Một bài viết dành cho người chưa biết gì về máy tính, giải thích bằng ngôn ngữ đời thường nhất.
Tác giả: Hiệp Dương (tức Học Trò) và Claude Code (Anthropic AI)
Phân chia công việc:
- Hiệp Dương (tức Học Trò): Khởi xướng ý tưởng, sưu tầm tư liệu, định hướng nghiên cứu, am tường văn hóa, góp ý soạn bài (interactive process), kiểm chứng thông tin, duyệt xét lần chót
- Claude (Anthropic AI): Phân tích tư liệu, soạn bản thảo, giữ gìn văn phong, kiểm tra trích dẫn
Chủ biên: Hiệp Dương (tức Học Trò)
Phần 1: Bạn Không Cần Biết Lập Trình Để Tạo Ra Phần Mềm
Bạn thử tưởng tượng nha. Bạn đang ngồi uống cà phê buổi sáng, tự nhiên nảy ra một ý tưởng: "Ước gì mình có một cái ứng dụng nhỏ nhỏ để theo dõi chi tiêu hàng tháng, biết mình tiêu bao nhiêu tiền cà phê, bao nhiêu tiền đi chợ, bao nhiêu tiền xăng xe." Hoặc bạn đang làm việc, sếp kêu bạn phân tích một bảng dữ liệu bán hàng mà bạn nhìn vô thấy toàn số, hông biết bắt đầu từ đâu. Hay đơn giản hơn, bạn muốn viết một bài luận thật hay cho con đi học, mà bạn hông biết sắp xếp ý tưởng ra sao cho mạch lạc.
Trước đây, nếu bạn muốn tạo ra một ứng dụng, bạn phải thuê lập trình viên — tốn tiền lắm. Hoặc bạn tự học lập trình — mà nói thiệt, học lập trình từ con số không thì mất cả năm trời, chưa kể phải học tiếng Anh chuyên ngành, phải hiểu đủ thứ khái niệm kỹ thuật nghe muốn nhức đầu. Còn chuyện phân tích dữ liệu hay viết bài? Thì bạn phải tự mò, tự học, tự làm hết.
Nhưng bây giờ, mọi thứ đã khác rồi nha.
Có một công cụ tên là Claude Code. Nó là gì? Nói đơn giản nhất: nó giống như bạn có một người bạn cực kỳ giỏi máy tính, giỏi viết lách, giỏi phân tích — ngồi ngay bên cạnh bạn 24/7, sẵn sàng làm bất cứ điều gì bạn nhờ. Bạn chỉ cần nói cho nó biết bạn muốn gì, bằng tiếng Việt hay tiếng Anh đều được, rồi nó tự lo hết.
Boris Cherny, người tạo ra Claude Code, đã nói một câu mà mình thấy rất hay:
"Tôi hình dung một thế giới mà ai cũng có thể lập trình. Bất cứ ai cũng có thể tạo ra phần mềm bất cứ lúc nào."
>
("I imagine a world where everyone is able to program. Anyone can just build software anytime.")
Nghe có vẻ viễn tưởng hông? Nhưng thiệt đó bạn. Và bài viết này sẽ giải thích cho bạn hiểu tại sao điều đó đã trở thành sự thật rồi, ngay bây giờ, ngay hôm nay.
Bạn không cần bằng cấp gì hết. Bạn không cần biết "code" là gì. Bạn chỉ cần biết bạn muốn gì — phần còn lại, Claude Code sẽ lo.
Phần 2: Claude Code Là Gì? — Giải Thích Bằng Ngôn Ngữ Đời Thường
Được rồi, giờ mình giải thích Claude Code là gì cho dễ hiểu nha.
Claude Code là một chương trình máy tính do công ty Anthropic tạo ra. Anthropic là một công ty ở Mỹ chuyên nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI). Người đứng đầu dự án Claude Code là Boris Cherny — một anh chàng gốc Ukraine, tự học lập trình chứ hông có bằng khoa học máy tính gì hết á. Chuyện này mình sẽ kể thêm sau nha.
Giờ, Claude Code chạy trong cái gọi là "terminal". Nghe chữ "terminal" chắc bạn thấy lạ lắm, nhưng nó đơn giản lắm. Bạn biết ứng dụng nhắn tin trên điện thoại hông? Kiểu như Zalo hay Messenger á? Terminal cũng giống vậy thôi — nó là một cái cửa sổ trên máy tính, bạn gõ chữ vào, máy tính đọc hiểu và trả lời lại. Thay vì nhắn tin cho bạn bè, bạn "nhắn tin" cho AI.
