Showing posts with label Tản Mạn về Nhạc. Show all posts
Showing posts with label Tản Mạn về Nhạc. Show all posts

11.21.2017

Lettre à France, Michel Polnareff và những chuyện bên lề

Đã có một lần, tôi với em,
Đừng quên nhé một thời, tôi với em.

Từ khi xa em, xa rất xa,
Tôi cảm thấy như tôi đã đánh mất chính tôi,
Và tôi luôn nghĩ tới em.

Em chỉ cách xa tôi sáu múi giờ thôi,
Còn tôi cách xa em hàng mấy năm trời, em ở tận nơi xa ấy
Sự khác biệt có chăng, là sự im lặng đôi khi tôi cảm thấy tận đáy lòng ...


(Dịch thoát phần đầu nhạc phẩm Lettre à France,
nhạc Michel Polnareff, lời Jean-Loup Dabadie)



Với những lời ca bàng bạc nhớ thương, với lối nhân cách hóa nước Pháp như một người tình, ca nhạc sĩ Michel Polnareff đã đưa người nghe - nhất là những kẻ xa quê hương như tôi - vào một không gian của một Lá Thư gửi nước Pháp, chứa chan những kỷ niệm vui buồn. Tôi biết đến Michel Polnareff trước đây chỉ qua vài ba bài nhạc hay nhất của ông, đó là Love Me, Please Love Me, rồi Holidays, Lettre à France và sau cùng là Goodbye Marylou. Riêng Lettre à France tôi chỉ nghe qua hai ban nhạc hòa tấu Paul Mauriat và Raymond Lefèvre, nên không có dịp tìm hiểu lời ca. Thế rồi, trong một dịp gần đây, với lòng quyết chí tìm hiểu nguồn gốc của những bài nhạc tuyển Pháp quốc, tôi đã “phát hiện” ra Michel Polnareff,  tìm cách nghe phần lớn các nhạc phẩm cùng xem những video về ông trên YouTube, cũng như đặt mua các CD nhạc và những quyển sách liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của ông.


 
Bản nhạc tờ - Nguồn: www.amazon.fr


Thế nhưng tại sao ông lại phải viết một lá thư gửi nước Pháp? Câu chuyện rất ly kỳ, nhưng nói tóm tắt thì năm 1973, trong lúc sung sức nhất, đỉnh cao nhất của sự nghiệp sáng tạo, ông bị nhân viên tài chánh cuỗm tiền chạy mất, để lại một khoản tiền thiếu thuế khổng lồ. Cùng khoảng thời gian đó, ông bị khủng hoảng nặng nề vì những chuyện không may khác dồn dập xảy ra: người đỡ đầu Lucien Morisse (giám đốc đài Europe #1 và Disc AZ, cũng là chồng danh ca Dalida) tự tử, rồi mẹ ông qua đời, rồi ông bị phạt 60 ngàn quan về tội dám trưng bày 6000 áp phích với “mông trần” khắp Paris để quảng cáo show Polnarevolution ở Đại Hí Viện huyền thoại Olympia (cuối năm 1972.) Mặt khác, với lòng vốn say mê,”thần tượng” những kỹ thuật tân kỳ và lối chơi nhạc, thu âm nhạc tuyệt hảo của Hoa Kỳ, đồng thời cũng muốn tạo dựng tên tuổi mình bên Mỹ, ông bèn lên tàu thủy France tạm lánh nạn ở bên kia bờ Đại Tây Dương.

    Sau khi tạm trú tại Hoa Kỳ, ông tiếp tục sáng tác nhạc và hát với cả lời Mỹ lẫn Pháp, nhưng ông vẫn luôn dõi mắt trông về xứ sở bên bia bờ đại dương. Trong một lần ngồi quán cà phê ở Nữu Ước, ông nghe văng vẳng một nhạc phẩm Pháp, rồi nao nao nghĩ về quê nhà. Một giai điệu thoáng qua bất chợt trong đầu, ông liền viết ngay xuống tờ giấy chùi tay (napkin) những nốt nhạc dạo đầu cùng điệp khúc. Không bao lâu sau, ông hoàn tất bài nhạc và giao phó cho ông Jean-Loup Dabadie - một nhà viết lời cự phách và cũng đã có nhiều thành công trước đây cùng với Polnareff - để hoàn tất bản nhạc. Tất nhiên, Polnareff đã không quên dặn dò ông Dabadie tìm tòi những ý tưởng, lời văn diễn tả đúng tâm trạng hoài cảm về cố hương của ông.

    Không phụ lòng trông đợi của Polnareff, ông Dabadie đã hết sức thành công trong việc đặt lời cho bản Lettre à France, góp phần không nhỏ cho sự thành công tột bậc của bài nhạc vào mùa hè năm 1977, tạo tiền đề cho sự trở về Pháp rất lẫy lừng của Michel năm 2007. Qua bản nhạc, người nghe thông cảm được với tâm tư của Michel, lúc nào cũng ngong ngóng nhớ về cố hương nơi mà “em không phải lúc nào cũng là người đẹp nhất, còn anh thì cũng không thể chung thủy tuyệt đối cùng em. Nhưng ai mà biết được chuyện tương lai của chúng mình sẽ ra sao?” Dabadie quả thật đã nói hộ tấm tình của Michel với những lời chia xẻ thầm kín: “Oui, đôi khi anh quá điên cuồng yêu em, cho dù anh không nói ra, nhưng tình yêu là thế đó, rằng anh luôn nghĩ về em tận sâu thẳm đáy lòng.”

    Có xem video trên YouTube bài hát do Michel Polnareff trình diễn live ở Bercy năm 2007 https://www.youtube.com/watch?v=tw7_haPgQbA  , ta mới cảm nhận rõ tài năng của người nghệ sĩ, cùng lòng yêu âm nhạc ông từ người hâm mộ.


Mười bẩy ngàn khán giả hát say sưa, chiêm ngưỡng cú adlib thần sầu của ông trên piano (khoảng phút thứ ba) cũng như guitar adlib của nhạc công trước đó. Hai ba thế hệ người nghe, ta thấy cả mẹ lẫn con say mê bá vai nhau hát theo. Trong một hình ảnh khác, ta chứng kiến một nữ khán giả mặt rạng rỡ hát rồi nhắm nghiền mắt lại tận hưởng niềm hoan lạc của buổi trình diễn - khi thần tượng của mình chính thức trở lại công diễn trên đất Pháp sau ba-mươi-bốn năm vắng mặt sân khấu.



