Ennio Morricone and his World of Music

Mời bạn đọc theo dõi bản tiếng Việt ở đây:


Sau đây là bản dịch thoát từ Google Translation và đuôc hiệu đính thêm cho rõ nghĩa. Bản này dành cho bạn đọc quốc tế.


*This is a loosely translated version of my Vietnamese essay. At times, a sentence might sound childish, as the core of the translation is done by Google Translate, I just proofread it and slightly changed a word or two to make sure the content is as faithful to the original as possible. Google Translation has come a long way, and I'm so amazed at the accuracy and quality of the translated copy. 

Around the summer of 2020, when the COVID-19 epidemic was still raging in the US as well as around the world, shops were closed, workers were either laid off or luckily were able to bring their work home, I happened to hear a very strange and charming tune. Youtube has the good thing in that it randomly chooses things that are similar to what you are listening to, but this song is really not like the previous songs at all. The score is quite melodious with low and high tones, at times leisurely, at times rushed, and the phrases in verse are not of equal length as we often see in popular music. The song's title is "Love Theme from Cinema Paradiso".

Later, when I studied more, I learned that the song was written by Andrea Morricone, the son of Musician Ennio Morricone (1928-2020) (I will refer to him from here on as Maestro, or Morricone). Mr. Ennio added a few small details to make the song more coherent. Mr. Andrea (born in 1964) has just finished a concert of his father's music in Japan and Europe, when will he bring the orchestra to the US to perform? 

The more I listen to this song and some of the other songs that Maestro composed, the more I feel like I'm entering a new world of sound with clever phrasing, perfect harmony, pop style, and with symphony orchestra without the use of synthesizers. Much like following a "rabbit hole", I ignored the other types of music that I had been listening to, but just totally immersed into Maestro's life and career, and started to collect works written by him for cinema. Sadly, when I got to know him, he passed away in July of the same year, 2020. Before that, I only knew very little about him as the composer of Chi Mai. The remaining of this essay is a tale of my quest for understanding and appreciating his music.

Ennio Morricone - Musiques de Films - Volume 1

As it happened, I found out that Amazon was (and still is) selling a collection of his music CDs, entitled Ennio Morricone - Musiques de Films- Volume 1. The price is "right", about $90 for 18 discs, which works out to about $5 each, only 25% to 50% of an individual CD, if purchased separately.

After getting this collection, I "rip" it and put it on my iPhone to listen to it daily. With about 400 music titles and nearly 20 hours of listening at a time, I was busy with this collection for nearly a year, before I can say I could recognize which song was on which CD, and for which movie title. For a beginner to Ennio Morricone's music, the collection successfully introduces the world of Maestro sounds. The first five discs are dedicated to director Sergio Leone, whom at first I wondered how important he was to occupy more than 25% of the total number of discs. Only later, on much reading, I found that Leone played a special role in Morricone's career. The CDs in this collection have a distinct quality, that most of the tracks keep the original LP's number of tracks, only when there's a theme like "History of Italy", or "The Face of Italian Cinema", etc. then only excerpts of the most famous and typical songs of the original LP were selected.

The most interesting feature of Ennio Morricone's music, IMHO, is that every song has a structure like a light pop song, with a beginning and an end, filled with drums, bass, etc. Usually, an LP or CD of a movie soundtrack has about two or three "themes", or rather "leitmotif" as defined in a cinema score. Depending on the movie genre, Maestro will create music tracks written according to those themes. At first, it seemed boring, but gradually day after day, I got used to this writing style, and sometimes even compared which instrument I liked to hear the melody played the most.

Ennio Morricone: In His Own Words

Maestro has a very good way of setting the melody and developing it into a song. As someone who loves to learn how to put together tunes, I use keywords like “Morricone motive”, and “Morricone interview” to see how people discuss his music writing method. On Amazon, there is also a book for sale by a young musician, Alessandro De Rosa, written with Maestro and translated into English with the title "Ennio Morricone: In His Own Words", of course, I bought it also.

This book is a headache to read because a lot of it is about Italian, American, and French directors, whose names I don't know, but since I really wanted to learn more about how Maestro collaborated with the director, how to write music, etc. The book is meticulously well written, as Maestro says, “the truest”. I also bought some other Maestro books such as "Ennio Morricone: Master of the Soundtrack", "Reflections on the Music of Ennio Morricone", then a French book entitled "Ennio Morricone, Perspective d’une oeuvre", even Italian books such as "Ennio. Un maestro. Conversazione" or "Morricone, la Musica, il Cinema" (this is the new 25th-anniversary edition), then I used scanning methods to get the text and paste it in Google Translation or Micorosft Word 365's translation feature to get the essence of the text! In addition, I also bought some music books to practice playing on the piano, such as "Ennio Morricone: Anthology", "The Best of Ennio Morricone: Original Soundtrack Collection 1", 2 & 3, "The Legend of 1900", etc. In addition, there is also an online community of Morricone music lovers, who record the full Maestro playlist and publish the free Maestro PDF magazine since 2013, which has 23 issues so far.


