10.02.2013

Paul Mauriat, người giữ gìn "niềm vui sống" của các ca khúc Pháp và thế giới (Bài 2)

Bạn thân mến,

Trong một bài viết trước ( Những kỷ niệm về nhạc Paul Mauriat) tôi đã có dịp nhắc đến người nhạc sĩ tài hoa, đa dạng của âm nhạc Pháp quốc, đó là nhạc trưởng của ban đại hòa tấu mang tên ông, Le Grand Orchestre de Paul Mauriat. Trong danh sách nhạc trên 1000 bài của ông soạn, có một mảng không nhỏ, gần trên dưới hai trăm bài, là những bài nhạc Pháp từ thời 1940-50 như Comme d'habitude, La vie en rose, và nhất là những bài nhạc nay đã trở thành bất tử của những năm từ 1965 đến 1980, như Une belle histoire, Après toi, Tu te reconnaitras, v.v. Vì quá khâm phục sức sáng tạo và tận tụy của ông và cũng để chia xẻ với bạn đọc những suy gẫm riêng tư, tôi viết thêm một bài bổ sung cho bài viết trước, gồm những tiểu mục nho nhỏ về những bài hòa tấu tuyệt vời của ông.

1.24.2013

Cảm nhận về nhóm nhạc The Carpenters: Close to You, Goodbye To Love, We've Only Just Begun, và Superstar


    The Carpenters là tên của một nhóm nhạc của thập niên 70, với hai thành viên chính là nữ ca sĩ và trống sĩ Karen Carpenter, và người anh là Richard Carpenter phụ trách phần hòa âm phối khí và chơi keyboards. Ban nhạc nổi tiếng từ năm 1969, kết thúc năm 1983, khi Karen Carpenter đột ngột qua đời, một phần vì bịnh biếng ăn (anorexia nervosa.) Ban nhạc cho ra đời trên 100 nhạc phẩm, riêng Richard Carpenter đúc kết lại được một danh sách 40 bài và phát hành năm 2009 nhân dịp kỷ niệm 40 năm thành lập ban nhạc, với tựa đề 40/40. Ban đầu thì nhóm không được nhiều nhà phê bình âm nhạc đánh giá cao về tài năng, nhưng những đĩa nhạc, singles của họ bán hàng triệu đĩa, ngoài Hoa Kỳ thì Anh quốc và Nhật Bản là hai quốc gia say mê nhạc của họ nhất. Khi ban nhạc tan rã, dần dần quan niệm của giới phê bình và công chúng Hoa Kỳ đã thay đổi. Nay thì họ được coi là một trong những ban nhạc huyền thoại nhất của thế giới, riêng có người còn đánh giá Karen có giọng ca hay nhất nhì thế kỷ 20, đứng ngang hàng với Ella Fitzgerard hay Barbra Streisand.




9.15.2012

Tản mạn nhạc Pháp tiếp nối: Stone et Charden và Kiếp Lãng Du

Bạn,

Hoctro thường thì rất chậm phản ứng với những tin tức trong giới ca nhạc. Thế nên khi nghe tin nhạc sĩ Eric Charden vừa mất cuối tháng tư vừa qua thì cũng chỉ biết buồn và tưởng niệm đến một ca sĩ, một nửa của một cặp song ca tài ba mà thôi.





7.12.2012

Laura Pausini - In Assenza Di Te và câu chuyện đi tìm nhạc của tôi

Bạn,

Cả hai tuần nay tôi cứ nghe đi nghe lại bài hát In Assenza Di Te do nữ ca sĩ kiêm nhạc sĩ Laura Pausini và một danh ca Ý khác là Gianni Morandi. Nghe đi nghe lại mà không chán. Có cái gì đó rất "pop", rất lãng mạn, sang cả trong giai điệu cũng như trong cách trình bày bài nhạc. Đây là video:



Gianni Morandi là một superstar nhạc của Ý, từ thập niên 60 và 70, ông năm nay cũng gần 70 tuổi rồi, nhưng xem video cũng còn rất phong độ và hát rất hay. Laura Pausini thì còn trẻ lắm, chưa tới 40 tuổi, nhưng cách đây hơn 10 năm đã có CD The Best of Laura Pausini rồi, quả thật là tuổi trẻ tài cao.