Khán giả thưởng ngoạn bài Lettre à France – Nguồn: youtu.be

      Tôi còn nghiệm ra, nếu chỉ nghe nhạc hòa tấu, ta sẽ không thấy hết được vẻ đẹp toàn mỹ của bài nhạc. Với hai lối chơi hơi khác nhau của hai ban nhạc Paul Mauriat (https://www.youtube.com/watch?v=i5cPEsFWj1s ) hay Raymond Lefèvre, ta nghe ra một giai điệu đẹp, và chỉ thế thôi. Với Michel Polnareff, ta thấy xúc cảm của chính tác giả qua câu dạo đầu piano đơn giản, rồi lối hát như kể chuyện thật lôi cuốn, với lối nhả chữ thật đặc trưng. Sau khi nghe trọn hai điệp khúc, ta hiểu trọn vẹn câu hát “l’amour à faire de ça”, rằng tình yêu phải làm bằng cả yêu lẫn ghét, rằng “giận thì giận, mà thương thì thương”.





Câu guitar adlib trộn lẫn, cùng lúc đối chọi với tiếng hát bè ở giữa bài “Đã có một lần, tôi với em, Đừng quên nhé một thời, tôi với em” thực là đỉnh điểm của bài nhạc, làm người nghe rùng mình vì câu adlib quá “rock” mà cũng quá “pop”, và rất phù hợp với tâm trạng giằng xé giữa yêu và ghét, giữa tâm trạng nửa chung thủy, nửa ruồng rẫy của tác giả.





            Gần đây, người viết đọc được một bài khảo cứu được dịch sang tiếng Anh trên mạng, với tựa đề “The production of success: an anti-musicology of the pop song”, tác giả là Antoine Hennion. Bài viết chỉ rõ rằng sự thành công của một bản nhạc pop là do bốn yếu tố sau, mà Lettre à France là một bằng chứng hùng hồn:

1: giai điệu (tune),

2: lời ca (lyrics),

3: ca sĩ (singer), và

4: sự pha trộn, gia giảm (mixture) của ba yếu tố đầu.

Tôi nghiệm ra rằng suốt 8, 9 năm vừa qua vì chỉ nghe nhạc hòa tấu, tôi vô tình tự giảm khả năng thưởng thức âm nhạc đại chúng của mình từ 100% xuống chỉ còn 25%, vì đã tự loại trừ lời ca, ca sĩ, lẫn cách pha trộn các yếu tố! Những lý giải khác của bài khảo cứu trên cũng chứng minh cho riêng tôi thấy là một khi bài hát với ca sĩ và lối phối nhạc đã nhập tâm, thì tôi không thể nào cảm được cùng bài hát ấy, nhưng với ca sĩ và cách hòa âm khác!

Bài Lettre à France còn làm tôi suy nghĩ đến thật nhiều điều khác, thí dụ như tâm trạng lưu vong không ngày về của tôi, về lời hát phổ từ thơ “Quê hương mỗi người chỉ một” của thi sĩ Đỗ Trung Quân, trong khi tôi thì đã “xin chọn nơi này làm quê hương”. Vậy thì người ta có hai quê hương được không??? Tôi cũng thử vụng về viết lời cho phiên khúc của bài Lettre à France, mời bạn cùng ngân nga hát theo bài gốc sau:



Thư Gửi Em

[Lời Việt (dang) dở của Học Trò]

Mình đã có một thời, em với anh!
Đừng quên nhé một thời, ta có nhau!

Từ khi anh xa em, xa rất xa,
Anh như chim bay quên lối về,
Và anh luôn nhớ đến em …

Em, nơi phương xa em có biết chăng?
Bao nhiêu năm ta chưa thấy nhau
Còn đó giấc mơ hồi hương!

Ôi, nỗi nhớ thương!
Thân lưu vong câm lặng,
Xót xa tận đáy trái tim!


            Từ khi “cảm” được nhạc của Michel Polnareff, tôi đâm ra “nghiện” nhạc của ông. May mắn thay tôi tìm mua được “box” nhạc với 100 bài hay nhất của ông, rồi sau đó là hai CD live ông trình diễn năm 2007 và 2016.





Tưởng vậy là “ngon” rồi, cách đây hai tuần tôi được biết nhạc sĩ sẽ tung ra (tháng 12/2017 này) toàn bộ tác phẩm đã từng ghi âm trong suốt trên 50 năm sáng tạo của ông, với 1 collection gồm 23 đĩa !!! Giá cả chắc trên dưới 100 USD, chắc từ từ tôi cũng phải tậu thôi, lỡ làm fan rồi, biết làm sao? Ông có một đặc điểm khác là mỗi khi có dịp trình diễn live, ông rất hay phối lại cách khác, hay dùng intro khác. Tôi có bốn bản Lettre à France khác nhau: bản gốc, bản live ở Roxy 1996, bản live 2007 ở Bercy, và bản live 2016 ở Olympia, bản nào cũng khang khác nhau và cũng hay hết! Làm fan phải cố công tìm hết các bản khác nhau!



Michel Polnareff Pop Rock En Stock L’intégrale… ou presque ! Coffret 23 CD



       Trong khi chờ đợi, tôi muốn bạn cùng khám phá và thưởng thức những tác phẩm để đời khác của Michel Polnareff như: Love me please love me, Goodbye Marylou, L'Amour avec toi, Ame caline, Holidays, Le Bal des Laze, Une simple mélodie, Qui a tué grand-maman, Je suis un homme, J'ai tellement de choses à dire, On ira tous au paradis, La poupée qui fait non, Tout tout pour ma chérie, Je rêve d’un monde… cũng như một số bài thành công khác như: Je t'aime, Radio, Tam Tam, Sur un seul mot de toi, Elle rit, Le belle veut sa revanche, v.v. , chắc chắn sẽ không làm bạn thất vọng. May mắn thay, một fan ruột với bí danh sdup đã gửi thật nhiều “clip” nhạc lên YouTube tại địa chỉ sau, mời bạn cùng xem.

https://www.youtube.com/user/sdup/videos?disable_polymer=1


Chào tạm biệt và xin hẹn gặp lại bạn trong một kỳ tản mạn tới. Mến chúc bạn một Lễ Tạ Ơn thật ấm cúng bên gia đình.