The movie "Cinema Paradiso" and "Once Upon a Time in the West"

As mentioned, Ennio Morricone's music can be heard on its own without watching the movie, as the structure of the song is exactly like a pop song, which is usually about 3 to 5 minutes long, with layers and easy to understand, unlike the classical music of other great maestros in the past such as J.S. Bach, W.A. Mozart, L.V. Beethoven. Whenever a piece of music is structured like a Concerto form or more sophisticated, I don't dare listen to it, as I don't truly understand what they want to convey. But here, since it's the music Maestro wrote for the movie, I tried to buy a few movies to watch. The most "impressive" movie IMHO is probably "Cinema Paradiso", I was amazed at how the tracks matched the scene and the actors' moods so well! The "Love Theme" (that I mentioned at the start of this essay) really suited the mood of a young man growing up, falling in love and being loved, and then waiting patiently for his lover's news. He wrote a lot of love letters that were sadly all returned by the post office, as the address was unclaimed. As another example, in "Once Upon A Time in the West", the music opened up with a brighter mood as the main actress walked out of the train station and ventures into the vast and unfamiliar West.

Ennio Morricone - Musiques de Films - Volume 2

According to "Ennio Morricone: In His Own Words", Morricone composed the music for nearly 500 films and television series during his 60-year music career, this is such an impressive number. I told myself I could never have enough money to buy each LP or CD. Even if I could, it would be difficult to do so as the LP/CD was made in Italy and has been out of print for such a long time. So when I heard that Mr. Stephane Lerouge, who was responsible for publishing Volume 1, would release another Volume 2 containing 14 more Ennio Morricone CDs, I was so excited and reserved a copy on Amazon and looked forward to having it. Finally, the collection arrived and I got to listen to some other rare songs. In addition, I also bought some CDs that Volume 1 either did not have or only introduced a few tracks, such as:

- The Butterfly, 

- Yo-Yo Ma Plays Ennio Morricone, 

- Morricone 60, 

- Morricone Segreto, 

- Malèna, 

- Quando l'amore è sensualità, 

- Ennio Morricone: Piano Music, 

- We All Love Ennio Morricone, 

- Morricone Duel: The Most Dangerous Concert Ever, 

- Paradiso (by Hayley Westenra), 

- Focus (Ennio Morricone and Dulce Pontes) 

- etc. 

There is joy in discovering these individual CDS, as sometimes the arrangement of each song is different than one another, and sometimes there are songs with lyrics, such as Metti, Una Sera A Cena.

If you've read this far, you're probably wondering, what does the writer want by introducing Ennio Morricone's music without discussing how he composed his music, etc. but just talking about buying this and buying that? The truth is, I have been stuck for a while in choosing and listening to music. Music of the European and American of the 60', 70', 80', were all kind of boring now to listen to,  and they're no longer suitable for my inner mind. ABBA just released a disc in 2021, but the performance is not the same as before. The Beatles released a documentary last year titled "Get Back" which was interesting, but they've been out since 1970, no matter how many "alternate takes" they put out, those are probably the same material. Other bands in the 70s and 80s each had only a few good songs, and not much more.

I also don't want to sign up for Apple Music, although there is a lot of music there, 100 million copies (!), but with the habit of digging deep into the craft of writing music, so the more I listen to the songs, the more confused I get. Vietnamese music (overseas and domestic), classical music, jazz music, and new music in Europe and America too, I'm not so interested in listening, or when I occasionally heard some of those songs, it bought me such nostalgia for the heyday of overseas music.

I include a set of 3 CDs called “Ennio Morricone – 50 Movie Themes Hits”. They are very hard to find nowadays, but I saw them for sale on Apple Music for only $15. These songs are really an anthology, if you've never heard Morricone's music and you like 60's, 70's, and 80's pop and rock, maybe this collection will satisfy your taste. With 500 movie soundtracks, Morricone music is a rich source of music that you'll probably never get bored of. If you like listening to music on Youtube, Ennio Morricone's channel also has some free videos that are over an hour long, which makes it very convenient for you to enjoy his music.

Ennio DVD

Later this year I was lucky enough to buy and see a documentary about Ennio, directed by Giuseppe Tornatore ( he also directed Cinema Paradiso). I called it fortunate because for the first time I could see European PAL movies in the US. I discover that they sell these players on Amazon, with the price of only $40 (Megatek brand). This player can read all different kinds of discs in the world, as long as they are of DVD format only, and not Blu-ray. So I ordered both the DVD and the player, of course. The DVD was very special, and I learned a lot of new things, some even not mentioned in the "In His Own Words" book. From the time Giuseppe Tornatore won the Oscar (Best Foreign Language Film) in 1990 with the movie Cinema Paradiso until the passing of Maestro, the two have worked together for over 30 years so they understand each other very well. Tornatore himself recounts in the Bonus section that Morricone only agreed to make the movie if Tornatore would direct!

