10.30.2010

Óc sáng tạo - The creative brain

Bạn,

Tối qua tình cờ được xem nửa chương trình mới nhất của loạt chuyên đề về Bộ óc con người của Charlie Rose với tựa đề : Charlie Rose Brain Series Episode Twelve: Creative Brain, thấy quá đã và tiếc vì đã nửa đêm phải đi ngủ để sớm còn dậy đi cày. May quá, ngay hôm nay thì episode này đã được đăng tải lên mạng. Tôi xem liền tù tì 1 tiếng thì xong.  Xong rồi thì muốn vào blog để chia sẻ với bạn, dù bi giờ hơi bị lười chuyện blog.

Nếu có thì giờ mời bạn vào xem, để thấy rằng trong mỗi con người chúng ta, ai cũng có óc sáng tạo hết. Hơn nữa, episode đã đồng ý với câu nói thời sau 75, cái khó ló cái khôn. Vì bị bịnh hiếm, không nhận diện lại được mặt người đã từng gặp, họa sĩ Chuck Close đã tạo ra những bức tranh như kiểu mosaic, nhìn xa thì như hình chụp, nhìn gần thì do những hình pixel vẽ rất công phu, với mục đích chính để ông có thể nhận ra hình mặt người!

Xem video ở đây:

http://www.charlierose.com/view/interview/11264?sponsor_id=1

Một hình nhìn gần do Chuck Close vẽ:



Video này cũng có transcript nữa, nên bạn cũng có thể đọc theo để nắm bắt nội dung nếu nghe sót. Episode dài lắm 1 tiếng đồng hồ, nên tôi dù muốn dịch chắc cũng không kham nổi, nhưng video rất hay.

Ngồi chung quanh bàn tròn là những bộ óc rất thông minh, bày tỏ ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm riêng của mình về câu hỏi, thế nào là óc sáng tạo. What is the creative mind?

Điều họ cùng đồng ý là phải có môi trường thích hợp để óc sáng tạo có cơ hội phát triển. Với hai nghệ sĩ Chuck Close và Richard Serra là do họ cùng lứa, học cùng trường Yale. Họ cũng lấy các thí dụ khác như các họa sĩ phái ấn tượng cuối thế kỷ 19, rồi thành phố thơ mộng Florence bên Ý thời Phục Hưng, v.v.

Điều này càng làm tôi thích thú vì rất đúng trong trường hợp của nhóm Beatles và ABBA, hai nhóm này rực sáng vì những thành viên làm việc cùng nhau, người này tương tác và xây dựng tiếp ý tưởng trên ý tưởng người kia, v.v. Khi họ rã đám thì ta cũng thấy kết quả làm việc riêng của họ - các bài hát - cũng kém chất lượng hẳn đi.

Video này cũng làm tôi thích thú vì nó giải thích được tại sao tôi khoái viết programming. Nó là ước muốn tự thân muốn tự động hóa các công việc nhàm chán thường ngày, làm chúng nhanh hơn. Viết mà không cần nhận thưởng, vì phần thưởng lớn nhất là những "ah-ha" nho nhỏ khi làm thành công một bước nhỏ trong một bước lớn, hay những trăn trở tìm cách giải khi bị bế tắc, v.v. Hai nghệ nhân trong video cũng nói, đại loại là tôi không thức dậy hôm nay và nói là mình sẽ sáng tạo một điều mới, mà chỉ đơn thuần là làm việc tiếp để tiếp tục giải bài toán ngày hôm qua chưa làm xong, cứ như thế, như thế ...

Mong bạn sẽ có thì giờ xem hết video này.

Hoctro
10-30-2010

10.22.2010

La France En Direct

Bạn,

Mới đặt mua được lại quyển sách tôi học tiếng Pháp "La France En Direct" hồi xưa khoảng 80-84 ở Viện Văn Hóa Pháp, góc đường Đồn Đất & Lê Thánh Tôn, Quận 1. Tôi là học sinh thâm niên ở đó, từ khi mới mở lại sau 75, chỉ lèo tèo vài lớp, đến khi mở rầm rộ, tới giờ học phải sắp hàng đậu xe cổng sau đường Lê Thánh Tôn. Lật từng trang, thấy cũng chưa quên nhiều ... hy vọng sách này sẽ giúp tôi lấy lại căn bản đã mất từ lâu.

"May mà có em, đời còn dễ thương ..." . "Em" đây là Viện Văn Hóa Pháp với các lớp học, nhờ đó mà tôi còn được học tiếng Pháp một cách có hệ thống, tiếp nối các năm lớp 2 và 3 học ở Lasan Taberd. Chứ dựa vào học các sách giáo khoa tiếng Pháp sau 75 có nước thành .. tây câm, chỉ giỏi mấy từ chính trị "la mausoleum de notre President", còn "Ou est la toilette?" cũng không biết hỏi khi cần :-)))))))))



Bây giờ dòm kỹ lại mới thấy cách dạy giống bộ English 900, tôi học ở thầy Kinh Luân gần viện Pasteur. Một bài mở đầu bằng đàm thoại kèm hình.



Bên trong là textes. Nhờ chúng mà hiểu thêm về Paris và các vùng ngoại ô.



Cũng có đặt Quyển 1 nữa mà hàng chưa zìa. Giá mỗi quyển rẻ không ngờ 6 đ, cước phí 4 đ, vị chi 10$ mỗi cuốn. Tưởng phải qua Pháp mới mua đặng. Hên quá trên Amazon cái gì cũng có.

