Tôi gặp David Packard và Bob Noyce rồi tìm cách xin lỗi họ vì đã làm những sai lầm quá tệ hại. Tôi là một người nổi tiếng đã bị thất bại, và tôi cũng đã từng nghĩ đến chuyện chạy trốn khỏi thung lũng hoa vàng. Nhưng dần dà tôi nhận thức ra một điều, đó là tôi vẫn còn yêu thích những gì tôi đã làm. Những sự kiện liên tiếp xảy ra ở Apple chẳng làm thay đổi lòng đam mê của tôi chút nào. Tôi bị khước từ, nhưng tôi vẫn còn lòng say mê. Thế là tôi quyết định làm lại từ đầu.

 
 
Lúc đó tôi chẳng hề nhận thức rằng bị đuổi khỏi Apple lại chính là cái may lớn nhất trong đời. Cái sức ép ngàn cân như là một doanh nhân thành đạt trước kia nay được thế bằng cái cảm giác nhẹ tợ lông hồng của một người vừa khởi nghiệp, chẳng còn chắc mẩm về bất cứ cái chi nữa cả. Sự thanh thoát này đã giúp tôi bước vào một trong các giai đoạn sáng tạo lẫy lừng nhất trong đời tôi.
 
Trong năm năm sau đó, tôi sáng lập một công ty với tên gọi NeXT, rồi một công ty khác nữa có tên gọi Pixar, rồi tôi phải lòng một phụ nữ rất tuyệt vời, cô sau này cùng tôi nên duyên vợ chồng. Hãng Pixar sau đó phát triển không ngừng để sáng tạo ra phim hoạt hình vẽ bằng công nghệ điện toán đầu tiên trên thế giới với tựa đề “Chuyện của các đồ chơi” (Toy Story.) Hiện thời, Pixar là hãng làm phim hoạt hình thành công nhất trên thế giới. Tiếp theo đó, với những bước ngoặt thật đáng kể, Apple mua lại hãng NeXT, tôi trở lại Apple, và nay thì những công nghệ chúng tôi phát minh tại NeXT đang là cốt lõi của sự phục hưng tại Apple. Thêm vào đó, tôi và Laurence đang chung xây một mái nhà tranh với hai quả tim vàng.
 
Tôi đoan chắc những điều vừa kể trên chẳng thể nào xảy ra được nếu như tôi chẳng bị đuổi việc. Đúng là thuốc đắng dã tật. Đôi khi đời đá ta như bị bò đá. Đừng bao giờ mất niềm tin, các bạn ạ. Tôi đoan chắc là chỉ có lòng say mê với công việc mình yêu thích mới làm tôi vực dậy nổi sau khi đã ngã sóng xoài. Bạn phải tìm ra cho bằng được bạn say mê cái gì. Điều này cũng đúng cả khi bạn yêu thích một công việc cũng như khi bạn tìm kiếm người trong mộng. Vì công việc bạn làm sẽ chiếm trọn một phần đời của bạn, cách duy nhất khiến bạn có thể thực sự toại nguyện là khi bạn làm những gì bạn cảm thấy là việc to tát như vá biển lấp trời. Cách duy nhất để có thể làm những việc đội đá vá trời như vậy là bạn phải yêu thích những gì bạn đang làm. Nếu bạn chưa tìm ra những việc làm thỏa mãn như vậy, hãy tiếp tục tìm kiếm. Đừng thỏa hiệp với sự tầm thường. Cũng hệt như tiếng gọi của con tim, bạn sẽ tự cảm nhận được một khi nào bạn tìm ra được việc làm yêu thích. Và, cũng hệt như những mối tình lớn khác, lòng đam mê với việc đã chọn sẽ chỉ tăng dần theo năm tháng. Vì thế hãy gắng tâm tìm kiếm cho tới khi tìm thấy công việc làm bạn đam mê. Đừng thỏa hiệp với chính bạn.
 
Lưỡi hái của Tử thần
 
Câu chuyện sau cùng là về sự chết.
 
Khi tôi mới 17 tuổi, tôi có đọc được một danh ngôn đại loại là: “Nếu bạn sống mỗi ngày như là ngày cuối đời bạn, dần dà đời bạn sẽ khá hơn lên.” Câu danh ngôn này để lại một dấu ấn trong tôi, rồi suốt 33 năm qua mỗi sáng tôi đều nhìn vào gương và tự hỏi mình: “Nếu hôm nay là ngày cuối cuộc đời tôi, tôi còn ham muốn làm những gì tôi sắp làm hôm nay không?” Mỗi khi tôi trả lời “Không” liên tiếp chừng tuần lễ, tôi tự biết tôi cần phải thay đổi một cái gì đó.
 
Luôn tự nhủ là tôi sẽ phải chết sớm thực là một tuyệt chiêu, nó giúp tôi nhiều phen khi phải làm những quyết định quan trọng trong đời. Bởi chưng mọi thứ quanh ta – từ những trông mong ngoại cảnh vào khả năng của ta, những tự mãn cùng nỗi sợ hãi bị làm mất thể diện hay sợ thất bại – những điều như trên chẳng còn nghĩa lý gì nữa khi ta chạm mặt tử thần. Lúc đó chỉ còn những gì tối hệ trọng mới đáng kể. Luôn ghi nhớ rằng tôi sắp chết là cách tốt nhất tôi dùng để tự đối phó mỗi khi tôi nghĩ tôi sắp thua một ván bài nào đó. Khi bạn bị dồn vào chân tường và bị lột trần như nhộng, còn gì mất nữa đâu và bạn an nhiên nghe theo tiếng lòng mình.
 