As the documentary progresses, Tornatore revisits Morricone's school days, the playlists of Maestro arrangements for early '60s Italian pop music, then it talks about films such as "A Fistful of Dollars", then to the trilogy of "Once Upon A Time in The West", "Giù La Testa", "Once Upon A Time in America", then to the movies of the 70s, 80s such as "Sacco & Vanzetti", "Allonsanfan", "Days of Heavens", "The Mission", "The Untouchables", "Cinema Paradiso", and finally "The Hateful Eight" in 2016, when the Maestro won the Academy Award for Best Original Score of the Year. The film gives us a lot of details, such as the Maestro's guilt for being "hired" or "lent to" the cinema, when he should have written "absolute" music like his teacher, Goffredo Petrassi. Another interesting detail is Morricone's writing style: just like Beethoven when he was deaf, Morricone didn't use keyboards, the notes were in his head, he just had to write them down, like we would write down an essay. He also wrote the entire score, not assigning anyone else to help him with any part. It is true that seeing is believing.

Love Theme from Cinema Paradiso and Metti, Una Sera a Cena

Fortunately for us Morricone fans, an online professor, Dr. Christopher Brellochs took the time to explain in detail the points that make the "Love Theme" from "Cinema Paradiso" so special. Although the music is difficult to remember, you will never forget it once you remember it.

First, he discusses the harmony of the song, in particular how the Cm7 chord is a "pivot chord" that makes the song sound like a Gm minor but also a related major Bb. Then he lectured on the tempo of the song, with the interjection of a 2/4 time field in a 4/4 time. Next comes a declaration with the note Si, rest for a beat and a half, then a leap down to re, and then slowly fill in the gaping void to balance the previous leap. After that, a glorious arpeggio (Re Fa La Do) is marvelously followed, and so on. Just like that, he explained in detail why the song was loved by so many people.

Another song that is also very interesting because of many different points, is the song Metti, Una Sera a Cena (Wikipedia translates as “Let's Say, an Evening for Dinner”). On the DVD, Maestro mentions a similar example, Se Telefonando, specifying that he uses a motive with only three notes, in Metti, Una Sera a Cena these notes are: Do# Re and Si. This is the same method of creating motive by limiting the notes used by ancient Western musicians, such as using the word BACH (B=B flat, A, C, H=B natural) as motive notes.

Another interesting fact is that there are only three notes, but because of the 4/4 time, Mr. Morricone cleverly let each Do#, Re, Si note fall into the first beat of each small clause, making the verse very syncopated but at the same time very fresh, as the notes are in different accents. After repeating the sentence one more time, Maestro is very clever as he spreads the notes and transposes, making these three motive notes now as Mi Fa Re! The tempo and spacing between notes remain the same, but since these are new tones, the music becomes fresh, yet still feels familiar. Finally, he creates a new motive, which has more than 3 notes (Sol# La Si Si Fa#), and then expands that motive into a melody that plays on the basis of the original three-note melody!!!

In the world of Maestro's music, there are many such interesting points, such as the three melodies and rhythms that blend together in "On Earth As It Is In Heaven" (9) or "Vita Nostra" of "The Mission", or the melodies ("Main Theme", "Deborah's Theme", "Childhood Memories") of "One Upon A Time In America", "Giù La Testa", "The Most Beautiful Wife", etc. 

Just like in the previous times when I got to know the composers' Paul Mauriat and Raymond Lefevre, they had passed away before I could listen to their music. This time too, but it's truly better late than never. Ennio Morricone's music has been a part of my spiritual life for more than two years. Hopefully, you will discover more tracks if you already know them. If you don't know, you should learn more, buy and watch the DVD about the career of this great composer, whom composer Hans Zimmer regards as an inspiration and motivation, and who he considers Morricone to be the greatest talent of the 20th century for film music.

Thank you for reading and see you next time.

Little Saigon, December 2022.

Học Trò


(1) Love Theme - Cinema Paradiso (Tema d’ Amore) https://www.youtube.com/watch?v=6lRqY7eu0BU

(2) Ennio Morricone Youtube Channel: https://www.youtube.com/channel/UCUAwOBo-ZZ8S8cIH0SGoXpg

(3) Ennio Morricone – Musiques de Films Volume 1: https://www.amazon.com/Musiches-Films-1964-2015-Vol-1/dp/B07YMFZHTV/

(4) Ennio Morricone: In His Own Words : https://www.amazon.com/Ennio-Morricone-His-Own-Words/dp/0190681012

(5) Ennio Morricone – Musiques de Films Volume 2: https://www.amazon.com/Musiques-Films-1964-2015-Vol-2/dp/B09MJK7Z5W

(6) Ennio (DVD): https://www.amazon.com/Ennio-DVD/dp/B09YD6VPC2

(7) Dr Christopher Brellochs’ Analysing “Love Theme from Cinema Paradiso”: https://www.youtube.com/watch?v=LfDbqukfZIE

(8) Ennio Morricone - Metti una sera a cena - Uncut Version https://www.youtube.com/watch?v=hmCRNXNVHGk

(9) On Earth As It Is In Heaven: https://www.youtube.com/watch?v=3V8aZLTpKXo

(10) Ennio Morricone Youtube Channel – Movie Classics https://www.youtube.com/watch?v=J21m-3l34qo&list=OLAK5uy_kY8b5GasPtH17PGe39LjKs02Vc7GUqBlM

