Nguyễn Ðình Toàn
Phạm Trọng sáng tác khá nhiều. Nhưng thính giả vẫn nhớ đến ông nhiều nhất qua hai ca khúc Mùa Thu Không Trở Lại và Trường Làng Tôi.
Những người đã viết về ông không ai cho biết rõ ca khúc nào trong hai ca khúc đó, đã được Phạm Trọng viết trước.
Nghe, không đoán ra được.
Có điều chắc chắn Mùa Thu Không Trở Lại đã dược Phạm Trọng sáng tác tại Pháp.
Sinh viên Việt Nam cùng thời với Phạm Trọng nói rằng họ đều biết hoặc thuộc Mùa Thu Không Trở Lại.
Ca khúc này của Phạm Trọng, cùng với thơ Nguyên Sa, thơ Cung Trầm Tưởng, đã làm cho những ngọn đèn của ga Lyon, sương mù sông Seine, công viên Luxembourg trở thành gần gụi hơn đối với các thính giả Việt Nam, nhất là các thính giả trẻ, vào cái thời còn ít người được đi xa :
Ngày em đi
Nghe chơi vơi não nề
Qua vườn Luxembourg
Sương rơi che phố mờ
Buồn này ai có mua
Từ chia ly
Nghe rơi bao lá vàng
Ngập dòng nước sông Seine
Mưa rơi trên phím đàn
Chừng nào cho tôi quên
Hôm... em ra đi mùa thu
Mùa thu không trở lại
Sự gần gụi, cái chất thơ mộng, lãng mạn, người ta cảm nhận được khi đọc thơ, nghe nhạc, sự thật cũng chỉ có trong tưởng tượng.
Bài hát người ta thực sự chia xẻ xúc động với Phạm Trọng là bài Trường Làng Tôi .
Trong văn, thơ của chúng ta, nhạc của chúng ta, hình ảnh của ngôi trường cũ, được nhắc tới rất nhiều.
Những kỷ niệm “hoang mang” của ngày khai trường Thanh Tịnh kể lại, rất nhiều người còn nhớ.
“Áo nàng vàng anh về yêu hoa cúc, áo nàng xanh anh mến lá sân trường” (Nguyên Sa).
“Tôi yêu thầy tôi lắm, nhớ tiếng nói vang vang” (Phạm Duy)
Hình như tình cảm sâu đậm nhất người ta thường dành cho các trường ốc trong đời mình là ngôi trường tiểu học.
Có phải vì đó là mối tình sớm hơn mối tình đầu?
Thắm thiết vậy nhưng đó vẫn chỉ là những “mảnh tình” người ta dành cho ngôi trường cũ.
Trong nhạc của chúng ta chỉ có hai (?)ca khúc các tác giả đã dành trọn tác phẩm để nói về ngôi trường thời thơ ấu của mình.
Bài thứ nhất đã có từ lâu lắm, có tên là “Trường Xưa” thì phải, tác giả là ai, kẻ viết bài này, cho đến nay cũng chưa biết, nhưng còn nhớ được lời ca như sau :
Bao tháng ngày xa vắng trôi
Còn đây nếp trường xưa
Xa vắng càng thiết tha mong
bên mấy khung song thưa
Say ngắm từng gian lớp xinh
Lòng xao xuyến tình thơ
Bao tình thơ ngây những lúc vui chơi
Cùng ngồi quanh bóng mát cùng reo cười
Cây xoài xưa kia lá tốt xanh tươi
Chạnh lòng ai nhớ tiếc khó nguôi
Trông khắp trường thấy khác xưa
Từ hiên trước tường sau
Nhưng bóng hình sáng tươi xưa trong trí đây in sâu
Ngao ngán thời vui sướng qua ngày nay biết tìm đâu
Bài thứ hai là Trường Làng Tôi của Phạm Trọng. Sau này, các ca khúc của Phạm Trọng có nhiều cái xa, cái lạ, cái hay khác. Nhưng Trường Làng Tôi của ông với giai điệu hồn nhiên, ca từ mộc mạc, đằm thắm, dường phản ánh nguyên vẹn bầu trời ấu thơ trong sáng, đầy kỷ niệm, mỗi người đều cùng như ông, nuôi giữ trong lòng.
Khi cái kho tàng ấy bị chiến tranh tàn phá, xóa bỏ, người ta mang chung một vết thương, một nỗi đau.
Ðó có thể là lý do giải thích vì sao rất nhiều người yêu ca khúc Trường Làng Tôi của Phạm Trọng :
Trường làng tôi cây xanh lá vây quanh
Muôn chim hót vang lên êm đềm
Lên trường làng tôi con đê bé xinh xinh
Len qua đám cây xanh nhẹ lướt
Trường làng tôi hai gian lá đơn sơ
Che trên miếng sân vuông mơ màng
Trường làng tôi không giây phút tôi quên
Nơi sống bao kỷ niệm ngày xanh
Nơi sống bao mái đầu xanh màu
Ðời tươi như báo lá xanh, lá xanh
Theo tháng ngày chiến cuộc lan tràn
Qua xóm thôn nát ngôi trường xưa
Không bóng hình bao trẻ nô đùa
Cùng nhau vang hát khúc ca vô tư
Mơ đến ngày nước non thanh bình
Trong thôn xóm ấm ngôi trường xưa
Trường làng tôi nay (xưa) vang tiếng ê a
Nay (xưa) in bòng bao em nô đùa
Trường làng tôi không giây phút tôi quên
Dù cách xa muôn trùng trường ơi!
Phạm Trọng tên thật là Phạm Trọng Cầu. Ông sinh năm 1935 và đã mất tại Sài Gòn ngày 26 Tháng Năm, 1998.
Showing posts with label Archived Posts. Show all posts
Showing posts with label Archived Posts. Show all posts
3.22.2026
Vũ Hoàng Chương
Nguyễn Ðình Toàn
Thuộc thế hệ Tây học và xuất hiện trong phong trào thơ mới ở Việt Nam thập niên niên 30, nhưng các nhà phê bình văn học cũng không biết xếp Vũ Hoàng Chương vào hàng ngũ các nhà thơ mới hay cũ.
Vũ Ngọc Phan bảo “thơ ông là thơ của một thanh niên mà nhiều lúc giọng già cóc cách”.
Còn Hoài Thanh thì cho rằng “Vũ Hoàng Chương định nối cái nghiệp những thi hào xưa của Ðông Á” và trong thơ ông, “trụy lạc hay say sưa đều mang theo một niềm ngao ngán. Niềm ngao ngán ấy ta vốn đã gặp trong thơ xưa. Duy ở đây nó có cái vị chua chát, hằn học và bi đát riêng”.
Như thế, Vũ Ngọc Phan gọi Vũ Hoàng Chương là một thanh niên già. Còn đối với Hoài Thanh cái say sưa, trụy lạc, ngao ngán trong thơ Vũ Hoàng Chương xưa rồi, nhưng vẫn có ba vị chua chát, hằn học và bi đát riêng.
Riêng Vũ Hoàng Chương tự nói về mình như sau:
Ôi, Lý Bạch, Trang Chu đường chim nẻo nguyệt
Ðời họa còn ta là theo vết người xưa
Nhận định về Vũ Hoàng Chương, mãi sau này, những năm lưu lạc trên đất Mỹ, Võ Phiến viết:
“Trụy lạc hay không trụy lạc, say sưa hay không say sưa, ngao ngán hay không ngao ngán hay không ngao ngán, Vũ Hoàng Chương đều có thể xưa. Ngay trong yêu đương, ca hát, ông cũng có cốt cách một người xưa. Xưa trước ông chừng hai nghìn năm chẳng hạn. Mất Kiều Thu, chàng thanh niên trong tuổi đôi mươi ngồi vỗ chậu hát nghêu ngao hệt Trang Tử!”
Ở Vũ Hoàng Chương một đặc điểm khác cũng đeo dính vào ông vào ông suốt một đời. Ðó là lời nói trau chuốt.
Từ thuở ban đầu, thơ ông đã bày rõ cái sở trường [ và sở đoản ] ấy. Vũ Ngọc Phan chê ông gọt giũa quá cho nên lời thơ lẽ tự nhiên kém thành thực, ít làm cho người đọc cảm động; chê thơ ấy có hay chăng là hay nhờ chữ khéo chọn, nhờ âm điệu nhịp nhàng, chứ không hay về ý, về những rung cảm của thi nhân.
Ông Võ Phiến không tán thành điều bảo rằng thơ Vũ Hoàng Chương không có ý hay, không có rung cảm sâu. Võ Phiến cho ông Vũ này đã bất công với ông Vũ kia. Nhưng Võ Phiến đồng ý một điều: thơ Vũ Hoàng Chương gọt giũa quá! Song chính vì thế Vũ Hoàng Chương thuộc vào số thi sĩ Việt Nam có những lời thơ đẹp đẽ nhất. Ðẹp đẽ một cách cầu kỳ và kiêu kỳ.
Nói về cái đẹp của người đàn bà, đẹp hơn những người khác, Vũ Hoàng Chương gọi là “hoa bậc chị” chẳng hạn.
Cũng mãi sau này, vừa mới đây thôi, trong cuốn “Chiêu Niệm Văn Chương” nhà thơ Viên Linh đã viết về Vũ Hoàng Chương như sau:
“Thi ca Tiền Chiến, từ Vũ Hoàng Chương, đã từ ngũ cung 'xừ /xang /xự /cống/ hồ/ mà đi một vòng luân vũ 'điệu kèn biếc quay cuồng'. Ðã từ cổ phong, hát mưỡu, hát nói 'Hoa xưa tươi, trăng xưa ngọt, má xưa kề, tình nay sao héo' mà sang tự do 'Ði chuyến ấy dòng đời ta tự xóa'. Ðã chuyển Nguyễn Trãi 'Yên Sơn sơn thượng tối cao phong' và phổ Thôi Hiệu 'Hoàng hạc nhất khứ bất phục phả' thành những 'cao tuyệt mãi mãi”
Chèo lên tuyệt đỉnh núi Yên chơi,
Vàng tung cánh hạc đi đi mất.
Nói chung khen hay chê Vũ Hoàng Chương, người ta đều lạc vào mê cung chữ nghĩa của ông. Và có thể nói, thơ ông cũng chính là sự ngây ngất của ông đối với chữ nghĩa. Chữ nghĩa gợi cảnh thần tiên, dẫn sâu vào quá khứ, đồng hóa với người tình, chắp canh bay khỏi hiện tại, biến các giấc mơ thành cõi sống.
Không thể tách rời thơ với những chuyện thường nhật, tách cái say ra khỏi cái tỉnh của Vũ Hoàng Chương, ngay cả khi ông kể lại những cuộc gặp gỡ của mình với người này, người khác, ta cũng không hiểu ông có đang làm thơ chăng?
Sau đây là một đoạn Vũ Hoàng Chương nói về một lần gặp gỡ giữa ông và nhà thơ Phan Khôi:
“...Suốt hai ngày đêm, trong cái dài dằng dặc và cái tối mò mò của cái 'gác ống' phố Bờ Sông, Phan Khôi đã cao đàm hùng biện, hứng khởi thao thao, giọng sắc bén như chém đinh, chặt sắt. Ông căm thù bạo lực, ông phản kháng độc tài, ông lên án mọi hình thức giả hiệu. Ông có thừa phong độ cốt cách của một nho sĩ ngang tàng, bất khuất, cộng thêm vào cái kiến thức sâu rộng của một tay lịch lãm giăng hồ. Lắm lúc ông nói như gào, như quát, sang sảng lạnh người.
‘Không thể được! Sao lại thế được? Văn nghệ phải là văn nghệ! Thiếu tự do thà ném bút đi! Cầm lấy một mũi nhọn khác!’
Sau biến cố 30 tháng 4/75, cũng như hầu hết các văn nghệ sĩ ở miền Nam, Vũ Hoàng Chương đã bị bắt đi tù cải tạo, và chỉ được thả khi người ta biết chắc rằng ông sắp chết. Và, quả thực về nhà chỉ được vài ngày thì ông mất.
Sau đây là bài “Thơ Gởi Vợ” một trong vài bài thơ sau cùng, Vũ Hoàng Chương viết trong nhà tù Chí Hòa tháng 6 năm 1976:
Thấm thoát vào đây tháng đã tròn
Lông hồng gieo xuống nặng bằng non
Một manh chiếu bả hồn ngây ngất
Ba chén cơm rau xác mỏi mòn
Ngày tới bữa ăn càng nhớ vợ
Ðêm về giấc ngủ lại thương con
Bao nhiêu nước chẩy qua cầu nữa
Chẳng dễ gì phai nhạt tấm son
Tình thương nỗi nhớ chon von
Trưa nay bừng thức vẫn còn đổi trao
Thật rồi đâu phải chiêm bao
Tin ra Vĩnh Hội thư vào Hòa Hưng
Thuộc thế hệ Tây học và xuất hiện trong phong trào thơ mới ở Việt Nam thập niên niên 30, nhưng các nhà phê bình văn học cũng không biết xếp Vũ Hoàng Chương vào hàng ngũ các nhà thơ mới hay cũ.
Vũ Ngọc Phan bảo “thơ ông là thơ của một thanh niên mà nhiều lúc giọng già cóc cách”.
Còn Hoài Thanh thì cho rằng “Vũ Hoàng Chương định nối cái nghiệp những thi hào xưa của Ðông Á” và trong thơ ông, “trụy lạc hay say sưa đều mang theo một niềm ngao ngán. Niềm ngao ngán ấy ta vốn đã gặp trong thơ xưa. Duy ở đây nó có cái vị chua chát, hằn học và bi đát riêng”.
Như thế, Vũ Ngọc Phan gọi Vũ Hoàng Chương là một thanh niên già. Còn đối với Hoài Thanh cái say sưa, trụy lạc, ngao ngán trong thơ Vũ Hoàng Chương xưa rồi, nhưng vẫn có ba vị chua chát, hằn học và bi đát riêng.
Riêng Vũ Hoàng Chương tự nói về mình như sau:
Ôi, Lý Bạch, Trang Chu đường chim nẻo nguyệt
Ðời họa còn ta là theo vết người xưa
Nhận định về Vũ Hoàng Chương, mãi sau này, những năm lưu lạc trên đất Mỹ, Võ Phiến viết:
“Trụy lạc hay không trụy lạc, say sưa hay không say sưa, ngao ngán hay không ngao ngán hay không ngao ngán, Vũ Hoàng Chương đều có thể xưa. Ngay trong yêu đương, ca hát, ông cũng có cốt cách một người xưa. Xưa trước ông chừng hai nghìn năm chẳng hạn. Mất Kiều Thu, chàng thanh niên trong tuổi đôi mươi ngồi vỗ chậu hát nghêu ngao hệt Trang Tử!”
Ở Vũ Hoàng Chương một đặc điểm khác cũng đeo dính vào ông vào ông suốt một đời. Ðó là lời nói trau chuốt.
Từ thuở ban đầu, thơ ông đã bày rõ cái sở trường [ và sở đoản ] ấy. Vũ Ngọc Phan chê ông gọt giũa quá cho nên lời thơ lẽ tự nhiên kém thành thực, ít làm cho người đọc cảm động; chê thơ ấy có hay chăng là hay nhờ chữ khéo chọn, nhờ âm điệu nhịp nhàng, chứ không hay về ý, về những rung cảm của thi nhân.
Ông Võ Phiến không tán thành điều bảo rằng thơ Vũ Hoàng Chương không có ý hay, không có rung cảm sâu. Võ Phiến cho ông Vũ này đã bất công với ông Vũ kia. Nhưng Võ Phiến đồng ý một điều: thơ Vũ Hoàng Chương gọt giũa quá! Song chính vì thế Vũ Hoàng Chương thuộc vào số thi sĩ Việt Nam có những lời thơ đẹp đẽ nhất. Ðẹp đẽ một cách cầu kỳ và kiêu kỳ.
Nói về cái đẹp của người đàn bà, đẹp hơn những người khác, Vũ Hoàng Chương gọi là “hoa bậc chị” chẳng hạn.
Cũng mãi sau này, vừa mới đây thôi, trong cuốn “Chiêu Niệm Văn Chương” nhà thơ Viên Linh đã viết về Vũ Hoàng Chương như sau:
“Thi ca Tiền Chiến, từ Vũ Hoàng Chương, đã từ ngũ cung 'xừ /xang /xự /cống/ hồ/ mà đi một vòng luân vũ 'điệu kèn biếc quay cuồng'. Ðã từ cổ phong, hát mưỡu, hát nói 'Hoa xưa tươi, trăng xưa ngọt, má xưa kề, tình nay sao héo' mà sang tự do 'Ði chuyến ấy dòng đời ta tự xóa'. Ðã chuyển Nguyễn Trãi 'Yên Sơn sơn thượng tối cao phong' và phổ Thôi Hiệu 'Hoàng hạc nhất khứ bất phục phả' thành những 'cao tuyệt mãi mãi”
Chèo lên tuyệt đỉnh núi Yên chơi,
Vàng tung cánh hạc đi đi mất.
Nói chung khen hay chê Vũ Hoàng Chương, người ta đều lạc vào mê cung chữ nghĩa của ông. Và có thể nói, thơ ông cũng chính là sự ngây ngất của ông đối với chữ nghĩa. Chữ nghĩa gợi cảnh thần tiên, dẫn sâu vào quá khứ, đồng hóa với người tình, chắp canh bay khỏi hiện tại, biến các giấc mơ thành cõi sống.
Không thể tách rời thơ với những chuyện thường nhật, tách cái say ra khỏi cái tỉnh của Vũ Hoàng Chương, ngay cả khi ông kể lại những cuộc gặp gỡ của mình với người này, người khác, ta cũng không hiểu ông có đang làm thơ chăng?
Sau đây là một đoạn Vũ Hoàng Chương nói về một lần gặp gỡ giữa ông và nhà thơ Phan Khôi:
“...Suốt hai ngày đêm, trong cái dài dằng dặc và cái tối mò mò của cái 'gác ống' phố Bờ Sông, Phan Khôi đã cao đàm hùng biện, hứng khởi thao thao, giọng sắc bén như chém đinh, chặt sắt. Ông căm thù bạo lực, ông phản kháng độc tài, ông lên án mọi hình thức giả hiệu. Ông có thừa phong độ cốt cách của một nho sĩ ngang tàng, bất khuất, cộng thêm vào cái kiến thức sâu rộng của một tay lịch lãm giăng hồ. Lắm lúc ông nói như gào, như quát, sang sảng lạnh người.
‘Không thể được! Sao lại thế được? Văn nghệ phải là văn nghệ! Thiếu tự do thà ném bút đi! Cầm lấy một mũi nhọn khác!’
Sau biến cố 30 tháng 4/75, cũng như hầu hết các văn nghệ sĩ ở miền Nam, Vũ Hoàng Chương đã bị bắt đi tù cải tạo, và chỉ được thả khi người ta biết chắc rằng ông sắp chết. Và, quả thực về nhà chỉ được vài ngày thì ông mất.
Sau đây là bài “Thơ Gởi Vợ” một trong vài bài thơ sau cùng, Vũ Hoàng Chương viết trong nhà tù Chí Hòa tháng 6 năm 1976:
Thấm thoát vào đây tháng đã tròn
Lông hồng gieo xuống nặng bằng non
Một manh chiếu bả hồn ngây ngất
Ba chén cơm rau xác mỏi mòn
Ngày tới bữa ăn càng nhớ vợ
Ðêm về giấc ngủ lại thương con
Bao nhiêu nước chẩy qua cầu nữa
Chẳng dễ gì phai nhạt tấm son
Tình thương nỗi nhớ chon von
Trưa nay bừng thức vẫn còn đổi trao
Thật rồi đâu phải chiêm bao
Tin ra Vĩnh Hội thư vào Hòa Hưng
Người Xưa Ðâu Tá: TỪ VŨ
Nguyễn Ðình Toàn
Trong mấy ngày Tết vừa qua, thính giả của các đài phát thanh ở đây, đã được nghe lại một số những bài hát cũ, trong đó có bài “Gái Xuân” thơ của Nguyễn Bính, do Từ Vũ phổ nhạc.
Từ Vũ cũng thuộc số các tác giả, ôm đàn tới giữa đời [Phạm Duy Nhượng] một lần, rồi thôi.
“Gái Xuân” làm nhớ lại những cái Tết Sài Gòn xa xưa, các ca sĩ thường trình bày ca khúc ấy như Linh Sơn, Ánh Tuyết, Thu Hương, Bạch Quyên...
Bài hát được nhiều người hát như thế, nhưng có một chữ, không biết do người phổ nhạc hay người hát đầu tiên tự ý sửa đi, rồi những người sau cứ vậy mà hát, có lẽ phải xét lại, vì ý nghĩa ngược hẳn với bài thơ.
Tuy nhan đề của bài thơ là “Gái Xuân” nhưng câu đầu tiên của Nguyễn Bính là: “Anh như cô gái hãy còn xuân”.
“Anh” chứ không phải ”Em”.
Nếu “Em” mà “như cô gái hãy còn xuân”, rồi đọc tiếp nữa thì hình như “em” chẳng còn gì cả!
Các ca sĩ của chúng ta gần đây có thói quen khi hát, đã tự ý sửa các chữ “anh” thành chữ “em” hay ngược lại, tùy theo người hát là nam hay nữ. Thực tế, có những bài, những câu hát, không thể làm như vậy được.
Anh như cô gái hãy còn xuân
Trong trắng thân chưa lấm bụi trần
Xuân đến hoa mơ hoa mận nở
Gái xuân giũ lụa trên sông Vân
***
Tình xuân lơ đãng má xuân hồng
Cô gái xuân mơ chuyện vợ chồng
Ðôi tám xuân đi trên mái tóc
Ðêm xuân cô ngủ có buồn không
***
THANH CHÂU
Vào các năm 1970-1975 còn hai ca khúc “Mơ Người Lính Chiến” của Mai Sơn và “Chiều Cuối Thôn” của Thanh Châu, đều là những ca khúc hay, nhưng cho đến nay, không thấy ca sĩ nào cho thu thanh lại, thành thử đã lâu lắm không còn ai được nghe hát.
Từ Vũ và Thanh Châu cũng là những tác giả chỉ đóng góp một tác phẩm duy nhất với đời, rồi thôi.
Vì sao có hiện tượng này?
Cũng có người đã hỏi Lê Hoàng Long [Gợi Giấc Mơ Xưa] câu hỏi ấy. Lê Hoàng Long đã trả lời đại ý: “Nói một điều mà có cái gì đó để nghe còn hơn nói nhiều mà chẳng có cái gì để nghe cả”.
Lê Hoàng Long hiện đã cao tuổi, vẫn sống và dạy đàn ở Sài Gòn.
Từ Vũ và Thanh Châu thì từ sau biến cố 30/04/1975 không thấy ai nói có gặp hay biết ở đâu.
Người ta chỉ được tin Trọng Khương, tác giả “Bánh Xe Lãng Tử”, “Ghen”, “Về Miền Nam”... chết vào khoảng năm 1977 hay 1978. Trước ngày mất, Trọng Khương gần như người mất trí, ông thường lang thang trên các đường phố, bến xe, các quán cà phê cóc, áo quần bụi bậm rách nát, gày rộc, hai mắt trũng sâu, gặp người quen biết cũ, đôi lúc ông tỏ ra vồ vập, thăm hỏi, đôi lúc vẻ mặt ông ngơ ngẩn nửa như nhận ra nửa như không. Không ai biết gia đình, nhà cửa ông thế nào. Vào những ngày ấy, hầu hết người miền Nam gặp lại nhau, người nọ đều thấy người kia từa tựa như Trọng Khương cả.
Tác phẩm bị quên lãng.
Người ta thất lạc nhau.
Ðó là tình cảnh của chúng ta trong mấy chục năm rồi.
“Em có thương người thanh niên quốc gia
Sa trường vui trong tiếng ca
Xin bền duyên nơi quê nhà
Hẹn em đêm đêm khi sương mờ xuống
Ta chung xây mơ hình bóng
Hẹn ngày về thắm duyên tơ
Thanh Châu hình như là người duy nhất xác định được rõ ràng vị trí “người thanh niên quốc gia” trong nhạc. Các người khác chỉ dùng những từ chung chung “chiến binh, chiến sĩ...”
Chúng tôi rất tiếc đã không nhớ hết được bài hát của Thanh Châu. Ngay cái tựa “Chiều Cuối Thôn” cũng phải hỏi nhạc sĩ Nhật Bằng. Nhạc sĩ Nhật Bằng cũng cho biết, ông nhớ giai điệu của bài hát, chứ không nhớ lời ca.
Mong, chính nhạc sĩ Thanh Châu đang ở đâu đó, hoặc thân nhân của ông sẽ cho trình bày lại ca khúc này.
MAI SƠN
Tác giả Mai Sơn thì chắc chắn đang có mặt tại ngay Quận Cam, vì đã có người gặp ông.
Ca khúc “Mơ Người Lính Chiến” của Mai Sơn có vẻ đẹp của một bông hoa đồng nội, một bản tình ca nhiều hơn là một bản hùng ca.
Chiều nay quân xuôi qua thôn vắng
Có cô em ngây thơ dừng gót hồng
Nhìn theo anh binh tươi trong nắng
Bước đi oai hùng
Tình tang duyên đâu nương thôn vắng
Cho cô em đêm xuân bừng giấc nồng
Hàng cau bên hiên đêm yên lắng
Dâng hương chờ mong
Anh quân nhân yêu quý
Em muốn khoác chiến y
Tìm đường về đầy sao
Vui hát dưới quân kỳ
Nhưng ai thương nong tằm
Ai buông tơ cho đành
Ðời thơ chưa dứt mái nhà tranh
Nhắn ai đi, thề giết thù
Cười vui phong trần say tranh đấu
Lúc quay về trong nắng đào
Ðừng quên thôn nữ mơ bên cầu...
Bài hát nghe qua các đài phát thanh, một thời, trải biết bao nhiêu tang thương, biến đổi, không được nghe lại, làm sao có thể nhớ đúng, nhớ hết?
Không biết có phải vì nội dung các ca khúc của Thanh Châu, Mai Sơn, không còn thích hợp với các bạn trẻ lớn lên ở hải ngoại này [hình ảnh người lính quốc gia xa lạ đối với họ, cho dù kẻ xa lạ đó, có thể lại chính là người thân nhất, gần gụi nhất với họ] nên họ không tìm hát nữa, hay chỉ giản dị vì chưa được nghe bao giờ nên không biết để tìm hát lại?
Trang Văn Học Nghệ Thuật Người Việt mong sẽ có dịp in lại một lần đầy đủ ca khúc “Mơ Người Lính Chiến” của Mai Sơn để gửi tới những người yêu nhạc.
Nguyễn Ðình Toàn
Trong mấy ngày Tết vừa qua, thính giả của các đài phát thanh ở đây, đã được nghe lại một số những bài hát cũ, trong đó có bài “Gái Xuân” thơ của Nguyễn Bính, do Từ Vũ phổ nhạc.
Từ Vũ cũng thuộc số các tác giả, ôm đàn tới giữa đời [Phạm Duy Nhượng] một lần, rồi thôi.
“Gái Xuân” làm nhớ lại những cái Tết Sài Gòn xa xưa, các ca sĩ thường trình bày ca khúc ấy như Linh Sơn, Ánh Tuyết, Thu Hương, Bạch Quyên...
Bài hát được nhiều người hát như thế, nhưng có một chữ, không biết do người phổ nhạc hay người hát đầu tiên tự ý sửa đi, rồi những người sau cứ vậy mà hát, có lẽ phải xét lại, vì ý nghĩa ngược hẳn với bài thơ.