Khoảng một năm về trước, tôi bị chẩn đoán là mắc bệnh ung thư. Tôi được chụp quang ảnh ngay từ khoảng bẩy giờ rưỡi sáng hôm đó, kết quả cho thấy rõ ràng tôi bị bướu ở tụy tạng (pancreas.) Lúc ấy tôi cũng chả biết tụy tạng là cái gì. Các bác sĩ bảo tôi rằng loại ung thư này thuộc loại vô phương cứu chữa, và rằng tôi chỉ còn sống được cao lắm là từ ba tới sáu tháng mà thôi. Bác sĩ khuyên tôi nên về nhà “giải quyết chuyện gia đình cho có trước sau,” hàm ý bảo tôi về nhà chuẩn bị chết đi là vừa. Đối với tôi, điều này có nghĩa là tôi phải gom cho gọn lại những gì tôi sẽ dạy bảo cho lũ con tôi trong mười năm để chỉ dạy dỗ trong vòng vài ba tháng. Điều này cũng có nghĩa là tôi sẽ phải bạch hóa mọi chuyện trong nhà để người thân của tôi còn biết đường lo liệu. Điều này có nghĩa là tới giờ đi chào vĩnh biệt mọi người.
 
Tôi đã sống với cái chẩn đoán đó suốt ngày. Tới tối,tôi được làm một phẫu thuật nhỏ (sinh thiết,) người ta thọc một ống nội soi qua cổ họng, xuống dạ dày tới ruột, rồi cho một kim chích vào tụy tạng để lấy vài tế bào của cục bướu. Tôi được chích thuốc gây mê, nhưng vợ tôi cũng có mặt ở phòng mổ đã kể lại rằng khi các bác sĩ khám nghiệm các tế bào này qua kính hiển vi, họ đã reo lên vì cục bướu của tôi thuộc loại bướu tụy rất hiếm và có thể khỏi bịnh được sau khi đã lấy nó ra. Tôi đã trải qua cuộc phẫu thuật để lấy ra cái bướu đó và khỏi bịnh rồi.
 
Có lẽ đây là lần tôi cận kề cái chết nhất trong đời, tôi mong sẽ chẳng phải trải qua một thử thách nào tương tự trong ba bốn mươi năm tới. Đã trải qua kinh nghiệm sinh tử này, tôi muốn nhắn nhủ các bạn đôi điều:
 
Chẳng ai muốn chết cả. Ngay cả những ai muốn lên Thiên Đàng cũng không muốn phải chết trước rồi mới tới nơi ấy. Tuy vậy, sự chết là điều mà ai cũng sẽ phải trải qua. Chưa ai vượt thoát khỏi sự chết. Và điều này thì cũng tự nhiên thôi, bởi chưng Sự chết là sáng chế tuyệt vời, độc nhất vô nhị của Sự sống. Nó là tác nhân làm thay đổi Sự Sinh Tồn. Nó dẹp bỏ đi những gì cũ kỹ để dọn chỗ cho cái mới tiếp vào. Ngày hôm nay các bạn chính là cái mới đấy, nhưng một ngày nào đó trong tương lai gần, các bạn sẽ lão hóa và sẽ bị sa thải khỏi địa cầu. Xin lỗi các bạn vì tôi có vẻ như cường điệu hóa quá đáng, nhưng đây là sự thật.
 
Vì sự hiện hữu của các bạn chỉ có hạn, bạn chẳng nên sống cho người khác. Đừng bị bó buộc bởi những giáo điều, vì chúng sẽ làm bạn sống với những khuôn khổ do người khác đặt ra. Đừng để những ý kiến của người khác làm nhiễu loạn cái tâm của bạn. Trên hết, hãy can đảm đi theo tiếng gọi của trực giác và khởi tự tâm mình. Những tiếng lòng này thật vi diệu vì chúng biết rõ bạn sẽ ra sao ngày sau. Mọi thứ khác trên đời chỉ còn là thứ yếu.
 
Khi tôi còn trẻ, tôi thường mua một quyển sách rất đặc sắc tên là “ Thư Mục Toàn Cầu“[2], sách này là một trong những sách gối đầu giường của thế hệ chúng tôi. Người sáng lập thư mục sách trên là ông Steward Brand, cũng là một cư dân sống rất gần khuôn viên trường ta, ông đã cho ấn phẩm này một sức sống đặc biệt qua tài năng nghệ thuật tuyệt vời của ông. Nên nhớ là sách ra mắt vào khoảng cuối thập niên sáu mươi, trước khi máy điện toán cá nhân và nhu liệu xuất bản sách báo ra đời, nên những gì bạn xem đều được làm rất thủ công bằng máy đánh chữ, kéo, và máy chụp hình lấy liền (polaroid.) Sách có nội dung tương tự như một loại Google để tra cứu, 35 năm trước khi Google chào đời. Sách cũng rất thực tế và nội dung thì tràn đầy các “dụng cụ” hữu ích cũng như các ý tưởng cao siêu.
 