(11) Ennio Morricone – my inspiration, by Hans Zimmer https://www.gramophone.co.uk/features/article/ennio-morricone-my-inspiration-by-hans-zimmer

(12) Ennio Morricone - The Official Concert Celebration https://www.morriconeofficialconcert.com/


Ennio Morricone: một nhà soạn nhạc đa năng với âm thanh riêng biệt

 Emilio Audissino

Thành viên danh dự về nghiên cứu điện ảnh, Đại học Southampton

Thật khó khăn để tóm tắt trong một vài từ tất cả những đổi mới tài tình và vô số thành tựu trong sự nghiệp nhiều thập kỷ của một người khổng lồ âm nhạc như Ennio Morricone. Nhạc trưởng đã rời khỏi thế giới này vào ngày 6 tháng 7 năm 2020 nhưng tác phẩm của ông chắc chắn sẽ làm lay động nhiều thế hệ người yêu âm nhạc và điện ảnh trong nhiều năm tới. Nếu có ba nguyên tắc chỉ đạo trong tác phẩm của anh ấy thì đó sẽ là tính linh hoạt, chủ nghĩa thử nghiệm và cá tính âm nhạc riêng biệt.

Morricone đã sản xuất hơn 500 tác phẩm cho các bộ phim trong suốt sự nghiệp của mình - một loạt các thể loại và phong cách âm nhạc đa dạng nhưng mỗi tác phẩm đều mang đậm dấu ấn riêng của Morricone. Mặc dù ông được biết đến nhiều nhất nhờ sáng tác phim, nhưng danh mục của ông bao gồm các tác phẩm tiên phong và mang tính thử nghiệm cao và thậm chí cả các bản hit nhạc pop của Ý.

Morricone lần đầu tiên được đào tạo để trở thành một nghệ sĩ thổi kèn tại nhạc viện Accademia di Santa Cecilia danh tiếng ở quê nhà Rome. Ông cũng tốt nghiệp năm 1954 với tư cách là nhà soạn nhạc hợp xướng và dàn nhạc. Sau khi tốt nghiệp, kế hoạch tập trung vào âm nhạc hòa nhạc “nghiêm túc” đã bị trật bánh bởi nhu cầu kiếm sống ổn định. Điều này chứng kiến ông bước vào thế giới âm nhạc đại chúng, nơi anh ấy sắp xếp cho đài phát thanh và ngành công nghiệp thu âm đang nở rộ. Một trong những bản hit lớn nhất của ông là Se Telefonando (1966) năm 1966, được ông viết cho ca sĩ người Ý Mina.

Thay đổi lịch sử nhạc phim

Song song với sự nghiệp điện ảnh và công nghiệp thu âm bận rộn của mình, Morricone vẫn cam kết tạo ra âm nhạc hòa nhạc “nghiêm túc”. Trong suốt cuộc đời của mình, ông đã sáng tác hơn 100 tác phẩm hòa nhạc, bao gồm các tác phẩm dành cho dàn nhạc, hợp xướng và thính phòng. Ông cũng đồng sáng lập Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza, một tập thể âm nhạc tiên phong với mục đích thử nghiệm tính ngẫu hứng trong âm nhạc nghệ thuật.

Cam kết thử nghiệm và mạo hiểm này đã được áp dụng cho các điểm phim của ông, đáng chú ý nhất là đối với "Spaghetti Westerns" của Sergio Leone. Đây là một loạt phim kinh phí thấp do người Ý sản xuất và đạo diễn, khám phá khái niệm về miền Tây nước Mỹ qua lăng kính của sự gan góc, hoài nghi và hài hước đen. Morricone xa lánh những mô hình nhạc phim được mong đợi ở Hollywood vào thời điểm đó. Đây là những bản ballad đồng quê, chẳng hạn như những bản ballad của nhà soạn nhạc Dimitri Tiomkin trong High Noon (Fred Zinneman, 1952) hoặc âm thanh của dàn nhạc đầy đủ Americana theo phong cách của Aaron Copland đã nghe trong The Big Country (1958, nhạc của Jerome Moross) và The Magnificent Seven (1960, nhạc của Elmer Bernstein).

Trong A Fistful of Dollars (1964) và các phim tiếp theo, Morricone đã chọn sự kết hợp chưa từng có giữa các câu thoại mang âm hưởng cổ xưa trong giai điệu, gợi nhớ đến âm nhạc phương thức thời trung cổ. Ông đã kết hợp âm thanh này với những nét nhạc pop đương đại (guitar điện Fender), dàn hợp xướng không lời, các nhạc cụ khác thường (đàn hạc của người Do Thái, đàn ocarina, kèn mariachi…) và âm thanh xung quanh (tiếng roi quất, tiếng huýt sáo, tiếng súng, tiếng hú của chó sói). Ông cũng truyền điểm bằng sự hài hước đặc trưng của mình. Điều này có thể được nghe thấy trong bộ phim hài phương Tây Il Mio Nome è Nessuno (My Name is Nobody, Tonino Valerii, 1973), trong đó một chiếc kèn đồ chơi phát ra một số đoạn của Wagner's Ride of the Valkyries.