Khi nhạc của bài mới bắt đầu, ta thấy Gianni tay bỏ túi quần rất phong độ, nhìn vào giữa sân khấu như có ý chờ ai. Rồi chàng cất tiếng hát, lưng gù gù, làm tôi nhớ ngay đến Tuấn Ngọc của chúng ta, cũng hệt một dáng trầm ngâm như vậy. Rồi nàng Laura xuất hiện, bước nhanh tới và chợt hôn vội lên má Gianni một nụ hôn thành tiếng. Chàng thì đang hát nên chẳng thể làm gì hơn ngoài một nụ cười thỏa mãn, ý là người đẹp "cưng" mình lắm nên mới ban tặng một nụ hôn ngọt ngào như vậy. Rồi chàng dắt nàng ra giữa sân khấu, chiêm ngưỡng những lời ca nàng hát, rồi cùng hòa quyện với nhau hát song ca phần điệp khúc của bài. Bạn có thể cảm nhận được sức sáng tạo của họ trong cách họ hát "phăng" bằng cách lập đi lập lại các chữ như E mi manchi,  amore mio, cách phát âm của họ nghe rất hay, rất sáng tạo tuy tôi ... chẳng hiểu nghĩa gì hết. Sau đó tôi có đi tìm lời dịch thì thấy cũng rất hay, amore thì cũng có gì xa lạ đâu, là amour bên tiếng Pháp thôi.


Tôi thấy bài này hay quá, bèn chạy sang bên nhà Leaqua http://leaqua.blogspot.com để giới thiệu, và hy vọng cô sẽ phóng tác bài này sang tiếng Việt, thì hóa ra cô cũng rất thích bài này và đã viết lời Việt từ cả tháng trước rồi.


http://leaqua.blogspot.com/2012/03/its-not-goodbye-laura-pausini.html


Leaqua soạn lời Việt theo bản tiếng Anh, do một mạng nhân upload lên YouTube làm nhạc nền cho bản Sweet November mà tôi có xem phim khi xưa, lúc đó cả Keanu Reeves lẫn người đẹp Nam Phi Charlize Theron đang rất nổi tiếng. Lời dịch thật hay, chuyển tải được giai điệu day dứt, lập đi lập lại của bài nhạc. Anh ra đi khỏi đời em trong khi trời mưa thì còn gì buồn hơn???


Điệp khúc: 

Ngày anh đi,ngày tim chết lặng
Lời chia ly,lời đau buốt thầm
Chiếc hôn còn ấm
Bóng anh cuối đường nhạt nhòa
Em gạt lệ sầu nhìn mưa trắng xóa




http://www.youtube.com/embed/N5tKGoGfn54

Càng nghe tôi càng thích giai điệu cũng như cách cấu trúc của hợp âm của cả phiên khúc lẫn điệp khúc. Phiên khúc thì rõ ràng là một loạt hợp âm thứ với nốt bass đi xuống, còn điệp khúc thì có khác gì hơn là vòng quãng năm, rất quen thuộc như trong bài "Hello" của Lionel Richie mà tôi hay đánh piano hồi 85-86. Bài này có đặc điểm nữa là chuyển tông (modulation) rất "ngọt", mà không phải lên một lần, mà tới 3 lần lận. Sau một hồi tra tiếp trên iPad thì tình cờ tôi tìm được một video do một người ở Pháp, anh có kỹ thuật chơi keyboard rất hay, anh dạo hết bài nhạc, rất tiện cho tôi nhìn theo tay để nhận biết chords nhạc.


http://www.youtube.com/embed/dbjDx2fUo9E

Sau đây là chords tôi ghi lại từ video trên để tập chơi theo.