Tiểu Sài Gòn, Tháng 11 năm 2017

Học Trò ( https://hoctroviet.blogspot.com/  )



Tài liệu tham khảo:

1.     Eudeline, Christian. Derrière les lunettes: La biographie de Michel Polnareff. Fayard. Kindle Edition.

2.     Polnareff, Michel (avec la collaboration de Phillipe Manoeuvre.) Polnareff par Polnareff. Grasset.

3.     Cachin, Benoit. Polnaculte. Tournon.

4.     Polnareff: Quand l'ecran s'allume [Documentaire] RTBF 19/09/14. https://www.youtube.com/watch?v=OBQALRt844U

5.     Dicale, Bertrand. Dictionnaire amoureux de la chanson française. PLON. Kindle Edition.

6.     Calvet, Louis-Jean. Cent ans de chanson française. Archipel. Kindle Edition.

7.     Lecoeuvre, Fabien. Le petit Lecoeuvre Illustré Dictionaire: Histore des Chansons de A à Z. Edition du Rocher.

8.     Hennion, Antoine. The production of success: an anti-musicology of the pop song. Dịch sang Anh ngữ: Marianne Sinclair và Mark Smith. Có thể tải về ở đây: http://www.academia.edu/866652/The_production_of_success_an_anti-musicology_of_the_pop_song


***

Update 1/16/2018: Polnareff Discography đã về nhà!!!



***

Michel Polnareff Pop Rock En Stock L’intégrale… ou presque ! Coffret 23 CD
Editorial Reviews
French-only 23 disc set features 430 tracks! Includes all of his complete studio albums, unreleased live concerts, soundtracks and many unreleased tracks/versions. Includes a 48 page booklet with rare photos. Universal France. 2017.
                                                      

Track Listings

Disc: 1

      Tous Les Ep / SP 1966 À 1967

Disc: 2

  1. Concert À Lausanne 6 Avril 1967 & Concert À L'olympia 8 Octobre 1967

Disc: 3

  1. Tous Les Ep / SP 1968 À 1970

 Disc: 4            
  1. Album Polnareff's & Ep 1971 À 1972 & Bof Ça N'arrive Qu'aux Autres

Disc: 5

  1. Bof la Folie Des Grandeurs & Bof D'artagnan

Disc: 6            
  1. Polnarévolution

Disc: 7            
  1. Concert À Tokyo 1972

Disc: 8

  1. Concert Musicorama Polnarêves À L'olympia 1 Avril 1973

Disc: 9

  1. Album Polnarêve & Album Fame À la Mode

Disc: 10

  1. Michel Polnareff Au Forest National - Bruxelles, 26 Octobre 1975 / Partie 1

Disc: 11

  1. Michel Polnareff Au Forest National - Bruxelles, 26 Octobre 1975 / Partie 2

Disc: 12

  1. Album Lipstick & Album Coucou Me Revoilou

Disc: 13

  1. Album Bulles & Show TÉLÉ 82

Disc: 14

  1. Bof la Vengeance Du Serpent a Plumes + Album Incognito

Disc: 15

  1. Album Kâma - Sûtra + Instrumentaux + Remix

Disc: 16

  1. Concert Live at the Roxy, 27 Septembre 1995

Disc: 17

  1. Singles Rareté & Remix - 1990 À 2015

Disc: 18

  1. Concert Ze (Re) Tour 2007 - Partie 1

Disc: 19

  1. Concert Ze (Re) Tour 2007 - Partie 2

Disc: 20

  1. Concert À L'olympia 2016 - Partie 1

Disc: 21

  1. Concert À L'olympia 2016 - Partie 2

Disc: 22

  1. Michel Polnareff Chante en Anglais, en Allemand, en Espagnol Et en Italien (Documents)

Disc: 23

  1. Documents, Raretés, Maquettes Studio Et Versions Alternatives + Album Ménage À Trois
 

***

Lettre à France
 
Songwriters: Jean Loup Dabadie / Michel Polnareff
 

Il était une fois
Toi et moi
N'oublie jamais ça
Toi et moi
 
Depuis que je suis loin de toi
Je suis comme loin de moi
Et je pense à toi tout bas
Tu es à six heures de moi
Je suis à des années de toi
C'est ça être là-bas
La différence
C'est ce silence parfois au fond de moi
 
Tu vis toujours au bord de l'eau
Quelquefois dans les journaux
Je te vois sur des photos et moi loin de toi
Je vis dans une boîte à musique
Électrique et fantastique
Je vis en Chimérique
La différence
C'est ce silence parfois au fond de moi
 
Tu n'es pas toujours la plus belle
Et je te reste infidèle
Mais qui peut dire l'avenir de nos souvenirs
Tu n'es pas toujours la plus belle
Et je te reste infidèle
Mais qui peut dire l'avenir de nos souvenirs

Oui, j'ai le mal de toi parfois
Même si je ne le dis pas
L'amour c'est fait de ça
 

2.10.2011

Ticket To Ride

Bạn,

Trong bài viết ngắn này, để đáp lại thịnh tình và lời yêu cầu của bạn Leaqua, tôi viết vài dòng về nhạc phẩm Ticket To Ride, do hai nhạc sĩ John LennonPaul McCartney đồng sáng tác.

Trong trang nhà của Wikipedia, bản tiếng Anh, bạn sẽ tìm thấy đầy đủ mọi chi tiết về bản nhạc này http://en.wikipedia.org/wiki/Ticket_to_Ride . Trước đó tôi đã đọc các chi tiết có liên quan đến bài nhạc này trong bộ sưu tập sách Beatles của tôi, sáng nay đọc wikipedia thì thấy những thông tin trong ấy rất tin cậy.

Bản này được phát hành trước dưới dạng single, mặt A là bài này, mặt B là bài Yes It Is. Ticket To Ride chiếm hạng #1 Billboard ngày 22 tháng 5 năm 1965. 


10.01.2010

Lisa Loeb - Stay (I Missed You)

Bài này có rất nhiều chi tiết hay về nhạc thuật! Bài được giới thiệu trên radio KOST 103.5, mục "Chuyện bên lề của bài hát" (The story behind the song).