Một auteur

Những năm 1960 là thập kỷ mà nhạc phim loại bỏ âm thanh giao hưởng đầy đủ lãng mạn muộn vốn là đặc trưng của Hollywood và các ngành công nghiệp điện ảnh chính thống khác. Morricone đóng vai trò quan trọng trong việc làm trẻ hóa nghệ thuật chấm điểm phim bằng cách tiếp cận thử nghiệm và ngược lại. Nói về phong cách sáng tác của mình trong một cuộc phỏng vấn với New York Times, Morricone nói:

Tôi đã nghiên cứu các phương thức biểu đạt của toàn bộ lịch sử sáng tác âm nhạc. […] Chúng ta đang sống trong một thế giới hiện đại, và trong âm nhạc đương đại, thực tế trung tâm là sự lây nhiễm, không phải sự lây nhiễm bệnh tật mà là sự lây nhiễm phong cách âm nhạc. Nếu bạn tìm thấy điều này trong tôi, điều đó là tốt.

Bất kể thể loại hay thử nghiệm nào đang diễn ra – và những giới hạn do bộ phim quy định – âm thanh của ông luôn khác biệt. Theo cách gọi của ông, chính nhờ sự nhiễm này mà ông đã có thể thoát khỏi những giới hạn do bộ phim áp đặt và phát triển âm thanh của mình.

Phong cách cá nhân dễ nhận biết của Morricone cũng là sản phẩm của sự chính trực trong nghệ thuật và thái độ thẳng thắn không khoan nhượng, điều đáng buồn là rất hiếm trong âm nhạc thương mại. Ông khăng khăng viết mọi khía cạnh của âm nhạc mà không cần dùng đến người sắp xếp hoặc phần mềm máy tính.

Một trong những bản nhạc hay nhất của ông - theo báo cáo, bản nhạc yêu thích của cá nhân ông - là cho The Mission (1986). Ông đã tạo ra một kiệt tác trong đó ba yếu tố chính của câu chuyện đều có tính chất âm nhạc. Đầu tiên là của Nhà thờ Công giáo La Mã áp bức được đại diện bởi tác phẩm Conspectus Tuus. Motet phức tạp (một sáng tác âm nhạc chủ yếu là thanh nhạc) gợi nhớ đến nhà soạn nhạc người Ý thời Phục hưng Giovanni Pierluigi da Palestrina. Thứ hai là của nhà thờ nhân đạo của Cha Gabriel, được đưa vào cuộc sống trong giai điệu tâm linh của Gabriel's Oboe. Người thứ ba là bộ lạc Guarani, những người được thể hiện bằng những chiếc tẩu pan ba lá trong bản hợp xướng Edenic Vita Nostra.

Morricone đan xen cả ba bằng sự nhạy cảm kịch tính chân thành và khả năng viết đối âm ấn tượng, điều quá hiếm trong nhạc phim. Điểm của The Mission không chỉ là “nhạc phim” tuyệt vời; đó là âm nhạc tuyệt vời. Nó thể hiện tính linh hoạt, chủ nghĩa thử nghiệm và tính toàn vẹn nghệ thuật của Morricone ở dạng tổng hợp, trưởng thành và cao nhất.


Dòng nhạc & Dòng đời (Taberd Vũ Văn Chính)

 Dòng nhc & Dòng đi

1. Ngôi tr
ường ươm mm

Xin cám ơn âm nhc đã giúp cho cuc sng này thêm tươi đp c lúc vui, khi bun, nhng lúc hnh phúc và đau kh, nhng lúc lãng đãng như mây tri hay nhng lúc qu té trên đường đi ca mt kiếp người.

Trung h
c Lasan Taberd Sài Gòn

Tôi ti
ếp xúc vi âm nhc sm là nh hc trường Taberd, nơi văn - th - m luôn được coi trng.

Ngay c các frère (cha) cũng có ban nhc riêng đ thnh thong có dp biu diu cho các hc sinh Taberd nghe chơi. Cái th âm nhc ca nước ngoài, nht là ca M nó len lén đi vào người tôi t lúc nào không biết, ch biết nhng năm 1968-1969 tôi đã được nghe trên radio, mc phát thanh âm nhc dành cho quân đi M Vit Nam nhng cái bài như Listen in the music ca ban nhc Doobie Brother, Play me vi cái ging khàn khàn ca Neil Diamond, Alone Again, Getdown vi ging nh nhàng ca Gibert O Sullivan. Tôi nghe loáng thoáng vy thôi ch có hiu các bài hát đó nó nói gì đâu, nhưng đã say mê âm nhc thì nhiu khi ch nghe giai điu ca nó cũng thy hay ri.V li tôi may mn có điu kin ca gia đình, trong nhà có giàn máy hát băng và tâm hn văn ngh ca ông b đã truyn cho tôi máu yêu âm nhc.