In Assenza Di Te

Intro
F#m      | C#m/E      | Bm/D      | G#m7-5 Gmaj7|

Verse #1
F#m      | C#m/E      | Bm/D      | G#m7-5 Gmaj7|
F#m      | C#m/E      | Bm/D      | G#m7-5 C#7   | 

Chorus
F#m Bm7 | E   A     | D  Bm7   | G#m7-5 C#7 |
F#m Bm7 | E   A     | D  Bm7   | C#7 F#m |

Verse #2 (chuyển từ F#m lên nửa cung thành Gm)
Gm       | Dm/F       | Cm/Eb     | Am7-5 Abmaj7 |
Gm       | Dm/F       | Cm/Eb     | Am7-5     D7     |

Chorus
Gm Cm7 | F    Bb | Eb   Cm7 | Am7-5 D7 |
Gm Cm7 | F    Bb | Eb   Cm7 | D7    Gm |

Guitar Solo of Chorus (chuyển xuống quãng ba thứ, từ G xuống E)
Em  Am7 | D   G | C    Am7 | F#m7-5 B7 |

Chorus (lại chuyển một quãng ba trưởng, từ E đến G#)
G#m  C#m7 | F#   B | E   C#m7 | A#m7-5 D#7 |

lặp lại vài lần rồi hết.

 Nghe "chùa" trên YouTube hoài tôi cũng chán, vì phải cần có wifi mới nghe được, tôi bèn vào iTunes và thấy một bản khác cũng rất hay do Laura trình diễn Live ở Paris năm 2005. Tôi bèn mua với giá cũng rẻ là 2USD. Thật là tiện lợi!!! Khi nào tôi muốn nghe hay dợt đàn thì tôi dùng iPad, sau này khi tôi sync với iPod Touch thì cũng xem được video lẫn nghe nhạc luôn.

Câu adlib guitar thùng rất điệu nghệ, các melisma luyến láy nghe êm tai vô cùng.



http://www.youtube.com/watch?v=l_rVc1cP67g&ob=av3n

Gần cuối nửa đầu phiên khúc (per rinascere mi servi qui ), bạn thấy hai chords nhạc rất điệu nghệ, đi từ  G#m7-5 xuống Gmaj7 rồi về lại F#m. Bạn thấy rõ ràng đó là một tiến trình đi xuống với G# -> G -> F#. Cái chord Gmaj7 thật lạ kỳ, nó giống như một tia hy vọng lóe lên cuối chân trời, tưởng như người hát sẽ lại trùng phùng với người yêu. Nhưng đó chỉ là niềm hy vọng thoáng qua, vì "đâu lại hoàn đó", bài nhạc lại trở về âm thứ F#m. Cái chuyển cung từ điệp khúc 1 qua phiên khúc hai cũng thật tài tình, nó làm mình ngỡ ngàng mỗi khi nghe.

Tôi đang đặt mua CD the Best of Laura Pausini hát tiếng Ý, cũng vì rất thích cách phát âm lạ tai, không giống như các bài nhạc Pháp, Mỹ và Việt tôi hay nghe. Tôi cũng đang ngắm nghe quyển sách nhạc cùng tên The Best of Laura Pausini, nếu sau này nghe cả CD mà thấm thì chắc tôi cũng mua luôn sách về để đánh theo cho tiện, khỏi tốn thì giờ nghe rồi viết xuống.

Đó là chuyện kể về một bài nhạc mà tôi rất thích, và hy vọng là bạn cũng sẽ rất thích khi thưởng thức bài nhạc.

Chúc bạn một ngày mới vui tươi.

Thân mến,

Hoctro
26-4-2012

Tái bút: vừa nhắc đến CD The Best ban sáng thì chiều tối nhận được, thiệt là ước gì được nấy. CD Duos của Charles Aznavour cũng là một Cd hay khác mà tôi quyết định mua sau khi nghe thử nhiều bài trên trang YouTube của anh Nicholas Phạm http://www.youtube.com/user/NPham64.




****

1. Bản gốc:

In Assenza di Te


Io come un albero nudo nudo senza te
senza foglie e radici ormai
abbandonata così
per rinascere mi servi qui non c'è una cosa che non ricordi noi
in questa casa perduta ormai
mentre la neve va giù
è quasi Natale e tu non ci sei più

E mi manchi amore mio
tu mi manchi come quando cerco Dio
e in assenza di te
io ti vorrei per dirti che
tu mi manchi amore mio
il dolore è forte come un lungo addio
e l'assenza di te
è un vuoto dentro me
perchè di noi
è rimasta l'anima
ogni piega, ogni pagina
se chiudo gli occhi sei qui
che mi abbracci di nuovo così
e vedo noi stretti dentro noi
legati per non slegarsi mai
in ogni lacrima tu sarai per non dimenticarti mai

E mi manchi amore mio
così tanto che ogni giorno muoio anchi'io
ho bisogno di te
di averti qui per dirti che

Tu mi manchi amore mio
Il dolore è freddo come un lungo addio
e in assenza di te
il vuoto è dentro me

Tu mi manchi amore mio
e mi manchi come quando cerdo Dio
ho bisogno di te
il vuoto è dentro me

Grido il bisogno di te
perché non c'è più vita in me
Vivo in assenza in assenza di te.