Theo như những gì tôi nhớ lại từ đài, và kiểm chứng lại từ trang Wikipedia của Lisa Loeb http://en.wikipedia.org/wiki/Lisa_Loeb , thì cô là người đầu tiên có một Top #1 Hit trong danh sách Billboard top 40 hàng tuần mà chưa hề ký một giao kèo với một hãng đĩa nào hết! Vào năm 1994, sau một cuộc cãi vã với bạn trai, cô về nhà và viết xuống những cảm nghĩ, tức giận của mình, rồi viết thành bài hát trên. Một người bạn và cũng là láng giềng của Lisa là diễn viên điện ảnh nổi tiếng Ethan Hawke. Anh này phụ giúp cô lăng xê bài hát tới Hồ Ly Vọng, và sau này bài hát cứ thế nổi tiếng dần và leo lên hạng Top #1. Cái Top #1 này là một vinh hạnh cao quý, cả về mặt nghệ thuật lẫn kinh doanh. Cỡ như ABBA, tuy nổi tiếng mà không chịu lăng xê kỹ ở thị trường Mỹ, nên cũng chỉ có một bài Top #1 là Dancing Queen mà thôi. Beatles là nhóm có Top #1 nhiều nhất, 20 bài.

Cũng theo như Wikipedia, thì video sau đây cũng do Ethan Hawke thực hiện, quay chỉ có một lần (one take)!


Trước đây tôi chỉ biết sơ sơ bài này, nay nghe lại nhạc, và nhất là coi video thấy rất hay, đơn giản, nhưng tả thật đúng nội tâm nhân vật. Cảnh bắt đầu bằng một cái ghế trống không, chỗ chàng ngồi trước kia nay thế bằng con mèo, rồi Lisa bắt đầu hát. Từ từ, ống kính như là "chàng" để Lisa trút bầu tâm sự, và ống kính lùi ra xa cho thấy một căn studio trống không, nàng sắp dọn nhà. Cái cột nhà trở thành một vật chắn tạm thời giữa các cảnh quay liên tục để video vẫn stay engaged mà không nhàm chán.

Câu guitar mở đầu không chỉ làm nhiệm vụ mở đầu mà được lặp đi lặp lại như là một cái hook của bài, làm cho bài chặt chẽ. Bè nữ đằng sau hát đệm mới là tuyệt, làm những câu hát như kể lể của Lisa bớt đi sự gay gắt. Tiến trình hòa âm với chord 4 thứ cuối bài cũng cũng làm cho bài dễ quen tai hơn.

Thật sự tôi nghe đi nghe lại 4,5 lần trong khi đang viết bài này, mà vẫn không biết được rõ cấu trúc của bài là ABA, hay ABCA, v.v., chỉ biết là bài hát kể lể tùm lum tà la mà nghe vẫn không lộn xộn, vẫn có cảm giác theo kịp và hiểu bài, nhờ vào các yếu tố đệm, nhất là câu guitar hook tôi nói ở trên.

Đầu bài là một thú vị về cách làm nhạc kể chuyện, hát rất ít, mở bài rất ít, tạo cho ta một cảm giác muốn nghe xem cô Lisa sẽ kể những gì. Chữ "So?" (thì sao nào) ngang tàng rất thích hợp, và rất "mở" (open ended) cho những gì tiếp theo sau.

Sau đó là những phiên khúc với melodies na ná như nhau, nhưng chuyển tải những cảm giác lộn xộn, ghi lại trung thực những diễn biến khác nhau trong luồng suy nghĩ của tác giả, chẳng hạn như đoạn sau hát liên tục với trống dồn dập, bè nữ hát hòa theo (1:00) :

I don't listen hard,
don't pay attention to the distance that you're running
to anyone, anywhere,
I don't understand if you really care,
I'm only hearing negative: no, no, no


hay đoạn (1:52):


And I thought I'd live forever, but now I'm not so sure.
You try to tell me that I'm clever,
but that won't take me anyhow, or anywhere
with you.


Tóm lại, đây là một bài hát tâm sự, kể lể dược thể hiện rất thành công qua nhạc.

hoctro
(1 Oct 2010)

Stay (I Missed You)
Lisa Loeb

You say I only hear what I want to.
You say I talk so all the time,
So?

And I thought what I felt was simple,
and I thought that I don't belong,
and now that I am leaving,
now I know that I did something wrong
'cause I missed you.

Yeah yeah, I missed you.

And you say
I only hear what I want to:
I don't listen hard,
don't pay attention to the distance that you're running
to anyone, anywhere,
I don't understand if you really care,
I'm only hearing negative: no, no, no.

So I turned the radio on, I turned the radio up,
and this woman was singing my song:
lover's in love, and the other's run away,
lover is crying 'cause the other won't stay.
Some of us hover when we weep for the other who was
dying since the day they were born.
Well, well, this is not that;
I think that I'm throwing, but I'm thrown.
And I thought I'd live forever, but now I'm not so sure.
You try to tell me that I'm clever,
but that won't take me anyhow, or anywhere
with you.

You said that I was naive,
and I thought that I was strong.
I thought, "hey, I can leave, I can leave."
Oh,
but now I know that I was wrong,
'cause I missed you.

Yeah, I miss you.

You said, "I caught you 'cause I want you and one day I'll let you go."
You try to give away a keeper, or keep me 'cause you know you're just
scared to lose.
And you say, "Stay."

And you say I only hear what I want to. 


Trang đầu bài nhạc để xem chơi:

9.04.2010

John Mayer - Your Body Is A Wonderland

Bạn,

Sáng nay có thì giờ rảnh, đọc lại một quyển sách mà tôi có giới thiệu trong một bài viết trước là "The Billboard Guide to writing and producing songs that sell" http://hoctroviet.blogspot.com/2010/01/cong-thuc-e-viet-mot-bai-nhac-noi-tieng.html , tác giả nhấn mạnh là muốn một bài nhạc nổi tiếng, bài phải có ít nhất là một cái hook (dịch sát là lưỡi câu cá). Ông nói thêm là một cái hook chưa đủ, ít ra là phải có thêm 1 cái hook cỡ vừa khác, và một số các hooks "chìm" khác nữa. Hook lớn để bắt cá lớn, hook vừa bắt cá cỡ vừa, còn các hooks con bắt hồn thính giả khoái nghe mấy cái tỉ mỉ, tidbits như tôi ...:-)

Quả không sai, trong khi thưởng thức bài Your Body Is A Wonderland ( thân thể em là xứ thần tiên), tôi thấy anh John Mayer dùng rất nhiều hooks như sau.

Hook chính: câu tựa bài ( Your body is a wonderland ) lặp đi lặp lại, làm người nghe nhớ tên  và motif của bài.
Hook phụ: nền guitar lặp đi lặp lại chord progression F5 F5/C F5/Bb F5/C, tạo nền cho John trình bày cảm hứng.