Steward và bộ sậu của ông xuất bản vài bộ “Thư Mục Toàn Cầu,” rồi khi ấn phẩm đã có vẻ thoái trào, họ cho in ấn bản cuối. Lúc ấy là vào khoảng giữa thập niên bảy mươi, khi tôi còn trẻ măng như các bạn bây giờ. Ở bìa sau ấn bản cuối này là một tấm hình chụp một con đường làng lúc sớm mai, cái kiểu đường làng làm bạn muốn nhảy dù đi chơi xa nếu bạn thuộc típ người mạo hiểm. Dưới hình là dòng chữ “Stay Hungry. Stay Foolish.” Đó là lời chúc giã từ của ban biên tập trước khi thôi xuất bản sách. Giữ lòng thèm khát, và một cái tâm khờ khạo. Tôi luôn tự chúc mình như vậy. Giờ đây, khi các bạn sắp tốt nghiệp để bắt đầu một đời sống mới, tôi cũng chúc bạn như vậy.
 
Stay Hungry. Stay Foolish.
 
Cám ơn các bạn rất nhiều.
 
 
(Người dịch : Hoctro của trang mạng http://dactrung.net . Xin cảm ơn các anh chị em trong phố rùm
http://dactrung.net/phorum đã góp ý kiến cho bản dịch thêm rõ nghĩa. Tháng 4/2006. Mọi trích dịch hoặc in lại xin biên rõ xuất xứ người và nơi đăng nguyên thủy.)
 
Chú thích của người dịch:
 
[1]
http://web.reed.edu/about_reed.html
 
[2]
http://en.wikipedia.org/wiki/Whole_Earth_Catalog . Xem thêm phần định nghĩa về khái niệm “tool” đã được “Whole Earth Catalog” nới rộng.



 

4.08.2011

Những kỷ niệm về nhạc Paul Mauriat

Bạn,

Người ta hay nói câu "Hãy cho tôi biết anh đọc sách gì, tôi sẽ cho anh biết anh là người như thế nào." Tôi hay suy nghĩ về câu nói ấy, và thường định nghĩa gout nhạc của tôi là "Hãy cho tôi biết anh nghe loại nhạc gì, tôi sẽ cho anh biết gout nghe nhạc của anh."



Gần 1 năm nay tôi rất hay nghe nhạc của Paul Mauriat, nhất là trong giai đoạn 1965-1980, mà nhờ Internet tôi đã có thể định danh được bản nhạc nào thuộc về album gốc nào: http://www.grandorchestras.com/mauriat/albums/discography-visual.html

4.06.2011

Nhạc Lời Việt Leaqua - Nhạc Phổ với YouTube

Hi Bạn,

Tôi mới scan thêm một số bài nữa, có hai bài IfHow Deep Is You Love, mà Leaqua đã dịch lời. Mang lên đây để mời bạn cùng nghe nhạc, hát và đệm đàn theo cho vui.

Như tôi có để lại comment trong blog Leaqua bài If, tôi rất thích câu "tình như sóng cứ mãi lóng ngóng", hình ảnh thật mới ... Nhiều khi trong một bài chỉ cần một câu như vậy cũng đủ "ăn tiền" ...

Bài If là một nhạc phẩm pop "kinh điển" có thể dùng để dạy cách đặt hợp âm cho một bản nhạc theo cách bass đi xuống: C -> B -> Bb, v.v.. Bài này do ông thầy của hoctro viết xuống để dạy hoctro đánh piano hồi khoảng năm 87-88. Cách để chord của ổng rất điệu, bạn thấy ổng dùng F9 rồi Fm9, vì nốt 9 là nốt Re của thang âm Do trưởng, và vì cái câu nền dùng nhiều nốt re lặp đi lặp lại ở intro: do mi re mi sol mi re mi / si re re sol re re sol re / sib re re sol re re sol re, v.v.

3.27.2011

Một vài bài nhạc trẻ khác ...

Gửi tới bạn một số bài nhạc trẻ khác:

Xin Hãy Cười Một Lần Cho Anh - Smile A Little Smile For Me



3.25.2011

Những bài nhạc ngoại quốc lời Việt của nhà báo nghệ sĩ Trường Kỳ

Bạn,

Tôi góp lại mấy bài viết gần đây rồi thêm vào cuối bản cũ; trong đó có bài viết này, rồi mang lên đây để bạn đọc rảnh rang thì mời bạn đem về xem từ từ.


https://drive.google.com/file/d/0B0V9ccsXTeLZTHlDZEJ1QTR2dWs/view?usp=sharing



Ấn nút tải về (download) theo hình sau:



Cố nghệ sĩ Trường Kỳ là một người có tầm ảnh hưởng sâu rộng tới nền nhạc trẻ miền Nam Việt Nam. Một trong các nỗ lực của ông là Việt Hóa những bản nhạc ngoại quốc, thay vì chỉ hát lời Mỹ hoặc Pháp. Những bước đi tiên phong đó đã làm tăng thêm sức hấp dẫn của nhạc pop với giới trẻ Việt Nam, thế hệ 60,70 và ngay cả các lớp đàn em bị kẹt lại khi nhạc trẻ không còn được tự do ca hát nữa.

Tôi xin post lên các bài nhạc tôi sưu tầm được, cùng những ý kiến của tôi về các bài nhạc này, mỗi ngày thêm vào một chút. Các bài nhạc sẽ được mang lên trước.

Trong quyển "Một Thời nhạc Trẻ", Trường Kỳ có nhắc đến sáng kiến "Việt Hóa Nhạc Trẻ" vào khoảng thời gian năm 1970 của ông như sau:

Trước sự đi lên mạnh mẽ của phong trào nhạc trẻ, tôi chợt có câu hỏi trong đầu" "Tại sao không kêu gọi những anh em nhạc sĩ trong làng nhạc trẻ sáng tác những nhạc phẩm thuần túy Việt Nam để các nghệ sĩ trình bầy?". Từ đó ý định "Việt Hóa nhạc trẻ" bắt nguồn trong tôi. Để đánh tan thành kiến nhạc trẻ phải là nhạc ngoại quốc từ lâu đã in sâu nơi đầu óc mọi người không phải là chuyện dễ thực hiện. Thêm vào đó quan niệm cái gì của ngoại quốc mới hay, còn đồ "nội hóa" không ra cái thống chế gì cũng là một trở ngại lớn." (Một thời Nhạc Trẻ - trang 360-361)

Ông viết tiếp:

3.24.2011

Phân tích bài dịch: Chuyện Tình (Love Story)

Bạn,

Thấy mấy bài nhạc in cũ trước 75 mình rất cảm động. Ngay cả bên Mỹ này bây giờ mua nhạc bản cũng là một xa xỉ, vì một bài từ 3 tới 4 đồng, không biết sao mua ly cafe tôi không tiếc, mà 2 ly cafe = một nhạc bản thì lại tiếc! Có lẽ vỉ bên Mỹ sách nhạc họ hay gom lại vào một quyển và bán chung từ 15$ tới 25$ một quyển, tùy theo độ dày, mỗi quyển 20 bài nhạc là ít, vậy thì mỗi bài chỉ có một đồng mà thôi. Có lẽ vì vậy mà tôi rất ít khi nào mua nhạc tờ chăng?

Hồi trước 75 thì tôi còn bé xíu, đâu có tiền mà mua mấy nhạc tờ, mà cũng chưa biết thích nhạc nữa, chỉ biết mê dích hình, chơi con thú, và đọc truyện Xì trum, Phan tân, Sĩ phú, Lục kỳ, ... mà thôi.

Để cho blog khỏi bị ... mốc, tôi sẽ lục tìm mấy bản nhạc hay, nhạc ngoại lời Việt, trước 75 đem lên bàn cân mổ xẻ. Viết mỗi ngày chút chút, khi nào hết ý kiến ý cò thì sang bài khác.

***

Trước tiên là bài Love Story - Chuyện Tình - Lời Việt Phạm Duy


3.09.2011

Tìm Hiểu Về Hòa Âm Như Một Nền Móng Của Nhạc Phạm Duy

 Xem ebook: Tìm Hiểu Nhạc Phạm Duy

***

Để tiếp tục công việc tìm hiểu nghệ thuật sáng tác nhạc qua dòng nhạc Phạm Duy - không ngoài mục đích trước nhất là tự tìm lời giải đáp cho một số băn khoăn về nhạc thuật của ông, rồi viết xuống để cống hiến đến bạn đọc những lời giải ấy – tôi thử đi tìm các mẫu số chung khác của gamme phamduyrienne. Cho tới tiểu luận mới nhất này, tôi đã tìm thấy những yếu tố căn bản trong nhạc Phạm Duy như sau:


  • Lấy dân ca và nhạc ngũ cung là căn bản chính để phát triển câu nhạc,
  • Sử dụng một hay nhiều nhạc đề khác nhau (tùy theo nội dung) để tạo một đoạn nhạc, khi thì song song, khi thì tương phản, và để các nhạc đề tương tác với nhau,
  • Xây dựng các kiến trúc nhạc (song system) thích hợp với từng bài hát nói riêng, và từng chương khúc nói chung - chương khúc Bé Ca có cấu trúc nhạc rất đơn giản, trong khi dòng nhạc tình cảm tính thì rất phức tạp,
  • Luôn chú ý đến sự kết hợp mật thiết giữa nhạc và lời (prosody) để biến kết quả (final effects) của khúc điệu thành một cấp số nhân hoặc lũy thừa giữa hai biến số đó (z = xy hay z = y x), thay vì chỉ là cấp số cộng (z = y + x),
  • Sử dụng rất nhuần nhuyễn các kỹ thuật viết nhạc căn bản (như đã giới thiệu trong phần Phát triển một câu nhạc thành đoạn nhạc của tiểu luận trước) chẳng hạn như kỹ thuật luyến láy, phép tịnh tiến câu nhạc để tạo một chuyển động song song với chuyển động trong lời ca (vườn khuya băng lối, vườn khuya băng lối, vườn khuya băng lối…- Minh Họa Kiều 2)
Sau khi xem đi xem lại bản in điện tử - ebook - đầu tiên mà bạn đang xem này, tôi chợt tìm ra một nền móng khác trong toàn bộ sự nghiệp viết nhạc của nhạc sĩ. Đó là việc nhạc sĩ luôn luôn có một sự sắp xếp tiến trình hòa âm (chord progression) của một khúc điệu trong khi đang sáng tác khúc điệu ấy.