2. Lời dịch bản tiếng Ý sang tiếng Anh: 

 In absence of you

I´m like a naked tree without you
with no leaves nor roots by now
abandoned like that
I need you to make myself resprout
There´s nothing that doesn´t remind of us
in this lost house
Meanwhile the snow goes downward
it´s almost Christmas and you´re not here anymore
And I miss you, my love
I miss you like when I search for God
And in absence of you
I´d want you here to tell you
I miss you, my love
The pain is strong like a long goodbye
and the absence of you
is an emptiness in me
Because of our love the spirit is still there
every fold, every page
when I close my eyes, you´re here
(I'd want) that you embrace me again like you did
And I see us pressed together ("in us")
tied together so that we can never tear ourselves free
You'll be in every tear
to never forget you
And I miss you, my love
so much that I die too every day
I need you
to have you here to say to you
I miss you, my love
The pain is cold like a long goodbye
And in absence of you
I'm filled with emptiness
I miss you, my love
And I miss you like when I search for God
I need you
to have you still here with me
And I miss you, my love
so much that I'd want to follow you too
And in absence of you
I'm filled with emptiness
I cry out the need of you
because there's no life in me anymore
I live in absence of you
in absence of you

***

3. Bản tiếng Anh

It's Not Goodbye

Now what if I never kiss your lips again
Or feel the touch of your sweet embrace.
How would I ever go on?,
Without you there’s no place to belong
Well someday love is going to lead you back to me,
But till it does I'll have an empty heart.
So I'll just have to believe some where out there you're thinking of me

Till the day I let you go,
Until we say our next hello its not goodbye.
Till I see you again
I'll be right here remembering when.
And if time is on our side
There will be no tears to cry on down the road
There is one thing I can't deny its not goodbye

You think I'd be strong enough to make it through
And rise above when the rain falls down.
But it’s so hard to be strong when you've been missing somebody so long
It’s just a matter of time I'm sure,
Well time takes time and I can't hold on,
So won't you try as hard as you can
Put my broken heart together again?

Till the day I let you go,
Until we say our next hello its not goodbye.
Till I see you again
I'll be right here remembering when.
And if time is on our side
there will be no tears to cry on down the road
there is one thing I can't deny its not goodbye

It’s not goodbye.....
Till the day I'll let you go,
until we say our next hello its not goodbye.
Till I see you again
I'll be right here remembering when.
And if time is on our side
there will be no tears to cry on down the road
And I can't deny it's, not goodbye
Its not goodbye
Till I see you
I'll be right here remembering when
Time is on our side
No more tears to cry
And I cant deny
It’s not goodbye
Goodbye
no more tears to cry
It’s, it's not goodbye.

***

4. Lời Việt của Leaqua 

Dễ Đâu Mình Quên Nhau

1.
Nồng nàn nụ hôn anh xa vắng , môi em tìm ai?
Còn gì vòng tay hôm nào mới ngất ngây !
Nghe như hơi ấm vẫn đó đây !
Vắng xa anh , em biết dỗi khóc với ai  !

Ngày về còn xa không anh yêu hỡi,nơi đâu còn nhau?
Tình vời vợi xa đau muôn trùng đến bao lâu?
Con tim ta vẫn mãi nhớ nhau ?
Chiếc hôn xưa anh có giữ đến phút cuối ?

ĐK
Ngày anh đi,ngày tim chết lặng
Lời chia ly,lời đau buốt thầm
Chiếc hôn còn ấm
Bóng anh cuối đường nhạt nhòa
Em gạt lệ sầu nhìn mưa trắng xóa

Ngày mai đây,ngày anh có về ?
Còn say sưa nụ hôn ước thề ?
Sẽ yêu lần nữa ?
Sẽ đi tiếp đời còn lại ?
Dễ đâu đôi ngả chia tay !

2.
Còn lại gì chăng bao đêm vắng nỗi đau gọi tên ?
Giọt lệ nào giăng mưa sầu trắng đêm thâu
Tim em điên đảo giữa bão giông
Thương nhớ mênh mông theo ai cứ mãi ngóng

Người còn về đây, hóa đá chờ người ?
Người tìm về đây cho tình khóc lại cười !
Mình tìm nụ hôn còn mãi như lần đầu !

Tình tưởng vỡ sẽ lại lành ?
Chờ mãi em chờ anh ...

ĐK
Ngày anh đi,ngày tim chết lặng
Lời chia ly,lời đau buốt thầm
Chiếc hôn còn ấm
Bóng anh cuối đường nhạt nhòa
Em gạt lệ sầu nhìn mưa trắng xóa

Ngày mai đây,ngày anh có về ?
Còn say sưa nụ hôn ước thề ?
Sẽ yêu lần nữa ?
Sẽ đi tiếp đời còn lại ?
Dễ đâu đôi ngả chia tay !

hey ...  hey
Một đời vẫn nhớ

Ngày anh đi,ngày tim chết lặng
Lời chia ly,lời đau buốt thầm
Chiếc hôn còn ấm
Bóng anh cuối đường nhạt nhòa
Nhìn theo trong mưa lệ xót xa đưa

Ngày mai đây,ngày anh có về ?
Còn say sưa nụ hôn ước thề ?
Sẽ yêu lần nữa ?
Tình xưa chưa quên nhau !
Nào đã quên đâu !

Ngày anh đi,ngày tim chết lặng
Lời chia ly,lời đau buốt thầm
Chiếc hôn còn ấm
Bóng anh cuối đường
Nhìn theo trong mưa cho rơi giọt sầu

Ngày anh đi,ngày tim chết lặng
Lời chia ly,lời đau buốt thầm
Chiếc hôn còn ấm

Mưa cuối con đường
Còn đó ân tình
Vẫn còn theo mãi
Vẫn mang hòai theo mãi....

4.08.2011

Những kỷ niệm về nhạc Paul Mauriat (Bài 1)

Bạn,

Người ta hay nói câu "Hãy cho tôi biết anh đọc sách gì, tôi sẽ cho anh biết anh là người như thế nào." Tôi hay suy nghĩ về câu nói ấy, và thường định nghĩa gout nhạc của tôi là "Hãy cho tôi biết anh nghe loại nhạc gì, tôi sẽ cho anh biết gout nghe nhạc của anh."



Gần 1 năm nay tôi rất hay nghe nhạc của Paul Mauriat, nhất là trong giai đoạn 1965-1980, mà nhờ Internet tôi đã có thể định danh được bản nhạc nào thuộc về album gốc nào: http://www.grandorchestras.com/mauriat/albums/discography-visual.html

10.01.2010

Lisa Loeb - Stay (I Missed You)

Bài này có rất nhiều chi tiết hay về nhạc thuật! Bài được giới thiệu trên radio KOST 103.5, mục "Chuyện bên lề của bài hát" (The story behind the song).



Theo như những gì tôi nhớ lại từ đài, và kiểm chứng lại từ trang Wikipedia của Lisa Loeb http://en.wikipedia.org/wiki/Lisa_Loeb , thì cô là người đầu tiên có một Top #1 Hit trong danh sách Billboard top 40 hàng tuần mà chưa hề ký một giao kèo với một hãng đĩa nào hết! Vào năm 1994, sau một cuộc cãi vã với bạn trai, cô về nhà và viết xuống những cảm nghĩ, tức giận của mình, rồi viết thành bài hát trên. Một người bạn và cũng là láng giềng của Lisa là diễn viên điện ảnh nổi tiếng Ethan Hawke. Anh này phụ giúp cô lăng xê bài hát tới Hồ Ly Vọng, và sau này bài hát cứ thế nổi tiếng dần và leo lên hạng Top #1. Cái Top #1 này là một vinh hạnh cao quý, cả về mặt nghệ thuật lẫn kinh doanh. Cỡ như ABBA, tuy nổi tiếng mà không chịu lăng xê kỹ ở thị trường Mỹ, nên cũng chỉ có một bài Top #1 là Dancing Queen mà thôi. Beatles là nhóm có Top #1 nhiều nhất, 20 bài.