Các hooks nhỏ khác:
- lời nhạc rất suggestive, nói ít hiểu nhiều, hiểu sao cũng được,
- đoạn chơi nhạc cụ gần cuối bài trước khi về điệp khúc (damn baby, you frustrated me ...) nghe như anh đang bơi trong bể yêu đương ...


Nói chung đây là một bài nhạc rất hay, không trách sư phụ Milton Okun phải cho bài này vào trong collection Great songs of 2000-2009  của ông ( http://hoctroyoutube2010.blogspot.com/2010/09/great-songs-of-2000-2009.html )






http://www.ultimate-guitar.com/tabs/j/john_mayer/your_body_is_a_wonderland_crd.htm

We got the afternoon
You got this room for two
One thing I've left to do
Discover me
Discovering you

One mile to every inch of
Your skin like porcelain
One pair of candy lips and
Your bubblegum tongue

And if you want love
We'll make it
Swim in a deep sea
Of blankets
Take all your big plans
And break 'em
This is bound to be awhile

Your body is a wonderland
Your body is a wonder (I'll use my hands)
Your body is a wonderland

Something 'bout the way the hair falls in your face
I love the shape you take when crawling towards the pillowcase
You tell me where to go and
Though I might leave to find it
I'll never let your head hit the bed
Without my hand behind it

You want love?
We'll make it
Swim in a deep sea
Of blankets
Take all your big plans
And break 'em
This is bound to be awhile

Your body is a wonderland
Your body is a wonder (I'll use my hands)
Your body is a wonderland

Damn baby
You frustrate me
I know you're mine all mine all mine
But you look so good it hurts sometimes

Your body is a wonderland
Your body is a wonder(I'll use my hands)
Your body is a wonderland
Your body is a wonderland


Da da dup ba da da da
Ba ba dup ba la la la
Ba ba dup ba ba da da
Ba ba dup ba da da da
Ba ba dup ba ba da da
Ba ba dup ba da da da
Ba ba dup ba ba da da
Ba ba dup ba da da da


This picture is taken from sheetmusicplus.com for reference only.

8.28.2010

The Beatles' 1995 Hội Ngộ: Tìm thấy những gì qua nhạc phẩm "Free As A Bird"

Bạn,

Nhân có bạn Leaqua khen bài "Free As a Bird" của nhóm "Threetles" và John Lennon làm nhân kỳ hội ngộ hy hữu của họ để làm "The Beatles Anthology", vì cũng có quyển sách đã mua và cũng có nghiền ngẫm về bài này, hoctro trước tiên google để xem mấy trang đó có available không, rồi cut-and-paste lên đây để bạn cùng xem. Ấn vào hình để thấy rõ hơn. Nếu muốn xem sách thì vào trang http://books.google.com/ rồi đánh vào "free as a bird Pedler".






Sau khi nói xong bài "Free As A Bird", tác giả tiện thể phân tích luôn "Here, There and Everywhere". Nói chung quyển sách này là bửu bối cho các nhạc sĩ nghiệp dư cũng như chuyên nghiệp để tìm hiểu.





Tiếp theo là bài nhạc "Free As A Bird" và lịch sử hình thành bài hát "hội ngộ"

http://en.wikipedia.org/wiki/Free_as_a_Bird

http://www.youtube.com/watch?v=glUFjjkYuAk



Đây cũng là một dịp để video trình bày lại các chi tiết trong các bài hát rất nổi tiếng của ban nhạc, có một fan rất hâm mộ đã gom góp nhận xét các fans rồi đăng lên ở đây:

http://www.phaseshift.com/beatles/faab/

Một Beatles fan khác có bằng tiến sĩ về nhạc, ông Alan Pollack, đã bỏ ra 10 năm trời ghi lại các kỹ thuật hòa âm, lối chơi, v.v. rồi đăng miễn phí ở đây http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/awp-notes_on.shtml . Sau đây là bài viết của ông về Free As a Bird:

http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/faab.shtml


Vậy, những gì cần nói về nhạc thuật thì đã được hai ông Dominic Pedler và Alan Pollack nói đến rồi, hoctro có bàn gì đến cũng chỉ là nhắc lại, hay dịch thoát lại ý kiến của hai ông mà thôi.

Tuy nhiên có hai ý mà hoctro muốn nhắc đến là:

1. Các nhạc sĩ cây đa cây đề Việt Nam thường không là thành viên của một ban nhạc như các thành viên của ABBA, Beatles, Bee Gees chẳng hạn, nên các sáng tạo về hòa âm của họ cũng không thấy có, chỉ thấy nhạc và lời thôi, ban nhạc khác sau đó muốn đánh sao thì đánh, nhạc sĩ không biết đường nào mà can thiệp. Việt Nam mình có trường hợp ngoại lệ là sự hợp tác giữa hai bố con nhạc sĩ Phạm Duy và Duy Cường, khi ở hải ngoại anh đã hòa âm lại hết các bài nhạc của nhạc sĩ rất bài bản và hợp lý. Các đĩa nhạc Phạm Duy muốn phát hành phải được sự đồng ý của ns PD, như các CD Quỳnh Giao, Ý Lan, Khánh Hà Tuấn Ngọc, Thái Hiền, v.v.

Trở lại với the Beatles. Vì viết nhạc, rồi chơi nhạc, họ có điều kiện chơi các biến thể của một chord progression mà họ đã đặt. Một trong các sáng tạo của họ là cách chuyển cung (modulate) chỉ trong một hay hai measures, rồi lại khéo léo trở về cung chính. Như đã nói ở trên, nhạc Việt Nam không có, hay có mà hoctro chưa thấy, cách viết nhạc kiểu này.



Như ông Peddler trình bày rất ư cặn kẽ, The Beatles đã chuyển cung từ La trưởng qua Do trưởng chỉ trong hai trường canh với câu "Free as a Bird", rồi lại chuyển về La trưởng ở câu kế. "Prosody" (nhạc ăn khớp với lời) như thế này thì quá tuyệt chiêu, vì nếu diễn tả mình "tự do như chim" mà cứ lang thang trong một thang âm, không "đột phá" (break-free) được (từ A trưởng sang C trưởng như đã thấy trong hình) thì đâu diễn tả được trạng thái tự do, xổ lồng???