Tuy nhan đề của bài thơ là “Gái Xuân” nhưng câu đầu tiên của Nguyễn Bính là: “Anh như cô gái hãy còn xuân”.
“Anh” chứ không phải ”Em”.
Nếu “Em” mà “như cô gái hãy còn xuân”, rồi đọc tiếp nữa thì hình như “em” chẳng còn gì cả!
Các ca sĩ của chúng ta gần đây có thói quen khi hát, đã tự ý sửa các chữ “anh” thành chữ “em” hay ngược lại, tùy theo người hát là nam hay nữ. Thực tế, có những bài, những câu hát, không thể làm như vậy được.
Anh như cô gái hãy còn xuân
Trong trắng thân chưa lấm bụi trần
Xuân đến hoa mơ hoa mận nở
Gái xuân giũ lụa trên sông Vân
***
Tình xuân lơ đãng má xuân hồng
Cô gái xuân mơ chuyện vợ chồng
Ðôi tám xuân đi trên mái tóc
Ðêm xuân cô ngủ có buồn không
***
THANH CHÂU
Vào các năm 1970-1975 còn hai ca khúc “Mơ Người Lính Chiến” của Mai Sơn và “Chiều Cuối Thôn” của Thanh Châu, đều là những ca khúc hay, nhưng cho đến nay, không thấy ca sĩ nào cho thu thanh lại, thành thử đã lâu lắm không còn ai được nghe hát.
Từ Vũ và Thanh Châu cũng là những tác giả chỉ đóng góp một tác phẩm duy nhất với đời, rồi thôi.
Vì sao có hiện tượng này?
Cũng có người đã hỏi Lê Hoàng Long [Gợi Giấc Mơ Xưa] câu hỏi ấy. Lê Hoàng Long đã trả lời đại ý: “Nói một điều mà có cái gì đó để nghe còn hơn nói nhiều mà chẳng có cái gì để nghe cả”.
Lê Hoàng Long hiện đã cao tuổi, vẫn sống và dạy đàn ở Sài Gòn.
Từ Vũ và Thanh Châu thì từ sau biến cố 30/04/1975 không thấy ai nói có gặp hay biết ở đâu.
Người ta chỉ được tin Trọng Khương, tác giả “Bánh Xe Lãng Tử”, “Ghen”, “Về Miền Nam”... chết vào khoảng năm 1977 hay 1978. Trước ngày mất, Trọng Khương gần như người mất trí, ông thường lang thang trên các đường phố, bến xe, các quán cà phê cóc, áo quần bụi bậm rách nát, gày rộc, hai mắt trũng sâu, gặp người quen biết cũ, đôi lúc ông tỏ ra vồ vập, thăm hỏi, đôi lúc vẻ mặt ông ngơ ngẩn nửa như nhận ra nửa như không. Không ai biết gia đình, nhà cửa ông thế nào. Vào những ngày ấy, hầu hết người miền Nam gặp lại nhau, người nọ đều thấy người kia từa tựa như Trọng Khương cả.
Tác phẩm bị quên lãng.
Người ta thất lạc nhau.
Ðó là tình cảnh của chúng ta trong mấy chục năm rồi.
“Em có thương người thanh niên quốc gia
Sa trường vui trong tiếng ca
Xin bền duyên nơi quê nhà
Hẹn em đêm đêm khi sương mờ xuống
Ta chung xây mơ hình bóng
Hẹn ngày về thắm duyên tơ
Thanh Châu hình như là người duy nhất xác định được rõ ràng vị trí “người thanh niên quốc gia” trong nhạc. Các người khác chỉ dùng những từ chung chung “chiến binh, chiến sĩ...”
Chúng tôi rất tiếc đã không nhớ hết được bài hát của Thanh Châu. Ngay cái tựa “Chiều Cuối Thôn” cũng phải hỏi nhạc sĩ Nhật Bằng. Nhạc sĩ Nhật Bằng cũng cho biết, ông nhớ giai điệu của bài hát, chứ không nhớ lời ca.
Mong, chính nhạc sĩ Thanh Châu đang ở đâu đó, hoặc thân nhân của ông sẽ cho trình bày lại ca khúc này.
MAI SƠN
Tác giả Mai Sơn thì chắc chắn đang có mặt tại ngay Quận Cam, vì đã có người gặp ông.
Ca khúc “Mơ Người Lính Chiến” của Mai Sơn có vẻ đẹp của một bông hoa đồng nội, một bản tình ca nhiều hơn là một bản hùng ca.
Chiều nay quân xuôi qua thôn vắng
Có cô em ngây thơ dừng gót hồng
Nhìn theo anh binh tươi trong nắng
Bước đi oai hùng
Tình tang duyên đâu nương thôn vắng
Cho cô em đêm xuân bừng giấc nồng
Hàng cau bên hiên đêm yên lắng
Dâng hương chờ mong
Anh quân nhân yêu quý
Em muốn khoác chiến y
Tìm đường về đầy sao
Vui hát dưới quân kỳ
Nhưng ai thương nong tằm
Ai buông tơ cho đành
Ðời thơ chưa dứt mái nhà tranh
Nhắn ai đi, thề giết thù
Cười vui phong trần say tranh đấu
Lúc quay về trong nắng đào
Ðừng quên thôn nữ mơ bên cầu...
Bài hát nghe qua các đài phát thanh, một thời, trải biết bao nhiêu tang thương, biến đổi, không được nghe lại, làm sao có thể nhớ đúng, nhớ hết?
Không biết có phải vì nội dung các ca khúc của Thanh Châu, Mai Sơn, không còn thích hợp với các bạn trẻ lớn lên ở hải ngoại này [hình ảnh người lính quốc gia xa lạ đối với họ, cho dù kẻ xa lạ đó, có thể lại chính là người thân nhất, gần gụi nhất với họ] nên họ không tìm hát nữa, hay chỉ giản dị vì chưa được nghe bao giờ nên không biết để tìm hát lại?
Trang Văn Học Nghệ Thuật Người Việt mong sẽ có dịp in lại một lần đầy đủ ca khúc “Mơ Người Lính Chiến” của Mai Sơn để gửi tới những người yêu nhạc.
Nguyễn Ðình Toàn
Tạo cho mình một phong cách riêng
(First Steps Toward Style)
Đây là một đoạn ngắn trong sách “Nghệ thuật viết bài luận văn.” Nhận thấy bài này có thể áp dụng vào cách học sáng tác nhạc, tôi dịch thoát để bạn đọc cùng xem.
…
Giờ thì bạn chắc đã hiểu sơ thế nào là một bài luận văn, ít ra là cấu trúc (mở bài, thân bài, và kết luận) của một bài luận. Hiểu về cấu trúc không thôi thì không đủ để bảo đảm cho bài luận sẽ hay, cũng như một vài nét vẽ thảo của họa sĩ sẽ không bảo đảm ông sẽ vẽ được một họa phẩm đẹp. Bản vẽ thảo có thể rất chắc nét, nhìn lôi cuốn và đầy hứa hẹn, nhưng những đánh giá xem bức họa đẹp xấu khi hoàn tất phụ thuộc nhiều vào cách họa sĩ sử dụng màu và chất liệu vẽ.
Tương tự, thẩm định sau chót về một bài luận phụ thuộc nhiều vào cách nhà văn sử dụng từ ngữ trong bài.
Bạn có thể có một luận đề (thesis) rất kêu. Bạn có thể tạo ra một sườn bài rất “ấn tượng,” rất lô-gíc và khuôn khổ bài thật cân đối. Bạn đã chứng tỏ cho mọi người thấy được là bạn biết suy nghĩ và có đầu óc tổ chức tốt – và đây là hai kỹ năng cần thiết để viết văn cho giỏi. Nhưng giờ thì bạn phải mặt đối mặt với công việc viết văn thực thụ, vì bạn phải chọn từng chữ và trau chuốt từng câu văn để tạo ra những đoạn văn trong đó chúng sẽ diễn tả rõ ràng, mạch lạc và chính xác những gì bạn muốn nói.
Tóm lại, bạn đang trực diện với vấn đề tạo phong cách riêng (style) cho bạn.
Phong cách viết văn (văn phong) thì cũng giống hệt như phong cách trong các thứ khác – là một đặc tính tạo chú ý cũng như tạo sảng khoái, là một cái gì đó làm bạn phải chăm chú theo dõi (“sit up and take notice”.) Phong cách được thể hiện ở mọi nơi chốn, và rất dễ bắt gặp. Trong trận banh bóng rổ chẳng hạn, bạn có thể ngạc nhiên tại sao bạn cứ theo dõi một thể tháo gia suốt trận. Anh ta có thể không phải là người ghi nhiều bàn nhất trong đội, nhưng phong cách của anh làm cho anh nổi bật hẳn lên và làm người xem rất thích thú. Nếu bạn bị gặng hỏi tại sao anh làm bạn thấy thích thú như vậy, bạn có thể sẽ trả lời rằng: “anh ta làm mọi việc trông dễ dàng quá!”
Đấy là phong cách đấy bạn ạ.
Định nghĩa rõ ràng nhất về “phong cách” có lẽ là khả năng làm việc gì rất khó khăn mà như thể rất dễ dàng vậy. Thường thì chúng ta có phản ứng thích thú với một người có “phong cách.” Chúng ta có thể hài lòng khi thấy những thể tháo gia khác ghi bàn bằng cách lăn xả vào từng lần tranh banh một cách gian khổ, nhưng người làm ta hoan hô nhiệt thành lại là người có lối nhồi banh và di chuyển nhẹ nhàng, không một chút khó nhọc.
Điều này thì cũng đúng trong thuật viết văn. Bạn thấy phát chán mỗi khi gặp nhà văn nào viết khổ viết sở, với cách hành văn nghe thật chướng tai. Nhưng bạn lại thích thú khi đọc văn với hệt một ý tưởng nọ, nhưng nhà văn diễn tả quá đỗi dễ dàng, dùng ngôn ngữ rất dễ hiểu.
Cái nghệ thuật làm cho mọi việc trở nên dễ dàng này, chẳng cứ gì trong văn chương hay trong thể thao, (cũng như trong ca hát hay khiêu vũ, trong khi chơi ping-pong hay tung hứng sáu trái cam chín!) thì rất dễ bị lừa (coi zậy chứ hổng phải zậy!) Vì bí quyết là ở chỗ người thực hành có biết làm chủ (control) mình hay không. Mà điều này thì phải qua khổ luyện mới thành. Thể tháo gia trong thí dụ trên nào có được cú ném vào rổ “chết người” kia từ ông trời? Anh ta học hỏi và làm chủ được nó, thông qua hàng trăm, hàng ngàn giờ kiên nhẫn và đều đặn khổ luyện trong phòng tập cô đơn.
Tương tự, không có nhà văn nào sinh ra mà đã biết viết những câu văn trác tuyệt. Anh ta phải học kỹ năng này, học theo đúng cách của nhà thể tháo gia, qua sự tự đưa vào khuôn phép và thực hành đều đặn.
Phong cách, nói cách khác, không phải là một món quà bí hiểm chỉ dành riêng cho một thiểu số may mắn. Nó là một thứ có thể học được. Anh chị có thể cảm thấy là anh chị không có khiếu viết văn hay viết nhạc, rằng anh chị không có một tài năng bẩm sinh nào hết. Anh chị có thể đúng khi nhận định điều này. Anh chị sẽ lý luận rằng không ai có thể học để trở thành người tài năng. Cũng đúng! Nhưng anh chị có thể học cách tạo phong cách riêng cho mình. Vì phong cách không phải là một món quà được ban phát. Nó là một kỹ năng. Nó là chữ “làm thế nào” (how) khi nói về cách viết văn viết nhạc, chứ không phải “là cái gì” (what). Bất cứ điều gì bạn muốn nói, bạn có thể học được cách làm sao để diễn đạt một cách mạch lạc.
Và đó là phong cách.
(Hoctro trích dịch từ sách “The Lively Art of Writing”)
Đây là một đoạn ngắn trong sách “Nghệ thuật viết bài luận văn.” Nhận thấy bài này có thể áp dụng vào cách học sáng tác nhạc, tôi dịch thoát để bạn đọc cùng xem.
…
Giờ thì bạn chắc đã hiểu sơ thế nào là một bài luận văn, ít ra là cấu trúc (mở bài, thân bài, và kết luận) của một bài luận. Hiểu về cấu trúc không thôi thì không đủ để bảo đảm cho bài luận sẽ hay, cũng như một vài nét vẽ thảo của họa sĩ sẽ không bảo đảm ông sẽ vẽ được một họa phẩm đẹp. Bản vẽ thảo có thể rất chắc nét, nhìn lôi cuốn và đầy hứa hẹn, nhưng những đánh giá xem bức họa đẹp xấu khi hoàn tất phụ thuộc nhiều vào cách họa sĩ sử dụng màu và chất liệu vẽ.
Tương tự, thẩm định sau chót về một bài luận phụ thuộc nhiều vào cách nhà văn sử dụng từ ngữ trong bài.
Bạn có thể có một luận đề (thesis) rất kêu. Bạn có thể tạo ra một sườn bài rất “ấn tượng,” rất lô-gíc và khuôn khổ bài thật cân đối. Bạn đã chứng tỏ cho mọi người thấy được là bạn biết suy nghĩ và có đầu óc tổ chức tốt – và đây là hai kỹ năng cần thiết để viết văn cho giỏi. Nhưng giờ thì bạn phải mặt đối mặt với công việc viết văn thực thụ, vì bạn phải chọn từng chữ và trau chuốt từng câu văn để tạo ra những đoạn văn trong đó chúng sẽ diễn tả rõ ràng, mạch lạc và chính xác những gì bạn muốn nói.
Tóm lại, bạn đang trực diện với vấn đề tạo phong cách riêng (style) cho bạn.
Phong cách viết văn (văn phong) thì cũng giống hệt như phong cách trong các thứ khác – là một đặc tính tạo chú ý cũng như tạo sảng khoái, là một cái gì đó làm bạn phải chăm chú theo dõi (“sit up and take notice”.) Phong cách được thể hiện ở mọi nơi chốn, và rất dễ bắt gặp. Trong trận banh bóng rổ chẳng hạn, bạn có thể ngạc nhiên tại sao bạn cứ theo dõi một thể tháo gia suốt trận. Anh ta có thể không phải là người ghi nhiều bàn nhất trong đội, nhưng phong cách của anh làm cho anh nổi bật hẳn lên và làm người xem rất thích thú. Nếu bạn bị gặng hỏi tại sao anh làm bạn thấy thích thú như vậy, bạn có thể sẽ trả lời rằng: “anh ta làm mọi việc trông dễ dàng quá!”
Đấy là phong cách đấy bạn ạ.
Định nghĩa rõ ràng nhất về “phong cách” có lẽ là khả năng làm việc gì rất khó khăn mà như thể rất dễ dàng vậy. Thường thì chúng ta có phản ứng thích thú với một người có “phong cách.” Chúng ta có thể hài lòng khi thấy những thể tháo gia khác ghi bàn bằng cách lăn xả vào từng lần tranh banh một cách gian khổ, nhưng người làm ta hoan hô nhiệt thành lại là người có lối nhồi banh và di chuyển nhẹ nhàng, không một chút khó nhọc.
Điều này thì cũng đúng trong thuật viết văn. Bạn thấy phát chán mỗi khi gặp nhà văn nào viết khổ viết sở, với cách hành văn nghe thật chướng tai. Nhưng bạn lại thích thú khi đọc văn với hệt một ý tưởng nọ, nhưng nhà văn diễn tả quá đỗi dễ dàng, dùng ngôn ngữ rất dễ hiểu.
Cái nghệ thuật làm cho mọi việc trở nên dễ dàng này, chẳng cứ gì trong văn chương hay trong thể thao, (cũng như trong ca hát hay khiêu vũ, trong khi chơi ping-pong hay tung hứng sáu trái cam chín!) thì rất dễ bị lừa (coi zậy chứ hổng phải zậy!) Vì bí quyết là ở chỗ người thực hành có biết làm chủ (control) mình hay không. Mà điều này thì phải qua khổ luyện mới thành. Thể tháo gia trong thí dụ trên nào có được cú ném vào rổ “chết người” kia từ ông trời? Anh ta học hỏi và làm chủ được nó, thông qua hàng trăm, hàng ngàn giờ kiên nhẫn và đều đặn khổ luyện trong phòng tập cô đơn.
Tương tự, không có nhà văn nào sinh ra mà đã biết viết những câu văn trác tuyệt. Anh ta phải học kỹ năng này, học theo đúng cách của nhà thể tháo gia, qua sự tự đưa vào khuôn phép và thực hành đều đặn.
Phong cách, nói cách khác, không phải là một món quà bí hiểm chỉ dành riêng cho một thiểu số may mắn. Nó là một thứ có thể học được. Anh chị có thể cảm thấy là anh chị không có khiếu viết văn hay viết nhạc, rằng anh chị không có một tài năng bẩm sinh nào hết. Anh chị có thể đúng khi nhận định điều này. Anh chị sẽ lý luận rằng không ai có thể học để trở thành người tài năng. Cũng đúng! Nhưng anh chị có thể học cách tạo phong cách riêng cho mình. Vì phong cách không phải là một món quà được ban phát. Nó là một kỹ năng. Nó là chữ “làm thế nào” (how) khi nói về cách viết văn viết nhạc, chứ không phải “là cái gì” (what). Bất cứ điều gì bạn muốn nói, bạn có thể học được cách làm sao để diễn đạt một cách mạch lạc.
Và đó là phong cách.
(Hoctro trích dịch từ sách “The Lively Art of Writing”)
Định Nghĩa về Giai Điệu theo Aaron Copland
...
Một giai điệu đẹp, chẳng hạn như trong một bản nhạc hoàn chỉnh, phải có một tỷ lệ thỏa mãn cao (cho người thưởng ngoạn.) Giai điệu ấy phải cho ta một cảm giác hoàn tất và một tính cách tất yếu (inevitability.) Để làm được điều này, dòng nhạc thường thì phải dài và trôi chảy, với những chỗ thích thú cũng như không thích thú lắm (low and high poists of interest) và thời điểm kịch tính nhất thì luôn ở gần cuối bài.
Vì vậy, giai điệu ấy phải có khuynh hướng di chuyển xung quanh các nốt nhạc khác nhau, và nên tránh những sự lặp lại không cần thiết.
Một sự nhạy cảm với dòng chảy của tiết tấu (sensitivity to rhythmic flow) cũng rất quan trọng trong việc kiến tạo giai điệu, vì nhiều giai điệu đặc sắc đã được hình thành chỉ với việc thay đổi chút ít tiết tấu.
Nhưng điều quan trọng nhất là phẩm chất diễn cảm (expressive quality) phải rất cao để có thể tạo nên những cảm xúc ở người nghe. Đây là tính chất khó đoán nhất của một giai điệu đẹp, vì không có những quy tắc giải thích làm sao làm được điều này.
Chỉ nói đơn thuần về cách xây dựng một bản nhạc, một giai điệu đẹp đều chứa trong nó một cái khung. Cái khung này lấy được nhờ bỏ đi những nốt “không căn bản” (“unessential”) và giữ lại các nốt căn bản trong dòng nhạc. Chỉ có những nhạc sĩ chuyên nghiệp mới có thể “làm quang tuyến” (X-raying) vả tìm ra cái xương sống của một giai điệu có cấu trúc vững (well-constructed melody,) nhưng người bình thường không qua trường lớp có thể cũng sẽ cảm nhận được sự thiếu vắng của một cái sườn chính này.
Những phân tích của nhạc sĩ chuyên nghiệp sẽ chỉ ra rằng giai điệu, cũng giống như một đoạn văn, thường hay có những đoạn nghỉ trung gian, tương đương với các dấu phẩy, chấm phẩy và dấu chấm trong cấu trúc câu. Những chỗ nghỉ tạm thời này, còn gọi là cadences, giúp làm cho giai điệu mang một vẻ thông minh hơn, bằng cách chia nó ra làm các câu nhạc dễ hiểu hơn.
...
Hoctro trích dịch từ sách “Để thưởng thức âm nhạc”
Một giai điệu đẹp, chẳng hạn như trong một bản nhạc hoàn chỉnh, phải có một tỷ lệ thỏa mãn cao (cho người thưởng ngoạn.) Giai điệu ấy phải cho ta một cảm giác hoàn tất và một tính cách tất yếu (inevitability.) Để làm được điều này, dòng nhạc thường thì phải dài và trôi chảy, với những chỗ thích thú cũng như không thích thú lắm (low and high poists of interest) và thời điểm kịch tính nhất thì luôn ở gần cuối bài.
Vì vậy, giai điệu ấy phải có khuynh hướng di chuyển xung quanh các nốt nhạc khác nhau, và nên tránh những sự lặp lại không cần thiết.
Một sự nhạy cảm với dòng chảy của tiết tấu (sensitivity to rhythmic flow) cũng rất quan trọng trong việc kiến tạo giai điệu, vì nhiều giai điệu đặc sắc đã được hình thành chỉ với việc thay đổi chút ít tiết tấu.
Nhưng điều quan trọng nhất là phẩm chất diễn cảm (expressive quality) phải rất cao để có thể tạo nên những cảm xúc ở người nghe. Đây là tính chất khó đoán nhất của một giai điệu đẹp, vì không có những quy tắc giải thích làm sao làm được điều này.
Chỉ nói đơn thuần về cách xây dựng một bản nhạc, một giai điệu đẹp đều chứa trong nó một cái khung. Cái khung này lấy được nhờ bỏ đi những nốt “không căn bản” (“unessential”) và giữ lại các nốt căn bản trong dòng nhạc. Chỉ có những nhạc sĩ chuyên nghiệp mới có thể “làm quang tuyến” (X-raying) vả tìm ra cái xương sống của một giai điệu có cấu trúc vững (well-constructed melody,) nhưng người bình thường không qua trường lớp có thể cũng sẽ cảm nhận được sự thiếu vắng của một cái sườn chính này.
Những phân tích của nhạc sĩ chuyên nghiệp sẽ chỉ ra rằng giai điệu, cũng giống như một đoạn văn, thường hay có những đoạn nghỉ trung gian, tương đương với các dấu phẩy, chấm phẩy và dấu chấm trong cấu trúc câu. Những chỗ nghỉ tạm thời này, còn gọi là cadences, giúp làm cho giai điệu mang một vẻ thông minh hơn, bằng cách chia nó ra làm các câu nhạc dễ hiểu hơn.
...
Hoctro trích dịch từ sách “Để thưởng thức âm nhạc”
Định Nghĩa về Giai Điệu của Brent Edstrorm
Giai điệu
Phần lớn các giai điệu nổi tiếng đều cùng có chung một đặc điểm: chúng chứa đựng một nét nhạc tiêu biểu hoặc một thành tố về tiết tấu nào đó có nhiệm vụ liên kết cả giai điệu lại thành một khối.
Một tiết tấu tiêu biểu có thể tạo ra một cảm giác là bài nhạc có chủ đích (a strong sense of purpose.) Nếu ta hát sai tiết tấu của nó sao cho không còn ý tưởng về tiết tấu (rhythmic motive) hiện diện nữa - thì bạn sẽ thấy là giai điệu mất đi rất nhiều tính hiệu quả của giai điệu ấy.
Ngoài ra, một quãng được lặp lại nhiều lần (recurring interval) hay một nhóm nốt nhạc (grouping of notes) cũng có thể tạo ra một cảm giác định hướng rõ rệt (a clear sense of direction)
Dáng nhạc
Danh từ “dáng” (contour) nhạc được dùng để mô tả hình dáng tổng quát của cả giai điệu. Một giai điệu có thể bắt đầu từ một nốt trầm rồi đi từ từ tới một nốt áp chót (penultimate) câu nhạc. Trong một trường hợp khác, giai điệu có thể đi từ một nốt cao rồi từ từ đi xuống nốt kết thúc của câu. Thực chất là không có định nghĩa về “dáng nhạc sai” hoặc “dáng nhạc đúng”, nhưng một giai điệu sẽ ít thành công hơn khi nó “chống” lại khuynh hướng (chảy-flow) tự nhiên của giai điệu.
Hoctro trích dịch từ sách “Làm nhạc trong thời đại tin học”
Phần lớn các giai điệu nổi tiếng đều cùng có chung một đặc điểm: chúng chứa đựng một nét nhạc tiêu biểu hoặc một thành tố về tiết tấu nào đó có nhiệm vụ liên kết cả giai điệu lại thành một khối.
Một tiết tấu tiêu biểu có thể tạo ra một cảm giác là bài nhạc có chủ đích (a strong sense of purpose.) Nếu ta hát sai tiết tấu của nó sao cho không còn ý tưởng về tiết tấu (rhythmic motive) hiện diện nữa - thì bạn sẽ thấy là giai điệu mất đi rất nhiều tính hiệu quả của giai điệu ấy.
Ngoài ra, một quãng được lặp lại nhiều lần (recurring interval) hay một nhóm nốt nhạc (grouping of notes) cũng có thể tạo ra một cảm giác định hướng rõ rệt (a clear sense of direction)
Dáng nhạc
Danh từ “dáng” (contour) nhạc được dùng để mô tả hình dáng tổng quát của cả giai điệu. Một giai điệu có thể bắt đầu từ một nốt trầm rồi đi từ từ tới một nốt áp chót (penultimate) câu nhạc. Trong một trường hợp khác, giai điệu có thể đi từ một nốt cao rồi từ từ đi xuống nốt kết thúc của câu. Thực chất là không có định nghĩa về “dáng nhạc sai” hoặc “dáng nhạc đúng”, nhưng một giai điệu sẽ ít thành công hơn khi nó “chống” lại khuynh hướng (chảy-flow) tự nhiên của giai điệu.
Hoctro trích dịch từ sách “Làm nhạc trong thời đại tin học”
Tạo cho mình một phong cách riêng
(First Steps Toward Style)
Đây là một đoạn ngắn trong sách “Nghệ thuật viết bài luận văn.” Nhận thấy bài này có thể áp dụng vào cách học sáng tác nhạc, tôi dịch thoát để bạn đọc cùng xem.
…
Giờ thì bạn chắc đã hiểu sơ thế nào là một bài luận văn, ít ra là cấu trúc (mở bài, thân bài, và kết luận) của một bài luận. Hiểu về cấu trúc không thôi thì không đủ để bảo đảm cho bài luận sẽ hay, cũng như một vài nét vẽ thảo của họa sĩ sẽ không bảo đảm ông sẽ vẽ được một họa phẩm đẹp. Bản vẽ thảo có thể rất chắc nét, nhìn lôi cuốn và đầy hứa hẹn, nhưng những đánh giá xem bức họa đẹp xấu khi hoàn tất phụ thuộc nhiều vào cách họa sĩ sử dụng màu và chất liệu vẽ.
Tương tự, thẩm định sau chót về một bài luận phụ thuộc nhiều vào cách nhà văn sử dụng từ ngữ trong bài.
Bạn có thể có một luận đề (thesis) rất kêu. Bạn có thể tạo ra một sườn bài rất “ấn tượng,” rất lô-gíc và khuôn khổ bài thật cân đối. Bạn đã chứng tỏ cho mọi người thấy được là bạn biết suy nghĩ và có đầu óc tổ chức tốt – và đây là hai kỹ năng cần thiết để viết văn cho giỏi. Nhưng giờ thì bạn phải mặt đối mặt với công việc viết văn thực thụ, vì bạn phải chọn từng chữ và trau chuốt từng câu văn để tạo ra những đoạn văn trong đó chúng sẽ diễn tả rõ ràng, mạch lạc và chính xác những gì bạn muốn nói.
Tóm lại, bạn đang trực diện với vấn đề tạo phong cách riêng (style) cho bạn.
Phong cách viết văn (văn phong) thì cũng giống hệt như phong cách trong các thứ khác – là một đặc tính tạo chú ý cũng như tạo sảng khoái, là một cái gì đó làm bạn phải chăm chú theo dõi (“sit up and take notice”.) Phong cách được thể hiện ở mọi nơi chốn, và rất dễ bắt gặp. Trong trận banh bóng rổ chẳng hạn, bạn có thể ngạc nhiên tại sao bạn cứ theo dõi một thể tháo gia suốt trận. Anh ta có thể không phải là người ghi nhiều bàn nhất trong đội, nhưng phong cách của anh làm cho anh nổi bật hẳn lên và làm người xem rất thích thú. Nếu bạn bị gặng hỏi tại sao anh làm bạn thấy thích thú như vậy, bạn có thể sẽ trả lời rằng: “anh ta làm mọi việc trông dễ dàng quá!”
Đấy là phong cách đấy bạn ạ.
Định nghĩa rõ ràng nhất về “phong cách” có lẽ là khả năng làm việc gì rất khó khăn mà như thể rất dễ dàng vậy. Thường thì chúng ta có phản ứng thích thú với một người có “phong cách.” Chúng ta có thể hài lòng khi thấy những thể tháo gia khác ghi bàn bằng cách lăn xả vào từng lần tranh banh một cách gian khổ, nhưng người làm ta hoan hô nhiệt thành lại là người có lối nhồi banh và di chuyển nhẹ nhàng, không một chút khó nhọc.
Điều này thì cũng đúng trong thuật viết văn. Bạn thấy phát chán mỗi khi gặp nhà văn nào viết khổ viết sở, với cách hành văn nghe thật chướng tai. Nhưng bạn lại thích thú khi đọc văn với hệt một ý tưởng nọ, nhưng nhà văn diễn tả quá đỗi dễ dàng, dùng ngôn ngữ rất dễ hiểu.
Cái nghệ thuật làm cho mọi việc trở nên dễ dàng này, chẳng cứ gì trong văn chương hay trong thể thao, (cũng như trong ca hát hay khiêu vũ, trong khi chơi ping-pong hay tung hứng sáu trái cam chín!) thì rất dễ bị lừa (coi zậy chứ hổng phải zậy!) Vì bí quyết là ở chỗ người thực hành có biết làm chủ (control) mình hay không. Mà điều này thì phải qua khổ luyện mới thành. Thể tháo gia trong thí dụ trên nào có được cú ném vào rổ “chết người” kia từ ông trời? Anh ta học hỏi và làm chủ được nó, thông qua hàng trăm, hàng ngàn giờ kiên nhẫn và đều đặn khổ luyện trong phòng tập cô đơn.
Tương tự, không có nhà văn nào sinh ra mà đã biết viết những câu văn trác tuyệt. Anh ta phải học kỹ năng này, học theo đúng cách của nhà thể tháo gia, qua sự tự đưa vào khuôn phép và thực hành đều đặn.
Phong cách, nói cách khác, không phải là một món quà bí hiểm chỉ dành riêng cho một thiểu số may mắn. Nó là một thứ có thể học được. Anh chị có thể cảm thấy là anh chị không có khiếu viết văn hay viết nhạc, rằng anh chị không có một tài năng bẩm sinh nào hết. Anh chị có thể đúng khi nhận định điều này. Anh chị sẽ lý luận rằng không ai có thể học để trở thành người tài năng. Cũng đúng! Nhưng anh chị có thể học cách tạo phong cách riêng cho mình. Vì phong cách không phải là một món quà được ban phát. Nó là một kỹ năng. Nó là chữ “làm thế nào” (how) khi nói về cách viết văn viết nhạc, chứ không phải “là cái gì” (what). Bất cứ điều gì bạn muốn nói, bạn có thể học được cách làm sao để diễn đạt một cách mạch lạc.
Và đó là phong cách.
(Hoctro trích dịch từ sách “The Lively Art of Writing”)
Đây là một đoạn ngắn trong sách “Nghệ thuật viết bài luận văn.” Nhận thấy bài này có thể áp dụng vào cách học sáng tác nhạc, tôi dịch thoát để bạn đọc cùng xem.
…
Giờ thì bạn chắc đã hiểu sơ thế nào là một bài luận văn, ít ra là cấu trúc (mở bài, thân bài, và kết luận) của một bài luận. Hiểu về cấu trúc không thôi thì không đủ để bảo đảm cho bài luận sẽ hay, cũng như một vài nét vẽ thảo của họa sĩ sẽ không bảo đảm ông sẽ vẽ được một họa phẩm đẹp. Bản vẽ thảo có thể rất chắc nét, nhìn lôi cuốn và đầy hứa hẹn, nhưng những đánh giá xem bức họa đẹp xấu khi hoàn tất phụ thuộc nhiều vào cách họa sĩ sử dụng màu và chất liệu vẽ.
Tương tự, thẩm định sau chót về một bài luận phụ thuộc nhiều vào cách nhà văn sử dụng từ ngữ trong bài.
Bạn có thể có một luận đề (thesis) rất kêu. Bạn có thể tạo ra một sườn bài rất “ấn tượng,” rất lô-gíc và khuôn khổ bài thật cân đối. Bạn đã chứng tỏ cho mọi người thấy được là bạn biết suy nghĩ và có đầu óc tổ chức tốt – và đây là hai kỹ năng cần thiết để viết văn cho giỏi. Nhưng giờ thì bạn phải mặt đối mặt với công việc viết văn thực thụ, vì bạn phải chọn từng chữ và trau chuốt từng câu văn để tạo ra những đoạn văn trong đó chúng sẽ diễn tả rõ ràng, mạch lạc và chính xác những gì bạn muốn nói.
Tóm lại, bạn đang trực diện với vấn đề tạo phong cách riêng (style) cho bạn.
Phong cách viết văn (văn phong) thì cũng giống hệt như phong cách trong các thứ khác – là một đặc tính tạo chú ý cũng như tạo sảng khoái, là một cái gì đó làm bạn phải chăm chú theo dõi (“sit up and take notice”.) Phong cách được thể hiện ở mọi nơi chốn, và rất dễ bắt gặp. Trong trận banh bóng rổ chẳng hạn, bạn có thể ngạc nhiên tại sao bạn cứ theo dõi một thể tháo gia suốt trận. Anh ta có thể không phải là người ghi nhiều bàn nhất trong đội, nhưng phong cách của anh làm cho anh nổi bật hẳn lên và làm người xem rất thích thú. Nếu bạn bị gặng hỏi tại sao anh làm bạn thấy thích thú như vậy, bạn có thể sẽ trả lời rằng: “anh ta làm mọi việc trông dễ dàng quá!”
Đấy là phong cách đấy bạn ạ.
Định nghĩa rõ ràng nhất về “phong cách” có lẽ là khả năng làm việc gì rất khó khăn mà như thể rất dễ dàng vậy. Thường thì chúng ta có phản ứng thích thú với một người có “phong cách.” Chúng ta có thể hài lòng khi thấy những thể tháo gia khác ghi bàn bằng cách lăn xả vào từng lần tranh banh một cách gian khổ, nhưng người làm ta hoan hô nhiệt thành lại là người có lối nhồi banh và di chuyển nhẹ nhàng, không một chút khó nhọc.
Điều này thì cũng đúng trong thuật viết văn. Bạn thấy phát chán mỗi khi gặp nhà văn nào viết khổ viết sở, với cách hành văn nghe thật chướng tai. Nhưng bạn lại thích thú khi đọc văn với hệt một ý tưởng nọ, nhưng nhà văn diễn tả quá đỗi dễ dàng, dùng ngôn ngữ rất dễ hiểu.
Cái nghệ thuật làm cho mọi việc trở nên dễ dàng này, chẳng cứ gì trong văn chương hay trong thể thao, (cũng như trong ca hát hay khiêu vũ, trong khi chơi ping-pong hay tung hứng sáu trái cam chín!) thì rất dễ bị lừa (coi zậy chứ hổng phải zậy!) Vì bí quyết là ở chỗ người thực hành có biết làm chủ (control) mình hay không. Mà điều này thì phải qua khổ luyện mới thành. Thể tháo gia trong thí dụ trên nào có được cú ném vào rổ “chết người” kia từ ông trời? Anh ta học hỏi và làm chủ được nó, thông qua hàng trăm, hàng ngàn giờ kiên nhẫn và đều đặn khổ luyện trong phòng tập cô đơn.
Tương tự, không có nhà văn nào sinh ra mà đã biết viết những câu văn trác tuyệt. Anh ta phải học kỹ năng này, học theo đúng cách của nhà thể tháo gia, qua sự tự đưa vào khuôn phép và thực hành đều đặn.
Phong cách, nói cách khác, không phải là một món quà bí hiểm chỉ dành riêng cho một thiểu số may mắn. Nó là một thứ có thể học được. Anh chị có thể cảm thấy là anh chị không có khiếu viết văn hay viết nhạc, rằng anh chị không có một tài năng bẩm sinh nào hết. Anh chị có thể đúng khi nhận định điều này. Anh chị sẽ lý luận rằng không ai có thể học để trở thành người tài năng. Cũng đúng! Nhưng anh chị có thể học cách tạo phong cách riêng cho mình. Vì phong cách không phải là một món quà được ban phát. Nó là một kỹ năng. Nó là chữ “làm thế nào” (how) khi nói về cách viết văn viết nhạc, chứ không phải “là cái gì” (what). Bất cứ điều gì bạn muốn nói, bạn có thể học được cách làm sao để diễn đạt một cách mạch lạc.
Và đó là phong cách.
(Hoctro trích dịch từ sách “The Lively Art of Writing”)
Tìm Hiểu Nghệ Thuật Sáng Tác Nhạc Qua Nhạc Phẩm “Nghìn Trùng Xa Cách” của nhạc sĩ Phạm Duy
Xem loạt bài về Sáng Tác Nhạc ở đây: http://www.phamduy.com/2005/pdf/PhantichNhacPhamDuy/itro.html
Tiếp tục sự tìm tòi của riêng tôi về cách sáng tác một nhạc phẩm thông qua các ca khúc của nhạc sĩ Phạm Duy (ns PD,) lần này tôi chọn nhạc phẩm rất nổi tiếng là “Nghìn Trùng Xa Cách.” Tôi chọn bản nhạc này để học hỏi vì nhiều lý do.
Trước tiên, hầu như người Việt nào cũng đều biết bản nhạc này, do đó tôi muốn tìm hiểu các yếu tố nào đã làm bản nhạc trở nên phổ thông và nổi tiếng như vậy. Ngoài ra, tôi có ý chọn một bài nhạc được chính tác giả xếp vào loại “nhạc tình” là một trong ba loại nhạc mà ns PD tự định nghĩa về nhạc của ông (tình yêu, sự đau khổ và cái chết.) Yếu tố thứ ba là do tình cờ, hai bản nhạc trước tôi nghiền ngẫm (xem [1] và [2]) là do ns soạn nhạc từ lời thơ của hai nhà thơ rất nổi tiếng là Lưu Trọng Lư và Hữu Loan. Tôi muốn lần này nghiền ngẫm một bản nhạc do chính ns PD soạn cả lời lẫn nhạc, để xem ông đã làm những gì khiến cho bản nhạc nổi tiếng như vậy. Nào, mời các bạn cùng theo tôi tìm hiểu nghệ thuật sáng tác nhạc của nhạc sĩ.
Trước tiên, mời bạn xem lại lời của bài nhạc:
Nghìn Trùng Xa Cách
(Saigon-1969)
I
Nghìn trùng xa cách, người đã đi rồi!
Còn gì đâu nữa, mà khóc với cười?
Mời người lên xe về miền quá khứ
Mời người đem theo toàn vẹn thương yêu.
Ðứng tiễn người vào dĩ vãng nhạt mầu
Sẽ có chẳng nhiều đớn đau.
Nối gót người vào dĩ vãng nhiệm mầu
Có lũ kỷ niệm trước sau
Vài cánh xương hoa nằm ép trong thư
Rồi sẽ tan như bụi mờ
Vạt tóc nâu khô còn chút thơm tho
Thả gió bay đi mịt mù
Nghìn trùng xa cách người đã đi rồi
Còn gì đâu nữa mà giữ cho người...
II
Trả hết về người chuyện cũ đẹp ngời.
Chuyện đôi ta buồn ít hơn vui
Lời nói, lời cười
Chuyện ngắn chuyện dài
Trả hết cho người, cho người đi
Trả hết cho ai ngày tháng êm trôi
Ðường ta đi trời đất yên vui
Rừng vắng ban mai, đường phố trăng soi
Trả hết cho người, cho người đi!
Trả hết cho ai cả những chua cay
Ngày chia tay, lặng lẽ mưa rơi
Một tiếng thương ôi, gửi đến cho người
Trả nốt đôi môi gượng cười
Nghìn trùng xa cách đời đứt ngang rồi
Còn lời trăn trối gửi đến cho người...
Nghìn trùng xa cách người cuối chân trời
Ðường dài hạnh phúc, cầu chúc cho người …
Kế đến, xin mời bạn đọc qua những chú thích của ns PD khi nói về nhạc phẩm. Trong “Ngàn Lời Ca – Phạm Duy Tổng Quát,” chương viết về “Hát cho Cuộc Tình – Tình Ca Một Mình,” tác giả đã viết như sau:
1968. Trên con đường đời Việt Nam nói chung có biết bao nhiêu là khó khăn và trên con đường riêng của tôi có biết bao nhiêu là hệ lụy, sau mười năm gần gụi nhau, đã đến lúc mà tôi và Nàng Thơ của tôi phải chia tay nhau. Trước đây, nếu tôi soạn những tình khúc có thật, dành riêng cho một người tình, tạm gọi là những bài tình ca đôi lứa thì bây giờ, tôi soạn Tình Ca Một Mình. Bây giờ thì thực sự là chia phôi rồi! Có hứa hẹn đừng xa nhau thì cũng phải tới lúc có người qua cầu, và tôi nghĩ rằng cũng chẳng còn gì nữa đâu để mà gọi mãi nhau... Thế nhưng còn nhiều lắm, còn quá nhiều dư âm của cuộc tình, cho nên tôi sẽ khản tiếng kêu lên gọi hồn người bằng những tình khúc đầy ắp kỷ niệm xưa...
Còn trong “Hồi Ký 3,” chương 17, tác giả đã viết:
… tôi không còn bụng dạ nào để nghĩ tới chuyện tâm tình. Tôi không còn thảnh thơi để cuối tuần lái xe đi đón người tình rồi chúng tôi ngồi trong xe hơi hay trên một bãi cỏ hoang ở vùng ngoại ô, nói với nhau những chuyện cao xa, thơ mộng. Người bạn gái cũng cảm thấy phải xa tôi để bước lên xe hoa. Qua một lá thư viết bằng bút chì, nàng giã từ tôi, không buồn rầu nuối tiếc, không ân hận xót xa. Xong rồi, mối tình của tôi phải chấm dứt ở đây rồi. Tôi soạn bài Nghìn Trùng Xa Cách, coi như lời tiễn biệt người yêu.
Chỉ qua hai đoạn tự bạch ngắn của nhạc sĩ, tôi thấy được một điều là nhạc viết ra, lời viết ra phải chính từ tự đáy lòng mình, với những cảm xúc, kinh nghiệm và rung động rất thật. Có như vậy, nhạc mới có thể đi thẳng vào lòng người được. Tôi gọi đó là “điều kiện cần,” nói theo như cách nói toán học. Nếu không có điều kiện cần này thì “forget it,” nhạc bạn viết ra sẽ chỉ là những sáo ngữ, giả tạo (superficial) như kiểu “tình em xa xăm”,”nỗi đau ngàn năm”, nghe nhiều nhưng chẳng hiểu bao nhiêu.
Tiếp theo, tôi mời bạn đọc cùng tìm hiểu những tìm tòi nho nhỏ của tôi về bài nhạc.
Nhận Xét Chung:
Nhạc phẩm “Nghìn Trùng Xa Cách” có cấu trúc khác hẳn với các nhạc phẩm khác của ông cũng như của các bản nhạc của các nhạc sĩ khác cùng thời, dùng cấu trúc ABA hay ABAB. Nó chỉ có hai đoạn dài, tôi tạm đặt tên là Đoạn I và II. Đoạn I có thể gọi là hoàn chỉnh, và nếu nhạc sĩ dễ dãi và thêm vào một đoạn II nghe được, nhạc phẩm có lẽ sẽ đã vẫn nổi tiếng. Nhưng chính sự đơn giản đến kinh điển và ngữ nhạc đặc sắc, cùng Đoạn II với một kỹ thuật viết nhạc tinh tế, đã làm cho bài nhạc có một vóc dáng riêng, tạo cho nó có một vị thế cao và được ưa chuộng trong các bản nhạc Việt.
Đoạn I
Tựa Bài:
Ngay cả việc đặt tên bài cũng là một nghệ thuật của nhạc sĩ. Tên nhạc phẩm lại cũng là bốn nốt đầu của bản nhạc, và được lặp đi lặp lại ở những chỗ quan trọng nhất trong bài, khiến mỗi khi nghĩ về bài nhạc, là người ta nhớ ra liền nội dung, nhớ ngay cách hát ra sao. Thậm chí, “nghìn trùng xa cách” cũng đã trở thành một cách nói văn hoa để trao đổi mỗi khi phải từ biệt người thân đi xa nhà.
Nhạc đề:
Trong bản nhạc này, nhạc đề (nét nhạc) không có gì khác hơn là câu đầu tiên, “Nghìn trùng xa cách, người đã đi rồi.” Chúng ta thấy tác giả lặp lại hai lần ngay khi buớc vào bài hát, nhấn mạnh và cũng để khẳng định nhạc đề, cũng như nhấn mạnh ca từ đằng sau nốt nhạc. Nhạc đề được lặp lại ở cuối đoạn I, cũng như ở cuối đoạn II, cũng nhằm mục đích khẳng định như trên.
Nhạc đề dựa hoàn toàn trên ba nốt chính của thang âm Do trưởng sol do mi, lại kết câu bằng chính nốt Do, do đó có một màu sắc rất mạnh, rất thực, rất quả quyết. Trong trường hợp này, ý nhạc tạo nên một sự khẳng định về một sự mất mát người yêu. Nốt Fa được giới thiệu thoáng qua (“người đã đi rồi”) nhưng rồi lại trở về nốt Do.
Sườn Bài
Đoạn I này là một đoạn nhạc hoàn chỉnh, vì có đủ mở bài, thân bài, và kết luận. Ý nhạc được phát triển rất hài hòa, cân đối. Cung nhạc từ từ vươn lên, từ “mời người lên xe” đến “toàn vẹn thương yêu,” rồi lãng đãng ở lưng chừng với “đớn đau” và “trước sau”, để rồi “hạ cánh” ở “mịt mù”. Hai câu kết không gì khác hơn là sự lặp lại ý nhạc đã báo trước ở hai câu đầu, do đó có tác dụng khẳng định cho lời nhạc là “còn gì đâu nữa, mà giữ cho người.”
Cách phát triển nhạc ngữ
Bài nhạc mở đầu bằng một lời tán thán “người đã đi rồi!” Sau đó, tác giả dỗi hờn bằng cách “mời” người yêu lên xe hoa và hãy “đi qua đời tôi” cho xong. Nhưng ngay lập tức, tác giả lại nhớ nhung về “lũ kỷ niệm” và đưa ra dẫn chứng tức thời như “vài cánh xương hoa” và “vạt tóc nâu khô.” Cuối cùng, tác giả chua xót kết luận là giữ những kỷ niệm đó cho người làm chi, một khi người đã đi rồi.
Cảm giác của tôi khi đọc kỹ lời đoạn này là thấy nó vừa giống lại vừa khác một nhạc phẩm khác cũng do Phạm Duy phổ thành nhạc từ thơ Cung Trầm Tưởng, đó là nhạc phẩm “Tiễn Em.” Trong nhạc phẩm này, ta thấy cũng có sự đưa tiễn giữa người nam và người nữ, cũng có “lên xe tiễn em đi, chưa bao giờ buồn thế”, rồi “anh một mình ở lại,”v.v. Tuy nhiên, tình cảm trong nhạc ngữ ở “Nghìn Trùng Xa Cách” đã không còn đơn thuần là tả thực nữa, mà đầy những hình ảnh rất thơ, tuy thực mà phảng phất vẻ siêu thực, và nhất là rất nguyên thủy (original), do chính tác giả nghĩ ra chứ không vay mượn ở nơi khác.
Thực vậy, chính chữ “mời” trong “mời người lên xe” đã là một “bật mí” (giveaway clue) cho ta thấy điều này. Tại sao lại phải “mời” người lên xe? Người lên thì cứ tự nhiên lên chứ, sao lại phải mời? Tôi nghĩ, mời ở đây là “mời” người nữ trong tâm tưởng của nhạc sĩ (chứ không phải người tình thật bằng xương bằng thịt,) lên xe đi về “miền quá khứ” của nhạc sĩ!
Khi ta đã hiểu điều mấu chốt này rồi thì những nhạc ngữ còn lại trở nên dễ hiểu vô cùng. Vì là người tình trong tâm tưởng nên mới có những chữ như “về miền quá khứ”, “dĩ vãng nhạt màu”, “dĩ vãng nhiệm mầu”, v.v. Và vì tình yêu là một sự thể rất khó đoán hậu quả, nói thế này làm thế khác, nên người nam vừa nói câu trước là “đứng tiễn người vào dĩ vãng nhạt màu, sẽ có chẳng nhiều đớn đau”, câu sau đã lập tức “nối gót người vào dĩ vãng nhiệm mầu”!
Hai hình tượng tiếp theo, “vài cánh xương hoa” và “vạt tóc nâu khô”, tôi cho là rất nghệ thuật và “nguyên thủy”, vì ngoài việc đã tạo ra được những hình tượng cụ thể để minh họa những tình cảm giữa hai nhân vật chính, chúng còn tạo thêm những hình ảnh đầy màu sắc, góp phần thi vị hóa nhạc ngữ. Ngoài ra, chúng cũng được nhân cách hóa để trở thành một người nữ đã ra đi “mịt mù.” Quan trọng nhất, hai vật “làm tin” đó trở thành vô dụng vì chúng có còn nghĩa gì nữa đâu đề “mà giữ cho người”! Trong các bản nhạc Việt, ta khó tìm ra những hình ảnh rất nguyên thủy và lại được sử dụng “đạt” đến như vậy!
Ngoài ra, nhạc sĩ đã khéo léo sắp xếp thứ tự chữ trong câu, để cùng với nhạc, chúng tạo ra một tình cảnh “dùng dằng kẻ ở người đi” trong tâm tưởng người nam. Thí dụ như trong câu “sẽ có chẳng nhiều đớn đau”, thực ra ý là có ít đớn đau, nhưng khi đổi thành “có chẳng nhiều” và cho hai chữ có và nhiều vào nhịp mạnh, hóa ra lại là có nhiều đớn đau! (mà vẫn phải giả vờ là chỉ có ít đớn đau ;-) Ta sẽ thấy trong đoạn II cũng có vài ba tình huống như vậy, thí dụ như khi “vui nhiều hơn buồn” được chuyển thành “buồn ít hơn vui” và vì nhịp mạnh rơi vào chữ “ít” và “vui”, nên ta nghe ra (và hiểu) là ít vui!
Phát triển giai điệu và cung nhạc
Nhạc phẩm này sáng tác theo phong cách viết nhạc Tây phương chứ không dùng nhạc dân ca làm nền tảng, nên ta có thể so sánh nó với những chuẩn mực viết nhạc của nhạc phổ thông. Tôi thấy cả đoạn I cách thức phát triển nhạc rất là cổ điển và nhất là rất “Phạm Duy”, khi ông khai triển bốn nốt nhạc sol sol do mi (nghìn trùng xa cách) một cách rất mẫu mực lên những biến thể khác như mi mi fa sol (mời người lên xe), rồi lại dùng thể đảo như ré ré sol sol (đứng tiễn người vào), cũng như biến thể của nhạc đề thành re la sol sol (vài cánh xương hoa), la fa mi mi (vạt tóc nâu khô) để rồi trở về nhẹ nhàng nhạc đề làm kết luận.
Thực vậy, sau hai câu đầu dùng phương pháp lặp (repetition), tác giả đã phát triển ý nhạc lên thành một cặp hai câu lặp khác:
Mời người lên xe về miền quá khứ
Mời người đem theo toàn vẹn thương yêu.
Sau đó đảo ý nhạc và phát triển cho câu nhạc không còn cấu trúc 4 4 4 4 như hai đoạn nhỏ trên nữa, mà đã trở thành 4 4 4 2, và lặp lại hai lần:
Ðứng tiễn người vào dĩ vãng nhạt mầu
Sẽ có chẳng nhiều đớn đau.
Nối gót người vào dĩ vãng nhiệm mầu
Có lũ kỷ niệm trước sau
Rồi bằng phương pháp mô phỏng cấu trúc câu nhạc trước, nhạc sĩ khai triển tiếp nét nhạc đó thành một nét nhạc hao hao giống khác và cho nó từ từ đi về chủ âm. Ta cũng thấy giữa hai câu với nhau có một sự đối xứng rất chặt chẽ, và vần luật rất sát (trong đoạn cũng như trong cả nhạc phẩm):
Vài cánh xương hoa nằm ép trong thư
Rồi sẽ tan như bụi mờ
Vạt tóc nâu khô còn chút thơm tho
Thả gió bay đi mịt mù
Cuối cùng là sự lặp lại mở bài với một kết luận chắc nịch:
Nghìn trùng xa cách người đã đi rồi
Còn gì đâu nữa mà giữ cho người...
Các kỹ thuật khác nhạc sĩ dùng trong đoạn này có thể kể ra như: giữ tiết tấu căn bản, dùng quãng dễ hát cũng như các nốt pycnon liền nhau (mi mi fa sol – mời người lên xe, sol sol la ti – mời người đem theo), hoặc kỹ thuật mô phỏng: từ do do mi mi (dĩ vãng nhạt mầu) sang la la re re (sẽ có chẳng nhiều) để làm cho câu chuyển động liên tục và tránh nhàm chán, v.v.
Nói vậy, nhưng từ nhạc đề để làm nên cả đoạn nhạc là thuộc về tài năng thiên phú của mỗi người, phân tích tự thân giai điệu để nói rằng nó hay hay dở là chuyện phù phiếm, “không thể nghĩ bàn.” Do đó, bạn thấy tôi chỉ chia xẻ với bạn nhiều đến chuyện “prosody”, là việc viết lời ăn khớp với nhạc và qua đó nâng cao nhạc ngữ lên, hoặc những kỹ thuật viết nhạc căn bản khác mà tôi tự học (và chờ thời cơ thực hành :) mà không lạm bàn thật sâu về cách viết giai điệu cho thật đẹp. Cái đó tùy thuộc vào chính vốn sống, trình độ cảm thụ âm nhạc, lòng đam mê sáng tạo tới tận cùng sức lực, và sự cố gắng tự làm mới của bạn.