Cũng theo như Wikipedia, thì video sau đây cũng do Ethan Hawke thực hiện, quay chỉ có một lần (one take)!


Trước đây tôi chỉ biết sơ sơ bài này, nay nghe lại nhạc, và nhất là coi video thấy rất hay, đơn giản, nhưng tả thật đúng nội tâm nhân vật. Cảnh bắt đầu bằng một cái ghế trống không, chỗ chàng ngồi trước kia nay thế bằng con mèo, rồi Lisa bắt đầu hát. Từ từ, ống kính như là "chàng" để Lisa trút bầu tâm sự, và ống kính lùi ra xa cho thấy một căn studio trống không, nàng sắp dọn nhà. Cái cột nhà trở thành một vật chắn tạm thời giữa các cảnh quay liên tục để video vẫn stay engaged mà không nhàm chán.

Câu guitar mở đầu không chỉ làm nhiệm vụ mở đầu mà được lặp đi lặp lại như là một cái hook của bài, làm cho bài chặt chẽ. Bè nữ đằng sau hát đệm mới là tuyệt, làm những câu hát như kể lể của Lisa bớt đi sự gay gắt. Tiến trình hòa âm với chord 4 thứ cuối bài cũng cũng làm cho bài dễ quen tai hơn.

Thật sự tôi nghe đi nghe lại 4,5 lần trong khi đang viết bài này, mà vẫn không biết được rõ cấu trúc của bài là ABA, hay ABCA, v.v., chỉ biết là bài hát kể lể tùm lum tà la mà nghe vẫn không lộn xộn, vẫn có cảm giác theo kịp và hiểu bài, nhờ vào các yếu tố đệm, nhất là câu guitar hook tôi nói ở trên.

Đầu bài là một thú vị về cách làm nhạc kể chuyện, hát rất ít, mở bài rất ít, tạo cho ta một cảm giác muốn nghe xem cô Lisa sẽ kể những gì. Chữ "So?" (thì sao nào) ngang tàng rất thích hợp, và rất "mở" (open ended) cho những gì tiếp theo sau.

Sau đó là những phiên khúc với melodies na ná như nhau, nhưng chuyển tải những cảm giác lộn xộn, ghi lại trung thực những diễn biến khác nhau trong luồng suy nghĩ của tác giả, chẳng hạn như đoạn sau hát liên tục với trống dồn dập, bè nữ hát hòa theo (1:00) :

I don't listen hard,
don't pay attention to the distance that you're running
to anyone, anywhere,
I don't understand if you really care,
I'm only hearing negative: no, no, no


hay đoạn (1:52):


And I thought I'd live forever, but now I'm not so sure.
You try to tell me that I'm clever,
but that won't take me anyhow, or anywhere
with you.


Tóm lại, đây là một bài hát tâm sự, kể lể dược thể hiện rất thành công qua nhạc.

hoctro
(1 Oct 2010)

Stay (I Missed You)
Lisa Loeb

You say I only hear what I want to.
You say I talk so all the time,
So?

And I thought what I felt was simple,
and I thought that I don't belong,
and now that I am leaving,
now I know that I did something wrong
'cause I missed you.

Yeah yeah, I missed you.

And you say
I only hear what I want to:
I don't listen hard,
don't pay attention to the distance that you're running
to anyone, anywhere,
I don't understand if you really care,
I'm only hearing negative: no, no, no.

So I turned the radio on, I turned the radio up,
and this woman was singing my song:
lover's in love, and the other's run away,
lover is crying 'cause the other won't stay.
Some of us hover when we weep for the other who was
dying since the day they were born.
Well, well, this is not that;
I think that I'm throwing, but I'm thrown.
And I thought I'd live forever, but now I'm not so sure.
You try to tell me that I'm clever,
but that won't take me anyhow, or anywhere
with you.

You said that I was naive,
and I thought that I was strong.
I thought, "hey, I can leave, I can leave."
Oh,
but now I know that I was wrong,
'cause I missed you.