Cheers,

10.01.2010

Lisa Loeb - Stay (I Missed You)

Bài này có rất nhiều chi tiết hay về nhạc thuật! Bài được giới thiệu trên radio KOST 103.5, mục "Chuyện bên lề của bài hát" (The story behind the song).



Theo như những gì tôi nhớ lại từ đài, và kiểm chứng lại từ trang Wikipedia của Lisa Loeb http://en.wikipedia.org/wiki/Lisa_Loeb , thì cô là người đầu tiên có một Top #1 Hit trong danh sách Billboard top 40 hàng tuần mà chưa hề ký một giao kèo với một hãng đĩa nào hết! Vào năm 1994, sau một cuộc cãi vã với bạn trai, cô về nhà và viết xuống những cảm nghĩ, tức giận của mình, rồi viết thành bài hát trên. Một người bạn và cũng là láng giềng của Lisa là diễn viên điện ảnh nổi tiếng Ethan Hawke. Anh này phụ giúp cô lăng xê bài hát tới Hồ Ly Vọng, và sau này bài hát cứ thế nổi tiếng dần và leo lên hạng Top #1. Cái Top #1 này là một vinh hạnh cao quý, cả về mặt nghệ thuật lẫn kinh doanh. Cỡ như ABBA, tuy nổi tiếng mà không chịu lăng xê kỹ ở thị trường Mỹ, nên cũng chỉ có một bài Top #1 là Dancing Queen mà thôi. Beatles là nhóm có Top #1 nhiều nhất, 20 bài.

Cũng theo như Wikipedia, thì video sau đây cũng do Ethan Hawke thực hiện, quay chỉ có một lần (one take)!



Trước đây tôi chỉ biết sơ sơ bài này, nay nghe lại nhạc, và nhất là coi video thấy rất hay, đơn giản, nhưng tả thật đúng nội tâm nhân vật. Cảnh bắt đầu bằng một cái ghế trống không, chỗ chàng ngồi trước kia nay thế bằng con mèo, rồi Lisa bắt đầu hát. Từ từ, ống kính như là "chàng" để Lisa trút bầu tâm sự, và ống kính lùi ra xa cho thấy một căn studio trống không, nàng sắp dọn nhà. Cái cột nhà trở thành một vật chắn tạm thời giữa các cảnh quay liên tục để video vẫn stay engaged mà không nhàm chán.

Câu guitar mở đầu không chỉ làm nhiệm vụ mở đầu mà được lặp đi lặp lại như là một cái hook của bài, làm cho bài chặt chẽ. Bè nữ đằng sau hát đệm mới là tuyệt, làm những câu hát như kể lể của Lisa bớt đi sự gay gắt. Tiến trình hòa âm với chord 4 thứ cuối bài cũng cũng làm cho bài dễ quen tai hơn.

Thật sự tôi nghe đi nghe lại 4,5 lần trong khi đang viết bài này, mà vẫn không biết được rõ cấu trúc của bài là ABA, hay ABCA, v.v., chỉ biết là bài hát kể lể tùm lum tà la mà nghe vẫn không lộn xộn, vẫn có cảm giác theo kịp và hiểu bài, nhờ vào các yếu tố đệm, nhất là câu guitar hook tôi nói ở trên.

Đầu bài là một thú vị về cách làm nhạc kể chuyện, hát rất ít, mở bài rất ít, tạo cho ta một cảm giác muốn nghe xem cô Lisa sẽ kể những gì. Chữ "So?" (thì sao nào) ngang tàng rất thích hợp, và rất "mở" (open ended) cho những gì tiếp theo sau.

Sau đó là những phiên khúc với melodies na ná như nhau, nhưng chuyển tải những cảm giác lộn xộn, ghi lại trung thực những diễn biến khác nhau trong luồng suy nghĩ của tác giả, chẳng hạn như đoạn sau hát liên tục với trống dồn dập, bè nữ hát hòa theo (1:00) :

I don't listen hard,
don't pay attention to the distance that you're running
to anyone, anywhere,
I don't understand if you really care,
I'm only hearing negative: no, no, no


hay đoạn (1:52):


And I thought I'd live forever, but now I'm not so sure.
You try to tell me that I'm clever,
but that won't take me anyhow, or anywhere
with you.


Tóm lại, đây là một bài hát tâm sự, kể lể dược thể hiện rất thành công qua nhạc.

hoctro
(1 Oct 2010)

Stay (I Missed You)
Lisa Loeb

You say I only hear what I want to.
You say I talk so all the time,
So?

And I thought what I felt was simple,
and I thought that I don't belong,
and now that I am leaving,
now I know that I did something wrong
'cause I missed you.

Yeah yeah, I missed you.

And you say
I only hear what I want to:
I don't listen hard,
don't pay attention to the distance that you're running
to anyone, anywhere,
I don't understand if you really care,
I'm only hearing negative: no, no, no.

So I turned the radio on, I turned the radio up,
and this woman was singing my song:
lover's in love, and the other's run away,
lover is crying 'cause the other won't stay.
Some of us hover when we weep for the other who was
dying since the day they were born.
Well, well, this is not that;
I think that I'm throwing, but I'm thrown.
And I thought I'd live forever, but now I'm not so sure.
You try to tell me that I'm clever,
but that won't take me anyhow, or anywhere
with you.

You said that I was naive,
and I thought that I was strong.
I thought, "hey, I can leave, I can leave."
Oh,
but now I know that I was wrong,
'cause I missed you.

Yeah, I miss you.

You said, "I caught you 'cause I want you and one day I'll let you go."
You try to give away a keeper, or keep me 'cause you know you're just
scared to lose.
And you say, "Stay."

And you say I only hear what I want to. 


Trang đầu bài nhạc để xem chơi: