5.22.2018

Michel Legrand - Hè '42 và những tản mạn


Bạn,

Đây là lần thứ ba tôi viết những cảm nghĩ ngắn về một nhạc sĩ lẫy lừng của Pháp quốc, đó là ông Michel Legrand. Viết tản mạn thôi, có gì viết nấy, hy vọng sau một tháng sẽ có một bài đủ dài để gom lại thành một bài viết có dàn bài đầy đủ.

Tôi nghe nhạc ông Legrand liên tục từ hai tháng qua, nhưng một tuần nay thì nghe hoài bài "Summer of '42". Nghe những biến thể khác nhau trên YouTube, coi phim, xem hồi ký của ông, mua sách "Summer of 42", DVD, và sưu tầm những chi tiết chung quanh cuộc đời của nữ diễn viên Jennifer O' Neill,và các cuộc phỏng vấn chung quanh bài hát. Có hai YouTube videos tôi thích nhất:

1. Do người hâm mộ làm



2. Do ông trình diễn với ban nhạc




 Khi viết bài trước đây, tôi nói lên cảm nghĩ về lời nhạc, do nhạc sĩ Phạm Duy soạn. Lần này, khi xem phim và nghe nhạc cùng lúc, cảm nhận khác đi rất nhiều. Hồi ký của ông Legrand cũng làm sáng tỏ thêm vài chi tiết, phần nào giải thích tại sao ông soạn được một giai điệu day dứt, mênh mang đến như vậy.

 

Sách cũng vậy, có thêm rất nhiều nội tâm của nhân vật chính, một loại tự thuật về tuổi mới lớn của tác giả Herman Raucher.


Phim Hè '42 thô nhám so với những phim Mỹ khác của thế kỷ 21. Gần đây tôi có xem nhiều phim Pháp, nên thấy Hè '42 cũng tương tự như vậy. Không biết bạn nghĩ sao chứ tôi thấy phim Mỹ dễ đoán hơn phim Pháp. Coi phim Mỹ thấy họ có nhiều tiền nên cảnh trí lộng lẫy, nhất là phim mạo hiểm hay khoa học giả tưởng thì nhiều xảo thuật 3D. Phim Pháp nhẹ nhàng, không hào nhoáng, thiên về nội tâm. Nhưng phim Pháp có cái dở là chiếu nhiều cảnh hút thuốc lá quá, không tốt cho trẻ em xem phim.

Bài Hè 42 có một motif rất đơn giản, bốn nốt đóng, rồi bốn nốt mở, cứ như thế mà tịnh tiến. Tôi thấy bài này giống như mình tập một bài võ Thái Cực Quyền, có tiến có thoái, an nhiên tự tại.

Theo sách nhạc thì bài dùng 4 dấu giáng:

Do Sol La Fa
Do Sol La Si
Do Sol La Fa
Do Sol La Do

Rồi nhạc sĩ dùng phép tịnh tiến:

Fa Do Re Si
Fa Do Re Mi

rồi sau cùng dùng nhiều liên ba dồn dập, như những đợt sóng tấp vào bờ:

Fa  DoReSi  Fa  DoReSi  Fa  LaSiSol

Ta thấy motif cũng như trước, nhưng các nốt nhạc nhanh gấp đôi, nên tạo cảm giác dồn dập.

Điệp khúc chuyển từ 4 dấu giáng sang trưởng, 1 dấu giáng.  Câu nhạc cũng như phiên khúc, nhưng bao la hơn, dùng những hợp âm rất jazzy thật mê hoặc:

F Bbm6/F
F Cm7/F
Bbmaj7 Bb6 Bbm7(b5) E7(b9)
Amaj7 E7(b9) Amaj7 Eb7(b9)
Abmaj7 Eb7(b9) … v.v. và v.v.

Nguồn: http://www.sheetmusicnow.com/the-summer-knows-theme-from-summer-of-42-p112177.aspx

***

Trong phim, bài nhạc được chơi vài ba lần, chỉ có nhạc, không có hát. Tám năm trước đây, tôi chưa được xem phim, nên lời Pháp tôi thấy OK thôi. Lần này coi phim rồi mới thấy lời Pháp hay vì bám sát nội dung phim, còn lời Anh thì không.

Chuyện tình này that cảm động! Tôi để bạn xem, không bật mí làm gỉ. Nhưng xem xong rồi mới thấy câu  Et puis un jour, tout simplement tu t'es offerte rất thấm!

"J'avais quinze ans, tu étais belle
C'était l'été de mon premier amour"


Cũng vậy, khi họ cùng khiêu vũ thì câu này rất thấm: Et moi dans tes bras, je criais : je t'aime ! Dans mes bras, tu pleurais : je t'aime. Khóc mà vẫn nói "em yêu anh"!

 
"Dans mes bras, tu pleurais : je t'aime"

C'était l'été 42
On hésitait
Encore un peu
Entre l'amour et l'amitié
Et puis un jour
Tout simplement tu t'es offerte


C'était l'été 42
J'avais quinze ans
Tu étais belle
Autour de nous c'était la guerre
Et moi dans tes bras
Je criais : je t'aime !
Dans mes bras
Tu pleurais : je t'aime
On avait peur
On était heureux


[x2:]
C'était l'été 42
J'avais quinze ans
Tu étais belle
C'était l'été de mon premier amour

***
Đầu đuôi câu chuyện tôi nghe lại nhạc của ông Legrand là vầy. Tôi tình cờ xem được một video ngắn của show L'invité giới thiệu một ca sĩ có tên lạ hoắc là Natalie Dessay. Cô cũng khoảng trên 50 tuổi một chút, và hát tiếng Pháp rất rõ. Tôi bèn tìm hiểu thêm, và được biết cô đã hát riêng một CD những bài nhạc phim hay nhất của Michel Legrand, với tựa CD là "Entre elle et lui." Tôi bèn đặt mua và nghe CD đó liền tù tì cả tháng trời.






Tìm hiểu thêm thì biết cô Natalie Dessay là một danh ca opera thượng thặng. Nhưng cô cũng thích nhạc standard, và nhạc của ông Michel Legrand nữa. Trong đĩa trên, tôi chấm điểm tối ưu các bài Chanson de Delphine, Chanson de Delphine à Lucien, Papa can you hear me?, Recette pour un cake d'amour, La valse des lilas, Les moulins de mon Coeur, L'âme soeur à l'hamecon, What are you doing the rest of your life?, Chanson des jumelles, Conseil de la fée des lilas, Duo de Guy et Genevieve, La chanson, và sau cùng là The summer knows.



***
Như đã nói ở trên, cô Natalie phát âm rất chuẩn, trả lời phỏng vấn cũng dễ nghe, đặc biệt nhất là tấm lòng yêu quý ông Legrand được thấy rất rõ. Cô bày tỏ là cô đã ngưỡng mộ Michel từ rất lâu. Ngoài ra, cô từng hát nhạc của các soạn giả nhạc cổ điển khác, nhưng cô tếu tếu nói rằng đây là lần đầu cô được làm việc với một nhà soạn nhạc vẫn còn sống khỏe (bien vivant) và rồi Michel them vào là còn rất sung sức (en plein form) :-)






(còn tiếp)

 

4.27.2018

ABBA Thu âm hai bài hát mới sau 35 năm!

Bạn,

Thế là sau trên 35 năm ngưng hoạt động, ban nhạc ABBA đã cùng ghi âm hai bài hát mới!!! Quả là một tin rất vui cho những ai yêu nhạc ABBA! Được biết ABBA đăng thông báo này trên trang Instagram ngày 27 tháng 4, và tôi coi được cùng ngày trên trang nhất Yahoo.com. Đây là địa chỉ thông báo:

https://www.instagram.com/p/BiEl5cslkdR/?taken-by=abbaofficial

Dịch thoát:

Việc quyết định tiến hành dự án lưu diễn "ABBA Avatar Tour" tạo ra một hệ quả bất ngờ. Cả bốn chúng tôi đều cảm thấy sau ba mươi lăm năm, có lẽ sẽ rất thú vị nếu chúng tôi cùng trở lại phòng thu âm để ghi âm lần nữa. Và chúng tôi đã làm việc đó. Có vẻ như thời gian đã ngừng trôi, tưởng chừng như chúng tôi vừa mới chia tay nghỉ lễ cuối tuần rồi lại làm việc tiếp. Và lần làm việc chung này quả thật là rất vui!!!

Kết quả của lần làm việc này là hai bài hát mới, một bài có tên là "Anh vẫn còn tin em mà". Bài này sẽ được các avatar ảo của chúng tôi trình diễn trong một show truyền hình đặc biệt do hãng NBC thực hiện, rồi đài BBC sẽ trình chiếu tháng 12 năm nay.

Có lẽ chúng tôi đã già dặn hơn, nhưng bài hát này hoàn toàn mới. Chúng tôi cảm thấy rất vui!

Agnetha Benny Bjorn Anni-Frid

Stockholm, Thụy Điển, 27 tháng Tư 2018



Nghe tin này thì tôi cũng rất vui, háo hức, và hồi hộp lẫn lo âu nữa.

Vui là vì đây là lần đầu tiên trong đời chờ đón một bản nhạc ABBA! Trong thời "cấm vận", "tiến nhanh tiến mạnh tiến vững chắc" cuối những năm 70, đầu 80, không có cách chi biết ABBA ra bài mới khi nào, sách vở, tin tức hành lang, hội yêu nhạc ABBA cũng không có chi hết.

Vui là vì thấy cuối cùng thì cả bốn thành viên đã có một cuộc hội ngộ "reunion" đầy ý nghĩa, lịch sử ABBA đã sang trang mới. Không như the Beatles khi chơi chung bài "Free as a bird" chỉ còn có ba người, ABBA trái lại đủ cả 4, và 3 trong số 4 hoạt động âm nhạc rất tích cực những năm gần đây:

  • Agnetha ra đĩa mới mấy năm trước,
  • Benny ra đĩa Piano nửa năm trước,
  • Bjorn là đầu tàu của "ABBA The Museum", Stockholm, Thụy Điển,
  • Mamma Mia 2 sắp trình chiếu 7/2018.
  • Riêng Frida cũng có hát bài Andante, Andante năm 2010.
Háo hức, hồi hôp và lo âu vì không biết hai bài tới có "đẳng cấp", "xịn", có xứng với tầm vóc của các bài "Hits" trước hay không???

Riêng tôi tiên đoán là bài này cũng sẽ trẻ trung như thời vàng son của họ, vì hai lý do:

  • Họ hát nhạc cho avatar ảo của họ trình diễn. Họ đều đã thất tuần, nên mới phải dùng avatar, thế nên nhạc sẽ không già đi. "I Still Have Faith in You", một cái tựa bài rất bí hiểm, có lẽ để diễn tả tiếp các cảm xúc tiếp theo bài "The Way Old Friends Do" chăng???
  • Câu "we may have come of age", dịch thẳng là "chúng tôi có lẽ đã dậy thì" (trưởng thành) nghe hơi kỳ quặc, nhưng có lẽ dùng để biện minh trước cho nội dung rất tươi vui, trẻ trung như năm, sáu LP đầu của họ chăng???

Bao giờ cho đến tháng mười ... hai, để tôi mua nhạc và nghe đây???

Hoctro
4/29/2018

***

https://www.instagram.com/abbaofficial/