Đoạn II
Nhạc đề:
Ngoài việc phát triển ý nhạc tất yếu phải có của từng đoạn I và II, điểm nổi bật là nét nhạc của đoạn II lại là thể đảo, trong đó hai nốt đầu của nửa câu trên được biến đổi (trả hết về người,) khác hẳn đoạn I. Chúng ta sẽ thấy tác giả có một chủ ý rõ ràng khi làm như vậy.
Thật vậy, trong đoạn II ta thấy nét nhạc biến đổi rất nhiều nhưng chỉ ở hai nốt đầu (buồn ít hơn vui, người khóc người cười,) trong khi đoạn I thì đa số lại là hai cặp nốt nhạc có cùng nốt (nghìn trùng xa cách, mời người lên xe, đứng tiễn người vào, dĩ vãng nhạt mầu, v.v.) Theo tôi nghĩ, đó chính là cách tác giả tạo nên một sự tương phản trong nhạc, qua đó tạo nên sự đa dạng trong một thể đồng nhất, một trong các yếu tố căn bản mà nghệ thuật rất hay theo đuổi.
Sự đa dạng trong đồng nhất trong tranh Piet Mondrian
(tranh có tên là Broadway Boogie-Woogie)
Một Nghệ Thuật Chuyển Hệ Tinh Tế
Nếu nhìn sơ qua nhạc bản, ta sẽ bị lầm vì tưởng đoạn II chỉ đơn thuần là một chuyển hệ (modulate) đơn giản từ Do trưởng sang Do thứ rồi về lại Do trưởng, nhưng thực ra không phải vậy. Nhạc sĩ đã khéo léo tạo ra một “lộ trình” như sau:
C thứ -> G7 -> G thứ -> G
Thực vậy, đầu tiên ông đổi sang từ Do trưởng sang Do thứ với dấu biểu 3 nốt giáng, tạo cho đoạn nhạc có một màu sắc buồn bã, tương phản với đoạn I.
Trả hết về người chuyện cũ đẹp ngời.
Chuyện đôi ta buồn ít hơn vui
Lời nói, lời cười
Chuyện ngắn chuyện dài
Trả hết cho người, cho người đi
Sau đó ông mô phỏng đoạn trên để làm tiếp đoạn kế, kết thúc ở “cho người đi” với một nốt không ổn định (re)
Trả hết cho ai ngày tháng êm trôi
Ðường ta đi trời đất yên vui
Rừng vắng ban mai, đường phố trăng soi
Trả hết cho người, cho người đi!
Tuy nhiên, ở chính chỗ này, thay vì dễ dãi đi về nốt chủ âm, ông tài tình dùng hai phép mô phỏng (imitation) và lặp (repetition) để lặp ngay lại chính xác đoạn đầu trước đó (trả hết về người, chuyện cũ đẹp ngời), nhưng với các nốt nhạc đã được chuyển hệ (modulate) sang âm giai Sol thứ (chỉ có hai nốt giáng.) Tuy nhiên, trên tờ nhạc của ông không ghi lại chi tiết này, mà vẫn giữ nguyên là 3 nốt giáng.
Trả hết cho ai cả những chua cay
Ngày chia tay, lặng lẽ mưa rơi
Ta thấy, vì “mục tiêu” chuyển hệ đã thành công, người nghe chỉ bị lạ tai một tí, rồi lại êm tai ngay vì nghe câu nhạc hệt như ở đầu đoạn II, mục tiêu tiếp theo về nhạc thuật giờ đây là làm sao trở về Sol trưởng một cách nhanh và nhẹ nhàng.
Một tiếng thương ôi, gửi đến cho người
Trả nốt đôi môi gượng cười
Với câu cuối, ta thấy ông đã “nhẹ nhàng” hạ cánh bằng cách cởi bỏ trước tiên là nốt si giáng, rồi tới la giáng, để trở về nốt Sol (trưởng.) Thật là một cuộc hạ cánh an toàn!
Phi cơ đã hạ cánh an toàn, giờ là lúc lặp lại nhạc đề quen thuộc và một kết thúc nhạc ngữ đầy kịch tính (dramatic):
Nghìn trùng xa cách đời đứt ngang rồi
Còn lời trăn trối gửi đến cho người...
Rồi bài nhạc cũng đã kết bằng cung Do trưởng toàn vẹn, nhưng là cho ai kia, chứ đâu phải cho ta!
Nghìn trùng xa cách người cuối chân trời
Ðường dài hạnh phúc, cầu chúc cho người …
Prosody, prosody, prosody
Bạn sẽ hỏi tôi: “nhạc sĩ làm nhạc cầu kỳ như vậy với dụng ý gì?” Xin thưa, ngoài việc làm cho giai điệu được đa dạng hơn và nghe không nhàm chán, mục đích chính là để làm cho nhạc ăn khớp theo lời (prosody.) Thực vậy, khi lời thì là “cười” trong khi nhạc thì vẫn ở điệu thức thứ buồn bã thì có điều gì “không ổn” rồi.
Tuy vậy, cái “gượng cười” này không trọn vẹn, vì thuộc về Sol trưởng chứ không về Do trưởng! Ta thấy một minh họa bậc thầy cho câu hỏi làm cách nào để mô tả “gượng cười” trong nhạc.
Các chi tiết khác về nhạc thuật cũng như nhạc ngữ trong đoạn II cũng còn kha khá nhiều, nhưng tôi để dành lại để bạn đọc tìm hiểu, không thôi bạn lại “gượng cười” bảo tôi rằng: ‘ông nói toạc ra hết thì “còn gì nữa đâu” để tôi tìm hiểu, thôi tôi “trả lại” cả bài cho ông’ :)
Thay Lời Kết
Trong một bài phỏng vấn nhạc sĩ Phạm Duy ở trong nước đầu năm nay (2006), người ký giả có hỏi nhạc sĩ nghĩ sao về đời sống âm nhạc và những sáng tác mới của các nhạc sĩ trẻ hiện nay. Câu trả lời làm tôi giật mình. Nhạc sĩ Phạm Duy nói là “âm nhạc hiện nay kém sang trọng. Thiếu sự cuốn hút và rung động lòng người.” Nhạc sĩ cũng khuyên “bản thân nhạc sĩ trẻ phải biết trau dồi nâng cao trình độ thẩm mỹ của mình, không ỷ mình trẻ rồi muốn nói gì viết gì cũng được.” Theo tôi, đây là một nhận xét hoàn toàn xác đáng và có tính xây dựng. Ngoài ra, tôi cũng nghe “phong thanh” là nhạc sĩ sẽ cho xuất bản một quyển sách về nhạc thuật, tôi rất hy vọng quyển sách ấy sẽ có nhiều điều lý thú để chúng ta, những người trẻ, cùng học hỏi.
Thân ái chào bạn và xin hẹn gặp lại bạn trong một lần “tìm hiểu nhạc Phạm Duy” khác.
Học Trò
10 Tháng 12, 2006
Blog: http://hoctro.blogspot.com
Tiếp tục sự tìm tòi của riêng tôi về cách sáng tác một nhạc phẩm thông qua các ca khúc của nhạc sĩ Phạm Duy (ns PD,) lần này tôi chọn nhạc phẩm rất nổi tiếng là “Nghìn Trùng Xa Cách.” Tôi chọn bản nhạc này để học hỏi vì nhiều lý do.
Trước tiên, hầu như người Việt nào cũng đều biết bản nhạc này, do đó tôi muốn tìm hiểu các yếu tố nào đã làm bản nhạc trở nên phổ thông và nổi tiếng như vậy. Ngoài ra, tôi có ý chọn một bài nhạc được chính tác giả xếp vào loại “nhạc tình” là một trong ba loại nhạc mà ns PD tự định nghĩa về nhạc của ông (tình yêu, sự đau khổ và cái chết.) Yếu tố thứ ba là do tình cờ, hai bản nhạc trước tôi nghiền ngẫm (xem [1] và [2]) là do ns soạn nhạc từ lời thơ của hai nhà thơ rất nổi tiếng là Lưu Trọng Lư và Hữu Loan. Tôi muốn lần này nghiền ngẫm một bản nhạc do chính ns PD soạn cả lời lẫn nhạc, để xem ông đã làm những gì khiến cho bản nhạc nổi tiếng như vậy. Nào, mời các bạn cùng theo tôi tìm hiểu nghệ thuật sáng tác nhạc của nhạc sĩ.
Trước tiên, mời bạn xem lại lời của bài nhạc:
Nghìn Trùng Xa Cách
(Saigon-1969)
I
Nghìn trùng xa cách, người đã đi rồi!
Còn gì đâu nữa, mà khóc với cười?
Mời người lên xe về miền quá khứ
Mời người đem theo toàn vẹn thương yêu.
Ðứng tiễn người vào dĩ vãng nhạt mầu
Sẽ có chẳng nhiều đớn đau.
Nối gót người vào dĩ vãng nhiệm mầu
Có lũ kỷ niệm trước sau
Vài cánh xương hoa nằm ép trong thư
Rồi sẽ tan như bụi mờ
Vạt tóc nâu khô còn chút thơm tho
Thả gió bay đi mịt mù
Nghìn trùng xa cách người đã đi rồi
Còn gì đâu nữa mà giữ cho người...
II
Trả hết về người chuyện cũ đẹp ngời.
Chuyện đôi ta buồn ít hơn vui
Lời nói, lời cười
Chuyện ngắn chuyện dài
Trả hết cho người, cho người đi
Trả hết cho ai ngày tháng êm trôi
Ðường ta đi trời đất yên vui
Rừng vắng ban mai, đường phố trăng soi
Trả hết cho người, cho người đi!
Trả hết cho ai cả những chua cay
Ngày chia tay, lặng lẽ mưa rơi
Một tiếng thương ôi, gửi đến cho người
Trả nốt đôi môi gượng cười
Nghìn trùng xa cách đời đứt ngang rồi
Còn lời trăn trối gửi đến cho người...
Nghìn trùng xa cách người cuối chân trời
Ðường dài hạnh phúc, cầu chúc cho người …
Kế đến, xin mời bạn đọc qua những chú thích của ns PD khi nói về nhạc phẩm. Trong “Ngàn Lời Ca – Phạm Duy Tổng Quát,” chương viết về “Hát cho Cuộc Tình – Tình Ca Một Mình,” tác giả đã viết như sau:
1968. Trên con đường đời Việt Nam nói chung có biết bao nhiêu là khó khăn và trên con đường riêng của tôi có biết bao nhiêu là hệ lụy, sau mười năm gần gụi nhau, đã đến lúc mà tôi và Nàng Thơ của tôi phải chia tay nhau. Trước đây, nếu tôi soạn những tình khúc có thật, dành riêng cho một người tình, tạm gọi là những bài tình ca đôi lứa thì bây giờ, tôi soạn Tình Ca Một Mình. Bây giờ thì thực sự là chia phôi rồi! Có hứa hẹn đừng xa nhau thì cũng phải tới lúc có người qua cầu, và tôi nghĩ rằng cũng chẳng còn gì nữa đâu để mà gọi mãi nhau... Thế nhưng còn nhiều lắm, còn quá nhiều dư âm của cuộc tình, cho nên tôi sẽ khản tiếng kêu lên gọi hồn người bằng những tình khúc đầy ắp kỷ niệm xưa...
Còn trong “Hồi Ký 3,” chương 17, tác giả đã viết:
… tôi không còn bụng dạ nào để nghĩ tới chuyện tâm tình. Tôi không còn thảnh thơi để cuối tuần lái xe đi đón người tình rồi chúng tôi ngồi trong xe hơi hay trên một bãi cỏ hoang ở vùng ngoại ô, nói với nhau những chuyện cao xa, thơ mộng. Người bạn gái cũng cảm thấy phải xa tôi để bước lên xe hoa. Qua một lá thư viết bằng bút chì, nàng giã từ tôi, không buồn rầu nuối tiếc, không ân hận xót xa. Xong rồi, mối tình của tôi phải chấm dứt ở đây rồi. Tôi soạn bài Nghìn Trùng Xa Cách, coi như lời tiễn biệt người yêu.
Chỉ qua hai đoạn tự bạch ngắn của nhạc sĩ, tôi thấy được một điều là nhạc viết ra, lời viết ra phải chính từ tự đáy lòng mình, với những cảm xúc, kinh nghiệm và rung động rất thật. Có như vậy, nhạc mới có thể đi thẳng vào lòng người được. Tôi gọi đó là “điều kiện cần,” nói theo như cách nói toán học. Nếu không có điều kiện cần này thì “forget it,” nhạc bạn viết ra sẽ chỉ là những sáo ngữ, giả tạo (superficial) như kiểu “tình em xa xăm”,”nỗi đau ngàn năm”, nghe nhiều nhưng chẳng hiểu bao nhiêu.
Tiếp theo, tôi mời bạn đọc cùng tìm hiểu những tìm tòi nho nhỏ của tôi về bài nhạc.
Nhận Xét Chung:
Nhạc phẩm “Nghìn Trùng Xa Cách” có cấu trúc khác hẳn với các nhạc phẩm khác của ông cũng như của các bản nhạc của các nhạc sĩ khác cùng thời, dùng cấu trúc ABA hay ABAB. Nó chỉ có hai đoạn dài, tôi tạm đặt tên là Đoạn I và II. Đoạn I có thể gọi là hoàn chỉnh, và nếu nhạc sĩ dễ dãi và thêm vào một đoạn II nghe được, nhạc phẩm có lẽ sẽ đã vẫn nổi tiếng. Nhưng chính sự đơn giản đến kinh điển và ngữ nhạc đặc sắc, cùng Đoạn II với một kỹ thuật viết nhạc tinh tế, đã làm cho bài nhạc có một vóc dáng riêng, tạo cho nó có một vị thế cao và được ưa chuộng trong các bản nhạc Việt.
Đoạn I
Tựa Bài:
Ngay cả việc đặt tên bài cũng là một nghệ thuật của nhạc sĩ. Tên nhạc phẩm lại cũng là bốn nốt đầu của bản nhạc, và được lặp đi lặp lại ở những chỗ quan trọng nhất trong bài, khiến mỗi khi nghĩ về bài nhạc, là người ta nhớ ra liền nội dung, nhớ ngay cách hát ra sao. Thậm chí, “nghìn trùng xa cách” cũng đã trở thành một cách nói văn hoa để trao đổi mỗi khi phải từ biệt người thân đi xa nhà.
Nhạc đề:
Trong bản nhạc này, nhạc đề (nét nhạc) không có gì khác hơn là câu đầu tiên, “Nghìn trùng xa cách, người đã đi rồi.” Chúng ta thấy tác giả lặp lại hai lần ngay khi buớc vào bài hát, nhấn mạnh và cũng để khẳng định nhạc đề, cũng như nhấn mạnh ca từ đằng sau nốt nhạc. Nhạc đề được lặp lại ở cuối đoạn I, cũng như ở cuối đoạn II, cũng nhằm mục đích khẳng định như trên.
Nhạc đề dựa hoàn toàn trên ba nốt chính của thang âm Do trưởng sol do mi, lại kết câu bằng chính nốt Do, do đó có một màu sắc rất mạnh, rất thực, rất quả quyết. Trong trường hợp này, ý nhạc tạo nên một sự khẳng định về một sự mất mát người yêu. Nốt Fa được giới thiệu thoáng qua (“người đã đi rồi”) nhưng rồi lại trở về nốt Do.
Sườn Bài
Đoạn I này là một đoạn nhạc hoàn chỉnh, vì có đủ mở bài, thân bài, và kết luận. Ý nhạc được phát triển rất hài hòa, cân đối. Cung nhạc từ từ vươn lên, từ “mời người lên xe” đến “toàn vẹn thương yêu,” rồi lãng đãng ở lưng chừng với “đớn đau” và “trước sau”, để rồi “hạ cánh” ở “mịt mù”. Hai câu kết không gì khác hơn là sự lặp lại ý nhạc đã báo trước ở hai câu đầu, do đó có tác dụng khẳng định cho lời nhạc là “còn gì đâu nữa, mà giữ cho người.”
Cách phát triển nhạc ngữ
Bài nhạc mở đầu bằng một lời tán thán “người đã đi rồi!” Sau đó, tác giả dỗi hờn bằng cách “mời” người yêu lên xe hoa và hãy “đi qua đời tôi” cho xong. Nhưng ngay lập tức, tác giả lại nhớ nhung về “lũ kỷ niệm” và đưa ra dẫn chứng tức thời như “vài cánh xương hoa” và “vạt tóc nâu khô.” Cuối cùng, tác giả chua xót kết luận là giữ những kỷ niệm đó cho người làm chi, một khi người đã đi rồi.
Cảm giác của tôi khi đọc kỹ lời đoạn này là thấy nó vừa giống lại vừa khác một nhạc phẩm khác cũng do Phạm Duy phổ thành nhạc từ thơ Cung Trầm Tưởng, đó là nhạc phẩm “Tiễn Em.” Trong nhạc phẩm này, ta thấy cũng có sự đưa tiễn giữa người nam và người nữ, cũng có “lên xe tiễn em đi, chưa bao giờ buồn thế”, rồi “anh một mình ở lại,”v.v. Tuy nhiên, tình cảm trong nhạc ngữ ở “Nghìn Trùng Xa Cách” đã không còn đơn thuần là tả thực nữa, mà đầy những hình ảnh rất thơ, tuy thực mà phảng phất vẻ siêu thực, và nhất là rất nguyên thủy (original), do chính tác giả nghĩ ra chứ không vay mượn ở nơi khác.
Thực vậy, chính chữ “mời” trong “mời người lên xe” đã là một “bật mí” (giveaway clue) cho ta thấy điều này. Tại sao lại phải “mời” người lên xe? Người lên thì cứ tự nhiên lên chứ, sao lại phải mời? Tôi nghĩ, mời ở đây là “mời” người nữ trong tâm tưởng của nhạc sĩ (chứ không phải người tình thật bằng xương bằng thịt,) lên xe đi về “miền quá khứ” của nhạc sĩ!
Khi ta đã hiểu điều mấu chốt này rồi thì những nhạc ngữ còn lại trở nên dễ hiểu vô cùng. Vì là người tình trong tâm tưởng nên mới có những chữ như “về miền quá khứ”, “dĩ vãng nhạt màu”, “dĩ vãng nhiệm mầu”, v.v. Và vì tình yêu là một sự thể rất khó đoán hậu quả, nói thế này làm thế khác, nên người nam vừa nói câu trước là “đứng tiễn người vào dĩ vãng nhạt màu, sẽ có chẳng nhiều đớn đau”, câu sau đã lập tức “nối gót người vào dĩ vãng nhiệm mầu”!
Hai hình tượng tiếp theo, “vài cánh xương hoa” và “vạt tóc nâu khô”, tôi cho là rất nghệ thuật và “nguyên thủy”, vì ngoài việc đã tạo ra được những hình tượng cụ thể để minh họa những tình cảm giữa hai nhân vật chính, chúng còn tạo thêm những hình ảnh đầy màu sắc, góp phần thi vị hóa nhạc ngữ. Ngoài ra, chúng cũng được nhân cách hóa để trở thành một người nữ đã ra đi “mịt mù.” Quan trọng nhất, hai vật “làm tin” đó trở thành vô dụng vì chúng có còn nghĩa gì nữa đâu đề “mà giữ cho người”! Trong các bản nhạc Việt, ta khó tìm ra những hình ảnh rất nguyên thủy và lại được sử dụng “đạt” đến như vậy!
Ngoài ra, nhạc sĩ đã khéo léo sắp xếp thứ tự chữ trong câu, để cùng với nhạc, chúng tạo ra một tình cảnh “dùng dằng kẻ ở người đi” trong tâm tưởng người nam. Thí dụ như trong câu “sẽ có chẳng nhiều đớn đau”, thực ra ý là có ít đớn đau, nhưng khi đổi thành “có chẳng nhiều” và cho hai chữ có và nhiều vào nhịp mạnh, hóa ra lại là có nhiều đớn đau! (mà vẫn phải giả vờ là chỉ có ít đớn đau ;-) Ta sẽ thấy trong đoạn II cũng có vài ba tình huống như vậy, thí dụ như khi “vui nhiều hơn buồn” được chuyển thành “buồn ít hơn vui” và vì nhịp mạnh rơi vào chữ “ít” và “vui”, nên ta nghe ra (và hiểu) là ít vui!
Phát triển giai điệu và cung nhạc
Nhạc phẩm này sáng tác theo phong cách viết nhạc Tây phương chứ không dùng nhạc dân ca làm nền tảng, nên ta có thể so sánh nó với những chuẩn mực viết nhạc của nhạc phổ thông. Tôi thấy cả đoạn I cách thức phát triển nhạc rất là cổ điển và nhất là rất “Phạm Duy”, khi ông khai triển bốn nốt nhạc sol sol do mi (nghìn trùng xa cách) một cách rất mẫu mực lên những biến thể khác như mi mi fa sol (mời người lên xe), rồi lại dùng thể đảo như ré ré sol sol (đứng tiễn người vào), cũng như biến thể của nhạc đề thành re la sol sol (vài cánh xương hoa), la fa mi mi (vạt tóc nâu khô) để rồi trở về nhẹ nhàng nhạc đề làm kết luận.
Thực vậy, sau hai câu đầu dùng phương pháp lặp (repetition), tác giả đã phát triển ý nhạc lên thành một cặp hai câu lặp khác:
Mời người lên xe về miền quá khứ
Mời người đem theo toàn vẹn thương yêu.
Sau đó đảo ý nhạc và phát triển cho câu nhạc không còn cấu trúc 4 4 4 4 như hai đoạn nhỏ trên nữa, mà đã trở thành 4 4 4 2, và lặp lại hai lần:
Ðứng tiễn người vào dĩ vãng nhạt mầu
Sẽ có chẳng nhiều đớn đau.
Nối gót người vào dĩ vãng nhiệm mầu
Có lũ kỷ niệm trước sau
Rồi bằng phương pháp mô phỏng cấu trúc câu nhạc trước, nhạc sĩ khai triển tiếp nét nhạc đó thành một nét nhạc hao hao giống khác và cho nó từ từ đi về chủ âm. Ta cũng thấy giữa hai câu với nhau có một sự đối xứng rất chặt chẽ, và vần luật rất sát (trong đoạn cũng như trong cả nhạc phẩm):
Vài cánh xương hoa nằm ép trong thư
Rồi sẽ tan như bụi mờ
Vạt tóc nâu khô còn chút thơm tho
Thả gió bay đi mịt mù
Cuối cùng là sự lặp lại mở bài với một kết luận chắc nịch:
Nghìn trùng xa cách người đã đi rồi
Còn gì đâu nữa mà giữ cho người...
Các kỹ thuật khác nhạc sĩ dùng trong đoạn này có thể kể ra như: giữ tiết tấu căn bản, dùng quãng dễ hát cũng như các nốt pycnon liền nhau (mi mi fa sol – mời người lên xe, sol sol la ti – mời người đem theo), hoặc kỹ thuật mô phỏng: từ do do mi mi (dĩ vãng nhạt mầu) sang la la re re (sẽ có chẳng nhiều) để làm cho câu chuyển động liên tục và tránh nhàm chán, v.v.
Nói vậy, nhưng từ nhạc đề để làm nên cả đoạn nhạc là thuộc về tài năng thiên phú của mỗi người, phân tích tự thân giai điệu để nói rằng nó hay hay dở là chuyện phù phiếm, “không thể nghĩ bàn.” Do đó, bạn thấy tôi chỉ chia xẻ với bạn nhiều đến chuyện “prosody”, là việc viết lời ăn khớp với nhạc và qua đó nâng cao nhạc ngữ lên, hoặc những kỹ thuật viết nhạc căn bản khác mà tôi tự học (và chờ thời cơ thực hành :) mà không lạm bàn thật sâu về cách viết giai điệu cho thật đẹp. Cái đó tùy thuộc vào chính vốn sống, trình độ cảm thụ âm nhạc, lòng đam mê sáng tạo tới tận cùng sức lực, và sự cố gắng tự làm mới của bạn.
Đoạn II
Nhạc đề:
Ngoài việc phát triển ý nhạc tất yếu phải có của từng đoạn I và II, điểm nổi bật là nét nhạc của đoạn II lại là thể đảo, trong đó hai nốt đầu của nửa câu trên được biến đổi (trả hết về người,) khác hẳn đoạn I. Chúng ta sẽ thấy tác giả có một chủ ý rõ ràng khi làm như vậy.
Thật vậy, trong đoạn II ta thấy nét nhạc biến đổi rất nhiều nhưng chỉ ở hai nốt đầu (buồn ít hơn vui, người khóc người cười,) trong khi đoạn I thì đa số lại là hai cặp nốt nhạc có cùng nốt (nghìn trùng xa cách, mời người lên xe, đứng tiễn người vào, dĩ vãng nhạt mầu, v.v.) Theo tôi nghĩ, đó chính là cách tác giả tạo nên một sự tương phản trong nhạc, qua đó tạo nên sự đa dạng trong một thể đồng nhất, một trong các yếu tố căn bản mà nghệ thuật rất hay theo đuổi.
Sự đa dạng trong đồng nhất trong tranh Piet Mondrian
(tranh có tên là Broadway Boogie-Woogie)
Một Nghệ Thuật Chuyển Hệ Tinh Tế
Nếu nhìn sơ qua nhạc bản, ta sẽ bị lầm vì tưởng đoạn II chỉ đơn thuần là một chuyển hệ (modulate) đơn giản từ Do trưởng sang Do thứ rồi về lại Do trưởng, nhưng thực ra không phải vậy. Nhạc sĩ đã khéo léo tạo ra một “lộ trình” như sau:
C thứ -> G7 -> G thứ -> G
Thực vậy, đầu tiên ông đổi sang từ Do trưởng sang Do thứ với dấu biểu 3 nốt giáng, tạo cho đoạn nhạc có một màu sắc buồn bã, tương phản với đoạn I.
Trả hết về người chuyện cũ đẹp ngời.
Chuyện đôi ta buồn ít hơn vui
Lời nói, lời cười
Chuyện ngắn chuyện dài
Trả hết cho người, cho người đi
Sau đó ông mô phỏng đoạn trên để làm tiếp đoạn kế, kết thúc ở “cho người đi” với một nốt không ổn định (re)
Trả hết cho ai ngày tháng êm trôi
Ðường ta đi trời đất yên vui
Rừng vắng ban mai, đường phố trăng soi
Trả hết cho người, cho người đi!
Tuy nhiên, ở chính chỗ này, thay vì dễ dãi đi về nốt chủ âm, ông tài tình dùng hai phép mô phỏng (imitation) và lặp (repetition) để lặp ngay lại chính xác đoạn đầu trước đó (trả hết về người, chuyện cũ đẹp ngời), nhưng với các nốt nhạc đã được chuyển hệ (modulate) sang âm giai Sol thứ (chỉ có hai nốt giáng.) Tuy nhiên, trên tờ nhạc của ông không ghi lại chi tiết này, mà vẫn giữ nguyên là 3 nốt giáng.
Trả hết cho ai cả những chua cay
Ngày chia tay, lặng lẽ mưa rơi
Ta thấy, vì “mục tiêu” chuyển hệ đã thành công, người nghe chỉ bị lạ tai một tí, rồi lại êm tai ngay vì nghe câu nhạc hệt như ở đầu đoạn II, mục tiêu tiếp theo về nhạc thuật giờ đây là làm sao trở về Sol trưởng một cách nhanh và nhẹ nhàng.
Một tiếng thương ôi, gửi đến cho người
Trả nốt đôi môi gượng cười
Với câu cuối, ta thấy ông đã “nhẹ nhàng” hạ cánh bằng cách cởi bỏ trước tiên là nốt si giáng, rồi tới la giáng, để trở về nốt Sol (trưởng.) Thật là một cuộc hạ cánh an toàn!
Phi cơ đã hạ cánh an toàn, giờ là lúc lặp lại nhạc đề quen thuộc và một kết thúc nhạc ngữ đầy kịch tính (dramatic):
Nghìn trùng xa cách đời đứt ngang rồi
Còn lời trăn trối gửi đến cho người...
Rồi bài nhạc cũng đã kết bằng cung Do trưởng toàn vẹn, nhưng là cho ai kia, chứ đâu phải cho ta!
Nghìn trùng xa cách người cuối chân trời
Ðường dài hạnh phúc, cầu chúc cho người …
Prosody, prosody, prosody
Bạn sẽ hỏi tôi: “nhạc sĩ làm nhạc cầu kỳ như vậy với dụng ý gì?” Xin thưa, ngoài việc làm cho giai điệu được đa dạng hơn và nghe không nhàm chán, mục đích chính là để làm cho nhạc ăn khớp theo lời (prosody.) Thực vậy, khi lời thì là “cười” trong khi nhạc thì vẫn ở điệu thức thứ buồn bã thì có điều gì “không ổn” rồi.
Tuy vậy, cái “gượng cười” này không trọn vẹn, vì thuộc về Sol trưởng chứ không về Do trưởng! Ta thấy một minh họa bậc thầy cho câu hỏi làm cách nào để mô tả “gượng cười” trong nhạc.
Các chi tiết khác về nhạc thuật cũng như nhạc ngữ trong đoạn II cũng còn kha khá nhiều, nhưng tôi để dành lại để bạn đọc tìm hiểu, không thôi bạn lại “gượng cười” bảo tôi rằng: ‘ông nói toạc ra hết thì “còn gì nữa đâu” để tôi tìm hiểu, thôi tôi “trả lại” cả bài cho ông’ :)
Thay Lời Kết
Trong một bài phỏng vấn nhạc sĩ Phạm Duy ở trong nước đầu năm nay (2006), người ký giả có hỏi nhạc sĩ nghĩ sao về đời sống âm nhạc và những sáng tác mới của các nhạc sĩ trẻ hiện nay. Câu trả lời làm tôi giật mình. Nhạc sĩ Phạm Duy nói là “âm nhạc hiện nay kém sang trọng. Thiếu sự cuốn hút và rung động lòng người.” Nhạc sĩ cũng khuyên “bản thân nhạc sĩ trẻ phải biết trau dồi nâng cao trình độ thẩm mỹ của mình, không ỷ mình trẻ rồi muốn nói gì viết gì cũng được.” Theo tôi, đây là một nhận xét hoàn toàn xác đáng và có tính xây dựng. Ngoài ra, tôi cũng nghe “phong thanh” là nhạc sĩ sẽ cho xuất bản một quyển sách về nhạc thuật, tôi rất hy vọng quyển sách ấy sẽ có nhiều điều lý thú để chúng ta, những người trẻ, cùng học hỏi.
Thân ái chào bạn và xin hẹn gặp lại bạn trong một lần “tìm hiểu nhạc Phạm Duy” khác.
Học Trò
10 Tháng 12, 2006
Blog: http://hoctro.blogspot.com
Nhạc Hay Việt Nam
Bài Không Tên Cuối Cùng Vũ Thành An
Hoa Đào Năm Cũ Lê Dinh và Nguyễn Hiền
Bản Tình Cuối Ngô Thụy Miên
Áo Lụa Hà Đông Ngô Thụy Miên
Bài Tango Cho Em Lam Phương
Bài Tình Ca Cho Em Ngô Thụy Miên
Cát Bụi Trịnh Công Sơn
Bên Đời Hiu Quạnh Trịnh Công Sơn
Thanh Xuân Đánh Giấc Ngậm Ngùi Hoàng Quốc Bảo
Bài Không Tên Số 1 Vũ Thành An
Dấu Tình Sầu Ngô Thụy Miên
Niệm Khúc Cuối Ngô Thụy Miên
Bài Ca Dành Cho Những Xác Người Trịnh Công Sơn
Chiếc Lá Thu Phai Trịnh Công Sơn
Áo Anh Sứt Chỉ Đường Tà Phạm Duy
Anh Còn Nợ Em Anh Bằng
Bài Không Tên Số 2 Vũ Thành An
Xin Chúa Thấu Lòng Con Nguyễn Văn Đông
Biển Nghìn Thu Ở Lại Trịnh Công Sơn
Dạ Khúc Cho Tình Nhân Lê Uyên Phương
Bài Cho Em Từ Công Phụng
1945-1975 - Phạm Duy
Giọt Lệ Cho Ngàn Sau Từ Công Phụng
Buồn Tàn Thu (Chinh Phụ Khúc) Văn Cao
Giáng Ngọc Ngô Thụy Miên
Nỗi Đau Muộn Màng Ngô Thụy Miên
Vì Đó Là Em Diệu Hương
Diễm Xưa Trịnh Công Sơn
Ai Đưa Em Về Nguyễn Ánh
Một Ngày Việt Nam Trúc Hồ
Ca Dao Mẹ Trịnh Công Sơn
Rước Đèn Tháng Tám Đức Quỳnh
Bay Đi Thầm Lặng Trịnh Công Sơn
Và Tôi Cũng Yêu Em Đức Huy
Bài Không Tên Số 4 Vũ Thành An
Bên Cầu Biên Giới Phạm Duy
Góc Này Của Em Hoàng Việt Khanh
Bốn Mùa Thay Lá Trịnh Công Sơn
Anh Biết Em Đi Chẳng Trở Về Anh Bằng
Đừng Xa Em Đêm Nay Đức Huy
Cung Đàn Xưa Văn Cao
Ai Lên Xứ Hoa Đào Hoàng Nguyên
Chỉ Có Ta Trong Một Đời Trịnh Công Sơn
Bài Ca Hạnh Ngộ Lê Uyên Phương
Đêm Nhớ Trăng Sài Gòn Phạm Đình Chương
Đôi Mắt Người Sơn Tây Phạm Đình Chương
Có Những Niềm Riêng Lê Tín Hương
Bây Giờ Tháng Mấy Từ Công Phụng
Tháng Sáu Trời Mưa Ngô Thụy Miên
Mãi Mãi Bên Em Từ Công Phụng
Nhớ Về Đà Lạt Hoàng Việt Khanh
Bài Không Tên Số 3 Vũ Thành An
Em Còn Nhớ Hay Em Đã Quên Trịnh Công Sơn
Lời Rêu Phú Quang
Một Thoáng Huế Hoàng Việt Khanh
Ly Rượu Mừng Phạm Đình Chương
Việt Nam! Việt Nam! Phạm Duy
Các Anh Về Hoàng Thi Thơ
Và Con Tim Đã Vui Trở Lại Đức Huy
Chiều Nay Không Có Em Ngô Thụy Miên
Đêm Không Cùng Từ Công Phụng
Khúc Thụy Du Anh Bằng
Thà Như Giọt Mưa Phạm Duy
Mùa Xuân Đầu Tiên Văn Cao
Hội Trùng Dương Phạm Đình Chương
Bài Không Tên Số 7 Vũ Thành An
Bà Mẹ Gio Linh Phạm Duy
Nhạt Phai thứ Hoàng Việt Khanh
Bài Không Tên Số 8 Vũ Thành An
Chuyện Hoa Sim Anh Bằng
Để Quên Con Tim Đức Huy
Mùa Thu Cho Em Ngô Thụy Miên
Đêm Thấy Ta Là Thác Đổ Trịnh Công Sơn
Tình Khúc Thứ Nhất Vũ Thành An
Chiều Mưa Biên Giới Nguyễn Văn Đông
Bài không tên số 12 ( Bên Nhau Chiều Lộng Gió ) Vũ Thành An
Chuyến Đò Vĩ Tuyến Lam Phương
Chiếc Lá Cuối Cùng Tuấn Khanh
Mắt Biếc Ngô Thụy Miên
Kiếp Nghèo Lam Phương
Ai Về Xứ Việt Phan Văn Hưng
Hãy Ngồi Xuống Đây Lê Uyên Phương
Biết Đâu Nguồn Cội Trịnh Công Sơn
Tuổi Xa Người Từ Công Phụng
Bà Mẹ Quê (Bà Mẹ Chiến Sĩ) Phạm Duy
Làng Tôi Văn Cao
Ai Cho Tôi Tình Yêu Trúc Phương
Phôi Pha Trịnh Công Sơn
Ngậm Ngùi Phạm Duy
Phiến Đá Sầu Diệu Hương
Em Đi Rồi Lam Phương
Giống Như Tôi Đức Huy
Anh Về Với Em Trần Thiện Thanh
Dốc Mơ Ngô Thụy Miên
Xin Còn Gọi Tên Nhau Trường Sa
Một Cõi Tình Phai Ngô Thụy Miên
Nhớ Một Chiều Xuân Nguyễn Văn Đông
Anh Không Chết Đâu Em Trần Thiện Thanh
Bài Ca Sao Phạm Duy
Ai Nói Yêu Em Đêm Nay Trần Thiện Thanh
Bay Đi Cánh Chim Biển Đức Huy
Chắp Tay Nguyện Cầu Lam Phương
Dấu Yêu Ngày Xưa Đức Huy
Tình Khúc Cho Em Lê Uyên Phương
Đám Cưới Trên Đường Quê Hoàng Thi Thơ
Bài Không Tên Số 6 Vũ Thành An
Trái Tim Bên Lề Phạm Khải Tuấn
Xóm Đêm Phạm Đình Chương
Dấu Chân Địa Đàng (Tiếng Hát Dạ Lan) Trịnh Công Sơn
Em Đến Thăm Anh Đêm Vũ Thành An
Cho Một Thành Phố Mất Tên Phạm Đình Chương
Bức Tâm Thư Lam Phương
Trăng Sáng Đồi Thông Hồng Vân
Nắng Vỡ Ngậm Ngùi Phạm Anh Dũng
Cây Đàn Bỏ Quên Phạm Duy
Bài Không Tên Số 15 Vũ Thành An
Vũng Lầy Của Chúng Ta Lê Uyên Phương
Dòng Sông và Tình Tôi Hoàng Việt Khanh
Mộng Dưới Hoa Phạm Đình Chương
Còn Tuổi Nào Cho Em Trịnh Công Sơn
Xuân Đã Về Minh Kỳ
Hà Nội Mùa Vắng Những Cơn Mưa Trương Quý Hải
Chiều Xuống Paris Ngô Thụy Miên
Đóa Hoa Vô Thường Trịnh Công Sơn
Yêu Em Dài Lâu Đức Huy
Nửa Hồn Thương Đau Phạm Đình Chương
Chuyện Giàn Thiên Lý Anh Bằng
Tà Áo Xanh Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Biết Đến Bao Giờ Lam Phương
Ai Buồn Hơn Ai Hoàng Thi Thơ
Dấu Vết Tình Yêu Ngô Thụy Miên
Đường Xa Ướt Mưa Đức Huy
Ru Ta Ngậm Ngùi Trịnh Công Sơn
Mười Năm Tình Cũ Mười Năm Tình Cờ Trần Quảng Nam
Anh Cho Em Mùa Xuân Nguyễn Hiền
Ai Bảo Em Là Giai Nhân Anh Bằng
Gạo Trắng Trăng Thanh Hoàng Thi Thơ
Bên Ni Bên Nớ Phạm Duy
Như Một Lời Chia Tay Trịnh Công Sơn
Đường Xưa Quốc Dũng
Anh Hỡi Anh Cứ Về Phạm Duy
Sắc Hoa Màu Nhớ Nguyễn Văn Đông
Tình Khúc Buồn Ngô Thụy Miên
Cần Thiết Ngô Thụy Miên
Buồn Đến Bao Giờ Lê Uyên Phương
Bông Hồng Cho Người Ngã Ngựa Lê Uyên Phương
Cuối Cùng Cho Một Tình Yêu Trịnh Công Sơn
Biển, Nỗi Nhớ và Em Phú Quang
Mùa Xuân Trên Đỉnh Bình Yên Từ Công Phụng
Bài Không Tên Số 50 Vũ Thành An
Kiếp Dã Tràng Từ Công Phụng
Đưa Em Vào Luân Vũ Nguyễn Trung Cang
Nắng Chiều Lê Trọng Nguyễn
Ngày Xưa Hoàng Thị Phạm Duy
Chuyện Hoa Tigôn Anh Bằng
Duyên Quê Hoàng Thi Thơ
Biển Và Em Ngô Thụy Miên
Còn Chút Gì Để Nhớ Phạm Duy
Giọt Nước Mắt Ngà Ngô Thụy Miên
Chiều Hoang Lam Phương
Gởi Người Em Gái Miền Nam Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Lời Cuối Từ Công Phụng
Mẹ Gánh Tình Quê Hoàng Việt Khanh
Tà Áo Cưới Hoàng Thi Thơ
Em Hiền Như Ma Soeur Phạm Duy
Anh Đi Chiến Dịch Phạm Đình Chương
Cho Một Người Nằm Xuống Trịnh Công Sơn
Chiều Tây Đô Lam Phương
Bài Không Tên Cuối Cùng Tiếp Nối Vũ Thành An
Mắt Lệ Cho Người Từ Công Phụng
Tình Tự Mùa Xuân Từ Công Phụng
Hãy Yêu Nhau Đi Trịnh Công Sơn
Nghìn Trùng Xa Cách Phạm Duy
Anh Cứ Hẹn Anh Bằng
Chuyện Đóa Quỳnh Hương Trịnh Công Sơn
Lá Đổ Muôn Chiều Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Dạ Cổ Hoài Lang Cao Văn Lầu
Trả Lại Em Yêu Phạm Duy
Một Cõi Đi Về Trịnh Công Sơn
Võ Đông Sơ - Bạch Thu Hà Viễn Châu
Xuân Tha Hương Phạm Đình Chương
Chiều Một Mình Qua Phố Trịnh Công Sơn
Một Lần Nào Cho Tôi Gặp Lại Em Vũ Thành An
Xuân Này Con Về, Mẹ Ở Đâu Nhật Ngân
Bài Thánh Ca Buồn Nguyễn Vũ
Trong Mắt Em Là Biển Nhớ Ngô Thụy Miên
Ướt mi Trịnh Công Sơn
Mưa Xa Hoàng Việt Khanh
Cho Lần Cuối Lê Uyên Phương
Căn Nhà Ngoại Ô Anh Bằng
Hãy Về Với Em (Hãy Về Với Anh) Thái Hùng
Hoài Cảm Cung Tiến
Bài Không Tên Số 21 Vũ Thành An
Lời Tình Buồn Vũ Thành An
Đêm Đông Nguyễn Văn Thương
Người Đi Qua Đời Tôi Phạm Đình Chương
Xuân Này Con Không Về Trịnh Lâm Ngân
Chân Tình Trần Lê Quỳnh
Ngày Xưa Yêu Dấu Hoàng Việt Khanh
Tình Khúc Tháng Sáu Ngô Thụy Miên
Đá Xanh Lê Uyên Phương
Ru Em Từng Ngón Xuân Nồng Trịnh Công Sơn
Bài Không Tên Số 5 Vũ Thành An
Đêm Màu Hồng Phạm Đình Chương
Đưa Em Tìm Động Hoa Vàng Phạm Duy
Nhìn Những Mùa Thu Đi Trịnh Công Sơn
Trương Chi Văn Cao
Như Cánh Vạc Bay Trịnh Công Sơn
Chiều Phi Trường Lê Uyên Phương
Anh Ở Đây Thục Vũ
Đón Xuân Phạm Đình Chương
Nha Trang Ngày Về Phạm Duy
Trên Tháng Ngày Đã Qua Từ Công Phụng
Thương Hoài Ngàn Năm Phạm Mạnh Cương
Chuyện Tình Buồn Phạm Duy
Thuyền Viễn Xứ Phạm Duy
Giữ Đời Cho Nhau ( Ơn Em ) Từ Công Phụng
Hận Đồ Bàn Xuân Tiên
Chuyện Giàn Thiên Lý Anh Bằng
Biển Sầu Lam Phương
Hương Xưa Cung Tiến
Sài Gòn Thứ Bảy Anh Bằng
Tình Thư Của Lính Trần Thiện Thanh
Tình Nhớ Trịnh Công Sơn
Màu Tím Hoa Sim Duy Khánh
Sầu Ly Hương Lam Phương
Em Còn Nhớ Mùa Xuân Ngô Thụy Miên
Nắng Thủy Tinh Trịnh Công Sơn
Không Nhìn Nhau Lần Cuối Lê Uyên Phương
Bài Hát Ngày Cưới Đức Huy
Buồn Đêm Mưa Phạm Đình Chương
Bài Không Tên Số 9 Vũ Thành An
Bài Hương Ca Vô Tận Trầm Tử Thiêng
Lời Gọi Chân Mây Lê Uyên Phương
Tiếng Gọi Sinh Viên(quốc Ca Việt Nam Cộng Hòa) Lưu Hữu Phước
Đường Về Quê Hương Lam Phương
Em Đi Đức Huy
Từ Giọng Hát Em Ngô Thụy Miên
Như Ngọn Buồn Rơi Từ Công Phụng
Lá Thư Người Lính Chiến Nguyễn Văn Đông
Tàu Về Quê Hương Hồng Vân
Giây Phút Tạ Từ Trần Thiện Thanh
Mưa Hồng Trịnh Công Sơn
Thiên Thai Văn Cao
Khắc Khoải Diệu Hương
Nắng Paris, Nắng Sài Gòn Ngô Thụy Miên
Cỏ Xót Xa Đưa Trịnh Công Sơn
Duyên Kiếp Lam Phương
Ảo Ảnh Y Vân
Để Gió Cuốn Đi Trịnh Công Sơn
Kỷ Vật Cho Em Phạm Duy
Bên Em Ngày Cuối Diệu Hương
Chuyện Tình Hoa Trắng Anh Bằng
Vì Yêu Diệu Hương
Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Bông Hồng Cài Áo Phạm Thế Mỹ
Lâu Đài Tình Ái Trần Thiện Thanh
Bước Ngậm Ngùi Về ( chưa biết )
Tình Em Biển Rộng Sông Dài Thông Đạt
Nếu Vắng Anh Anh Bằng
Anh Đã Thấy Mùa Xuân Chưa Quốc Dũng
Lan và Điệp ( Tân Cổ )
Một Đời Quên Lãng Ngô Thụy Miên
Phiên Gác Đêm Xuân Nguyễn Văn Đông
Tiễn Em Phạm Duy
Tuyết Trắng Trần Thiện Thanh
Tình Anh Lính Chiến Lam Phương
Cô Đơn Nguyễn Ánh
Bến Giang Đầu (Nắng Chiều ) Lê Trọng Nguyễn
Thuở Ban Đầu Phạm Đình Chương
Gia Tài Của Mẹ Trịnh Công Sơn
Trăm Nhớ Ngàn Thương Lam Phương
Xin Cho Tôi Trịnh Công Sơn
Rồi Mai Tôi Đưa Em Trường Sa
Thu Cô Liêu Văn Cao
Quỳnh Hương Trịnh Công Sơn
Dạ Quỳnh Hương Phạm Anh Dũng
Thu Vàng Cung Tiến
Ai Nhớ Chăng Ai Hoàng Thi Thơ
Như Chiếc Que Diêm Từ Công Phụng
Tình Vào Thiên Thu Ngô Thụy Miên
Mây Hồng Từ Công Phụng
Nguyệt Ca Trịnh Công Sơn
Chiến Sĩ Vô Danh Phạm Duy
Trăng Rụng Xuống Cầu Hoàng Thi Thơ
Người Ngoài Phố ( Người Đi Ngoài Phố ) Anh Việt Thu
Hòn Vọng Phu Lê Thương
Vùng Trời Bình Yên Phạm Hữu Tâm
Cánh Thiệp Đầu Xuân Lê Dinh & Minh Kỳ
Tà Áo Tím Hoàng Nguyên
Chuyện Hẹn Hò Trần Thiện Thanh
Gọi Người Yêu Dấu Vũ Đức Nghiêm
Gọi Tên Anh Ngô Thụy Miên
Vầng Trăng Cô Đơn Vầng Trăng Đơn Côi Ngọc Sơn (trẻ)
Bướm Trắng Anh Bằng
Trong Nỗi Nhớ Muộn Màng Ngô Thụy Miên
Trên Ngọn Tình Sầu Từ Công Phụng
Mình Ơi Diệu Hương
Căn Nhà Màu Tím ( Tân Cổ )
Ngày Trở Về Phạm Duy
Còn Ta Với Nồng Nàn Quốc Bảo
Mỗi Ngày Tôi Chọn Một Niềm Vui Trịnh Công Sơn
Có Một Dòng Sông Đã Qua Đời Trịnh Công Sơn
Đêm Cuối Cùng Phạm Đình Chương
Tango Tình - Tango D'amour Ngoại Quốc (Pháp)
Tuổi Đá Buồn Trịnh Công Sơn
Tưởng Niệm Trầm Tử Thiêng
Hàn Mặc Tử Trần Thiện Thanh
Đêm Chợ Phiên Mùa Đông Lê Uyên Phương
Ngàn Thu Áo Tím Hoàng Trọng
Xuân và Tuổi Trẻ La Hối
Bài Ca Hòa Bình Vĩnh Điện
Sao Vẫn Còn Mưa Rơi Đức Huy
Liên Khúc Tình Khúc Cho Em & Vũng Lầy Của Chúng Ta Lê Uyên Phương
Tình Mẹ Lam Phương
Một Mai Em Đi Trường Sa
Lệ Đá Trần Trịnh
Thu Khóc Trên Ngàn Ngô Thụy Miên
Bài Không Tên Số 40 ( Đời Đá Vàng ) Vũ Thành An
Thu Trong Mắt Em Ngô Thụy Miên
Mùa Thu Mây Ngàn Từ Công Phụng
Giọt Nắng Hồng Ngô Thụy Miên
Kiếp Ve Sầu (Kiếp Cầm Ca) Lam Phương
Đa Tạ Anh Việt Thu
Hà Nội Ngày Tháng Cũ Song Ngọc
Người Về Phạm Duy
Chiều Hành Quân Lam Phương
Biết Bao Giờ Trở Lại Ngô Thụy Miên
Xin Anh Giữ Trọn Tình Quê Duy Khánh
Con Đường Tình Ta Đi Phạm Duy
Hoa Xuân Phạm Duy
Dạ Tâm Khúc Phạm Đình Chương
Chuyện Một Đêm Anh Bằng
Hải Ngoại Thương Ca Nguyễn Văn Đông
Lời Vọng Tình Yêu ( chưa biết )
Các Anh Đi Văn Phụng
Một Lần Là Mãi Mãi Ngô Thụy Miên
Tango Dĩ Vãng Anh Bằng
Ánh Trăng Tan Anh Bằng
Cà Phê Một Mình Ngọc Lễ
Lá Diêu Bông Phạm Duy
Tình Khúc Chiều Mưa Nguyễn Ánh
Ông Trăng Xuống Chơi Phạm Duy
Quán Bên Đường Phạm Duy
Bây Giờ Tháng Mấy (ca khúc ) Từ Công Phụng
Miên Khúc Ngô Thụy Miên
Cho Em Quên Tuổi Ngọc Lam Phương
Những Đồi Hoa Sim Dzũng Chinh
Lời Của Mẹ Từ Công Phụng
Yêu Văn Phụng
Thở Đi Con Hoàng Việt Khanh
Gót Chinh Nhân Anh Bằng
Anh Vái Trời Phạm Duy
Tình Đẹp Như Mơ Lam Phương
Mặc Niệm Phạm Duy
Thu Quyến Rũ Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Buồn Lam Phương
Phố Buồn Phạm Duy
Bà Mẹ Ô Lý Trịnh Công Sơn
Chiều Trên Phá Tam Giang Trần Thiện Thanh
Khi Mình Xa Nhau Anh Bằng
Không Bao Giờ Ngăn Cách Trần Thiện Thanh
Trăng Thanh Bình Lam Phương
Đêm Tàn Bến Ngự Dương Thiệu Tước
Giết Người Trong Mộng Phạm Duy
Tạ Tình Hoàng Thi Thơ
Biển Mặn Trần Thiện Thanh
Tình Anh Bán Chiếu Viễn Châu
Tiễn Đưa Lê Đức Long
Em Bé Quê Phạm Duy
Cô Bắc Kỳ Nho Nhỏ Phạm Duy
Giọt Mưa Trên Lá Phạm Duy
Đành Quên Sao Hoàng Thi Thơ
Nửa Đêm Biên Giới Anh Bằng
Mùa Xuân Trong Đôi Mắt Em Đức Huy
Còn Thương Rau Đắng Mọc Sau Hè Bắc Sơn
Như Đã Dấu Yêu Đức Huy
Mùa Thu Trong Mưa Trường Sa
Nụ Hôn Đầu Phạm Duy
Dư Âm Nguyễn Văn Tý
Cánh Chim Vùng Hoang Dại Từ Công Phụng
Vì Sao Em Buồn ? Hoàng Song Nhy
Bạch Đằng Giang Lưu Hữu Phước
Hoa Cài Mái Tóc Thông Đạt
Nỗi Lòng Người Đi Anh Bằng
Trường Ca Con Đường Cái Quan Phạm Duy
Tiếc Lam Phương
Xin Trả Nợ Người Trịnh Công Sơn
Cơn Mưa Phùn Đức Huy
Xuân Ca Phạm Duy
Biển Tình Lam Phương
Tiếng Sáo Thiên Thai Phạm Duy
Minh Họa Truyện Kiều III - Trước Lầu Ngưng Bích Phạm Duy
Hành Trang Giã Từ Trường Sa
Qua Ngõ Nhà Em Anh Bằng
Đám Cưới Đầu Xuân Trần Thiện Thanh
Quê Hương Phạm Trọng Cầu
Chuyến Tàu Hoàng Hôn Minh Kỳ - Hoài Linh
Còn Gì Nữa Đâu Phạm Duy
Tình Cuối Chân Mây Ngô Thụy Miên
Chiều Hoang Đảo Lam Phương
Mùa Thu Chết Phạm Duy
Chỉ Chừng Đó Thôi Phạm Duy
Hai Mùa Noel Nguyễn Vũ
Tình Sầu Trịnh Công Sơn
Về Đây Nghe Em Trần Quang Lộc
Chuyện Tình Người Trinh Nữ Tên Thi Hoàng Thi Thơ
Xin Mặt Trời Ngủ Yên Trịnh Công Sơn
Đôi Khi Hạnh Phúc Buồn Lê Uyên Phương
Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ Nguyễn Đức Quang
Bài Tango Cho Riêng Em Hoàng Nguyên
Thăm Những Vùng Địa Sử Thanh Sơn
Điệp Khúc Mùa Xuân Quốc Dũng
Hai Vì Sao Lạc Anh Việt Thu
Tình Xa Trịnh Công Sơn
Bà Mẹ Phù Sa Phạm Duy
Bài Ca Chiến Sĩ Hải Quân Văn Cao
Thu Hát Cho Người Vũ Đức Sao Biển
Bài không tên số 11 ( Cuối Dòng Sông Khô ) Vũ Thành An
Giọt Mưa Thu Đặng Thế Phong
Đêm Nhớ Về Sài Gòn Trầm Tử Thiêng
Chiều Không Em Phú Quang
Huyền Thoại Mẹ Trịnh Công Sơn
Hoa Soan Bên Thềm Cũ Tuấn Khanh
Mưa Sài Gòn, Mưa Hà Nội Phạm Đình Chương
Chuyện Tình Cô Lái Đò Bến Hạ Hoàng Thi Thơ
Bài Tình Ca Mùa Đông Trầm Tử Thiêng
Nghìn Thu (Rong Ca ) Phạm Duy
Chuyện Tình TTKH Song Ngọc
Buồn Y Vân
Đường Xưa Lối Cũ (Về Đây) Phạm Duy
Xây Nhà Bên Suối Hoàng Thi Thơ
Gọi Tên Bốn Mùa Trịnh Công Sơn
Câu Chuyện Đầu Năm Hoài An
Tình Cố Đô Lam Phương
Ai Trở Về Xứ Việt (Nhớ Mẹ) Võ Tá Hân
Kẻ Ở Miền Xa Trúc Phương
Yêu Ai Dám Nói (Ngại Ngùng) Quốc Dũng
Bài Ca Dân Chủ (Món Quà Tự Do) Phạm Duy
Đêm Xuân Phạm Duy
Về Mái Nhà Xưa Nguyễn Văn Đông
Ru Đời Đi Nhé Trịnh Công Sơn
Lá Thư Mùa Xuân Phạm Đình Chương
Đại Bác Ru Đêm Trịnh Công Sơn
Bình Ca Phạm Duy
Hát Với Dòng Sông Quốc An
Mùa Thu Xa Em Ngô Thụy Miên
Bài Không Tên Số 31 Vũ Thành An
Paris Có Gì Lạ Không Em? Ngô Thụy Miên
Tạ Ơn Trịnh Công Sơn
Ánh Sao Trời ( Thánh ca )
Hoa Trinh Nữ ( Tân Cổ )
Bến Xuân (Đàn Chim Việt) Văn Cao & Phạm Duy
Bản Tình Ca Mùa Đông Ngoại Quốc (Hàn Quốc)
Ngỡ Đâu Tình Đã Quên Mình Lê Hựu Hà
Cho Tôi Lại Từ Đầu Trần Quang Lộc
Tuổi Mây Hồng Ngô Thụy Miên
Bài Ngợi Ca Quê Hương ( Hồn Quê ) Thanh Sơn
Bên Bờ Sông Seine Ta Ngồi Ta Khóc Phạm Duy
Cây Đàn Sinh Viên Quốc An
Xuân Họp Mặt Văn Phụng
Mắt Buồn Phạm Đình Chương
Cỏ Úa Lam Phương
Lời Ru Mùa Đông Đức Huy
Đường Xưa Lối Cũ Hoàng Thi Thơ
Đà Lạt Hoàng Hôn Minh Kỳ - Dạ Cầm
Anh Nhớ Về Thăm Em Trần Thiện Thanh
Lá Thư Miền Trung Lam Phương
Vĩnh Biệt Sài Gòn Tùng Giang và Nam Lộc
Lòng Mẹ ( Tân Cổ )
Giòng Lệ Thương Đau Lê Dinh
Biệt Ly Dzoãn Mẫn
Anh Biến Mất Thôi Vũ Thành An
Được Mùa Phạm Đình Chương
Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu Phạm Duy
Ca Dao Em và Tôi An Thuyên
Có Bao Giờ Em Hỏi Phạm Duy
Khóc Thầm Lam Phương
Bé Bắt Dế Phạm Duy
Đôi Bờ Ngoại Quốc (Nga)
Đò Chiều Trúc Phương
Sông Quê Đinh Trầm Ca
Anh Vẫn Biết Nguyễn Trung Cang
Này Em Có Nhớ Trịnh Công Sơn
Hẹn Hò Phạm Duy
Rừng Xưa Đã Khép Trịnh Công Sơn
Hẹn Một Mùa Xuân Lam Phương
Nỗi Buồn Gác Trọ Mạnh Phát - Hoài Linh
Hãy Về Đây Bên Anh Duy Mạnh
Về Thăm Mái Trường Xưa Trịnh Công Sơn
Có Duyên Không Nợ Trịnh Công Sơn
Biệt Khúc Nguyễn Ánh
Nhớ Người Ra đi Phạm Duy
Lời Mẹ Ru Trịnh Công Sơn
Thầm Gọi Tên Anh Ngoại Quốc
Ái Xuân Ngô Thụy Miên
Đám Cưới Làng Quê Nhật Vũ
Tình Ca Mùa Thu (Tơ Tình) Phạm Duy
Sầu Khúc Vũ Thành An
Cô Hàng Xóm ( Vùng Ngoại Ô ) Lê Minh Bằng
Thương Về Miền Trung Duy Khánh
Kỷ Niệm Phạm Duy
Hai Năm Tình Lận Đận Phạm Duy
Say Tình ( Trái Tim Tật Nguyền ) Quốc Tuấn
Lặng Lẽ Nơi Này Trịnh Công Sơn
Thương Một Người Trịnh Công Sơn
Phượng Hồng Vũ Hoàng
Hỏi Người Còn Nhớ Đến Ta Hoàng Thi Thơ
Ai Nói Với Em Minh Kỳ - Hoài Linh
Ngăn Cách Y Vân
Bến Sông Trịnh Công Sơn
Ngày Đó Chúng Mình Phạm Duy
Mây Bốn Phương Trời Ngô Thụy Miên
Sang Ngang Đỗ Lễ
Bên Cầu Dệt Lụa ( Tân Cổ )
Đêm Thánh Huy Hoàng Nguyễn Văn Đông
Đà Lạt Mộng Mơ Khanh Phương
Gánh Lúa Phạm Duy
Cho Người Tình Lỡ Hoàng Nguyên
Hè Về Hùng Lân
Nửa Vầng Trăng Nhật Trung
Tiếng Hát Chim Đa Đa Võ Đông Điền
Chiều Cuối Tuần Trúc Phương
Hãy Chôn Tôi Với Cây Đàn Ghi Ta Thanh Tùng
Chìm Dưới Cơn Mưa Trịnh Công Sơn
Đời Gọi Em Biết Bao Lần Trịnh Công Sơn
Mùa Sao Sáng Nguyễn Văn Đông
Sáng Rừng Phạm Đình Chương
Mấy Dặm Sơn Khê Nguyễn Văn Đông
Bé Yêu Lam Phương
Tưởng Rằng Đã Quên Trịnh Công Sơn
Bảy Ngày Đợi Mong Trần Thiện Thanh
Gần Như Niềm Tuyệt Vọng Trịnh Công Sơn
Bóng Chiều Tà Nhật Bằng
Chờ Người Lam Phương
Lá Thư Người Chiến Sĩ Phạm Đình Chương
Tàu Đêm Năm Cũ Trúc Phương
Đừng Bỏ Em Một Mình Phạm Duy
Vị Ngọt Đôi Môi Lê Hựu Hà
Mẹ Tôi Nhị Hà
Chờ Mong Anh Trúc Hồ
Vẫn Có Em Bên Đời Trịnh Công Sơn
Vết Lăn Trầm Trịnh Công Sơn
Sương Lạnh Chiều Đông Mạnh Phát
Chiều Về Trên Sông Phạm Duy
Con Thuyền Không Bến Đặng Thế Phong
Ngày Về Hoàng Giác
Ách Giữa Đàng ( Cổ Nhạc )
Nhớ Mùa Thu Hà Nội Trịnh Công Sơn
Em Ơi, Hà Nội Phố Phú Quang
Anh! Nguyễn Văn Đông
Ru Tình Trịnh Công Sơn
Tôi Sẽ Nhớ Trịnh Công Sơn
Bên Kia Sông Nguyễn Đức Quang
Xa Người Mình Yêu ( chưa biết )
Huyền Sử Ca Một Người Mang Tên Quốc Phạm Duy
Hoa Vàng Mấy Độ Trịnh Công Sơn
Ông Đồ Già (chưa biết)
Cành Hoa Trắng Phạm Duy
Buồn Chi Em Ơi Lam Phương
Bọt Biển Lam Phương
Trả Lại Anh Đức Quỳnh
Phố Chiều Hoàng Thi Thơ
Trái Tim Không Ngủ Yên Thanh Tùng
Con Quỳ Lạy Chúa Trên Trời Phạm Duy
Mắt Biếc Cung Tiến
Khi Cuộc Tình Đã Chết Phạm Đình Chương
Còn Có Bao Ngày Trịnh Công Sơn
Đồn Vắng Chiều Xuân Trần Thiện Thanh
Thành Phố Buồn Lam Phương
Cánh Hoa Duyên Kiếp Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Giọt Nắng Bên Thềm Thanh Tùng
Tình Hoài Hương Phạm Duy
Tình Cầm Phạm Duy
Cảm Ơn Ngân Khánh
Vàng Phai Mấy Lá (Vĩnh Biệt) Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Kiếp Nào Có Yêu Nhau Phạm Duy
Nha Trang Minh Kỳ
Đà Lạt Xa Nhau Anh Bằng
Nguyệt Cầm Cung Tiến
Cha Yêu Quốc Vượng
Im Lặng Đêm Hà Nội Phú Quang
Hoa Bằng Lăng Ngoại Quốc (Trung Hoa)
Anh Xin Làm Mai Anh Việt
Hoa Trắng Thôi Cài Trên Áo Tím Huỳnh Anh
Đường Em Đi Phạm Duy
Một Mình Lam Phương
Phút Cuối Lam Phương
Tháng Năm Học Trò Nguyễn Đức Trung
Dạ Khúc Nguyễn Đình Toàn
Còn Trong Nỗi Nhớ Diệu Hương
Buồn Trong Kỷ Niệm Trúc Phương
Không Còn Mùa Thu Việt Anh
Tà Áo Cưới (*) ( Tân Cổ )
Mẹ Yêu Con Nguyễn Văn Tý
Lỡ Yêu Em Rồi Phạm Khải Tuấn
Rồi Mai Đây Phạm Anh Dũng
Bước Tình Hồng Nguyễn Trung Cang
Em Là Tất Cả Lam Phương
Khi Giấc Mơ Về Đức Trí
Mãi Yêu Người Thôi Trúc Hồ
Dáng Xuân Xưa Nguyễn Văn Đông
Chuyện Buồn Ngày Xuân Lam Phương
Lời Tình Cuối Ngô Thụy Miên
Áng Mây Chiều Dương Thiệu Tước
Ru Em Trịnh Công Sơn
Ánh Trăng Mùa Thu Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Ga Chiều Phố Nhỏ Nguyễn Vũ
Nỗi Nhớ Phú Quang
Hương Tình Yêu Vũ Hoàng
Ngày Đầu Tiên Đi Học Nguyễn Ngọc Thiện
Cầu Tre Kỷ Niệm Vinh Sử
Màu Mắt Nhung Đức Huy
Bài Tango Cuối Cùng Việt Dzũng
Hãy Cứ Là Tình Nhân Tú Minh
Anh Đã Quên Mùa Thu Tùng Giang và Nam Lộc
Chuyện Một Chiếc Cầu Đã Gãy Trầm Tử Thiêng
Qua Cơn Mê Trịnh Lâm Ngân
Trường Ca Mẹ Việt Nam Phạm Duy
Mai Kia Hòa Bình Trầm Tử Thiêng
Hò Leo Núi (Leo Rừng) Phạm Đình Chương
Đừng Nói Yêu Tôi Anh Bằng
Em Hãy Ngủ Đi Trịnh Công Sơn
Đường Về Nhà Em Châu Kỳ
Cửu Long Giang Phạm Duy
Dạ Khúc Mai Lâm
Bốn Mùa Quạnh Hiu Ngô Thụy Miên
Đố Ai Phạm Duy
Cám Ơn Người Tình Lam Phương
Tuổi Mười Ba Ngô Thụy Miên
AVT Chúc Xuân Lữ Liên
Bài Ca Tuổi Trẻ Lê Hựu Hà
Thương Tà Áo Bay Thông Đạt
Trên Nhịp Cầu Tre Khánh Băng
Trời Chưa Muốn Sáng (lạy Chúa Con Là Người Ngoài Đạo) Trần Thiện Thanh
Người Tình Trăm Năm Đức Huy
Người Di Tản Buồn Nam Lộc
Tình Thiên Thu Chuyện tình nàng Mộng Thường Trần Thiện Thanh
Chuyến Đi Về Sáng Mạnh Phát & Trần Thiện Thanh
Tiến Thoái Lưỡng Nan Trịnh Công Sơn
Yêu Trần Thiện Thanh
Đêm Cuối Ngọc Sơn (trẻ)
Rồi Như Đá Ngây Ngô Trịnh Công Sơn
Đồi Thông Hai Mộ Hồng Vân
Dòng Sông Lơ Đãng Việt Anh
Biển Cạn Nguyễn Kim Tuấn
Cỏ Hồng Phạm Duy
Ngàn Đời Chờ Mong Trịnh Lâm Ngân
Hạ Hồng Phạm Duy
Rừng Lá Thấp Trần Thiện Thanh
Sầu Đông Khánh Băng
Chú Cuội Phạm Duy
Mưa Buồn Tỉnh Lẻ Tú Nhi
Một Tình Yêu Đức Huy
Nhớ Anh - Nhớ Em Kỳ Phương
Mộng Chiều Xuân Ngọc Bích
Không Thể và Có Thể Phó Đức Phương
Yêu Dại Khờ Quang Huy
Chiều Dương Thiệu Tước
Đừng Xa Nhau Phạm Duy
Ở Trọ Trịnh Công Sơn
Cơn Gió Thoảng Quốc Dũng
Anh Là Tia Nắng Trong Em Trúc Sinh
Hoa Rụng Ven Sông Phạm Duy
Tôi Chưa Có Mùa Xuân Châu Kỳ
Ru Con Dân Ca Nam Bộ
Tôi Nhớ Tên Anh Hoàng Thi Thơ
Hát Cho Người Ở Lại Phạm Duy
Một Lần Xa Bến Trường Sa
Tuổi Hồng Phạm Duy
Cánh Buồm Chuyển Bến Hoài Linh
Tai Nạn Tê-lê-phôn (**) Trần Văn Trạch
Đổi Thay Nguyễn Kim Tuấn
Sắc Màu Ngoại Quốc (Nhật)
Tuổi Thần Tiên Phạm Duy
Trái Tim Bên Lề Phạm Khải Tuấn
Chuyển Bến Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Kỳ Diệu Anh Bằng
Bài Ca Trăng Phạm Duy
Bạn Lòng Hoàng Trọng
Quê Nghèo (Bao Giờ Anh Lấy Được Đồn Tây) Phạm Duy
Đôi Bờ Ngoại Quốc (Pháp)
Em Về Mùa Thu Ngô Thụy Miên
Nối Vòng Tay Lớn Trịnh Công Sơn
Heo May Tình Cũ Phạm Đình Chương
Giây Phút Chia Xa Duy Mạnh
Nuối Tiếc Trịnh Nam Sơn
Bơ Vơ Hoàng Trọng
Chiều Tím Đan Thọ
Cô Hái Mơ Phạm Duy
Bụi Phấn Vũ Hoàng
Lối Xưa Mòn Mỏi Nguyễn Trung Cang
Bài Thơ Mùa Thu Phạm Anh Dũng
Không Quân VIỆT NAM Văn Cao
Căn Nhà Xưa Nguyễn Đình Toàn
Quê Hương Bình Định Hoài Linh
Thà Chết Trên Biển Đông Việt Dzũng
Hết Rồi Những Ngày Vui Lê Uyên Phương
Ơn Nghĩa Sinh Thành Dương Thiệu Tước
Hồn Tử Sĩ Lưu Hữu Phước
Năm Nay Em Mấy Tuổi? Thông Đạt
Từ Đó Em Buồn Trần Thiện Thanh
Ta Còn Lại Gì Diệu Hương
Nước Mắt Mùa Thu Phạm Duy
Bao Giờ Em Quên Duy Khánh
Đà Lạt Chiều Mơ Quốc Dũng
Tâm Sự Đời Tôi Thanh Sơn
Chiều Qua Phà Hậu Giang Trịnh Lâm Ngân
Bống Bồng Ơi Trịnh Công Sơn
Ai Đi Ngoài Sương Gió Nguyễn Hữu Thiết
Mời Em Về Việt Dzũng
Xa Vắng Y Vân
Tình Khúc Mùa Xuân Ngô Thụy Miên
Gái Xuân Từ Vũ
Tuổi Mộng Mơ Phạm Duy
Hoa Nở Về Đêm Mạnh Phát
Mùa Thu Paris Phạm Duy
Khi Đã Yêu Phượng Linh
Quê Hương Hoàng Giác
Xuân Thì Phạm Duy
Huế Sài Gòn Hà Nội Trịnh Công Sơn
Hạc Vàng Phạm Duy
Chỉ Vì Em Yêu Anh Trần Quang Lộc
Mùa Xuân Cưới Em Mặc Thế Nhân
Trở Về Dòng Sông Tuổi Thơ Hoàng Hiệp
Cúi Xuống Thật Gần Trịnh Công Sơn
Tình Phai Anh Bằng
Đưa Em Vào Hạ Trầm Tử Thiêng
Nỗi Lòng Thanh Trúc ( Nỗi Buồn Thanh Trúc ) Trần Thiện Thanh
Bâng Khuâng Chiều Nội Trú Nguyễn Trung Cang
Chuyện Hai Người Lính Phạm Duy
Căn Gác Lưu Đày Anh Bằng
Đưa Người Tuyệt Vọng Lê Uyên Phương
Chuyện Tình Người Đan Áo Trường Sa
Tiếc Thu Hoàng Dương
Trên Bốn Vùng Chiến Thuật ( Chuyện Ngày Xưa ) Trúc Phương
Sao Đành Xa Em Nguyệt Ánh
Tiếng Đàn Tôi Phạm Duy
Ba Tháng Quân Trường Hoài Nam
Còn Ai Với Ai Trịnh Công Sơn
Bài Xuân Này Xin Hát Quanh Năm Trầm Tử Thiêng
Nước Non Ngàn Dặm Ra Đi Phạm Duy
Phượng Yêu Phạm Duy
Hãy Vui Lên Bạn Ơi Lê Hựu Hà
Tìm Anh Hoàng Thi Thơ
Đóa Hồng Ngoại Quốc (Trung Hoa)
Trở Về Châu Kỳ
Như Giấc Chiêm Bao Lam Phương
Múc Ánh Trăng Vàng Hoàng Thi Thơ
Lời Cuối Cho Em Nguyễn Vũ
Mắt Lệ Cho Người Tình Phạm Mạnh Cương
Hai Mươi Năm Tình Cũ Trần Quảng Nam
Tóc Mai Sợi Vắn Sợi Dài Phạm Duy
Mê Khúc Anh Thoa
Đàn Sáo Hậu Giang Trần Long Ẩn
Mẹ Vắng Nhà ( Mẹ Đi Vắng ) Trịnh Công Sơn
Đi Từ Đồng Ruộng Bao La Duy Khánh
Đan Áo Mùa Xuân Phạm Thế Mỹ
Em Lễ Chùa Này Phạm Duy
Bài Ca Yêu Thương Từ Duyên
Ảo Ảnh (tân cổ) Y Vân
Đêm Nay Ai Đưa Em Về Nhật Ngân
Rong Rêu Nguyễn Tâm
Bài Thơ Cuối Cùng Hoàng Thi Thơ
Tàn Tro Ngoại Quốc
Nhớ Thành Đô Hoàng Thi Thơ
Bài Hát Ru Cho Anh Dương Thụ
Những Kiếp Hoa Xuân Anh Bằng
Nhớ Người Thương Binh Phạm Duy
Chiều Thu Ấy Lam Phương
Ngày Mai Em Đi Ngô Thụy Miên
Người Thợ Săn Và Đàn Chim Nhỏ Anh Bằng
Bơ Vơ Nguyễn Ánh
Tiếng Ve Gọi Hè Trịnh Công Sơn
Chuyện Chúng Mình Trúc Phương
Chiến Sĩ Việt Nam Văn Cao
Ca Khúc Mừng Xuân Văn Phụng
Em và Tôi Thanh Tùng
Anh Cần Có Em Ngoại Quốc
Gõ Cửa Anh Bằng
Chỉ Có Em Lam Phương
Làm Dâu Xứ Lạ ( Tân Cổ )
Mái Tóc Dạ Hương Nguyễn Hiền
Chinh Phụ Ca Phạm Duy
Ai Ra Xứ Huế Duy Khánh
Nghe Những Tàn Phai Trịnh Công Sơn
Chiều Thứ Ba Đức Huy
Ta Yêu Em Lầm Lỡ Phạm Duy
Em Đi Bỏ Lại Con Đường Trịnh Công Sơn
Nương Chiều Phạm Duy
Về Miền Trung Phạm Duy
Bài Ca Tuổi Trẻ Phan Văn Hưng
Câu Chuyện Nhỏ Của Tôi Thanh Tùng
Đường Tình Hai Lối Tùng Châu & Lê Hựu Hà
Vần Thơ Thương Nhớ Hoàng Thi Thơ
Chiếc Bóng Bên Đường Phạm Duy
Gọi Nắng Phạm Anh Dũng
Khúc Hát Nhân Tình Lê Uyên Phương
Lầm Lam Phương
Lá Thư Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Đêm Gác Trọ Trúc Phương
Hoa Tím Ngày Xưa Hữu Xuân
Khúc Hát Ân Tình Xuân Tiên
Ngày Xuân Vui Cưới Quốc Anh
Tôi Yêu Trịnh Hưng
Một Trái Tim, Một Tình Yêu Lê Đức Long
Ngày Em Hai Mươi Tuổi Phạm Duy
Chiều Đông Phạm Duy
Thuyền và Biển Phan Huỳnh Điểu
Chạy Trốn Kỷ Niệm Nguyễn Hoài Anh
Hai Mùa Mưa Lê Minh Bằng
Ngồi Lại Trên Đồi Lê Uyên Phương
Bài Thơ Hoa Đào Hoàng Nguyên
Dạ Lai Hương Phạm Duy
Chiều Hoang Vắng Lam Phương
Xa Khơi Nguyễn Tài Tuệ
Ở Nơi Nào Em Có Biết Ngô Thụy Miên
Bài không tên số 13 ( Tình Xưa Gái Huế ) Vũ Thành An
Áo Tím Ngày Xưa Mạnh Phát & Lan Đài
Bài Ca Kỷ Niệm Tú Nhi & Bằng Giang
Nếu Có Yêu Tôi Trần Duy Đức
Ăn Năn (*) ( Tân Cổ )
Tuổi Đời Mênh Mông Trịnh Công Sơn
Chiếc Áo Bà Ba Trần Thiện Thanh
Thu Ca Phạm Mạnh Cương
Chiều Đông Maxcova Phú Quang
Tâm Sự Nàng Xuân Hoài Linh
Ai Khổ Vì Ai Thanh Sơn
Nỗi Buồn Hoa Phượng Thanh Sơn
Tự Tình Khúc Trịnh Công Sơn
Một Mình Ngoại Quốc (Nga)
Giờ Này Anh Ở Đâu Khánh Băng
Sài Gòn Y Vân
Dẫu Có Lỗi Lầm Hồ Hoài Anh
Mẹ Của Anh Trịnh Công Sơn
Dòng Sông Tuổi Nhỏ Dòng Sông Cũ - La Maritza J. Renard
Cánh Chim Cô Đơn Trịnh Công Sơn
Hai Chuyến Tàu Đêm Trúc Phương
Đường Về Việt Bắc Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Trả Lại Em Mặc Thế Nhân
Một Ngày Như Mọi Ngày Trịnh Công Sơn
Hội Nghị Diên Hồng Lưu Hữu Phước
Khi Tôi Về Phạm Duy
Bắc Sơn Văn Cao
Chúc Mừng Giáng Sinh Jose Feliciano
Đêm Trên Quê Hương Trầm Tử Thiêng
Chiều Tha Hương Hoàng Trọng
Ai Biểu Anh Làm Thinh Trầm Tử Thiêng
Em Đã Quên Một Giòng Sông Trúc Hồ
Tôi Ru Em Ngủ Trịnh Công Sơn
Giọt Nước Cành Sen Trịnh Công Sơn
Từ Độ Ánh Trăng Tan Anh Bằng
Hòn Vọng Phu Lê Thương
Ước Gì Hoàng Việt Khanh
Âm Thầm Mưa Từ Công Phụng
Ngày Mai Đây Bình Yên Trịnh Công Sơn
Mấy Nhịp Cầu Tre Hoàng Thi Thơ
Sầu Lẻ Bóng Anh Bằng
Chuyến Tàu Hoàng Hôn (*) ( Tân Cổ )
Ta Hát Trên Đỉnh Đèo Duy Khánh
Xin Đừng Bỏ Nhau Thông Đạt
Tiếng Hai Đêm Hoàng Nguyên
Em Là Hoa Hồng Nhỏ Trịnh Công Sơn
Hai Đứa Giận Nhau Hoài Linh
Ngôi Sao Cô Đơn Thanh Tùng
Gợi Giấc Mơ Xưa Lê Hoàng Long
Xin Một Ngày Mai Có Nhau Đức Huy
Ánh Sáng Của Đời Tôi Minh Châu
Hồng Ân Kỳ Diệu * Nguyễn Tuấn
Một Mai Giã Từ Vũ Khí Ngân Khánh
Biết Yêu Khi Nào Hoài An (Võ)
Tôi Đưa Em Sang Sông Y Vũ và Nhật Ngân
Mùa Hoa Anh Đào Thanh Sơn
Chị Tôi Trọng Đài
Bài Ngợi Ca Tình Yêu Phạm Đình Chương
Đôi Mắt Người Xưa Trúc Phương
Hai Mươi Năm Phan Văn Hưng
Duyên Thề Thanh Trang
Bống Không Là Bống Trịnh Công Sơn
Trên Da Tình Yêu Lê Uyên Phương
Bần ( chưa biết )
Bé, Cây Đàn, Ngôi Nhà Xanh. Đồi Cỏ Phạm Duy
Tình Bơ Vơ Lam Phương
Ô Mê Ly Văn Phụng
Cuộc Tình Đã Mất Xuân Vinh
Ai Cho Tôi Tình Yêu Ngọc Lễ
Tình Mùa Hoa Đào Hoàng Thi Thơ
Trường Làng Tôi Phạm Trọng
Có Phải Tôi Là Người Quê Hương Ruồng Bỏ Giống Nòi Khinh Phạm Duy
Đêm Tiền Đồn Lam Phương
Bao Giờ Biết Tương Tư Ngọc Chánh - Phạm Duy
Chuyện Tình Của Biển Thanh Tùng
Tiếng Dương Cầm Văn Phụng
Chỉ Còn Là Kỷ Niệm Lam Phương
Em Chờ Anh Trở Lại Hoàng Nguyên
Lời Thiên Thu Gọi Trịnh Công Sơn
Bước Chân Việt Nam Footprints of Viet Nam Trúc Hồ
Đánh Rơi Bên Hồ Việt Anh
Không Bao Giờ Quên Anh Hoàng Trang
Làm Sao Mà Quên Được Phạm Duy
Con Tàu Định Mệnh Lam Phương