Thi đó mi ln nghe băng hòa tu guitar tht sôi đng ca ban nhc The Ventures, tay chân tôi li táy máy đánh trng đàn tưởng tượng, có lúc cm cây chi mà tưởng là cây guitar đin, thế là c gy lên tưng bng, nht là cái bài The House Of Rising Sun vi phn solo guitar tht đc đáo ca ban nhc The Animals, bài này thường là bài đu tiên cho người hc guitar. Chưa k nhng bn nhc cao bi Django oai hùng thi vin Tây, vi tiếng vó nga và tiếng súng bn ì xèo, mi ln nghe đon bn súng là tôi đng dang chân cho có v ngo ngh, mt lườm lườm v phía trước. Cũng may là không ngm điếu thuc lá trên môi, nếu không là tôi cũng b my cây chi lông gà vô đít.

Âm nhc đến vi tôi t đ mi 9, 10 tui. Nh mi chiu đi tm piscine (h bơi) Lido. H có ch rt sâu, nước li trong xanh y như bin do được lát gch màu xanh bin. Tôi hay được nghe bài Diamond Head ca The Ventures lúc đng trên tm ván ca cu nhy, nghe nhc cm thy hng nhưng không dám nhy cu vì... không biết bơi. Hu hết các h tm Sài Gòn đu có nhc dành cho nhng người bơi li, va bơi tha thích hay nm phơi nng trên ghế b thưởng thc nhng bn nhc thi thượng lúc y. Nhng h tm hng sang đu tuyn nhng bn nhc hay ca Anh, M, Pháp...

n lên mt chút thì li thích nghe ban nhc CCR, vi ging nha nha quyến rũ ca Tom Fogerty, qua các bài mt thi được yêu thích như Have You Ever Seen The Rain?, Proud Mary, Who’ll Stop The Rain… Đng thi tôi cũng bt đu làm quen vi nhc Pháp qua bài Mal ca Christophe, nghe ln đu thy mê mn bi ging the thé liêu trai ca Christophe. Ri còn La Plus Bells Pour Aller Danser vi Sylvie Vartan, Bang Bang ca Sheila, Tous Les Garcons et Les Filles d thương ca Francois Hardy thi thp niên 1960. Do y văn hóa Pháp rt gn gũi vi người dân Sài Gòn. Âm nhc Pháp cũng thế, vi nhng âm điu rt ging và gn gũi dòng nhc Vit Nam, mc dù không phi ai cũng hiu li.

đu, tôi hc chương trình Pháp nhưng li khoái nghe nhc M. Tôi có cm tưởng là nhc M nghe hay hơn nhc Pháp, nht là khi nghe ging đm m ca LoBo, ri ging trong tro và sang ca Karen Carpenters vi bài Goodbye To Love có phn solo guitar hay kinh khng, mt ging khàn khàn ca Neil Diamond nhp nhàng vi Song Sung Blue, Play me, Simon&Garfunkel êm đm vi El Condo Pasa, Sound Of Silence, Santana, Andy William vi Love Story...

ếu phi k phong trào nhc tr VN, thì ngoài các ban nhc chơi trong các club ca quân đi M, li phi nhc ti trường Taberd. Vào nhng năm 1961, trường có làm mt bui đi hi nhc tr thu nh đ khánh thành hi trường va mi xây xong. Hi trường cha được hơn 1.700 ghế, tương đương rp Rex ngày y. Thành phn các ban nhc thuc các trường bn như Saint Paul, Regina Pacis, Thiên Phước, trường Lê Quý Đôn và ban nhc ca Taberd. Bui đi hi rt thành công và được tái hin vào năm 1965.

ưng t khi đi hi nhc tr Woodstock được t chc vào năm 1968 M, thì không khí nhc tr Sài Gòn bt đu khi sc hơn. Vào năm 1972 mt đi hi nhc tr rm r vi s tham d nng nhit ca gii tr, được t chc ti sân trường Taberd và sau đó vào năm 1973 mt đi hi nhc tr được t chc Tho Cm Viên, trong ngày l Hai Bà Trưng có hàng ngàn người xem. Mc dù năm này chiến tranh khc lit và tràn lan trên khp đt nước, âm nhc vn không th thiếu trong lòng người dân Sài Gòn, nht là gii tr.

2. Các ban nh
c r n

ường Taberd t chc mt bui đi hi nhc tr ln th hai vào ngày Chúa nht 25.11.1972, ln này tôi cũng mua vé tham d.

i sáng sm đon đường Nguyn Du trước cng trường đông nght gii tr ch gi vào cng, tng cp uyên ương ln có choai choai cũng có, ăn mc rt đúng mt đng túm tm nói chuyn, các anh trai tóc dài thòng râu ria um tùm đng hút thuc, bên cnh là các em gái mc áo có nhng tua áo pht phơ dưới hai cánh tay, hay mc mini jupe ngn ngn rt hp dn... Áo trng ca hc sinh Taberd cũng đông không kém, vì vé được bán ưu tiên trong trường đ ai mun tham d thì mua đ phi chen ln.

đu bui Đi hi là ban nhc ca các frère Taberd ch còn ai vô đây na. Các frère m đu vi bài Lòng m ca nhc sĩ Y Vân, ri my bài tình ca bng tiếng Pháp như Mal, Bésame Mucho... Nhìn ban nhc vi toàn nhc công mc áo dòng đen đeo c cn rabat trng chơi nhc ngh quá, bà con v tay ào ào tán thưởng. Nng nhit nht là các ông hc sinh Taberd, hò hét to nht và hăng nht đ ng h gà nhà Bis! Bis! và huýt sáo lia la, làm my frère hng khi chơi hăng thy rõ. Nếu không nhường cho các ban nhc tiếp theo biu din thì dám các frère chơi luôn ti chiu lm!