2. Trong điệp khúc, hòa âm đi từ F -> F#dim -> G -> A, (Whatever happened to / the life that we once knew? / Can we really live without each other?) nghe rất chơi vơi hướng đến một cái đích nào đó. Các nốt nhạc cũng đi lên như vậy. Điều đáng nói là A (La trưởng) ở chỗ each other chính là nốt chủ (tonic) thang âm chính, thì mình phải cảm thấy là "về nhà" chứ. Nhưng không, mình đã ở nhà mà mình không biết! không thỏa mãn! Quá tuyệt!!!

Hỏi mà như là đã trả lời Can we really live without each other? (Chúng ta có thể sống thiếu nhau chăng?) Đã ở nhà (La trưởng) mà còn bâng khuâng vô định, làm câu hỏi rất ư là câu hỏi băn khoăn.

Nếu muốn nghe nhạc Beatles trên Youtube, mời bạn vào đây, tôi có lựa bài theo Albums họ đã phát hành trước và sau khi nhóm rã:

Studio Albums: http://hoctroyoutube2010.blogspot.com/2010/08/beatles-abbey-road.html


Compilation Albums: http://hoctroyoutube2010.blogspot.com/2010/08/beatles-anthology-1.html



Hẹn bạn kỳ sau.

Hoctro,
August 28, 2010

7.25.2010

Biển - thơ Xuân Diệu - nhạc Phan Kiên - hòa tấu Duy Cường

Bạn,

Một trong những CD mà tôi rất thích nghe trong những năm đầu định cư là CD hòa tấu Phù Du của nhạc sĩ Duy Cường. Nhạc nhẹ nhàng, đằm thắm, giới thiệu cho tôi một số bài tình ca hay nhất của dòng nhạc trữ tình miền Nam, với các nhạc phẩm là Phù Du (Phan Kiên) , Mắt biếc (Ngô Thụy Miên) , Tưởng rằng đã quên (Trịnh Công Sơn) , Biển (Phan Kiên) , Người đi qua đời tôi (Phạm đình Chương) , Dưới giàn hoa cũ (Tuấn Khanh) , Giấc mơ hồi hương (Vũ Thành) , Mơ ai (Phan Kiên) , Duyên thề (Thanh Trang) , Bài không tên số 4 (Vũ Thành An) , Bài không tên số 2 (Vũ Thành An) , và Một thủơ yêu đàn (Hoàng Trọng)


Riêng bài Biển là nhạc phổ từ thơ của nhà thơ Xuân Diệu, mà hình như bài này sáng tác sau khi ông ở lại miền Bắc, thế mà vẫn rất hay, rất trữ tình kiểu "tiểu tư sản" thế mà vẫn được xuất bản trong tập thơ thì phải, kể cũng lạ.

Mời bạn cùng thưởng thức, để biết một phần lý do tại sao tôi "kết" nhạc cùa anh Duy Cường http://www.duycuong.com/ là vậy:





Biển
thơ Xuân Diệu

Anh không xứng là biển xanh
Nhưng anh muốn em là bờ cát trắng
Bờ cát dài phẳng lặng
Soi ánh nắng pha lê ...

Bờ đẹp đẽ cát vàng
Thoai thoải hàng thông đứng
Như lặng lẽ mơ màng
Suốt ngàn năm bên sóng ...

Anh xin làm sóng biếc
Hôn mãi cát vàng em
Hôn thật khẽ, thật êm
Hôn êm đềm mãi mãi

Đã hôn rồi, hôn lại
Cho đến mãi muôn đời
Đến tan cả đất trời
Anh mới thôi dào dạt ...

Cũng có khi ào ạt
Như nghiến nát bờ em
Là lúc triều yêu mến
Ngập bến của ngày đêm

Anh không xứng là biển xanh
Nhưng cũng xin làm bể biếc
Để hát mãi bên gành
Một tình chung không hết,

Để những khi bọt tung trắng xóa
Và gió về bay tỏa nơi nơi
Như hôn mãi ngàn năm không thỏa,
Bởi yêu bờ lắm lắm, em ơi !

Nguồn: http://www.ntmk.info/miki/showthread.php?t=12658

7.02.2010

NHỮNG WEBSITE ĐỂ THAM KHẢO VỀ TÂN NHẠC VIỆT NAM

Bạn,

Lần theo Feedjit tôi tìm ra một trang nhà có các links về âm nhạc Việt "NHỮNG WEBSITE ĐỂ THAM KHẢO VỀ TÂN NHẠC VIỆT NAM". Mời bạn đọc cùng xem.

http://cothommagazine.com/index.php?option=com_content&task=view&id=796&Itemid=47



Trang Học Trò Việt cũng rất hân hạnh được anh Phan Anh Dũng của trang nhà trên cho làm một entry trong các links đó. Cám ơn anh rất nhiều.

Hoctro

6.07.2010

Bay Đi Cánh Chim Biển, Còn Gì Nữa Đâu, và trang Youtube của nhạc sĩ Võ Tá Hân

Bạn,

Tôi tình cờ tìm được trang Youtube của nhạc sĩ Võ Tá Hân, trong đó có khá nhiều bài soạn cho dương cầm (transcribed from pianist Harold Mann) mà tôi rất thích phong cách đệm này. Tôi sẽ tìm cách nói chuyện với anh chủ nhà sách Tự Lực nơi tôi đang sinh sống (Little Saigon) để nhờ anh đặt mua các tập nhạc "Favorite Melodies from Vietnam for Piano" này, không chỉ cho tôi mà còn cho các phụ huynh khác muốn cho con em có bài nhạc Việt để tập trên piano. Tôi đã tìm trong collection của Tự Lực mà không thấy.

Đây là bài "Bay Đi Cánh Chim Biển" của nhạc sĩ Đức Huy.

http://www.youtube.com/user/votahan#p/u/10/XBlzTpmx1Qo



Các bài hát cùng những videos khác ở đây (254 tất cả):

http://www.youtube.com/user/votahan#p/u/11/Ptjs4ZWxE9s





Bài ở trên là "Còn Gì Nữa Đâu" của nhạc sĩ Phạm Duy. Bài soạn hòa âm quá sức hay, nay được cho thêm nốt nhạc đầy đủ để người nghe có thể đọc nốt theo nữa thì quả thật là tuyệt vời!!!! Xin cảm ơn nhạc sĩ Võ Tá Hân rất nhiều.