3.02.2011

Những Ngày Thứ Ba với Thầy Morrie



Lời Giới Thiệu


Mitch Albom là một nhà báo, giữ mục thể thao cho tờ Detroit Free Press. Liên tiếp mười năm, lúc chỉ vào lứa tuổi trên 30, anh chàng ký mục gia thể thao này, được Hội Ký Giả Thể Thao (Associated Press Sports Editors) vinh danh là người ký muc gia thể Thao hay nhất. Thế rồi một ngày nọ, vì một sự đình công, anh đã tạm ngưng viết mục ký Thể Thao, để hoàn thành quyển sách, sau này là quyển sách bán chạy nhất trong năm 1977 - Quyển sách không liên quan gì tới thể thao. Một quyển sách viết về kinh nghiệm cuộc đời của một giáo sư đại học già đang chết dần mòn vì bệnh Lou Gehrig.
Một tối nọ, Mitch Albom đang đổi từ đài này qua đài khác không mục đích, và anh bỗng chú ý tới chương trình "Nightline" của Ted Koppel. Kìa người ta đang nói về ông Thầy yêu quý của anh! Từ lâu khi ra khỏi đại học, anh không còn liên lạc với ông Thầy Xã Hội Học, mà anh rất thân từ thuở bận quần jeans, áo thun, và đầu óc đầy lý tưởng. Giờ đây Mitch Albom là ký mục gia ăn khách, người ta cần anh viết về các trận banh, bóng rỗ, túc cầu, baseball, quần vợt nóng bỏng. Thêm vào đó anh còn làm cho đài radio, xuất hiện trên đài truyền hình, anh bận rộn với các các buổi phỏng vấn về các tay thể thao gia nổi tiếng đương thời. Anh chạy theo từng mùa của thể thao và quên mất ông Thầy yêu quý đã từng có những buổi nói chuyện đời lý thú với....
Sau buổi truyền hình, Mitch Albom gọi điện thoại hỏi thăm người thầy già, rồi bay về lại thành phố đại học cũ để thăm thầy. Và từ đó mỗi ngày thứ Ba cho đến khi Thầy Morrie Schwartz qua đời, hai thầy trò gặp nhau. Một thầy giảng về cuộc đời, và một trò ghi chép bài học và cảm nghĩ đã thay đổi đời sống của ạnh
Dù Thầy đang chết dần mòn nhưng thế giới thầy đầy tình yêu và hy vọng. "Tình Yêu là sự hiện diện của ta trên cuộc đời, dù rằng thể xác ta đã ra đi (Love is how you stay alive, even after you are gone). Mitch Albom đã ghi lại kinh nghiệm của một người đang chết dần mòn, nhưng tư tướng của ông vẫn còn mãi mãi. Đó là quyển "Những Ngày Thứ Ba Với Thầy Morrie" (Tuesdays with Morrie) của Mitch Albom.
Không biết có thì giờ, sức khoẻ hay quý vị có thích đọc hết các chương không, nhưng tvmt sẽ ráng gõ. Các chương đầu, GS. Đỗ Đình Tuân chuyển dịch. Những chương sau, quý vị đành phải đọc bài chuyển dịch của tvmt. 