đó là các ban CBC, mt ban nhc rock hàng đu ca Vit Nam lúc y vi thành phn: Lân, Bích Ly,Tùng Vân,Tùng Linh, Bích Liên và ca sĩ Bích Loan vi bài Mây lang thang (A Cowboys Work Is Never Done - Sonny And Cher; li Vit: Trường K) - mt bn nhc rt thnh hành, bài sau là Cô hippy bi đi (Ticket To Ride – Carpenter).

The Crazy Dogs v
i ch em Ngc Quí, Ngc Bích và cu bé Vit Châu (ba thành viên ca sĩ ban này là con ngh sĩ Vit Hùng Ngc Nuôi), The Dreamers ca anh em Duy Quang vi bn Biết đến thu nào - nhc Tùng Giang. Ban tam ca The Apple Three/Ba Trái Táo do nhc sĩ Lê Vũ Chn ca phòng trà Baccara thành lp vào đu thp niên 70, nguyên thy gm có Tuyết Loan, Tuyết Hương và Tuyết Dung. Ch mt thi gian thì Tuyết Loan ri khi ban và được thay thế bng Vy Vân. Sau khi Ba Trái Táo chia tay mi người mt ng thì Vy Vân vn tiếp tc hot đng đc lp cho đến khi ri khi Vit Nam vào năm 1975 cùng vi con gái sau này là n ca sĩ Phi Phi. Ch Vy Vân hát bài Không cn nói yêu em (You Don’t Have To Say You Love Me), và bài I’ll Be There, Chuyn phim bun (Sad Movie – li Vit: Nguyn Duy Biên), Cuc tình thoáng bay (More – li Vit: K Phát), tt c đu tht tuyt.

à mt băng nhc mang sc thái mi m cho nhc tr Vit Nam đu thp niên 1970, b ba Vy Vân, Tuyết Hương và cô cháu Tuyết Dung đã được báo chí nhc đến nhiu nh hình thc trình din sng đng và nhp nhàng cng thêm li trang phc đp mt.

The Cat
s Trio (Ba Con Mèo) do ca sĩ Mỹ Hòa kết hợp với hai cô em ca sĩ Minh Tuyết là Uyên Ly và Kim Anh lập ra. Sau này Minh Xuân thay chỗ Mỹ Hòa. Cùng với Ba Trái Táo (The Aples Three) và Sao Xanh (The Blue Stars), Ba Con Mèo là một trong những ban hợp ca toàn nữ lừng lẫy một thời. Ging hát ca Minh Xuân và Minh Phúc là mt trong nhng cp song ca ni tiếng trong làng nhc tr Sài Gòn trước năm 1975.

Bluestar l
à ban nhc n đu tiên ca Vit Nam dưới s dn dt ca hai ông bà nhc sĩ Nguyn Ngc và Huyn Nga. Thành viên ca ban gm có Minh Trang (tc Bích Câu, lead guitar, con ông bà nhc sĩ Nguyn Ngc Huyn Nga), Ngc Lan (organ, cũng là con ông bà Nguyn Ngc Huyn Nga), Ngc Phượng (Bích Phượng, bass), hai ch em Tường Vân (trng) và Tường Nga (rhythm guitar), các ca sĩ Xuân Thu, Hng Loan (em ca Jo Marcel), Christiane Marbec (Christian Bê)... Sau này tăng cường thêm Bch La (con nhc sĩ Hoàng Trng), Pauline Ngc... Ban nhc ni tiếng khi hát ca khúc Tình xanh (Love Story – li Vit: Phm Duy) vi tiếng hát Phương Mai. Trong ban nhc có ca sĩ Pauline Ngc sau này hát solo bài Cô bé d thương (La Petite Gamine) tht hay.

The Hammers g
m có: Vũ, Hòa, Thành, Nguyn Trung Chánh, và ca sĩ Cathy Hu -- sau đó là: Hòa, Thành, CH, thêm my người như Long bass, Long Richard. Ca sĩ Cathy Hu vi bài Yêu em bng c trái tim, Người yêu nếu ra đi... bng cht ging khe, hơi khàn và ging rung mnh m, không th ln. Như khi ch trình bày tuyt vi bài Spanish Harlem (Mng tình xưa li Vit: Nam Lc). Ch hát nhc tr cũng hay mà hát nhc Vit cũng tuyt vi không kém, như bài Nng chiu (ca Lê Trng Nguyn ) vi điu rumba sôi đng.

Thanh Lan thì ni danh vi Vng bóng người yêu (Apres Toi – li Vit: Phm Duy), Ngày tân hôn (Oui! Devant Dieu – li Vit: Phm Duy), Khi xưa ta bé (Bang bang – li Vit: Phm Duy). 