Khi bạn mở terminal và gõ chữ `claude`, Claude Code sẽ "thức dậy" và sẵn sàng nghe bạn nói. Bạn muốn nó làm gì thì cứ nói. Ví dụ:
- "Tạo cho tôi một bảng tính theo dõi chi tiêu" — Nó sẽ tạo.
- "Đọc file Excel này và cho tôi biết tháng nào tôi tiêu nhiều nhất" — Nó sẽ đọc và phân tích.
- "Viết cho tôi một bài luận về biến đổi khí hậu" — Nó sẽ viết.
- "Tìm tất cả file ảnh trên máy tính của tôi" — Nó sẽ tìm.
Boris giải thích triết lý đằng sau Claude Code rất hay:
"Sản phẩm chính là bộ não AI. Chúng tôi muốn phơi bày nó ra. Chúng tôi muốn đặt lớp vỏ tối thiểu nhất quanh nó."
>
("The product is the model. We want to expose it. We want to put the minimal scaffolding around it.")
Nghĩa là sao? Nghĩa là Claude Code không cố làm phức tạp mọi thứ. Nó không có hàng trăm cái nút bấm, hàng chục cái menu rối rắm. Nó đơn giản nhất có thể — bạn nói, nó làm. Vậy thôi.
Và điều tuyệt vời nhất là: Claude Code không chỉ dành cho lập trình viên. Nó dành cho tất cả mọi người. Bạn là nhân viên văn phòng? Dùng được. Bạn là sinh viên? Dùng được. Bạn là bà nội trợ muốn quản lý chi tiêu gia đình? Dùng được luôn.
Ngoài terminal, Claude Code còn có trên nhiều nền tảng khác nữa: ứng dụng trên máy tính (desktop app), ứng dụng trên điện thoại (iOS, Android), chạy trong trình duyệt web, và tích hợp vào các công cụ lập trình như VS Code. Nói chung, bạn dùng thiết bị gì cũng có cách xài Claude Code hết á.
Phần 3: Nó Làm Được Những Gì? — Ví Dụ Thực Tế Từ Đời Thường
Nói lý thuyết hoài chắc bạn chưa hình dung được. Giờ mình kể cho bạn nghe mấy câu chuyện thật nha — toàn là người thật việc thật, từ Boris Cherny và cộng đồng người dùng Claude Code kể lại.
1. Trồng cà chua
Có một người dùng Claude Code để... trồng cà chua! Bạn nghe đúng rồi đó. Người này nhờ Claude Code lên kế hoạch trồng cà chua: khi nào nên tưới nước, khi nào bón phân, theo dõi tiến độ phát triển của cây. Claude Code tạo ra một cái bảng tính, nhắc nhở lịch chăm sóc, thậm chí phân tích điều kiện thời tiết để đưa ra lời khuyên.
Bạn thấy hông? Trồng cà chua mà cũng xài AI được. Hông phải cái gì cao siêu ghê gớm đâu.
2. Khôi phục ảnh cưới từ ổ cứng hỏng
Câu chuyện này cảm động lắm. Có một người bị hỏng ổ cứng, mà trong đó có ảnh cưới — ảnh kỷ niệm quý giá hông gì thay thế được. Bình thường phải mang ra tiệm sửa máy tính, tốn tiền triệu, mà chưa chắc khôi phục được. Người này nhờ Claude Code, và nó tìm cách phục hồi được những tấm ảnh đó.
3. Phân tích hình ảnh y tế (MRI)
Trong lĩnh vực y tế, có người dùng Claude Code để phân tích hình ảnh MRI (hình chụp cộng hưởng từ). Tất nhiên, nó hông thay thế bác sĩ được, nhưng nó có thể giúp sắp xếp dữ liệu, tìm ra những điểm bất thường để bác sĩ xem xét nhanh hơn.
4. Đóng phạt giao thông
Cái này Boris Cherny tự kể luôn nè:
"Tôi phải đóng phạt đậu xe hôm trước. Tôi nhờ Cowork làm luôn."
>
("I had to pay a parking ticket the other day. I just had Cowork do it.")
Cowork là một phần mở rộng của Claude Code, cho phép nó thao tác trên trình duyệt web — tức là nó có thể vô website, điền form, đóng tiền phạt giúp bạn. Giống như bạn có một trợ lý ảo vậy đó.
5. Quản lý email, tin nhắn, và công việc
Boris còn kể rằng Claude Code giờ quản lý toàn bộ công việc team cho anh ấy:
"Toàn bộ quản lý dự án của team, Cowork làm hết."
>
("All of my project management for the team, Cowork does all of it.")
Nó đọc email, tóm tắt nội dung quan trọng, gửi tin nhắn Slack (một ứng dụng nhắn tin công việc), theo dõi tiến độ dự án bằng bảng tính. Bạn tưởng tượng, thay vì bạn phải ngồi đọc 50 cái email mỗi sáng, bạn chỉ cần hỏi: "Có email nào quan trọng hông?" — Claude Code sẽ đọc hết và tóm tắt cho bạn.
6. Viết bài, soạn văn bản, phân tích dữ liệu
Đây là phần mà nhiều người sẽ thấy hữu ích nhất. Claude Code có thể:
- Viết bài luận, báo cáo, bài phân tích — bạn cho nó chủ đề, nó viết. Bạn muốn sửa gì thì nói, nó sửa.
- Phân tích dữ liệu — bạn đưa cho nó một bảng số liệu (ví dụ doanh thu bán hàng), nó sẽ phân tích xu hướng, tìm ra điểm đáng chú ý, và trình bày kết quả dễ hiểu.
- Soạn đơn từ, hợp đồng, văn bản pháp lý — nó có thể giúp bạn soạn thảo các loại văn bản theo mẫu.
- Tạo bài thuyết trình — bạn mô tả nội dung, nó tạo cấu trúc và nội dung cho bạn.
Boris nói một điều rất đáng chú ý:
"Một nửa đội ngũ bán hàng của Anthropic sử dụng Claude Code — và họ không phải lập trình viên."
Tức là ngay chính trong công ty tạo ra Claude Code, những người không phải dân kỹ thuật — như nhân viên bán hàng, tài chính, thiết kế — cũng xài nó hàng ngày. Vậy thì bạn, dù không biết gì về máy tính, cũng hoàn toàn xài được.
7. Sao Hỏa cũng xài Claude Code!
Nghe quá trời xịn sò luôn: NASA — cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ — đã sử dụng Claude Code cho xe tự hành Perseverance trên Sao Hỏa. Nếu NASA tin tưởng dùng nó cho việc khám phá hành tinh khác, thì bạn tin tưởng dùng nó để viết bài hay quản lý chi tiêu cũng hợp lý lắm chứ, đúng hông?
Phần 4: Máy In Gutenberg Và Cuộc Cách Mạng Mà Ai Cũng Hiểu
Giờ mình kể cho bạn nghe một câu chuyện lịch sử nha, để bạn hiểu Claude Code quan trọng tới mức nào.
Boris Cherny đã so sánh Claude Code với máy in của Gutenberg — và mình thấy đây là cách so sánh hay nhất để hiểu.
Hồi năm 1440, ông Johannes Gutenberg phát minh ra máy in. Trước đó, muốn có một cuốn sách, người ta phải ngồi chép tay từng chữ một. Một cuốn Kinh Thánh mất cả năm trời để chép. Sách quý hiếm lắm, chỉ giới nhà giàu và tu viện mới có. Tỷ lệ biết chữ ở Châu Âu lúc đó dưới 1% — tức là 100 người thì chưa tới 1 người biết đọc biết viết.
Rồi máy in ra đời. Boris kể:
"Trong 50 năm sau khi máy in được phát minh, lượng tài liệu in ra nhiều hơn cả nghìn năm trước đó cộng lại."
>
("In the 50 years after the printing press was built there was more printed material created than in the thousand years before.")
Tưởng tượng được hông? 50 năm sau máy in, sách nhiều hơn cả nghìn năm trước cộng lại! Kiến thức bắt đầu lan tỏa. Dần dần, ngày càng nhiều người biết đọc biết viết. Mất khoảng 200 năm để tỷ lệ biết chữ lên tới 70% trên toàn thế giới.
Bây giờ, tình hình tương tự đang xảy ra với lập trình. Trước Claude Code, muốn tạo ra phần mềm, bạn phải là lập trình viên — giống như trước máy in, muốn có sách, bạn phải là thầy tu biết chép tay vậy. Giờ thì ai cũng có thể "in sách" — tức là ai cũng có thể tạo ra phần mềm, viết bài phân tích, xử lý dữ liệu.
Boris còn nói một câu rất sâu sắc nè:
"Điều tôi không thích là việc chép giữa các cuốn sách. Điều tôi thích là vẽ tranh trong sách và đóng bìa sách. Tôi rất vui vì giờ thời gian của tôi được giải phóng."
>
("The thing that I don't like doing is copying between books. The thing that I do like doing is drawing the art in books and then doing the book binding. I'm really glad that now my time is freed up.")
Ý của Boris là: Phần nhàm chán, lặp đi lặp lại — giống như chép sách — giờ AI lo rồi. Con người được giải phóng để tập trung vào phần sáng tạo, phần thú vị — giống như vẽ tranh và thiết kế bìa sách vậy.
Áp dụng vào đời thường của bạn: Bạn hông cần ngồi gõ từng con số vào Excel nữa. Bạn hông cần tự mò cách viết công thức phức tạp. Bạn chỉ cần nói: "Tôi muốn biết tháng nào chi tiêu nhiều nhất" — và Claude Code sẽ tính cho bạn. Thời gian bạn tiết kiệm được, bạn dùng để suy nghĩ, sáng tạo, hoặc đơn giản là đi uống cà phê thêm một ly.
Phần 5: Bắt Đầu Như Thế Nào? — Hướng Dẫn Cho Người Mới Hoàn Toàn
Được rồi, giờ tới phần thực hành nha. Bạn đừng lo, mình sẽ hướng dẫn từng bước một, chậm rãi, dễ hiểu.
Bước 1: Cài đặt
Đầu tiên, bạn cần cài Claude Code trên máy tính. Quá trình cài đặt giống như bạn cài một ứng dụng bình thường thôi — tải về, bấm cài, xong. Nếu bạn dùng điện thoại, bạn có thể tải ứng dụng Claude trên App Store (iPhone) hoặc Google Play (Android) — còn dễ hơn nữa.
Nếu bạn muốn dùng trên máy tính mà hông muốn cài gì phức tạp, bạn có thể dùng ứng dụng desktop (ứng dụng trên máy tính bàn) — nó có giao diện đẹp, dễ nhìn, giống như dùng một cái app chat vậy thôi.
Bước 2: Mở lên và bắt đầu "nói chuyện"
Khi bạn mở Claude Code, bạn sẽ thấy một chỗ để gõ chữ. Đó chính là nơi bạn "nói chuyện" với AI. Bạn cứ gõ bằng tiếng Việt bình thường, hông cần dùng tiếng Anh chuyên ngành hay thuật ngữ gì hết.
Ví dụ, bạn có thể gõ:
- "Tạo cho tôi một bảng tính theo dõi chi tiêu hàng tháng, có các cột: ngày, mô tả, số tiền, loại chi tiêu"
- "Đọc file này và tóm tắt nội dung chính cho tôi"
- "Viết cho tôi một email xin phép nghỉ làm, lịch sự và chuyên nghiệp"
- "Phân tích dữ liệu bán hàng trong file sales.xlsx và cho tôi biết sản phẩm nào bán chạy nhất"
Bước 3: Xem kết quả và điều chỉnh
Sau khi bạn gõ yêu cầu, Claude Code sẽ bắt đầu làm việc. Bạn sẽ thấy nó "suy nghĩ" và đưa ra kết quả. Nếu bạn chưa ưng ý, cứ nói thêm:
- "Sửa lại phần này cho ngắn hơn"
- "Thêm một cột nữa cho ghi chú"
- "Đổi màu biểu đồ sang xanh lá"
Nó sẽ sửa theo ý bạn, giống như bạn đang chỉ đạo một nhân viên vậy đó.
Bước 4: Không có đúng sai — chỉ có thử và sửa
Boris Cherny nói:
"Không có một cách duy nhất đúng để sử dụng Claude Code."
>
("There's no one right way to use Claude Code.")
Tức là bạn hông cần lo mình làm sai. Cứ thử đi. Nói cho nó biết bạn muốn gì, xem kết quả, rồi điều chỉnh. Giống như khi bạn nấu ăn vậy — nêm thử, nếm thử, thêm chút muối, bớt chút đường. Hông có công thức cố định nào hết.
Nhiều cách dùng — chọn cái nào tiện nhất cho bạn
Claude Code có trên nhiều nền tảng:
- Terminal (cửa sổ lệnh) — cho ai thích gõ chữ, nhanh gọn
- Ứng dụng desktop — có giao diện đẹp, dễ nhìn
- Điện thoại — dùng ứng dụng Claude trên iOS/Android
- Trình duyệt web — vô web là xài được, hông cần cài gì
- VS Code, JetBrains — cho ai dùng công cụ lập trình (nhưng bạn hông cần biết mấy cái này đâu)
Bạn chọn cái nào quen thuộc nhất với mình thì dùng cái đó. Hông có cái nào "tốt hơn" cái nào — chỉ có cái nào "phù hợp với bạn hơn" thôi.
Phần 6: Tại Sao Nó Dễ Hơn Bạn Tưởng?
Nhiều người nghe tới "AI", "lập trình", "phần mềm" là thấy sợ rồi. Mình hiểu cảm giác đó lắm. Nhưng Claude Code được thiết kế theo một triết lý rất đặc biệt mà Boris Cherny và đội ngũ luôn tuân theo: "Làm điều đơn giản nhất trước."