 
Bây giờ là vài hàng tâm sự của tvmt
Quyển sách này là một truyện dài, gồm nhiều chương, trong đó có đoạn nhớ lại thời đại học của Mitch Albom. Tôi được biết quyển sách qua một thầy giáo mới quen, thầy Tuân. Thầy Tuân mở lớp dạy Dịch và tôi đi học cho vui. Tôi yêu văn chương và có tật khi đọc một đoạn văn, một quyển sách lại thoáng hiện ra ý định dịch, truyền bá tư tưởng của tác giả. Thấy mình vẫn còn thiếu sót nhiều trong kỹ thuật dịch nên tôi ghi danh vào lớp. "Học được gì thì học", tôi nghĩ thế. Và tôi đã học được rất nhiềụ
Thầy Tuân ra dáng một giáo sư đại học, một nhà mô phạm bình thường. Thắt cà vạt, áo trắng, quần đậm, ăn nói từ tốn thong thả, mặt mũi đôn hậu, mập vừa phải với tuổi của Thầy. Về kinh nghiệm giảng dạy thì Thầy có mấy chục năm trong nghề. Có bằng đại học tại trường đại học Ann Arbor Michigan, có bằng tu nghiệp tại Anh Quốc, thầy về Việt Nam giảng dạy Anh văn lúc Thầy còn rất trẻ tại đại học Saigòn và các trường trung học thời đó. Đó là tiểu sử ngắn gọn trình bày tại buổi học đầu tiên. Nói thật, không có lời giới thiệu, tôi không biết rõ về Thầy, không biết chút nào về Thầy thì đúng hơn. Nhưng Thầy đã nghiễm nhiên thành một người tôi rất mến, không phải vì Thầy có tiếng mà vì cái cảm tình đặc biệt tự nhiên của ngày đầu gặp gỡ.
Thầy bắt đầu buổi giảng về chương trình học trong 10 tuần. Cuối giờ, Thầy không nói gì về Dịch và Văn chương mà bỗng dưng chuyển đề tài qua một bài viết về Nhạc: "CD Hiên Cúc Vàng" của Nguyễn Đình Toàn. Giọng trầm trầm, nhưng không thiếu chất say sưa, thu hút người nghe, người đàn ông đứng dựa vào giá đựng sách, trong căn phòng nhỏ chỉ có trên dưới 15 người, nói về một nhà thơ nổi tiếng một thời, bỗng dưng sau hai mươi mấy năm cách biệt với bè bạn, đã trở thành nhạc sĩ. Nhà nhạc sĩ mới này đã gói ghém tâm sự của ông ta qua mười bản nhạc, với tựa đề "Hiên Cúc Vàng". Bạn ông, vị giáo sư mới của tôi đang giới thiệu những lời thơ thật sâu sắc, làm người nghe xúc cảm mãnh liệt, và những cảm nghĩ thắt ruột của một người làm văn chương, yêu nước, cố bám lấy đất nước để sống, nhưng cuối cùng biết mình không có chân đứng trong xã hội đổi thay, đành phải ra đi. Mười bản hát được phân tích kỹ càng qua một bài viết xúc tích. Thầy Tuân say sưa giới thiệu cho những người ông mới gặp. Giọng Thầy nghẹn lại, và anh phụ trách chương trình trong Viện Việt Học đưa Thầy vài tờ giấy mềm để ông chậm nước mắt đọng trên khoé mắt. Thầy im lặng một lúc và nói: "Tôi nghĩ một ngày nào đó, chính phủ Việt Nam phải có một lời xin lỗi chính thức cho những người học tập". Một lời nói thật chính đáng, chấp nhận chính phủ VN đương thời, nhưng không có nghĩa là quên đoạn đường gian nan, khổ sở mà quân dân miền Nam phải gánh chịu sau chiến tranh!
Từ đó tôi quen một người Thầy thật tình cảm. Tôi đã học rất nhiều từ Thầy. Từ cái tính hấp tấp, hơi nóng nảy phê bình cách dịch của một người bạn già cùng lớp, tôi đã suy nghĩ, cân nhắc lại lời phê bình của mình. Tôi làm gì cũng nhanh nhanh, vội vội. Với Thầy, tôi phải ăn nói chậm lại, đi chậm lại. Hình như đời còn đó, không gì phải vội. Thầy giới thiệu cho tôi nhiều bản nhạc hay, quyển sách hay để đọc. Thầy không giảng triết lý cho tôi, nhưng từ tốn cho ý kiến của Thầy. Đôi lúc Thầy hơi chau mày nhưng tôi biết Thầy cũng thích cái tính mau mắn, hay cho ý kiến của tôi. Có khi tôi ngại, không biết gì để nói, nên vờ quên viết thơ cho thầy, nhưng rồi tôi nhận được thơ Thầy hỏi thăm. Tôi lại mạnh dạn gởi cho Thầy những bài thơ, bài văn tôi viết. Thầy không bao giờ quên phê bình hoặc góp ý.
Có lẽ thời gian qua, tôi đã lớn tuổi, hết còn ngại người lớn, nhưng trước đây đối với người lớn tuổi hàng chú bác, nhất là đàn ông hình như có một sự ngăn cách nào đó, tôi không cảm thấy gần gủi để tâm sự. Thầy là người đã xóa cái bờ rào ngăn cách tuổi tác đó. Với thầy, tôi thấy hình như mình muốn phát biểu ý kiến gì cũng được, Thầy cũng sẵn lòng lắng tai nghe .
Giờ đây qua quyển sách "Những Ngày Thứ Ba Với Thầy Morrie", tôi có cảm giác cùng anh chàng Mitch Albom, là mình cũng có một người Thầy để hướng về, một người nhìn mình, một cục đá xấu xí nhưng tương lai có thể mài dũa thành một viên ngọc có màu sắc.
Quyển sách viết giản dị, dễ hiểu, triết lý không gì sâu xa, nhưng trong cái giản dị đó, là những bài học đời quý giá. Xin giới thiệu cùng bạn đọc!
tvmt
Ở đây ta có dăm pho sách
. Và một cửa sổ, một đất trời (mượn ý TTY)

 

2.10.2011

Ticket To Ride

Bạn,

Trong bài viết ngắn này, để đáp lại thịnh tình và lời yêu cầu của bạn Leaqua, tôi viết vài dòng về nhạc phẩm Ticket To Ride, do hai nhạc sĩ John LennonPaul McCartney đồng sáng tác.

Trong trang nhà của Wikipedia, bản tiếng Anh, bạn sẽ tìm thấy đầy đủ mọi chi tiết về bản nhạc này http://en.wikipedia.org/wiki/Ticket_to_Ride . Trước đó tôi đã đọc các chi tiết có liên quan đến bài nhạc này trong bộ sưu tập sách Beatles của tôi, sáng nay đọc wikipedia thì thấy những thông tin trong ấy rất tin cậy.

Bản này được phát hành trước dưới dạng single, mặt A là bài này, mặt B là bài Yes It Is. Ticket To Ride chiếm hạng #1 Billboard ngày 22 tháng 5 năm 1965. 


1.29.2011

Cheryl Crow - Soak Up The Sun

Bạn,

Sáng qua đi làm nghe bài nhạc của Cheryl Crow với nhan đề là "Soak Up The Sun" (tận hưởng ánh dương), thấy có nhiều chỗ viết lời hay quá, bèn để ý và đi tìm, thì lại thấy video cũng đẹp, và lời nhạc còn có thêm nhiều ẩn dụ nữa.

1.09.2011

Katy Perry - Hot N Cold

Bạn,

Từ khi tìm ra cách nghe nhạc với các ca sĩ đương thời như Katy Perry, Rihanna, Lady Antebellum, v.v. bằng cách vô Billboard tìm các bài hay trong tuần xong rồi đem về kiếm coi có video nào để nghe không, thì tôi bắt đầu thích nghe nhạc của Katy Perry.

Lần đầu xem cô trình diễn là trên Saturday Night Live, đã thấy thích vì phong cách rất sôi nổi, rất Mỹ của cô. Rồi tôi "got hooked" bài Hot N Cold (Nóng và Lạnh) vì thấy cách đặt lời hay quá,rất sát với giai điệu thật sôi nổi, mô tả được sự tương phản trong nhân vật nam (hay nữ) mà cô đề cập. Nghe nhạc này trên freeway thì khỏi sợ buồn ngủ, có khi còn vọt xe 80mph không chừng :-)))


"Em sôi nổi rồi em thờ ơ
em ừ rồi em không, 
em đồng ý rồi em lại đổi ý, 
em nhiệt tình rồi em chán nản ..."