Mt ca sĩ mi ni vi bài La Maritza(Dòng sông tui nh) là Bích Trâm (v sau là v ca sĩ Nguyn Chánh Tín). Thêm mt cô ca sĩ na rt đp và d thương, cũng góp mt vào làng nhc tr Sài Gòn vi bài Cuc tình xưa (nhc Tùng Giang), đó là Thanh Mai.

The Uptight v
à Khánh Hà, Anh Tú, Thúy Nga con bác L Liên ni lên vi bài Tình ca cho em (Goodbye To Love), Em đã quên mùa thu. Ban Phượng Hoàng thì có hai tay guitar kiêm nhc sĩ Lê Hu Hà, Nguyn Trung Cang và ca sĩ Elvis Phương vi liên khúc: Tôi mun - Yêu người yêu đi - Thương nhau ngày mưa. Tin thân ca Enterprise là Jetsets gm: Vũ, Dũng, Trung Nghĩa, Kasim, Paul trng. Sau Trung Nghĩa tách ra lp li vi Kasim, Mnh Tun, Lý Được, ca sĩ có Kim Oanh, ri Thanh Tuyn v sau. Ging ca Kasim chuyn tr dòng nhc Santana, và còn nhiu ban nhc khác na

i nói hc sinh Taberd ông nào ông ny mê mn my bn tình ca ngoi quc và li Vit. Ti tôi bt đu sưu tm các hình ca sĩ hay ban nhc nước ngoài t các tp chí như Salut Les Copains, Hit Parade Khi Taberd t chc Đi hi Nhc tr ti trường thì chiu chiu tôi hay đến trường chơi, đ thy mt các ban nhc và ca sĩ thn tượng đang ráo riết tp luyn.

i bui biu din phi có đến my chc ban nhc thay phiên nhau chơi t sáng cho ti 4g chiu mi chm dt. Sân trường được my cái dù vi to tướng che mát cho khán gi mà phn đông ngi bt trên mt sân. Trên các dãy lu hai bên sân cũng đc kín hc sinh Taberd mua vé vào xem, đến 7.000 người ch ít đâu. Có hãng kem và nước ngt Top tung my cô bán hàng xinh đp ra vi trang phc thi trang, qun short trng, giy cao c và nón cao bi cũng trng, đeo bên hông cái bình đng kem có in hình logo ca hãng: chú vt Donald và ch Top to t b.

Đến 4g chiu khi ban nhc Mây Trng vi 5 ca sĩ chơi toàn đàn guitar thùng ca ca sĩ Trung Hành, Tun Dũng, Cao Ging, Trường bass và tay trng Thun ra biu din bài Đng xanh, Lá xanh mùa hè đ kết thúc chương trình Đi hi Nhc tr Taberd là khán gi lc tc kéo nhau v.

i đó trong trường r lên phong trào đi hc nhc. Tôi cũng thế, nhưng không hc trường lp nào c. Nhà có cây guitar ca M. Hi đó mc nht là đàn Yamaha ca Nht, nhưng có cây đàn ca M cũng tuyt ri. Ban đu tôi đi mua cun T hc Tây Ban Cm ca ông Hoàng Bu v hc, hc mãi không hiu vì li viết ca tác gi. V sau có mt cun khác có ta Phương pháp t hc guitar ca tác gi Nam Phong. Cun này son rt d hiu và thế là tôi mit mài mi bui trưa đi hc v, ăn cơm xong không thèm ng trưa xách đàn ra gy.

Ông anh tôi thì k hơn, đi hc trường lp đàng hoàng, nên tôi hay mượn cun nhc ca ng đ hc nt trước. Được vài tháng thì không thy ông chu đi hc đàn na, nhà còn mình tôi loay hoay hc mt mình. Khi đã hc kha khá, tôi chuyn sang hc hp âm và có th chơi được bn The House Of Rising Sun. Sau này khi đã đ trình đ ôm đàn và ca hát, tôi hng chí chuyn sang chơi classic, mày mò chơi được mi mt bn Roman là tôi t giã classic vì nó không dùng đ đi cua đào được , v li phi tp cc quá. Nh biết đàn hát mà sau này tôi mi nhiu b. Nh mt ln cùng vi my thng bn Hướng đo r nhau ra Vũng Tàu cm tri. Đêm y tri sáng trăng, gió đêm thi lng ln khiến ti tôi thy hng bèn lôi đàn ra hát. Ngi hướng ra bin ti tôi say sưa hát, không đ ý đến mt nhóm con gái đang ngi gn đ nghe, ti chng quay li mi thy by ... tiên n. Thì ra các cô đi cm tri do nhà trường t chc gn đy, đang bun thì nghe tiếng nhc văng vng mi làm gan mon men ti làm quen vi my... ông tiên.

Đó là mùa hè cui cùng thi hoa mng.

3. Ban nh
c Phượng Hoàng và tôi

Cái tên ban nh
c Phượng Hoàng ln đu tiên tôi được biết qua liên khúc Tôi mun Yêu người & Yêu đi năm 1972 sân trường Taberd trong bui đi hi nhc tr ln th hai.

Ban nhc Phượng Hoàng

Trong ban nh
c Phượ