Yeah, I miss you.

You said, "I caught you 'cause I want you and one day I'll let you go."
You try to give away a keeper, or keep me 'cause you know you're just
scared to lose.
And you say, "Stay."

And you say I only hear what I want to. 


Trang đầu bài nhạc để xem chơi:

12.31.2009

You Must Believe In Spring - Ngày mai trời lại sáng

Ngày cuối năm thập niên 00', ngày mai là 1-1-10!!!! Wow, gì mà toàn là các số 0 và 1 như binary code vầy nà trời :-)

Chẳng hiểu sao cả tuần nay tôi nghe đĩa nhạc mới sắm gần đây "Love Is The Answer", là đĩa mới nhất của Barbra Streisand, và executive producer là Diana Krall! Tôi thích giọng Barbra ngay từ ngày đầu mới biết đến bà, khi học lớp 10 ban Pháp văn ở Sài gòn, năm 1981. Khi ấy, tôi không biết nhiều về anh văn, nhưng khi được bạn bè cho cassette tape nghe bài "Woman In Love", đã rất thích bài nhạc đó (do The Bee Gees soạn nhạc) lắm. Sau đó một vài năm thì Mireille Mathieu có hát lời Pháp và tôi hiểu bài này nói gì, nơi tôi hay coi video sát bên hông khách sạn Palace gần cái đồng hồ bốn cạnh trên đường Nguyễn Huệ Sài Gòn.






Nhân nói về chuyện tiếng Anh, tôi chợt nhớ đến công trình học tiếng Anh của tôi ở cấp 3, khi tôi và cô giáo kèm thêm "hồ hởi, phấn khởi" nghe và viết lại bài "I Have A Dream" của ABBA, nghe hoài hủy mà khó viết xuống quá trời, nên chẳng hiểu họ nói gì cả. Tiếng Pháp cũng y hệt, nếu có bài trước mặt thì mới hiểu, còn không thì ù ù cạc cạc, chỉ "cảm" được cái melody mà thôi. Từ khi sang Mỹ nghe và nói nhiều tiếng Anh, tự nhiên lỗ tai tôi thủng ra. Bây giờ thì tôi nằm mơ còn nhớ rõ đã chửi loạn xà ngầu với đồng nghiệp bằng tiếng Anh :-)

Rồi hồi đó có phong trào chép tay nhạc trẻ lời Pháp Anh, v.v. tôi nhớ được thằng bạn trong lớp khen là có tài hát đúng lời theo nhạc và nhịp, còn nó thì nhạc hát xong câu mà nó mới ê a tới 3 phần tư của lời nhạc :-))) Nhiều khi tôi nghĩ vì tật mê nhạc mà trình độ ngoại ngữ cũng khá hẳn lên, vì phải nắn nót sưu tầm rồi chép nhạc, rồi hát theo v.v. và v.v.

Dài dòng văn tự quá! tóm lại là sau này khi nghe nhạc Mỹ thì tôi cảm ngay lời hát mà không cần mở CD đọc lời nữa. Và khi nghe bài cuối "You Must Believe In Spring" là một bài bonus, do chính Diana Krall đệm piano, thì thật là hay, với lối chơi jazzy và các counter-melody (comping) rất thông minh của cô. Tuy bài này không có cả ban nhạc jazz đệm, nhưng tôi thấy nó hay quá sức hay. Barbra nhấn và nhả giọng rất đúng mực, nên từng câu hát nghe và hiểu thật thấm. Bài này cũng của Michel Legrand, người mà tôi rất khâm phục về cách soạn nhạc rất siêu đẳng về melody lẫn chord progression. Tôi viết chords ông để trong bài để bạn thấy nhé:

C#m7(b5)             F#7(b9)
When lonely feelings chill

F#7(b9)/B                  Bm Bm7
The meadows of your mind,

Em7                             A7
Just think if Winter comes,

A7(b9)/D                    Dmaj7
Can Spring be far behind?


G#m7(b5)                C#7(b9)
Beneath the deepest snows,

F#m7(b5)           B7(b9)
The secret of a rose

Em7                      A7
Is merely that it knows

Dmaj7              C#m7(b5)       F#7
You must believe in Spring!