Để Lại Cho Em Phạm Duy
Lệ Đá Xanh Cung Tiến
Yêu Nhật Trung
Ngày Mùa Văn Cao
Nếu Một Mai Em Sẽ Qua Đời Phạm Duy
Để Trả Lời Một Câu Hỏi Trúc Phương
Nhớ Châu Kỳ
Mất Nhau Mùa Đông Anh Bằng
Cho Đời Chút Ơn Trịnh Công Sơn
Chúc Xuân (*) Vân Sơn
Mưa Trên Phố Huế Minh Kỳ
Lá Diêu Bông Trần Tiến
Xin Thời Gian Qua Mau Lam Phương
Một Lần Miên Viễn Xót Xa Nguyễn Đức Thành
Chia Tay Trong Mưa Ngoại Quốc
Phố Biển Thanh Tùng
Giáo Đường Im Bóng Nguyễn Thiện Tơ
Bên Kia Đời Quạnh Quẽ Từ Công Phụng
Căn Nhà Màu Tím Hoài Linh
Cô Đơn Mình Anh Tuấn Thăng
Hoa Bướm Ngày Xưa Nguyễn Hiền
Lại Gần Với Nhau Trịnh Công Sơn
Tình Yêu Và Huyền Thoại Khuyết Danh
Đường Về Hai Thôn Phạm Thế Mỹ
Dưới Giàn Hoa Cũ Tuấn Khanh
Còn Mãi Tìm Nhau Trịnh Công Sơn
Bài Ca Tuổi Trẻ Phạm Đình Chương
Ta Thấy Gì Đêm Nay Trịnh Công Sơn
Bình Yên Quốc Bảo
Hòa Bình Ơi! Việt Nam Ơi! Trầm Tử Thiêng
Ba Nàng Thiếu Nữ Phạm Duy
Lời Trái Tim Muốn Nói Lê Hựu Hà
Ngày Đầu Một Năm Anh Chương
Tình Ca Quê Hương Duy Khánh
Tiếng Mưa Đêm Đức Huy
Chiếc Lá Cuối Cùng Đoàn Chuẩn
Thoi Tơ Đức Quỳnh
Sài Gòn Vĩnh Biệt Tình Ta ( chưa biết )
Chiều Cali Khanh Phương
Rất Huế Võ Tá Hân
Hoa Đào Năm Cũ Lê Dinh và Nguyễn Hiền
Bản Tình Cuối Ngô Thụy Miên
Áo Lụa Hà Đông Ngô Thụy Miên
Bài Tango Cho Em Lam Phương
Bài Tình Ca Cho Em Ngô Thụy Miên
Cát Bụi Trịnh Công Sơn
Bên Đời Hiu Quạnh Trịnh Công Sơn
Thanh Xuân Đánh Giấc Ngậm Ngùi Hoàng Quốc Bảo
Bài Không Tên Số 1 Vũ Thành An
Dấu Tình Sầu Ngô Thụy Miên
Niệm Khúc Cuối Ngô Thụy Miên
Bài Ca Dành Cho Những Xác Người Trịnh Công Sơn
Chiếc Lá Thu Phai Trịnh Công Sơn
Áo Anh Sứt Chỉ Đường Tà Phạm Duy
Anh Còn Nợ Em Anh Bằng
Bài Không Tên Số 2 Vũ Thành An
Xin Chúa Thấu Lòng Con Nguyễn Văn Đông
Biển Nghìn Thu Ở Lại Trịnh Công Sơn
Dạ Khúc Cho Tình Nhân Lê Uyên Phương
Bài Cho Em Từ Công Phụng
1945-1975 - Phạm Duy
Giọt Lệ Cho Ngàn Sau Từ Công Phụng
Buồn Tàn Thu (Chinh Phụ Khúc) Văn Cao
Giáng Ngọc Ngô Thụy Miên
Nỗi Đau Muộn Màng Ngô Thụy Miên
Vì Đó Là Em Diệu Hương
Diễm Xưa Trịnh Công Sơn
Ai Đưa Em Về Nguyễn Ánh
Một Ngày Việt Nam Trúc Hồ
Ca Dao Mẹ Trịnh Công Sơn
Rước Đèn Tháng Tám Đức Quỳnh
Bay Đi Thầm Lặng Trịnh Công Sơn
Và Tôi Cũng Yêu Em Đức Huy
Bài Không Tên Số 4 Vũ Thành An
Bên Cầu Biên Giới Phạm Duy
Góc Này Của Em Hoàng Việt Khanh
Bốn Mùa Thay Lá Trịnh Công Sơn
Anh Biết Em Đi Chẳng Trở Về Anh Bằng
Đừng Xa Em Đêm Nay Đức Huy
Cung Đàn Xưa Văn Cao
Ai Lên Xứ Hoa Đào Hoàng Nguyên
Chỉ Có Ta Trong Một Đời Trịnh Công Sơn
Bài Ca Hạnh Ngộ Lê Uyên Phương
Đêm Nhớ Trăng Sài Gòn Phạm Đình Chương
Đôi Mắt Người Sơn Tây Phạm Đình Chương
Có Những Niềm Riêng Lê Tín Hương
Bây Giờ Tháng Mấy Từ Công Phụng
Tháng Sáu Trời Mưa Ngô Thụy Miên
Mãi Mãi Bên Em Từ Công Phụng
Nhớ Về Đà Lạt Hoàng Việt Khanh
Bài Không Tên Số 3 Vũ Thành An
Em Còn Nhớ Hay Em Đã Quên Trịnh Công Sơn
Lời Rêu Phú Quang
Một Thoáng Huế Hoàng Việt Khanh
Ly Rượu Mừng Phạm Đình Chương
Việt Nam! Việt Nam! Phạm Duy
Các Anh Về Hoàng Thi Thơ
Và Con Tim Đã Vui Trở Lại Đức Huy
Chiều Nay Không Có Em Ngô Thụy Miên
Đêm Không Cùng Từ Công Phụng
Khúc Thụy Du Anh Bằng
Thà Như Giọt Mưa Phạm Duy
Mùa Xuân Đầu Tiên Văn Cao
Hội Trùng Dương Phạm Đình Chương
Bài Không Tên Số 7 Vũ Thành An
Bà Mẹ Gio Linh Phạm Duy
Nhạt Phai thứ Hoàng Việt Khanh
Bài Không Tên Số 8 Vũ Thành An
Chuyện Hoa Sim Anh Bằng
Để Quên Con Tim Đức Huy
Mùa Thu Cho Em Ngô Thụy Miên
Đêm Thấy Ta Là Thác Đổ Trịnh Công Sơn
Tình Khúc Thứ Nhất Vũ Thành An
Chiều Mưa Biên Giới Nguyễn Văn Đông
Bài không tên số 12 ( Bên Nhau Chiều Lộng Gió ) Vũ Thành An
Chuyến Đò Vĩ Tuyến Lam Phương
Chiếc Lá Cuối Cùng Tuấn Khanh
Mắt Biếc Ngô Thụy Miên
Kiếp Nghèo Lam Phương
Ai Về Xứ Việt Phan Văn Hưng
Hãy Ngồi Xuống Đây Lê Uyên Phương
Biết Đâu Nguồn Cội Trịnh Công Sơn
Tuổi Xa Người Từ Công Phụng
Bà Mẹ Quê (Bà Mẹ Chiến Sĩ) Phạm Duy
Làng Tôi Văn Cao
Ai Cho Tôi Tình Yêu Trúc Phương
Phôi Pha Trịnh Công Sơn
Ngậm Ngùi Phạm Duy
Phiến Đá Sầu Diệu Hương
Em Đi Rồi Lam Phương
Giống Như Tôi Đức Huy
Anh Về Với Em Trần Thiện Thanh
Dốc Mơ Ngô Thụy Miên
Xin Còn Gọi Tên Nhau Trường Sa
Một Cõi Tình Phai Ngô Thụy Miên
Nhớ Một Chiều Xuân Nguyễn Văn Đông
Anh Không Chết Đâu Em Trần Thiện Thanh
Bài Ca Sao Phạm Duy
Ai Nói Yêu Em Đêm Nay Trần Thiện Thanh
Bay Đi Cánh Chim Biển Đức Huy
Chắp Tay Nguyện Cầu Lam Phương
Dấu Yêu Ngày Xưa Đức Huy
Tình Khúc Cho Em Lê Uyên Phương
Đám Cưới Trên Đường Quê Hoàng Thi Thơ
Bài Không Tên Số 6 Vũ Thành An
Trái Tim Bên Lề Phạm Khải Tuấn
Xóm Đêm Phạm Đình Chương
Dấu Chân Địa Đàng (Tiếng Hát Dạ Lan) Trịnh Công Sơn
Em Đến Thăm Anh Đêm Vũ Thành An
Cho Một Thành Phố Mất Tên Phạm Đình Chương
Bức Tâm Thư Lam Phương
Trăng Sáng Đồi Thông Hồng Vân
Nắng Vỡ Ngậm Ngùi Phạm Anh Dũng
Cây Đàn Bỏ Quên Phạm Duy
Bài Không Tên Số 15 Vũ Thành An
Vũng Lầy Của Chúng Ta Lê Uyên Phương
Dòng Sông và Tình Tôi Hoàng Việt Khanh
Mộng Dưới Hoa Phạm Đình Chương
Còn Tuổi Nào Cho Em Trịnh Công Sơn
Xuân Đã Về Minh Kỳ
Hà Nội Mùa Vắng Những Cơn Mưa Trương Quý Hải
Chiều Xuống Paris Ngô Thụy Miên
Đóa Hoa Vô Thường Trịnh Công Sơn
Yêu Em Dài Lâu Đức Huy
Nửa Hồn Thương Đau Phạm Đình Chương
Chuyện Giàn Thiên Lý Anh Bằng
Tà Áo Xanh Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Biết Đến Bao Giờ Lam Phương
Ai Buồn Hơn Ai Hoàng Thi Thơ
Dấu Vết Tình Yêu Ngô Thụy Miên
Đường Xa Ướt Mưa Đức Huy
Ru Ta Ngậm Ngùi Trịnh Công Sơn
Mười Năm Tình Cũ Mười Năm Tình Cờ Trần Quảng Nam
Anh Cho Em Mùa Xuân Nguyễn Hiền
Ai Bảo Em Là Giai Nhân Anh Bằng
Gạo Trắng Trăng Thanh Hoàng Thi Thơ
Bên Ni Bên Nớ Phạm Duy
Như Một Lời Chia Tay Trịnh Công Sơn
Đường Xưa Quốc Dũng
Anh Hỡi Anh Cứ Về Phạm Duy
Sắc Hoa Màu Nhớ Nguyễn Văn Đông
Tình Khúc Buồn Ngô Thụy Miên
Cần Thiết Ngô Thụy Miên
Buồn Đến Bao Giờ Lê Uyên Phương
Bông Hồng Cho Người Ngã Ngựa Lê Uyên Phương
Cuối Cùng Cho Một Tình Yêu Trịnh Công Sơn
Biển, Nỗi Nhớ và Em Phú Quang
Mùa Xuân Trên Đỉnh Bình Yên Từ Công Phụng
Bài Không Tên Số 50 Vũ Thành An
Kiếp Dã Tràng Từ Công Phụng
Đưa Em Vào Luân Vũ Nguyễn Trung Cang
Nắng Chiều Lê Trọng Nguyễn
Ngày Xưa Hoàng Thị Phạm Duy
Chuyện Hoa Tigôn Anh Bằng
Duyên Quê Hoàng Thi Thơ
Biển Và Em Ngô Thụy Miên
Còn Chút Gì Để Nhớ Phạm Duy
Giọt Nước Mắt Ngà Ngô Thụy Miên
Chiều Hoang Lam Phương
Gởi Người Em Gái Miền Nam Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Lời Cuối Từ Công Phụng
Mẹ Gánh Tình Quê Hoàng Việt Khanh
Tà Áo Cưới Hoàng Thi Thơ
Em Hiền Như Ma Soeur Phạm Duy
Anh Đi Chiến Dịch Phạm Đình Chương
Cho Một Người Nằm Xuống Trịnh Công Sơn
Chiều Tây Đô Lam Phương
Bài Không Tên Cuối Cùng Tiếp Nối Vũ Thành An
Mắt Lệ Cho Người Từ Công Phụng
Tình Tự Mùa Xuân Từ Công Phụng
Hãy Yêu Nhau Đi Trịnh Công Sơn
Nghìn Trùng Xa Cách Phạm Duy
Anh Cứ Hẹn Anh Bằng
Chuyện Đóa Quỳnh Hương Trịnh Công Sơn
Lá Đổ Muôn Chiều Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Dạ Cổ Hoài Lang Cao Văn Lầu
Trả Lại Em Yêu Phạm Duy
Một Cõi Đi Về Trịnh Công Sơn
Võ Đông Sơ - Bạch Thu Hà Viễn Châu
Xuân Tha Hương Phạm Đình Chương
Chiều Một Mình Qua Phố Trịnh Công Sơn
Một Lần Nào Cho Tôi Gặp Lại Em Vũ Thành An
Xuân Này Con Về, Mẹ Ở Đâu Nhật Ngân
Bài Thánh Ca Buồn Nguyễn Vũ
Trong Mắt Em Là Biển Nhớ Ngô Thụy Miên
Ướt mi Trịnh Công Sơn
Mưa Xa Hoàng Việt Khanh
Cho Lần Cuối Lê Uyên Phương
Căn Nhà Ngoại Ô Anh Bằng
Hãy Về Với Em (Hãy Về Với Anh) Thái Hùng
Hoài Cảm Cung Tiến
Bài Không Tên Số 21 Vũ Thành An
Lời Tình Buồn Vũ Thành An
Đêm Đông Nguyễn Văn Thương
Người Đi Qua Đời Tôi Phạm Đình Chương
Xuân Này Con Không Về Trịnh Lâm Ngân
Chân Tình Trần Lê Quỳnh
Ngày Xưa Yêu Dấu Hoàng Việt Khanh
Tình Khúc Tháng Sáu Ngô Thụy Miên
Đá Xanh Lê Uyên Phương
Ru Em Từng Ngón Xuân Nồng Trịnh Công Sơn
Bài Không Tên Số 5 Vũ Thành An
Đêm Màu Hồng Phạm Đình Chương
Đưa Em Tìm Động Hoa Vàng Phạm Duy
Nhìn Những Mùa Thu Đi Trịnh Công Sơn
Trương Chi Văn Cao
Như Cánh Vạc Bay Trịnh Công Sơn
Chiều Phi Trường Lê Uyên Phương
Anh Ở Đây Thục Vũ
Đón Xuân Phạm Đình Chương
Nha Trang Ngày Về Phạm Duy
Trên Tháng Ngày Đã Qua Từ Công Phụng
Thương Hoài Ngàn Năm Phạm Mạnh Cương
Chuyện Tình Buồn Phạm Duy
Thuyền Viễn Xứ Phạm Duy
Giữ Đời Cho Nhau ( Ơn Em ) Từ Công Phụng
Hận Đồ Bàn Xuân Tiên
Chuyện Giàn Thiên Lý Anh Bằng
Biển Sầu Lam Phương
Hương Xưa Cung Tiến
Sài Gòn Thứ Bảy Anh Bằng
Tình Thư Của Lính Trần Thiện Thanh
Tình Nhớ Trịnh Công Sơn
Màu Tím Hoa Sim Duy Khánh
Sầu Ly Hương Lam Phương
Em Còn Nhớ Mùa Xuân Ngô Thụy Miên
Nắng Thủy Tinh Trịnh Công Sơn
Không Nhìn Nhau Lần Cuối Lê Uyên Phương
Bài Hát Ngày Cưới Đức Huy
Buồn Đêm Mưa Phạm Đình Chương
Bài Không Tên Số 9 Vũ Thành An
Bài Hương Ca Vô Tận Trầm Tử Thiêng
Lời Gọi Chân Mây Lê Uyên Phương
Tiếng Gọi Sinh Viên(quốc Ca Việt Nam Cộng Hòa) Lưu Hữu Phước
Đường Về Quê Hương Lam Phương
Em Đi Đức Huy
Từ Giọng Hát Em Ngô Thụy Miên
Như Ngọn Buồn Rơi Từ Công Phụng
Lá Thư Người Lính Chiến Nguyễn Văn Đông
Tàu Về Quê Hương Hồng Vân
Giây Phút Tạ Từ Trần Thiện Thanh
Mưa Hồng Trịnh Công Sơn
Thiên Thai Văn Cao
Khắc Khoải Diệu Hương
Nắng Paris, Nắng Sài Gòn Ngô Thụy Miên
Cỏ Xót Xa Đưa Trịnh Công Sơn
Duyên Kiếp Lam Phương
Ảo Ảnh Y Vân
Để Gió Cuốn Đi Trịnh Công Sơn
Kỷ Vật Cho Em Phạm Duy
Bên Em Ngày Cuối Diệu Hương
Chuyện Tình Hoa Trắng Anh Bằng
Vì Yêu Diệu Hương
Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Bông Hồng Cài Áo Phạm Thế Mỹ
Lâu Đài Tình Ái Trần Thiện Thanh
Bước Ngậm Ngùi Về ( chưa biết )
Tình Em Biển Rộng Sông Dài Thông Đạt
Nếu Vắng Anh Anh Bằng
Anh Đã Thấy Mùa Xuân Chưa Quốc Dũng
Lan và Điệp ( Tân Cổ )
Một Đời Quên Lãng Ngô Thụy Miên
Phiên Gác Đêm Xuân Nguyễn Văn Đông
Tiễn Em Phạm Duy
Tuyết Trắng Trần Thiện Thanh
Tình Anh Lính Chiến Lam Phương
Cô Đơn Nguyễn Ánh
Bến Giang Đầu (Nắng Chiều ) Lê Trọng Nguyễn
Thuở Ban Đầu Phạm Đình Chương
Gia Tài Của Mẹ Trịnh Công Sơn
Trăm Nhớ Ngàn Thương Lam Phương
Xin Cho Tôi Trịnh Công Sơn
Rồi Mai Tôi Đưa Em Trường Sa
Thu Cô Liêu Văn Cao
Quỳnh Hương Trịnh Công Sơn
Dạ Quỳnh Hương Phạm Anh Dũng
Thu Vàng Cung Tiến
Ai Nhớ Chăng Ai Hoàng Thi Thơ
Như Chiếc Que Diêm Từ Công Phụng
Tình Vào Thiên Thu Ngô Thụy Miên
Mây Hồng Từ Công Phụng
Nguyệt Ca Trịnh Công Sơn
Chiến Sĩ Vô Danh Phạm Duy
Trăng Rụng Xuống Cầu Hoàng Thi Thơ
Người Ngoài Phố ( Người Đi Ngoài Phố ) Anh Việt Thu
Hòn Vọng Phu Lê Thương
Vùng Trời Bình Yên Phạm Hữu Tâm
Cánh Thiệp Đầu Xuân Lê Dinh & Minh Kỳ
Tà Áo Tím Hoàng Nguyên
Chuyện Hẹn Hò Trần Thiện Thanh
Gọi Người Yêu Dấu Vũ Đức Nghiêm
Gọi Tên Anh Ngô Thụy Miên
Vầng Trăng Cô Đơn Vầng Trăng Đơn Côi Ngọc Sơn (trẻ)
Bướm Trắng Anh Bằng
Trong Nỗi Nhớ Muộn Màng Ngô Thụy Miên
Trên Ngọn Tình Sầu Từ Công Phụng
Mình Ơi Diệu Hương
Căn Nhà Màu Tím ( Tân Cổ )
Ngày Trở Về Phạm Duy
Còn Ta Với Nồng Nàn Quốc Bảo
Mỗi Ngày Tôi Chọn Một Niềm Vui Trịnh Công Sơn
Có Một Dòng Sông Đã Qua Đời Trịnh Công Sơn
Đêm Cuối Cùng Phạm Đình Chương
Tango Tình - Tango D'amour Ngoại Quốc (Pháp)
Tuổi Đá Buồn Trịnh Công Sơn
Tưởng Niệm Trầm Tử Thiêng
Hàn Mặc Tử Trần Thiện Thanh
Đêm Chợ Phiên Mùa Đông Lê Uyên Phương
Ngàn Thu Áo Tím Hoàng Trọng
Xuân và Tuổi Trẻ La Hối
Bài Ca Hòa Bình Vĩnh Điện
Sao Vẫn Còn Mưa Rơi Đức Huy
Liên Khúc Tình Khúc Cho Em & Vũng Lầy Của Chúng Ta Lê Uyên Phương
Tình Mẹ Lam Phương
Một Mai Em Đi Trường Sa
Lệ Đá Trần Trịnh
Thu Khóc Trên Ngàn Ngô Thụy Miên
Bài Không Tên Số 40 ( Đời Đá Vàng ) Vũ Thành An
Thu Trong Mắt Em Ngô Thụy Miên
Mùa Thu Mây Ngàn Từ Công Phụng
Giọt Nắng Hồng Ngô Thụy Miên
Kiếp Ve Sầu (Kiếp Cầm Ca) Lam Phương
Đa Tạ Anh Việt Thu
Hà Nội Ngày Tháng Cũ Song Ngọc
Người Về Phạm Duy
Chiều Hành Quân Lam Phương
Biết Bao Giờ Trở Lại Ngô Thụy Miên
Xin Anh Giữ Trọn Tình Quê Duy Khánh
Con Đường Tình Ta Đi Phạm Duy
Hoa Xuân Phạm Duy
Dạ Tâm Khúc Phạm Đình Chương
Chuyện Một Đêm Anh Bằng
Hải Ngoại Thương Ca Nguyễn Văn Đông
Lời Vọng Tình Yêu ( chưa biết )
Các Anh Đi Văn Phụng
Một Lần Là Mãi Mãi Ngô Thụy Miên
Tango Dĩ Vãng Anh Bằng
Ánh Trăng Tan Anh Bằng
Cà Phê Một Mình Ngọc Lễ
Lá Diêu Bông Phạm Duy
Tình Khúc Chiều Mưa Nguyễn Ánh
Ông Trăng Xuống Chơi Phạm Duy
Quán Bên Đường Phạm Duy
Bây Giờ Tháng Mấy (ca khúc ) Từ Công Phụng
Miên Khúc Ngô Thụy Miên
Cho Em Quên Tuổi Ngọc Lam Phương
Những Đồi Hoa Sim Dzũng Chinh
Lời Của Mẹ Từ Công Phụng
Yêu Văn Phụng
Thở Đi Con Hoàng Việt Khanh
Gót Chinh Nhân Anh Bằng
Anh Vái Trời Phạm Duy
Tình Đẹp Như Mơ Lam Phương
Mặc Niệm Phạm Duy
Thu Quyến Rũ Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Buồn Lam Phương
Phố Buồn Phạm Duy
Bà Mẹ Ô Lý Trịnh Công Sơn
Chiều Trên Phá Tam Giang Trần Thiện Thanh
Khi Mình Xa Nhau Anh Bằng
Không Bao Giờ Ngăn Cách Trần Thiện Thanh
Trăng Thanh Bình Lam Phương
Đêm Tàn Bến Ngự Dương Thiệu Tước
Giết Người Trong Mộng Phạm Duy
Tạ Tình Hoàng Thi Thơ
Biển Mặn Trần Thiện Thanh
Tình Anh Bán Chiếu Viễn Châu
Tiễn Đưa Lê Đức Long
Em Bé Quê Phạm Duy
Cô Bắc Kỳ Nho Nhỏ Phạm Duy
Giọt Mưa Trên Lá Phạm Duy
Đành Quên Sao Hoàng Thi Thơ
Nửa Đêm Biên Giới Anh Bằng
Mùa Xuân Trong Đôi Mắt Em Đức Huy
Còn Thương Rau Đắng Mọc Sau Hè Bắc Sơn
Như Đã Dấu Yêu Đức Huy
Mùa Thu Trong Mưa Trường Sa
Nụ Hôn Đầu Phạm Duy
Dư Âm Nguyễn Văn Tý
Cánh Chim Vùng Hoang Dại Từ Công Phụng
Vì Sao Em Buồn ? Hoàng Song Nhy
Bạch Đằng Giang Lưu Hữu Phước
Hoa Cài Mái Tóc Thông Đạt
Nỗi Lòng Người Đi Anh Bằng
Trường Ca Con Đường Cái Quan Phạm Duy
Tiếc Lam Phương
Xin Trả Nợ Người Trịnh Công Sơn
Cơn Mưa Phùn Đức Huy
Xuân Ca Phạm Duy
Biển Tình Lam Phương
Tiếng Sáo Thiên Thai Phạm Duy
Minh Họa Truyện Kiều III - Trước Lầu Ngưng Bích Phạm Duy
Hành Trang Giã Từ Trường Sa
Qua Ngõ Nhà Em Anh Bằng
Đám Cưới Đầu Xuân Trần Thiện Thanh
Quê Hương Phạm Trọng Cầu
Chuyến Tàu Hoàng Hôn Minh Kỳ - Hoài Linh
Còn Gì Nữa Đâu Phạm Duy
Tình Cuối Chân Mây Ngô Thụy Miên
Chiều Hoang Đảo Lam Phương
Mùa Thu Chết Phạm Duy
Chỉ Chừng Đó Thôi Phạm Duy
Hai Mùa Noel Nguyễn Vũ
Tình Sầu Trịnh Công Sơn
Về Đây Nghe Em Trần Quang Lộc
Chuyện Tình Người Trinh Nữ Tên Thi Hoàng Thi Thơ
Xin Mặt Trời Ngủ Yên Trịnh Công Sơn
Đôi Khi Hạnh Phúc Buồn Lê Uyên Phương
Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ Nguyễn Đức Quang
Bài Tango Cho Riêng Em Hoàng Nguyên
Thăm Những Vùng Địa Sử Thanh Sơn
Điệp Khúc Mùa Xuân Quốc Dũng
Hai Vì Sao Lạc Anh Việt Thu
Tình Xa Trịnh Công Sơn
Bà Mẹ Phù Sa Phạm Duy
Bài Ca Chiến Sĩ Hải Quân Văn Cao
Thu Hát Cho Người Vũ Đức Sao Biển
Bài không tên số 11 ( Cuối Dòng Sông Khô ) Vũ Thành An
Giọt Mưa Thu Đặng Thế Phong
Đêm Nhớ Về Sài Gòn Trầm Tử Thiêng
Chiều Không Em Phú Quang
Huyền Thoại Mẹ Trịnh Công Sơn
Hoa Soan Bên Thềm Cũ Tuấn Khanh
Mưa Sài Gòn, Mưa Hà Nội Phạm Đình Chương
Chuyện Tình Cô Lái Đò Bến Hạ Hoàng Thi Thơ
Bài Tình Ca Mùa Đông Trầm Tử Thiêng
Nghìn Thu (Rong Ca ) Phạm Duy
Chuyện Tình TTKH Song Ngọc
Buồn Y Vân
Đường Xưa Lối Cũ (Về Đây) Phạm Duy
Xây Nhà Bên Suối Hoàng Thi Thơ
Gọi Tên Bốn Mùa Trịnh Công Sơn
Câu Chuyện Đầu Năm Hoài An
Tình Cố Đô Lam Phương
Ai Trở Về Xứ Việt (Nhớ Mẹ) Võ Tá Hân
Kẻ Ở Miền Xa Trúc Phương
Yêu Ai Dám Nói (Ngại Ngùng) Quốc Dũng
Bài Ca Dân Chủ (Món Quà Tự Do) Phạm Duy
Đêm Xuân Phạm Duy