5.07.2010

Only Yesterday - The Carpenters

Từ hồi cách đây 1 tuần tôi tự nhiên tìm ra cái link của nhóm The Carpenters, rồi hì hục cắt dán và in ra gần 60 trang các bài viết cảm nghĩ của Richard, cũng như các bài viết khác.

http://www.richardandkarencarpenter.com/recordings_rev.htm

Những "stories behind the songs" sao mà vui thiệt! Ngồi nghĩ lại, thì ra tôi mê nhiều nhạc Carpenters hơn tôi tưởng, có lẽ cũng 40-50 bài chứ không ít. Nếu xắp hạng bên nhạc ngoại thì họ đứng hạng 3 trong top 10 bands của tôi rồi, chỉ sau ABBA và the Beatles. Công nhận Karen thật là có "tiếng hát vượt thời gian", và không gian nữa, xuyên thẳng từ recording studio tới tận tai mình mà nghe rất đồng cảm.

Hậu 30-4, mời bà con cô bác nghe bài này để tin rằng một ngày mai vui tươi lộng lẫy sẽ tới, và đẹp như khu vườn Huntington Library (?) trên Pasadena, California nơi họ thâu hình.

Only yesterday I was sad and I was lonely.
You showed me the way to leave the past
and all its tears behind me.
Tomorrow may be even brighter than today,
since I threw my sadness away only yesterday.






Only Yesterday

Music by Richard Carpenter
Lyrics by John Bettis

After long enough of being alone,
everyone must face their share of loneliness.
In my own time nobody knew
the pain I was goin' through.
Waitin' was all my heart could do.
Hope was all I had until you came,
maybe you can't see how much you mean to me.
You were the dawn breaking the night,
the promise of morning light
filling the world surroundin' me.

(chorus)
When I hold you, baby, baby,
feels like maybe things will be all right.
Baby, baby, your love's made me free as a song
singin' for ever.
Only yesterday I was sad and I was lonely.
You showed me the way to leave the past
and all its tears behind me.
Tomorrow may be even brighter than today,
since I threw my sadness away only yesterday.

(instrumental and vocal bridge)

I have found my home here in your arms,
nowhere else on earth I'd really rather be.
Life waits for us, share it with me,
The best is about to be,
And so much is left for us to see.

repeat chorus and fade

4.30.2010

Agnetha Faltskog: Past, Present and Future

Bạn,

Đây là một video của một bài hát trong CD "The Coloring Book" do Agnetha Faltskog làm cách đây vài năm. Nghe rất hay, Agnetha diễn tả rất đạt. Nghe lời nói mới thấy nổi da gà, vì nó quá đúng với tâm trạng của Agnetha. Hồng nhan đa truân, một lần đổ vỡ trong hôn nhân với Bjorn, thành ra cuộc đời của Agnetha trở nên sầu muộn.

Trong 4 người của ABBA, người tôi "yêu" nhất là Agnetha, rồi đến Benny, rồi Frida. That's it. Tôi không ưa Bjorn xíu nào, vì anh không đem lại hạnh phúc lâu bền cho Agnetha. (Ngoài ra thì tài nghệ nhạc cũng second rate, viết lời cũng second rate, bóng mờ cạnh Benny, viết nhạc kịch Chess phải có thêm Tim Rice mới viết nổi những sophisticated sentences.) Benny thì vẫn có quan hệ gắn bó với Frida, họ vẫn đứng chung với nhau trong những lần hội họp, mà gần đây nhất là trong lần được inducted vào Rock and Roll Hall of Fame.



Lúc nàng e thẹn với lời hỏi mời khiêu vũ, lúc nàng nghiêm nghị khi nói thẳng "don't try to touch me", v.v.. Sao nàng không thử đóng phim nhỉ??? That could have been a great career move.

Điều tôi thích thú là cả Agnetha lẫn Frida đều rất gracefully aged, nói như mình là "đẹp lão". Hai người nhìn sau 30 năm vẫn duyên dáng, đáng yêu và trân trọng như thủa nào xem những video như The Day Before You Came, Happy New Year, Super Trooper, v.v. và v.v.


"Past, Present And Future"

[The Past]

Past - well now let me tell you about the past
Past is filled with silent joys and broken toys
Laughing girls and teasing boys
Was I ever in love?
I called it love
I mean - it felt like love
There were moments when...
Well, there were moments when...

[Present]


Go out with you?
Why not?
Do I like to dance?
Of course
Take a walk along the beach tonight?
I'd love to
(But) Don't try to touch me
Don't try to touch me
Cause that will never happen again
Shall we dance?

[The Future]


Tomorrow - well... Tomorrow is a long way off
Maybe someday I'll hold somebody's hand
Maybe somewhere someone will understand
You know - I used to sing: "A tisket, a tasket, a green and yellow basket"
I'm all packed up and I'm on my way and I'm gonna fall in love
But at the moment it's doesn't look good
At the moment it will never happen again
I don't think it will ever happen again

3.04.2010

Học và Hành (hay là Những Trang Hồi Âm)

Bạn mến,

Giờ này năm ngoái (2009), sau khi đã viết một loạt bài phân tích một số nhạc phẩm của nhạc sĩ Phạm Duy (ns PD), tôi bèn nảy ra ý định viết một bài viết trình bày các cách thức phát triển ý nhạc từ nhạc đề, thành câu, thành đoạn, rồi thành cả bài của nhạc sĩ Phạm Duy. Tất nhiên, những lý thuyết nhạc ấy đều từ sách vở Âu Mỹ, và từ sách Đường Về Dân Ca (cũng của ns PD). Tôi có đặt ra nhiều câu hỏi bằng điện thư, và được ông rất sốt sắng trả lời qua nhiều bài viết ngắn về nhiều giai đoạn sáng tác của ông. Tôi học hỏi được rất nhiều, nhất là cách ông học nhạc từ đâu, ra sao, v.v. những điều này chưa hề được viết lại trong các bộ Hồi Ký. Khi tôi viết xong bài viết 60 trang của tôi (
"Tìm Hiểu Nhạc Phạm Duy" thì các bài viết của ông cũng đã lên đến gần 200 trang! Ông gom lại và tạm đặt tên chúng là Những Trang Hồi Âm. Từ Saigon, ông gửi tặng riêng tôi một bản của quyển sách do ông tự in ra rồi đóng bìa lại, làm tôi rất cảm kích.

