Sáng nay nghe lại bài nhạc "Hãy yêu chàng!" này (phổ thơ Nguyễn Tất Nhiên), thấy cách phát triển giai điệu hay quá!
http://www.phamduy2010.com/phamduy100/21-40.php
bèn thử tìm lời thơ trên mạng, thì thấy ở đây:
https://www.ngo-quyen.org/a883/tho-nguyen-tat-nhien-oanh
Trăm lần như một, câu chủ đề (motive) của bài nhạc (thí dụ như "hãy yêu chàng" trong bài này) đã được nhạc sĩ Phạm Duy làm nền tảng để phát triển cho đến tận cùng. Các câu thơ được gặn lọc ra rồi chỉ biến thành lời ca sau khi bài nhạc đã được định hình.
Theo như một nhạc sĩ lớn của thế kỷ 20 (xin tạm giấu tên) , sự lặp lại của một motive là điều kiện phải có để một bản nhạc thành công. Cũng theo ông, một bài nhạc cần ba yếu tố: lô - gíc, chặt chẽ (coherence), và cảm thông/hiểu (comprehensive.) Bài nhạc mà ý tứ nhảy đi lộn xộn, từ ý này sang ý khác, câu nhạc không lặp lại thì chả ai nhớ và thích hết.
Ta thấy ngay từ khổ thơ đầu:
hãy yêu chàng, yêu chàng như yêu dòng sông
ngậm ánh trăng non bàng bạc đêm rằm
sông chở phù sa về ươm lộc mới
chàng chở tình về cho mắt em ngoan
Vì phải theo các quy tắc phát triển nhạc (logic, coherence, comprehensive) chúng đã biến thành:
Hãy yêu chàng ! Hãy yêu chàng !
Như yêu dòng sông ngậm ánh trăng non, mộng ước quanh năm
Yêu chàng, chàng chở tình về cho mắt em ngoan…
"Mộng ước quanh năm" đã được thêm vào để nhạc phát triển tiếp melody "ngậm ánh trăng non".
Sau khi tôi thấy rõ phương pháp nhạc sĩ PD kiến tạo câu nhạc trước rồi mới thêm lời vào, tôi thấy câu sau quá hợp lý: "Yêu chàng, chàng chở tình về cho mắt em ngoan… " vì vừa có lặp lại (yêu chàng), rồi melody mộng ước quanh năm phát triển thành cho mắt em ngoan, và rất logic khi kết mở (em ngoan ...) tạo tiền để cho đoạn kế:
Hãy yêu chàng ! Hãy yêu chàng !
Như yêu làn mây lờ lững trôi xuôi, ủ đóa hoa tươi
Yêu chàng, chàng thổi tình ngời cho tóc em bay.
Nếu bài thơ tôi thấy trên mạng đúng là chép từ thơ NTN, thì câu cuối "chàng thổi tình ngời cho tóc em bay." làm tăng vẻ đẹp của hình ảnh và melody hơn thay vì giữ nguyên câu thơ:
hãy yêu chàng, yêu chàng như yêu áng mây
lãng đãng trôi xuôi ngon thuở mộng dài
mây ủ mưa hồng thơm hoa kết trái
chàng ủ tình hồng thả tóc em bay
Vài dòng tạp ghi, mời bạn cùng nghe!
12/17/2018
No comments:
Post a Comment
Note: Only a member of this blog may post a comment.