Bài này thật "phê" vì nó không khởi đầu từ chủ âm, mà đặt ngay một câu hỏi trên bậc II thứ, C#m, chuyển qua V7 là F#7 và hóa giải về chủ âm thứ là Bm (bài này có hai dấu thăng). Hai câu kế là một hóa giải khác và lần này về D trưởng, là cung trưởng liên hệ của Bm. Đoạn 4 câu sau cũng là một siêu đẳng về chord progression khác, khi bật ra liên tiếp hai câu chõi (Beneath the deepest snows, The secret of a rose), thì câu lướt nhẹ về chủ âm Dmaj7 rồi cho ta một cái "hụt hẫng" thật tuyệt diệu là C#m7(b5) (thuật chord substitution) để tiến dễ dàng hơn đến quãng 5 của bậc V7 (F#7) làm gối đầu để cho ta về lại chủ âm Bm của verse #2 kế. Thành ra nghe bài nhạc rất ít chỗ hóa giải về chủ âm, là cho ta "tin" mà cũng không chắc cho lắm, nên cứ đặt câu hỏi dài dài :-)

Tôi nhớ khi mua quyển sách "The Michel Legrand Songbook" có cả nhạc lẫn lời cách đây 2 tháng thì rất tiếc tiền ($35), tuy nhiên mấy khám phá và thú vui dạo piano theo các chords này quả làm cho quyển sách này đáng đồng tiền bát gạo.

Nghe nhạc đã hay, nghe lời còn phê hết biết (lời do hai vợ chồng Alan và Marilyn Bergman đặt). Bài chỉ ra một hệ quả tất yếu là "hết đêm thỉ trời lại sáng", khi mùa Xuân theo sát sau gót mùa Đông.

Khi cảm giác đơn côi
làm buốt những đồng cỏ hoang của tâm hồn
Thử nghĩ xem nếu Đông tới,
thì phải chăng Xuân cũng đang kề sau gót?

Dưới lớp băng sâu thẳm,
chứa bí mật của đóa hồng
Vì nó biết chắc rằng
bạn phải tin vào Mùa Xuân

Cũng như cây khô trơ trọi 
biết rằng lá cây sẽ mọc trở lại
Nó biết rằng sự trống vắng ấy
chỉ là nhất thời mà thôi

Những núi tuyết im lìm ngủ Đông
chỉ để tạo dòng suối tan tháng Tư năm tới
Thật rõ ràng hiển nhiên là
Bạn phải tin vào mùa Xuân


Hãy tin vào tình yêu
Biết chắc rằng nó đang tới
Cũng như đóa hồng kia đang ngủ say
Chờ tháng Năm hôn nụ hôn tỉnh giấc

Trong thế giới đầy giá băng này
Của những tạm bợ kẻ đến người đi
Nơi ta chẳng thể tin vào điều chi,
Thì ta phải tin vào Mùa Xuân và Tình Yêu đang tới

(Hoctro lược dịch)
Sống lâu ở Mỹ, học được các "idioms" của họ, mà nếu chỉ biết và dịch tiếng Anh suông, word-for-word thì dễ bị bỏ qua lắm. Chẳng hạn như "How crystal clear it seems, You must believe in Spring!", thì "crystal clear" là một chữ hay dùng thường ngày, nhưng khi bỏ vào đây thì quá hay, vì tuyết khi tan mà không "crystal clear" thì còn gì clear hơn nữa? Bằng chứng là ai cũng hay mua nước suối uống, nước này mắc ngang nước lon Coca Cola :-) Thật khó dịch, tôi chỉ dịch thoáng qua mà thôi, chắc có nhiều sai sót.

Tôi rất "cảm" bài này, vì dạo này tôi buồn buồn, vì kinh tế down, thấy bè bạn trong hãng bị layoff quá chừng chừng. Tôi thì có lẽ sống sót, nhưng cũng không biết chắc 100% được. Tôi cũng hy vọng "Đông qua, Xuân tới" và mọi người sẽ có việc làm và vui tươi như trước.

Chúc bạn một năm mới 2010 nhiều sức khỏe, phát tài phát lộc nhé.

Hoctro
12-31-09 (ngày cuối thập kỳ, ngồi nhà tán dóc)

***