Gần đây, sau gần một năm kể từ ngày quyển sách ấy ra đời, trong một dịp hỏi thăm, tôi có đề nghị ông đem toàn bộ các bài viết ấy lên mạng. Thâm tâm, lúc nào tôi cũng thấy đây là một tài liệu rất, rất bổ ích cho những người yêu âm nhạc Phạm Duy và muốn tìm hiểu thấu đáo hơn, và nhạc sĩ đã chấp thuận.

Mời bạn đọc bước vào trang này để cùng tìm hiểu thế giới âm nhạc của nhạc sĩ Phạm Duy với quyển sách "Học Và Hành (hay là Những Trang Hồi Âm.)"

http://www.phamduy.com/HocVaHanh/00MoDau.html

Thân mến,

12.27.2009

"Hè 42" - Tản mạn về "Nhạc Ngoại Lời Việt"

Hè đã tới rồi
Mùa hè cười vui
Cởi phăng áo đời
Hè đi phơi phới
Hè ru sóng nguôi
Nhẹ như ra khơi
Hè hâm nóng nơi
Nằm trên cát chơi
Hè ân ái ơi




Đó là một phần lời dịch sang tiếng Việt của nhạc sĩ Phạm Duy từ bài "The Summer Knows" của Michel Legrand. Tôi thích cả bài dịch này lắm, vì nó có cái gì đó rất mạnh bạo, quên sự đời, bất chấp hậu quả của cái tuổi 17 bẻ gãy sừng trâu. "Cởi phăng", "phơi phới". Tôi thấy được một cách diễn tả khác về mùa hè của nhạc sĩ, cũng "bạo phổi" như hai bài nhạc hè khác của ông là "Hạ Hồng" và "Ngày Tháng Hạ".





Dạo gần đây tôi thích đọc những sách vở nói về cách viết lời cho một bài nhạc. Quả là có một thế giới khác, trong đó những kỹ thuật viết lời được phân tích, xắp xếp chặt chẽ thành những luật lệ hẳn hoi. Tiêu biểu nhất là một bộ sách ba quyển của bà Sheila Davis với các tựa đề: "Successful Lyric Writing", "The Craft of Lyric Writing", và "The Songwriters' Ideas Book" (mà tôi đã giơí thiệu ở một post trước.) Cũng nhờ nhà sách Borders lâu lâu lại gửi một cái coupon 30% off mà tôi đã tậu được cả ba quyển.

Bài "The Summer Knows" như trên là một thí dụ thú vị về các cách viết lời khác nhau dựa trên cùng một giai điệu. Tìm hiểu kỹ thì ông Michel Legrand, nhà soạn nhạc tài ba của Pháp quốc không có khiếu viết lời cho nhạc của ông, do đó ông khôn ngoan tìm đến các người viết lời có hạng để viết lời cho nhạc của ông. Thập niên 60 và 70 ông rất nổi tiếng ở Mỹ với các nhạc phẩm bất hủ là "The Summer Knows", "I Will Wait For You", và "The Windmills of Your Mind", thắng nhiều Oscars và Grammy awards.

http://en.wikipedia.org/wiki/Michel_Legrand



Hãy lần lượt xem lời Pháp và Anh:

C'était l'été 42
On hésitait
Encore un peu
Entre l'amour et l'amitié
Et puis un jour
Tout simplement tu t'es offerte


C'était l'été 42
J'avais quinze ans
Tu étais belle
Autour de nous c'était la guerre
Et moi dans tes bras
Je criais : je t'aime !
Dans mes bras
Tu pleurais : je t'aime
On avait peur
On était heureux


[x2:]
C'était l'été 42
J'avais quinze ans
Tu étais belle
C'était l'été de mon premier amour

***

The summer smiles, the summer knows,
and unashamed, she sheds her clothes.
The summer smoothes the restless sky,
And lovingly she warms the sand on which you lie.


The summer knows, the summer's wise,
she sees the doubts within your eyes,
And so she takes her summertime,
tells the moon to wait and the sun to linger,
Twist the world around her summer finger.
Lets you see the wonder of it all,


And if you learned your lesson well,
There's little more for her to tell,
One last caress, it's time to dress for fall.

***
Ta thấy nhạc lời Pháp thật hồn nhiên ngây thơ, khi nói đến một tình cảm ngại ngần giữa tình bạn và tình yêu, trong bối cảnh chiến tranh, cảnh tay trong tay, thật hạnh phúc mà cũng thật lo âu vì tình yêu quá mong manh. Bài hát kết thúc với một dấu ấn khó phai: một tình yêu đầu đời, anh còn quá trẻ (chỉ mới 15), em thì quá đẹp, mùa hè và tình yêu đầu tiên trong đời của chàng.

Nhạc lời Mỹ thì mạnh bạo hơn với những ẩn dụ táo bạo "and unashamed, she sheds her clothes" mà nhạc sĩ PD đã khéo léo dịch thành "Cởi phăng áo đời, hè đi phơi phới" (unashamed thì mới đi phơi phới được chứ? - cùng cách nâng cấp quần áo thành áo đời). Nhưng đọc kỹ lời Mỹ, thi thấy nó không có ép-phê như lời Pháp. Tỷ như đoạn cuối: "Hè ve vuốt lần cuối, rồi Hè sẽ mặc áo Thu vào" không "ấn tượng" cho lắm. Đọc kỹ lời Mỹ để thấm thía cách chuyển dịch thoát nghĩa của nhạc sĩ Phạm Duy: "Mùa Thu bước về, lê thê..." Ba âm "ê" (về, lê, thê) liền nhau đã kéo dài cái mùa thu sắp đến ra, làm ta càng tiếc cho mùa Hè chưa hết mà đã xa ... Nhạc sĩ đã cho biết dụng ý của câu chót như sau:

Với lời ca của bài HÈ 42 (The Summer Knows) này, tôi còn cố gắng nói tới một chút hạnh phúc trong thời gian ngắn ngủi của đời người là mùa hè. Hãy vui lên, hãy yêu đi trước khi mùa Thu của đời mình lê thê bước tới. - Phạm Duy (Ngàn Lời Ca Khác)

Tóm lại, dịch từ một bài nhạc từ ngôn ngữ này qua ngôn ngữ khác, cũng như viết lời cho giai điệu là một chuyện không dễ làm.



Tôi cũng muốn bạn để chút thời gian suy nghĩ và so sánh họ với những nhạc sĩ Việt của chúng ta, để thấy quan điểm chính trị đã làm giữa chúng ta, rồi giữa chúng ta vơí nghệ sĩ đã xa cách nhau ra sao.



Học Trò,
27/12/2009