1.05.2011

Tìm Hiểu về Bộ Não Con Người và Óc Sáng Tạo

Có bao giờ bạn đặt câu hỏi, trí nhớ (memory) từ đâu mà có hay không? Tại sao có người nhớ dai, người hay quên, v.v.? Rồi bịnh tự kỷ (autism) có liên can đến bộ não ra sao? Trong suốt năm vừa qua, người làm show phỏng vấn Charlie Rose đã cùng với khoa học gia Eric Kandel, người đoạt giải thưởng Nobel y học năm 2000, làm một loạt bài giới thiệu, phỏng vấn, trao đổi với các khoa học gia hàng đầu của phương Tây.

http://www.charlierose.com/view/collection/10702



 


Trong loạt bài ấy, hai người đã giới thiệu cho chúng ta bộ não hoạt động ra sao, từ lúc lọt lòng mẹ, tới khi già yếu và bị các căn bệnh về tuổi già như Parkinson, Alzheimer, v.v. Có 12 videos với các để tài như sau:
  1. The Great Mysteries of the Human Brain
  2. The Perceiving Brain
  3. The Acting Brain
  4. The Social Brain
  5. The Developing Brain
  6. The Aging Brain
  7. The Emotional and Vulnerable Brain
  8. The Anxious Brain
  9. The Mentally Ill Brain
  10. The Disordered Brain
  11. The Deciding Brain
  12. The Creative Brain
Riêng tôi rất thu hút bởi video sau cùng, nói về Óc Sáng Tạo của con người. Hai ông Rose và Kandel cũng đã bàn luận với hai nghệ sĩ tên tuổi của Hoa Kỳ là Chuck Close và Richard Sierra.

http://www.charlierose.com/view/interview/11264?sponsor_id=1

Video này cũng có transcript nữa, nên bạn cũng có thể đọc theo để nắm bắt nội dung nếu nghe sót.

Vài nét về Họa Sĩ Chuck Close

Chuck Close là một họa sĩ lớn của Hoa Kỳ, ông chụp mặt người thân, bạn bè của ông, rồi kẻ ô carô và vẽ lại theo cách của ông. Nghe qua thì giống như vẽ truyền thần, nhưng thực ra không phải vậy. Portrait ông chụp đã có tính nghệ thuật trong đó rồi, ông lại vẽ rất lớn, khuôn mặt nào cũng cao bằng hai ba lần chiều cao người thường, mỗi ô vuông nhỏ lại là một tiểu phẩm nghệ thuật. Người xem phải đi ra đi vào để tìm thấy mặt người trong các ô vuông đó. Ông bị hai thứ bịnh: không nhận dạng được mặt người, khi nhìn lần thứ hai người gặp trước, ông không biết họ là ai vì đã quên mặt rồi. Ông còn bị bịnh liệt từ năm 1990 thì phải, do đó ông vẽ rất khó khăn.


Một hình nhìn gần do Chuck Close vẽ

Có nhiều ý tưởng ông đề ra rất thú vị, tôi mới nghe lần đầu:

- Phải giới hạn môi trường làm việc cực kỳ tối thiểu, thì óc sáng tạo mới có cơ nảy nở. Trước kia ông không giới hạn, vẽ đủ thứ, từ khi ông quăng cọ và màu đi, chỉ vẽ trắng đen thì ông mới có nhiều ý tưởng lạ từ sự tự giới hạn.

- "Cảm hứng là danh từ dành cho dân nghiệp dư, bọn chúng tôi chỉ làm việc như nhên viên công chức, đều đặn hằng ngày." Ông nói, ông không thể chờ cảm hứng đến với ông, vì nó ít khi xảy ra, cũng như ta chờ sung rụng hay "sét đánh" (chữ của ông) vậy. Chỉ qua quá trình làm việc hằng ngày, giải những bài toán xảy ra trong khi vẽ, mới tạo kết quả.


Môi trường cho óc sáng tạo phát triển?

Ngồi chung quanh bàn tròn là những bộ óc rất thông minh, bày tỏ ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm riêng của mình về câu hỏi, thế nào là óc sáng tạo. What is the creative mind?

Điều họ cùng đồng ý là phải có môi trường thích hợp để óc sáng tạo có cơ hội phát triển. Với hai nghệ sĩ Chuck Close và Richard Serra là do họ cùng lứa, học cùng trường Yale. Họ cũng lấy các thí dụ khác như các họa sĩ phái ấn tượng cuối thế kỷ 19, rồi thành phố thơ mộng Florence bên Ý thời Phục Hưng, v.v.

Điều này càng làm tôi thích thú vì rất đúng trong trường hợp của nhóm Beatles và ABBA, hai nhóm này rực sáng vì những thành viên làm việc cùng nhau, người này tương tác và xây dựng tiếp ý tưởng trên ý tưởng người kia, v.v. Khi họ rã đám thì ta cũng thấy kết quả làm việc riêng của họ - các bài hát - cũng kém chất lượng hẳn đi.

Ai cũng có óc sáng tạo

Các tác giả đồng ý là ai cũng có óc sáng tạo hết, chẳng phải chi có nghệ sĩ mới có. Điều này làm tôi rất thích thú vì nó giải thích được tại sao tôi chọn nghề của mình là một lập trình viên.. Tôi khoái viết programming. Tôi có ước muốn tự thân muốn tự động hóa các công việc nhàm chán thường ngày, làm chúng nhanh hơn. Viết mà không cần nhận thưởng, vì phần thưởng lớn nhất là những "ah-ha" nho nhỏ khi làm thành công một bước nhỏ trong một bước lớn, hay những trăn trở tìm cách giải khi bị bế tắc, v.v. Hai nghệ nhân trong video cũng nói, đại loại là tôi không thức dậy hôm nay và nói là mình sẽ sáng tạo một điều mới, mà chỉ đơn thuần là làm việc tiếp để tiếp tục giải bài toán ngày hôm qua chưa làm xong, cứ như thế, như thế ...

Đối chiếu với kinh nghiệm bản thân

Họa sĩ Chuck Close có nói trong video là:

I think problem solving is not the issue.  I think that’s a problem creation.  What we did was try and find a way to ask questions of ourselves that no one else’s answers would fit, and then the search was on.  

Tôi tạm dịch:

Tôi nghĩ giải quyết bài toán không phải là điều đáng bàn ở đây. Tôi lại nghĩ đó là việc tạo ra bài toán. Việc chúng tôi làm là tìm kiếm và tìm ra cách thức đặt vấn đề cho chúng tôi, mà người khác không có lời giải hoặc không phù hợp, thế là chúng tôi lao vào tìm kiếm.

Điều ông ấy đặt ra là thế này. Ổng rất ngưỡng mộ các thế hệ đàn anh đi trước, trong khi đang là sinh viên ông ta vẽ theo rất nhiều. Ông ta còn giỡn là ông ta vẽ tranh theo trường phái De Kooning còn nhiều hơn chính De Kooning vẽ nữa. Thế nhưng ông ta không muốn chỉ là một tên thợ vẽ, không có sáng tạo, chỉ theo lối mòn người đi trước đã khai phá. Vậy nên một ngày đẹp trời, ông ta quăng hết cọ đi và cả những thỏi màu, và chỉ vẽ bằng đen trắng, cũng như tìm ra lối vẽ phóng lớn từ ảnh nhưng đầy tính nghệ thuật, cũng rất phù hợp với căn bệnh "không nhớ mặt người" của ông.

Suy nghĩ nhiều về video đó, tôi thấy con đường làm web của tôi cũng hệt như vậy. Không muốn chỉ là một member của một forum, cũng không muốn tốn tiền mua web server và có trang nhà riêng, năm 2006 tôi thử đi vào con đường "blogging" của hãng Google. Kết quả rất mỹ mãn, vì tôi có trang nhà riêng, lại tha hồ được áp dụng các kỹ thuật đã được học ở đại học để ứng dụng vào viết web với JavaScript.

Thế rồi cách đây hơn một năm tôi nảy ra ý muốn thu nhặt các YouTube videos xa xưa, mà các nhạc sĩ Việt Nam đã bỏ công khó ra dịch lời Việt, rồi đem về ráp chúng vào để nghe. Từ từ tôi tìm luôn cả 20, 30 videos rồi cho vào chung một trang. Việc này rất dễ, chỉ cần cut-and-paste nhiều lần, nhưng cái dở là trang dài lắm. Thế là tôi "tạo ra bài toán" (problem creation) cho riêng mình - như họa sị Chuck Close đã mô tả - là tạo ra nhiều links mà chỉ cần một cửa sổ YouTube, để tiết kiệm chỗ cũng như thời gian. Khó khăn thì nhiều, nhưng kết quả rất khả quan. Tôi đang làm một trang có rất nhiều bản nhạc xưa nay của Pháp, Mỹ, có bao nhiêu links cũng được. Đặc biệt vì tính tôi rất lười, nên tôi cũng không muốn phải chọn bài khi vào một trang mới nữa, nên tôi chế ra để máy chạy tự động hết từ bài này sang bài khác. Trang đó ở đây:

http://hoctroyoutube2010.blogspot.com/



Tôi nghiệm thấy tôi làm hệt theo cách Chuck Close mô tả: "Cảm hứng là danh từ dành cho dân nghiệp dư, bọn chúng tôi chỉ làm việc như nhên viên công chức, đều đặn hằng ngày." Chỉ có qua suy nghĩ về một trang có YouTube, rồi chăm chỉ hằng ngày viết mã để hoàn thiện tính năng và thêm các tính năng mới, mà cuối cùng tôi đã có một sản phẩm rất đặc trưng (unique) bảo đảm chưa ai nghĩ ra trên mạng lưới toàn cầu, kể cả dân Anh hay Mỹ. Đặc biệt ở chỗ khi thích bài nào thì ấn vào bài đó, danh sách bài rất dễ đọc và nhiều. Còn nếu không thích thì cứ để tự đông cho máy phát nhạc và làm việc khác. Thí dụ như tôi mở trang Paul Mauriat  ( http://hoctroyoutube2010.blogspot.com/2010/12/paul-mauriat.html ) ra nghe là tôi có thể vừa làm việc khác cả ngày vừa enjoy nhạc.

Bài viết đã dài. Hy vọng bạn không bị nhàm và nhất là suy nghĩ về những sáng tạo riêng bạn để thấy chúng ta có cùng mẫu số chung là óc sáng tạo và lòng ham mê tìm tòi. Mong bạn sẽ có thì giờ xem hết video Óc sáng tạo này và trọn bộ còn lại.

Thân mến

Học trò
http://hoctroviet.blogspot.com