Tức là gì? Tức là họ không cố tạo ra một cái gì phức tạp, nhiều nút bấm, nhiều chức năng rối rắm. Họ tạo ra thứ đơn giản nhất có thể — để bất cứ ai, kể cả người chưa từng dùng máy tính nhiều, cũng có thể bắt đầu được.
Boris giải thích:
"Đừng cố nhốt AI vào khuôn khổ. Đừng cho nó một đống ngữ cảnh lúc đầu. Cho nó công cụ để tự tìm ngữ cảnh nó cần. Bạn sẽ có kết quả tốt hơn."
>
("Don't try to box the model in. Don't try to give it a bunch of context up front. Give it a tool so that it can get the context it needs. You're just going to get better results.")
Nghe phức tạp hông? Thật ra ý nghĩa rất đơn giản: Bạn không cần chuẩn bị gì phức tạp trước khi dùng Claude Code. Bạn hông cần đọc sách hướng dẫn dày cộm. Bạn hông cần học khóa học nào. Bạn chỉ cần mở lên và nói bạn muốn gì. Claude Code đủ thông minh để tự tìm hiểu ngữ cảnh, tự hỏi bạn nếu nó chưa hiểu, và tự tìm cách giải quyết.
CLAUDE.md — "Sổ tay" cá nhân của bạn
Có một tính năng rất hay mà mình muốn kể cho bạn nghe. Claude Code cho phép bạn tạo một file gọi là CLAUDE.md — đây giống như một cuốn sổ tay nhỏ, bạn viết vào đó vài dòng ghi chú về thói quen, sở thích, hay cách làm việc của bạn. Mỗi lần Claude Code chạy, nó sẽ đọc file này để "nhớ" những gì bạn thích.
Ví dụ, bạn có thể viết: "Tôi thích văn phong trang trọng" hoặc "Luôn dùng tiếng Việt khi trả lời tôi".
Và bạn biết gì hông? CLAUDE.md cá nhân của Boris Cherny — người tạo ra cả hệ thống này — chỉ có đúng 2 dòng! Vậy thôi. Hông cần viết dài dòng gì hết. Đơn giản là vua.
Boris nói:
"Với mỗi model mới, bạn cần viết ngày càng ít hơn."
>
("With every model, you have to add less and less.")
Tức là AI ngày càng thông minh hơn, nên bạn càng ít phải giải thích cho nó. Giống như khi bạn làm việc với một người bạn lâu năm — lâu ngày thì chỉ cần nhìn nhau là hiểu, hông cần nói nhiều.
Phần 7: AI Không Thay Thế Con Người — Nó Giải Phóng Con Người
Mình biết nhiều bạn lo lắng: "AI giỏi vậy thì con người làm gì? Mình có bị thất nghiệp hông?" Đây là lo lắng rất chính đáng, và mình muốn nói thẳng với bạn về điều này.
Boris Cherny, người tạo ra Claude Code, nói rất rõ:
"Phần nhàm chán của lập trình, tôi không cần làm nữa. Phần vui là nghĩ ra cái gì cần xây dựng, nói chuyện với người dùng, suy nghĩ về những hệ thống lớn."
>
("I don't have to do the tedious work anymore of coding. The fun part is figuring out what to build and coming up with ideas. It's talking to users. It's thinking about these big systems.")
Bạn thấy hông? AI không thay thế con người — nó giải phóng con người khỏi những việc nhàm chán, lặp đi lặp lại. Con người vẫn là người ra quyết định, vẫn là người sáng tạo, vẫn là người chọn lựa.
Hãy nghĩ thế này: Máy giặt có thay thế con người hông? Không. Nó giải phóng con người khỏi việc giặt đồ bằng tay để có thời gian làm việc khác. Xe hơi có thay thế con người hông? Không. Nó giúp con người di chuyển nhanh hơn. Claude Code cũng vậy — nó là một công cụ giúp bạn làm việc hiệu quả hơn, không phải là thứ thay thế bạn.
Bạn vẫn là người chọn bạn muốn viết bài về chủ đề gì. Bạn vẫn là người quyết định phân tích dữ liệu nào. Bạn vẫn là người có ý tưởng tạo ra ứng dụng gì. Claude Code chỉ giúp bạn thực hiện ý tưởng đó nhanh hơn, dễ hơn thôi.
An toàn AI — Anthropic rất coi trọng điều này
Một điều đáng yên tâm nữa là Anthropic — công ty tạo ra Claude Code — rất nghiêm túc về vấn đề an toàn AI. Họ có 3 tầng bảo vệ:
1. Tầng 1: Hiểu bộ não AI hoạt động ra sao (nghiên cứu cơ bản)
2. Tầng 2: Kiểm tra trong phòng thí nghiệm (thử nghiệm kỹ trước khi đưa ra ngoài)
3. Tầng 3: Theo dõi ngoài thực tế (xem AI hoạt động thế nào khi người thật dùng)
Boris nói:
"Đây thực sự là cách duy nhất để đảm bảo rằng về lâu dài, AI làm đúng điều đúng."
>
("This is really the only way to make sure that over the long term the model is aligned and it's doing the right things.")
Khi bạn dùng Claude Code, nó luôn hỏi ý kiến bạn trước khi làm những gì quan trọng. Nó hông tự ý xóa file, hông tự ý gửi email, hông tự ý làm điều gì mà bạn chưa đồng ý. Bạn luôn là người kiểm soát. Nó có hệ thống quyền hạn — bạn cho phép nó làm gì, nó mới làm cái đó.
Và nếu bạn muốn ngừng, bạn chỉ cần đóng cửa sổ. Đơn giản vậy thôi.
Phần 8: Năng Suất Đáng Kinh Ngạc — Những Con Số Biết Nói
Bạn có thể nghĩ: "Nghe hay lắm, nhưng nó thiệt sự hiệu quả hông?" Giờ mình đưa ra vài con số cho bạn thấy nha.
Tại Anthropic — công ty tạo ra Claude Code:
- Năng suất mỗi kỹ sư tăng 200% — tức là mỗi người làm được gấp 3 lần trước đây
- Đội ngũ tăng gấp đôi người, nhưng năng suất mỗi người vẫn tăng 70%
- Boris Cherny gửi 10 tới 30 yêu cầu cập nhật code mỗi ngày — toàn bộ do Claude Code viết
Boris tuyên bố:
"100% code của tôi do Claude Code viết. Tôi chưa sửa một dòng code nào bằng tay kể từ tháng 11."
>
("100% of my code is written by Claude Code. I have not edited a single line by hand since November.")
Trên toàn thế giới:
- 4% tất cả commit (cập nhật code) trên GitHub toàn cầu được viết bởi Claude Code. GitHub là nơi lưu trữ code lớn nhất thế giới, với hàng trăm triệu dự án. 4% nghe ít, nhưng đó là một con số khổng lồ!
- Spotify — ứng dụng nghe nhạc mà có lẽ bạn biết — cho biết: "Những lập trình viên giỏi nhất của họ chưa viết một dòng code nào kể từ tháng 12 nhờ AI."
- 70% các công ty khởi nghiệp chọn Claude làm AI chính cho công việc
- Từ các startup nhỏ tới những công ty công nghệ lớn nhất thế giới đều đang dùng
Giải thích cho người không biết tech:
Bạn tưởng tượng thế này nha. Trước đây, một lập trình viên giỏi viết được khoảng 100 dòng code tốt mỗi ngày (đó đã là giỏi lắm rồi). Giờ, với Claude Code, cùng một người đó có thể hoàn thành lượng công việc tương đương 300 dòng code mỗi ngày — mà chất lượng vẫn tốt, thậm chí tốt hơn vì AI ít mắc lỗi nhỏ hơn con người.
Hoặc nghĩ thế này: Giống như bạn thuê được 10 nhân viên giỏi, nhưng chỉ tốn khoảng 6 đô la mỗi ngày (khoảng 150 ngàn đồng). Rẻ hơn một ly cà phê ở Starbucks!
Boris còn chia sẻ rằng khi anh ấy làm ở Meta (Facebook) trước đây, việc tăng năng suất vài phần trăm đã được coi là thành tựu lớn. Giờ, với Claude Code, năng suất tăng hàng trăm phần trăm. Sự khác biệt là không thể tưởng tượng được.
"Trước đây, thấy năng suất tăng vài phần trăm đã vui rồi. Giờ thấy năng suất tăng hàng trăm phần trăm — hoàn toàn điên rồ."
>
("Back in a previous life... seeing a gain of like a few percentage points of productivity... And so nowadays seeing these gains of just hundreds of percentage points is just absolutely insane.")
Phần Bonus: Khoảnh Khắc "Ủa, Thiệt Hả?" — Khi AI Tự Biết Cách Làm
Mình muốn kể cho bạn nghe một câu chuyện mà Boris Cherny nhớ mãi không quên — khoảnh khắc mà anh ấy gọi là "feel-the-AGI moment" (tạm dịch: khoảnh khắc cảm nhận được trí tuệ nhân tạo thật sự).
Hồi đầu khi Boris mới xây dựng Claude Code, anh ấy thử hỏi nó một câu đơn giản: "Tôi đang nghe nhạc gì vậy?"
Bạn nghĩ Claude Code sẽ làm gì? Nó hông nói "Tôi không biết" như mình tưởng đâu. Thay vào đó, nó tự nghĩ ra cách: Nó viết một đoạn chương trình nhỏ (gọi là AppleScript) để hỏi ứng dụng nghe nhạc trên máy tính đang phát bài gì, rồi trả lời cho Boris.
Boris kể lại:
"Đây là điều điên rồ nhất — tôi không hề chỉ dẫn nó phải dùng công cụ gì. Nó được cho công cụ và tự tìm ra cách sử dụng."
>
("This is the craziest thing, right? Because it's like there's no — I didn't instruct the model to say, you know, use this tool for this... The model was given this tool and figured out how to use it.")
Tưởng tượng bạn nhờ một đứa nhỏ 5 tuổi: "Con ơi, coi mẹ đang nghe bài gì giùm." Đứa nhỏ hông biết cách, nhưng nó tự mò: đi tìm cái điện thoại, mở ứng dụng nhạc, đọc tên bài hát, rồi chạy lại nói cho bạn. Claude Code cũng vậy — nó tự mò cách giải quyết vấn đề mà không cần ai chỉ từng bước.
Boris nói đó là lúc anh ấy hiểu ra: "Ồ trời ơi, cái model này — nó chỉ muốn dùng công cụ. Đó là tất cả những gì nó muốn." ("Oh my god, the model — it just wants to use tools. That's all it wants.")
Và đây chính là lý do vì sao Claude Code mạnh mẽ tới vậy: Bạn hông cần nói cho nó biết cách làm. Bạn chỉ cần nói cho nó biết bạn muốn gì. Nó sẽ tự tìm cách.
Muốn phân tích dữ liệu? Bạn hông cần biết Excel hay Python. Chỉ cần nói: "Phân tích dữ liệu trong file này cho tôi." Claude Code tự biết mở file, đọc dữ liệu, chọn công cụ phù hợp, và đưa ra kết quả.
Muốn tạo một trang web? Bạn hông cần biết HTML, CSS, hay JavaScript. Chỉ cần nói: "Tạo cho tôi một trang web bán bánh, có hình ảnh và giá tiền." Claude Code tự viết code, tự kiểm tra, tự sửa lỗi nếu có.
Đó là sức mạnh thật sự của Claude Code — và đó cũng là lý do vì sao bạn, dù không biết gì về máy tính, vẫn có thể dùng nó được.
"Plan Mode" — Lên Kế Hoạch Trước Khi Làm
Có một tính năng mà Boris xài tới 80% thời gian, gọi là "Plan Mode" (chế độ lên kế hoạch). Nó hoạt động thế này: Trước khi Claude Code bắt tay vào làm, bạn có thể bảo nó lên kế hoạch trước. Nó sẽ liệt kê ra từng bước nó định làm, bạn đọc qua, thấy ổn thì cho nó chạy.
Giống như khi bạn thuê thợ sửa nhà — trước khi thợ bắt đầu đập tường, bạn muốn xem bản vẽ trước chứ, đúng hông? Plan Mode cũng vậy. Nó cho bạn xem "bản vẽ" trước khi bắt tay vào "xây."
Boris kể:
"Khoảng 80% phiên làm việc của tôi, tôi bắt đầu ở Plan Mode."
Và bạn biết gì hông? Boris còn tiết lộ một bí mật thú vị: Plan Mode thật ra cực kỳ đơn giản. Đằng sau nó, tất cả những gì nó làm là thêm một câu vào lệnh cho AI: "Hãy lên kế hoạch, đừng vội làm." Vậy thôi! Hông có ma thuật gì phức tạp hết.
"Plan Mode thật ra chỉ thêm một câu vào prompt: 'Xin đừng code.' Đó là tất cả."
>
("There's no big secret to it. All it does is it adds one sentence to the prompt that's like 'please don't code.' That's all it is.")
Đơn giản mà hiệu quả — đó là triết lý xuyên suốt của Claude Code.
Phần 9: Tương Lai — Mọi Người Đều Là "Lập Trình Viên"
Giờ mình nói về tương lai nha. Và tương lai này gần hơn bạn tưởng nhiều.
Boris Cherny đã phát biểu:
"Kỹ năng lập trình truyền thống? Trong một hai năm nữa sẽ không còn quan trọng."
>
("For people that are using Claude Code... in a year or two it's not going to matter.")
Ý anh ấy là: Trong tương lai rất gần, bạn hông cần "biết lập trình" theo cách truyền thống nữa. Bạn hông cần nhớ cú pháp, hông cần biết ngôn ngữ lập trình nào. Bạn chỉ cần biết bạn muốn gì và diễn đạt cho AI hiểu.
Boris còn nói:
"Lập trình luôn thay đổi — từ bấm lỗ giấy tới công tắc phần cứng tới bút và giấy."
>
("Programming has always changed in this way... from punch cards to switches to hardware to pen and paper.")
Đúng vậy. Hồi xưa, ông nội của Boris — một trong những lập trình viên đầu tiên ở Liên Xô cũ — lập trình bằng cách bấm lỗ trên giấy! Rồi người ta dùng bàn phím. Rồi dùng chuột. Rồi dùng màn hình cảm ứng. Và bây giờ, "lập trình" đơn giản là... nói chuyện với AI.
Tương lai gần sẽ như thế nào?
- AI có thể làm việc tự chủ nhiều giờ liền, không cần bạn giám sát từng bước. Bạn giao việc buổi sáng, chiều về xem kết quả.
- Không chỉ viết code — AI sẽ giúp trong mọi lĩnh vực: y tế, luật, tài chính, giáo dục, nghệ thuật, nông nghiệp.
- Mỗi người sẽ có "đội ngũ AI" riêng — giống như có một văn phòng ảo với nhiều trợ lý, mỗi người lo một việc.
- Chi phí ngày càng rẻ — hiện tại đã rẻ rồi, tương lai sẽ còn rẻ hơn nữa.
Dario Amodei, CEO của Anthropic, nói:
"Chi phí viết code đang giảm xuống. Năng suất đang tăng lên. Chúng ta chỉ chưa thật sự hiểu hết điều đó có nghĩa là gì."
Điều này nghĩa là: Thời đại mà chỉ lập trình viên mới tạo được phần mềm sắp kết thúc. Thời đại mới — nơi ai cũng có thể tạo ra phần mềm — đã bắt đầu rồi.
Bạn có thể là một giáo viên muốn tạo ứng dụng học tập cho học sinh. Bạn có thể là một tiểu thương muốn tạo website bán hàng online. Bạn có thể là một bà mẹ muốn tạo ứng dụng theo dõi sức khỏe cho gia đình. Tất cả đều có thể — với Claude Code.
Phần 10: Kết Luận — Bắt Đầu Từ Hôm Nay
Mình đã kể cho bạn rất nhiều rồi nha. Giờ mình tóm tắt lại nè.
Claude Code là gì? Là một công cụ AI giúp bạn tạo phần mềm, viết bài, phân tích dữ liệu, quản lý công việc — mà không cần biết lập trình.
Ai dùng được? Bất cứ ai. Từ lập trình viên chuyên nghiệp tới người chưa từng chạm vào dòng code nào.
Khó hông? Không. Đơn giản như nhắn tin cho bạn bè.
An toàn hông? An toàn. Anthropic đặt an toàn AI lên hàng đầu, và bạn luôn là người kiểm soát.
Và mình muốn kể cho bạn một điều cuối cùng về Boris Cherny — người tạo ra Claude Code. Anh ấy sinh ở Odessa, Ukraine. Di cư sang Mỹ năm 8 tuổi. Không có bằng khoa học máy tính — anh ấy học kinh tế. Tự học lập trình từ hồi còn đi học. Có lần bị tai nạn xe mô tô, gãy cả hai tay, phải học cách lập trình mới vì không gõ bàn phím được như trước.
Từ một cậu bé di cư không bằng cấp tech, anh ấy đã tạo ra công cụ mà NASA, Spotify, và hàng triệu người trên thế giới đang dùng. Nếu hành trình của Boris dạy chúng ta điều gì, thì đó là: Bạn không cần phải là chuyên gia để bắt đầu. Bạn chỉ cần có ý tưởng và sự tò mò.
Boris nói:
"Lập trình là cách để xây dựng một thứ gì đó. Nó không phải là đích đến."
>
("Programming is a way to build a thing. It's not the end in itself.")
Lập trình chỉ là phương tiện, hông phải mục đích. Mục đích thật sự là thứ bạn muốn tạo ra — có thể là một bài phân tích, một ứng dụng nhỏ, một bảng tính, một bài viết, hay thậm chí là kế hoạch trồng cà chua.
Và giờ, với Claude Code, phương tiện đó đã trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.
Vậy thì còn chờ gì nữa? Bắt đầu từ hôm nay đi bạn. Thử mở Claude Code lên, nói cho nó biết bạn muốn gì — dù chỉ là một điều nhỏ nhất. Và bạn sẽ thấy, thế giới công nghệ hông xa xôi như bạn tưởng đâu.
Nó ở ngay đây, ngay bây giờ, chờ bạn bắt đầu.
Bài viết sử dụng thông tin từ các buổi phỏng vấn Boris Cherny (người sáng tạo Claude Code, Trưởng phòng Claude Code tại Anthropic), Dario Amodei (CEO Anthropic), và các tài liệu giới thiệu chính thức của Anthropic.