Về Mái Nhà Xưa Nguyễn Văn Đông
Ru Đời Đi Nhé Trịnh Công Sơn
Lá Thư Mùa Xuân Phạm Đình Chương
Đại Bác Ru Đêm Trịnh Công Sơn
Bình Ca Phạm Duy
Hát Với Dòng Sông Quốc An
Mùa Thu Xa Em Ngô Thụy Miên
Bài Không Tên Số 31 Vũ Thành An
Paris Có Gì Lạ Không Em? Ngô Thụy Miên
Tạ Ơn Trịnh Công Sơn
Ánh Sao Trời ( Thánh ca )
Hoa Trinh Nữ ( Tân Cổ )
Bến Xuân (Đàn Chim Việt) Văn Cao & Phạm Duy
Bản Tình Ca Mùa Đông Ngoại Quốc (Hàn Quốc)
Ngỡ Đâu Tình Đã Quên Mình Lê Hựu Hà
Cho Tôi Lại Từ Đầu Trần Quang Lộc
Tuổi Mây Hồng Ngô Thụy Miên
Bài Ngợi Ca Quê Hương ( Hồn Quê ) Thanh Sơn
Bên Bờ Sông Seine Ta Ngồi Ta Khóc Phạm Duy
Cây Đàn Sinh Viên Quốc An
Xuân Họp Mặt Văn Phụng
Mắt Buồn Phạm Đình Chương
Cỏ Úa Lam Phương
Lời Ru Mùa Đông Đức Huy
Đường Xưa Lối Cũ Hoàng Thi Thơ
Đà Lạt Hoàng Hôn Minh Kỳ - Dạ Cầm
Anh Nhớ Về Thăm Em Trần Thiện Thanh
Lá Thư Miền Trung Lam Phương
Vĩnh Biệt Sài Gòn Tùng Giang và Nam Lộc
Lòng Mẹ ( Tân Cổ )
Giòng Lệ Thương Đau Lê Dinh
Biệt Ly Dzoãn Mẫn
Anh Biến Mất Thôi Vũ Thành An
Được Mùa Phạm Đình Chương
Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu Phạm Duy
Ca Dao Em và Tôi An Thuyên
Có Bao Giờ Em Hỏi Phạm Duy
Khóc Thầm Lam Phương
Bé Bắt Dế Phạm Duy
Đôi Bờ Ngoại Quốc (Nga)
Đò Chiều Trúc Phương
Sông Quê Đinh Trầm Ca
Anh Vẫn Biết Nguyễn Trung Cang
Này Em Có Nhớ Trịnh Công Sơn
Hẹn Hò Phạm Duy
Rừng Xưa Đã Khép Trịnh Công Sơn
Hẹn Một Mùa Xuân Lam Phương
Nỗi Buồn Gác Trọ Mạnh Phát - Hoài Linh
Hãy Về Đây Bên Anh Duy Mạnh
Về Thăm Mái Trường Xưa Trịnh Công Sơn
Có Duyên Không Nợ Trịnh Công Sơn
Biệt Khúc Nguyễn Ánh
Nhớ Người Ra đi Phạm Duy
Lời Mẹ Ru Trịnh Công Sơn
Thầm Gọi Tên Anh Ngoại Quốc
Ái Xuân Ngô Thụy Miên
Đám Cưới Làng Quê Nhật Vũ
Tình Ca Mùa Thu (Tơ Tình) Phạm Duy
Sầu Khúc Vũ Thành An
Cô Hàng Xóm ( Vùng Ngoại Ô ) Lê Minh Bằng
Thương Về Miền Trung Duy Khánh
Kỷ Niệm Phạm Duy
Hai Năm Tình Lận Đận Phạm Duy
Say Tình ( Trái Tim Tật Nguyền ) Quốc Tuấn
Lặng Lẽ Nơi Này Trịnh Công Sơn
Thương Một Người Trịnh Công Sơn
Phượng Hồng Vũ Hoàng
Hỏi Người Còn Nhớ Đến Ta Hoàng Thi Thơ
Ai Nói Với Em Minh Kỳ - Hoài Linh
Ngăn Cách Y Vân
Bến Sông Trịnh Công Sơn
Ngày Đó Chúng Mình Phạm Duy
Mây Bốn Phương Trời Ngô Thụy Miên
Sang Ngang Đỗ Lễ
Bên Cầu Dệt Lụa ( Tân Cổ )
Đêm Thánh Huy Hoàng Nguyễn Văn Đông
Đà Lạt Mộng Mơ Khanh Phương
Gánh Lúa Phạm Duy
Cho Người Tình Lỡ Hoàng Nguyên
Hè Về Hùng Lân
Nửa Vầng Trăng Nhật Trung
Tiếng Hát Chim Đa Đa Võ Đông Điền
Chiều Cuối Tuần Trúc Phương
Hãy Chôn Tôi Với Cây Đàn Ghi Ta Thanh Tùng
Chìm Dưới Cơn Mưa Trịnh Công Sơn
Đời Gọi Em Biết Bao Lần Trịnh Công Sơn
Mùa Sao Sáng Nguyễn Văn Đông
Sáng Rừng Phạm Đình Chương
Mấy Dặm Sơn Khê Nguyễn Văn Đông
Bé Yêu Lam Phương
Tưởng Rằng Đã Quên Trịnh Công Sơn
Bảy Ngày Đợi Mong Trần Thiện Thanh
Gần Như Niềm Tuyệt Vọng Trịnh Công Sơn
Bóng Chiều Tà Nhật Bằng
Chờ Người Lam Phương
Lá Thư Người Chiến Sĩ Phạm Đình Chương
Tàu Đêm Năm Cũ Trúc Phương
Đừng Bỏ Em Một Mình Phạm Duy
Vị Ngọt Đôi Môi Lê Hựu Hà
Mẹ Tôi Nhị Hà
Chờ Mong Anh Trúc Hồ
Vẫn Có Em Bên Đời Trịnh Công Sơn
Vết Lăn Trầm Trịnh Công Sơn
Sương Lạnh Chiều Đông Mạnh Phát
Chiều Về Trên Sông Phạm Duy
Con Thuyền Không Bến Đặng Thế Phong
Ngày Về Hoàng Giác
Ách Giữa Đàng ( Cổ Nhạc )
Nhớ Mùa Thu Hà Nội Trịnh Công Sơn
Em Ơi, Hà Nội Phố Phú Quang
Anh! Nguyễn Văn Đông
Ru Tình Trịnh Công Sơn
Tôi Sẽ Nhớ Trịnh Công Sơn
Bên Kia Sông Nguyễn Đức Quang
Xa Người Mình Yêu ( chưa biết )
Huyền Sử Ca Một Người Mang Tên Quốc Phạm Duy
Hoa Vàng Mấy Độ Trịnh Công Sơn
Ông Đồ Già (chưa biết)
Cành Hoa Trắng Phạm Duy
Buồn Chi Em Ơi Lam Phương
Bọt Biển Lam Phương
Trả Lại Anh Đức Quỳnh
Phố Chiều Hoàng Thi Thơ
Trái Tim Không Ngủ Yên Thanh Tùng
Con Quỳ Lạy Chúa Trên Trời Phạm Duy
Mắt Biếc Cung Tiến
Khi Cuộc Tình Đã Chết Phạm Đình Chương
Còn Có Bao Ngày Trịnh Công Sơn
Đồn Vắng Chiều Xuân Trần Thiện Thanh
Thành Phố Buồn Lam Phương
Cánh Hoa Duyên Kiếp Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Giọt Nắng Bên Thềm Thanh Tùng
Tình Hoài Hương Phạm Duy
Tình Cầm Phạm Duy
Cảm Ơn Ngân Khánh
Vàng Phai Mấy Lá (Vĩnh Biệt) Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Kiếp Nào Có Yêu Nhau Phạm Duy
Nha Trang Minh Kỳ
Đà Lạt Xa Nhau Anh Bằng
Nguyệt Cầm Cung Tiến
Cha Yêu Quốc Vượng
Im Lặng Đêm Hà Nội Phú Quang
Hoa Bằng Lăng Ngoại Quốc (Trung Hoa)
Anh Xin Làm Mai Anh Việt
Hoa Trắng Thôi Cài Trên Áo Tím Huỳnh Anh
Đường Em Đi Phạm Duy
Một Mình Lam Phương
Phút Cuối Lam Phương
Tháng Năm Học Trò Nguyễn Đức Trung
Dạ Khúc Nguyễn Đình Toàn
Còn Trong Nỗi Nhớ Diệu Hương
Buồn Trong Kỷ Niệm Trúc Phương
Không Còn Mùa Thu Việt Anh
Tà Áo Cưới (*) ( Tân Cổ )
Mẹ Yêu Con Nguyễn Văn Tý
Lỡ Yêu Em Rồi Phạm Khải Tuấn
Rồi Mai Đây Phạm Anh Dũng
Bước Tình Hồng Nguyễn Trung Cang
Em Là Tất Cả Lam Phương
Khi Giấc Mơ Về Đức Trí
Mãi Yêu Người Thôi Trúc Hồ
Dáng Xuân Xưa Nguyễn Văn Đông
Chuyện Buồn Ngày Xuân Lam Phương
Lời Tình Cuối Ngô Thụy Miên
Áng Mây Chiều Dương Thiệu Tước
Ru Em Trịnh Công Sơn
Ánh Trăng Mùa Thu Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Ga Chiều Phố Nhỏ Nguyễn Vũ
Nỗi Nhớ Phú Quang
Hương Tình Yêu Vũ Hoàng
Ngày Đầu Tiên Đi Học Nguyễn Ngọc Thiện
Cầu Tre Kỷ Niệm Vinh Sử
Màu Mắt Nhung Đức Huy
Bài Tango Cuối Cùng Việt Dzũng
Hãy Cứ Là Tình Nhân Tú Minh
Anh Đã Quên Mùa Thu Tùng Giang và Nam Lộc
Chuyện Một Chiếc Cầu Đã Gãy Trầm Tử Thiêng
Qua Cơn Mê Trịnh Lâm Ngân
Trường Ca Mẹ Việt Nam Phạm Duy
Mai Kia Hòa Bình Trầm Tử Thiêng
Hò Leo Núi (Leo Rừng) Phạm Đình Chương
Đừng Nói Yêu Tôi Anh Bằng
Em Hãy Ngủ Đi Trịnh Công Sơn
Đường Về Nhà Em Châu Kỳ
Cửu Long Giang Phạm Duy
Dạ Khúc Mai Lâm
Bốn Mùa Quạnh Hiu Ngô Thụy Miên
Đố Ai Phạm Duy
Cám Ơn Người Tình Lam Phương
Tuổi Mười Ba Ngô Thụy Miên
AVT Chúc Xuân Lữ Liên
Bài Ca Tuổi Trẻ Lê Hựu Hà
Thương Tà Áo Bay Thông Đạt
Trên Nhịp Cầu Tre Khánh Băng
Trời Chưa Muốn Sáng (lạy Chúa Con Là Người Ngoài Đạo) Trần Thiện Thanh
Người Tình Trăm Năm Đức Huy
Người Di Tản Buồn Nam Lộc
Tình Thiên Thu Chuyện tình nàng Mộng Thường Trần Thiện Thanh
Chuyến Đi Về Sáng Mạnh Phát & Trần Thiện Thanh
Tiến Thoái Lưỡng Nan Trịnh Công Sơn
Yêu Trần Thiện Thanh
Đêm Cuối Ngọc Sơn (trẻ)
Rồi Như Đá Ngây Ngô Trịnh Công Sơn
Đồi Thông Hai Mộ Hồng Vân
Dòng Sông Lơ Đãng Việt Anh
Biển Cạn Nguyễn Kim Tuấn
Cỏ Hồng Phạm Duy
Ngàn Đời Chờ Mong Trịnh Lâm Ngân
Hạ Hồng Phạm Duy
Rừng Lá Thấp Trần Thiện Thanh
Sầu Đông Khánh Băng
Chú Cuội Phạm Duy
Mưa Buồn Tỉnh Lẻ Tú Nhi
Một Tình Yêu Đức Huy
Nhớ Anh - Nhớ Em Kỳ Phương
Mộng Chiều Xuân Ngọc Bích
Không Thể và Có Thể Phó Đức Phương
Yêu Dại Khờ Quang Huy
Chiều Dương Thiệu Tước
Đừng Xa Nhau Phạm Duy
Ở Trọ Trịnh Công Sơn
Cơn Gió Thoảng Quốc Dũng
Anh Là Tia Nắng Trong Em Trúc Sinh
Hoa Rụng Ven Sông Phạm Duy
Tôi Chưa Có Mùa Xuân Châu Kỳ
Ru Con Dân Ca Nam Bộ
Tôi Nhớ Tên Anh Hoàng Thi Thơ
Hát Cho Người Ở Lại Phạm Duy
Một Lần Xa Bến Trường Sa
Tuổi Hồng Phạm Duy
Cánh Buồm Chuyển Bến Hoài Linh
Tai Nạn Tê-lê-phôn (**) Trần Văn Trạch
Đổi Thay Nguyễn Kim Tuấn
Sắc Màu Ngoại Quốc (Nhật)
Tuổi Thần Tiên Phạm Duy
Trái Tim Bên Lề Phạm Khải Tuấn
Chuyển Bến Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Kỳ Diệu Anh Bằng
Bài Ca Trăng Phạm Duy
Bạn Lòng Hoàng Trọng
Quê Nghèo (Bao Giờ Anh Lấy Được Đồn Tây) Phạm Duy
Đôi Bờ Ngoại Quốc (Pháp)
Em Về Mùa Thu Ngô Thụy Miên
Nối Vòng Tay Lớn Trịnh Công Sơn
Heo May Tình Cũ Phạm Đình Chương
Giây Phút Chia Xa Duy Mạnh
Nuối Tiếc Trịnh Nam Sơn
Bơ Vơ Hoàng Trọng
Chiều Tím Đan Thọ
Cô Hái Mơ Phạm Duy
Bụi Phấn Vũ Hoàng
Lối Xưa Mòn Mỏi Nguyễn Trung Cang
Bài Thơ Mùa Thu Phạm Anh Dũng
Không Quân VIỆT NAM Văn Cao
Căn Nhà Xưa Nguyễn Đình Toàn
Quê Hương Bình Định Hoài Linh
Thà Chết Trên Biển Đông Việt Dzũng
Hết Rồi Những Ngày Vui Lê Uyên Phương
Ơn Nghĩa Sinh Thành Dương Thiệu Tước
Hồn Tử Sĩ Lưu Hữu Phước
Năm Nay Em Mấy Tuổi? Thông Đạt
Từ Đó Em Buồn Trần Thiện Thanh
Ta Còn Lại Gì Diệu Hương
Nước Mắt Mùa Thu Phạm Duy
Bao Giờ Em Quên Duy Khánh
Đà Lạt Chiều Mơ Quốc Dũng
Tâm Sự Đời Tôi Thanh Sơn
Chiều Qua Phà Hậu Giang Trịnh Lâm Ngân
Bống Bồng Ơi Trịnh Công Sơn
Ai Đi Ngoài Sương Gió Nguyễn Hữu Thiết
Mời Em Về Việt Dzũng
Xa Vắng Y Vân
Tình Khúc Mùa Xuân Ngô Thụy Miên
Gái Xuân Từ Vũ
Tuổi Mộng Mơ Phạm Duy
Hoa Nở Về Đêm Mạnh Phát
Mùa Thu Paris Phạm Duy
Khi Đã Yêu Phượng Linh
Quê Hương Hoàng Giác
Xuân Thì Phạm Duy
Huế Sài Gòn Hà Nội Trịnh Công Sơn
Hạc Vàng Phạm Duy
Chỉ Vì Em Yêu Anh Trần Quang Lộc
Mùa Xuân Cưới Em Mặc Thế Nhân
Trở Về Dòng Sông Tuổi Thơ Hoàng Hiệp
Cúi Xuống Thật Gần Trịnh Công Sơn
Tình Phai Anh Bằng
Đưa Em Vào Hạ Trầm Tử Thiêng
Nỗi Lòng Thanh Trúc ( Nỗi Buồn Thanh Trúc ) Trần Thiện Thanh
Bâng Khuâng Chiều Nội Trú Nguyễn Trung Cang
Chuyện Hai Người Lính Phạm Duy
Căn Gác Lưu Đày Anh Bằng
Đưa Người Tuyệt Vọng Lê Uyên Phương
Chuyện Tình Người Đan Áo Trường Sa
Tiếc Thu Hoàng Dương
Trên Bốn Vùng Chiến Thuật ( Chuyện Ngày Xưa ) Trúc Phương
Sao Đành Xa Em Nguyệt Ánh
Tiếng Đàn Tôi Phạm Duy
Ba Tháng Quân Trường Hoài Nam
Còn Ai Với Ai Trịnh Công Sơn
Bài Xuân Này Xin Hát Quanh Năm Trầm Tử Thiêng
Nước Non Ngàn Dặm Ra Đi Phạm Duy
Phượng Yêu Phạm Duy
Hãy Vui Lên Bạn Ơi Lê Hựu Hà
Tìm Anh Hoàng Thi Thơ
Đóa Hồng Ngoại Quốc (Trung Hoa)
Trở Về Châu Kỳ
Như Giấc Chiêm Bao Lam Phương
Múc Ánh Trăng Vàng Hoàng Thi Thơ
Lời Cuối Cho Em Nguyễn Vũ
Mắt Lệ Cho Người Tình Phạm Mạnh Cương
Hai Mươi Năm Tình Cũ Trần Quảng Nam
Tóc Mai Sợi Vắn Sợi Dài Phạm Duy
Mê Khúc Anh Thoa
Đàn Sáo Hậu Giang Trần Long Ẩn
Mẹ Vắng Nhà ( Mẹ Đi Vắng ) Trịnh Công Sơn
Đi Từ Đồng Ruộng Bao La Duy Khánh
Đan Áo Mùa Xuân Phạm Thế Mỹ
Em Lễ Chùa Này Phạm Duy
Bài Ca Yêu Thương Từ Duyên
Ảo Ảnh (tân cổ) Y Vân
Đêm Nay Ai Đưa Em Về Nhật Ngân
Rong Rêu Nguyễn Tâm
Bài Thơ Cuối Cùng Hoàng Thi Thơ
Tàn Tro Ngoại Quốc
Nhớ Thành Đô Hoàng Thi Thơ
Bài Hát Ru Cho Anh Dương Thụ
Những Kiếp Hoa Xuân Anh Bằng
Nhớ Người Thương Binh Phạm Duy
Chiều Thu Ấy Lam Phương
Ngày Mai Em Đi Ngô Thụy Miên
Người Thợ Săn Và Đàn Chim Nhỏ Anh Bằng
Bơ Vơ Nguyễn Ánh
Tiếng Ve Gọi Hè Trịnh Công Sơn
Chuyện Chúng Mình Trúc Phương
Chiến Sĩ Việt Nam Văn Cao
Ca Khúc Mừng Xuân Văn Phụng
Em và Tôi Thanh Tùng
Anh Cần Có Em Ngoại Quốc
Gõ Cửa Anh Bằng
Chỉ Có Em Lam Phương
Làm Dâu Xứ Lạ ( Tân Cổ )
Mái Tóc Dạ Hương Nguyễn Hiền
Chinh Phụ Ca Phạm Duy
Ai Ra Xứ Huế Duy Khánh
Nghe Những Tàn Phai Trịnh Công Sơn
Chiều Thứ Ba Đức Huy
Ta Yêu Em Lầm Lỡ Phạm Duy
Em Đi Bỏ Lại Con Đường Trịnh Công Sơn
Nương Chiều Phạm Duy
Về Miền Trung Phạm Duy
Bài Ca Tuổi Trẻ Phan Văn Hưng
Câu Chuyện Nhỏ Của Tôi Thanh Tùng
Đường Tình Hai Lối Tùng Châu & Lê Hựu Hà
Vần Thơ Thương Nhớ Hoàng Thi Thơ
Chiếc Bóng Bên Đường Phạm Duy
Gọi Nắng Phạm Anh Dũng
Khúc Hát Nhân Tình Lê Uyên Phương
Lầm Lam Phương
Lá Thư Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Đêm Gác Trọ Trúc Phương
Hoa Tím Ngày Xưa Hữu Xuân
Khúc Hát Ân Tình Xuân Tiên
Ngày Xuân Vui Cưới Quốc Anh
Tôi Yêu Trịnh Hưng
Một Trái Tim, Một Tình Yêu Lê Đức Long
Ngày Em Hai Mươi Tuổi Phạm Duy
Chiều Đông Phạm Duy
Thuyền và Biển Phan Huỳnh Điểu
Chạy Trốn Kỷ Niệm Nguyễn Hoài Anh
Hai Mùa Mưa Lê Minh Bằng
Ngồi Lại Trên Đồi Lê Uyên Phương
Bài Thơ Hoa Đào Hoàng Nguyên
Dạ Lai Hương Phạm Duy
Chiều Hoang Vắng Lam Phương
Xa Khơi Nguyễn Tài Tuệ
Ở Nơi Nào Em Có Biết Ngô Thụy Miên
Bài không tên số 13 ( Tình Xưa Gái Huế ) Vũ Thành An
Áo Tím Ngày Xưa Mạnh Phát & Lan Đài
Bài Ca Kỷ Niệm Tú Nhi & Bằng Giang
Nếu Có Yêu Tôi Trần Duy Đức
Ăn Năn (*) ( Tân Cổ )
Tuổi Đời Mênh Mông Trịnh Công Sơn
Chiếc Áo Bà Ba Trần Thiện Thanh
Thu Ca Phạm Mạnh Cương
Chiều Đông Maxcova Phú Quang
Tâm Sự Nàng Xuân Hoài Linh
Ai Khổ Vì Ai Thanh Sơn
Nỗi Buồn Hoa Phượng Thanh Sơn
Tự Tình Khúc Trịnh Công Sơn
Một Mình Ngoại Quốc (Nga)
Giờ Này Anh Ở Đâu Khánh Băng
Sài Gòn Y Vân
Dẫu Có Lỗi Lầm Hồ Hoài Anh
Mẹ Của Anh Trịnh Công Sơn
Dòng Sông Tuổi Nhỏ Dòng Sông Cũ - La Maritza J. Renard
Cánh Chim Cô Đơn Trịnh Công Sơn
Hai Chuyến Tàu Đêm Trúc Phương
Đường Về Việt Bắc Đoàn Chuẩn - Từ Linh
Trả Lại Em Mặc Thế Nhân
Một Ngày Như Mọi Ngày Trịnh Công Sơn
Hội Nghị Diên Hồng Lưu Hữu Phước
Khi Tôi Về Phạm Duy
Bắc Sơn Văn Cao
Chúc Mừng Giáng Sinh Jose Feliciano
Đêm Trên Quê Hương Trầm Tử Thiêng
Chiều Tha Hương Hoàng Trọng
Ai Biểu Anh Làm Thinh Trầm Tử Thiêng
Em Đã Quên Một Giòng Sông Trúc Hồ
Tôi Ru Em Ngủ Trịnh Công Sơn
Giọt Nước Cành Sen Trịnh Công Sơn
Từ Độ Ánh Trăng Tan Anh Bằng
Hòn Vọng Phu Lê Thương
Ước Gì Hoàng Việt Khanh
Âm Thầm Mưa Từ Công Phụng
Ngày Mai Đây Bình Yên Trịnh Công Sơn
Mấy Nhịp Cầu Tre Hoàng Thi Thơ
Sầu Lẻ Bóng Anh Bằng
Chuyến Tàu Hoàng Hôn (*) ( Tân Cổ )
Ta Hát Trên Đỉnh Đèo Duy Khánh
Xin Đừng Bỏ Nhau Thông Đạt
Tiếng Hai Đêm Hoàng Nguyên
Em Là Hoa Hồng Nhỏ Trịnh Công Sơn
Hai Đứa Giận Nhau Hoài Linh
Ngôi Sao Cô Đơn Thanh Tùng
Gợi Giấc Mơ Xưa Lê Hoàng Long
Xin Một Ngày Mai Có Nhau Đức Huy
Ánh Sáng Của Đời Tôi Minh Châu
Hồng Ân Kỳ Diệu * Nguyễn Tuấn
Một Mai Giã Từ Vũ Khí Ngân Khánh
Biết Yêu Khi Nào Hoài An (Võ)
Tôi Đưa Em Sang Sông Y Vũ và Nhật Ngân
Mùa Hoa Anh Đào Thanh Sơn
Chị Tôi Trọng Đài
Bài Ngợi Ca Tình Yêu Phạm Đình Chương
Đôi Mắt Người Xưa Trúc Phương
Hai Mươi Năm Phan Văn Hưng
Duyên Thề Thanh Trang
Bống Không Là Bống Trịnh Công Sơn
Trên Da Tình Yêu Lê Uyên Phương
Bần ( chưa biết )
Bé, Cây Đàn, Ngôi Nhà Xanh. Đồi Cỏ Phạm Duy
Tình Bơ Vơ Lam Phương
Ô Mê Ly Văn Phụng
Cuộc Tình Đã Mất Xuân Vinh
Ai Cho Tôi Tình Yêu Ngọc Lễ
Tình Mùa Hoa Đào Hoàng Thi Thơ
Trường Làng Tôi Phạm Trọng
Có Phải Tôi Là Người Quê Hương Ruồng Bỏ Giống Nòi Khinh Phạm Duy
Đêm Tiền Đồn Lam Phương
Bao Giờ Biết Tương Tư Ngọc Chánh - Phạm Duy
Chuyện Tình Của Biển Thanh Tùng
Tiếng Dương Cầm Văn Phụng
Chỉ Còn Là Kỷ Niệm Lam Phương
Em Chờ Anh Trở Lại Hoàng Nguyên
Lời Thiên Thu Gọi Trịnh Công Sơn
Bước Chân Việt Nam Footprints of Viet Nam Trúc Hồ
Đánh Rơi Bên Hồ Việt Anh
Không Bao Giờ Quên Anh Hoàng Trang
Làm Sao Mà Quên Được Phạm Duy
Con Tàu Định Mệnh Lam Phương
Để Lại Cho Em Phạm Duy
Lệ Đá Xanh Cung Tiến
Yêu Nhật Trung
Ngày Mùa Văn Cao
Nếu Một Mai Em Sẽ Qua Đời Phạm Duy
Để Trả Lời Một Câu Hỏi Trúc Phương
Nhớ Châu Kỳ
Mất Nhau Mùa Đông Anh Bằng
Cho Đời Chút Ơn Trịnh Công Sơn
Chúc Xuân (*) Vân Sơn
Mưa Trên Phố Huế Minh Kỳ
Lá Diêu Bông Trần Tiến
Xin Thời Gian Qua Mau Lam Phương
Một Lần Miên Viễn Xót Xa Nguyễn Đức Thành
Chia Tay Trong Mưa Ngoại Quốc
Phố Biển Thanh Tùng
Giáo Đường Im Bóng Nguyễn Thiện Tơ
Bên Kia Đời Quạnh Quẽ Từ Công Phụng
Căn Nhà Màu Tím Hoài Linh
Cô Đơn Mình Anh Tuấn Thăng
Hoa Bướm Ngày Xưa Nguyễn Hiền
Lại Gần Với Nhau Trịnh Công Sơn
Tình Yêu Và Huyền Thoại Khuyết Danh
Đường Về Hai Thôn Phạm Thế Mỹ
Dưới Giàn Hoa Cũ Tuấn Khanh
Còn Mãi Tìm Nhau Trịnh Công Sơn
Bài Ca Tuổi Trẻ Phạm Đình Chương
Ta Thấy Gì Đêm Nay Trịnh Công Sơn
Bình Yên Quốc Bảo
Hòa Bình Ơi! Việt Nam Ơi! Trầm Tử Thiêng
Ba Nàng Thiếu Nữ Phạm Duy
Lời Trái Tim Muốn Nói Lê Hựu Hà
Ngày Đầu Một Năm Anh Chương
Tình Ca Quê Hương Duy Khánh
Tiếng Mưa Đêm Đức Huy
Chiếc Lá Cuối Cùng Đoàn Chuẩn
Thoi Tơ Đức Quỳnh
Sài Gòn Vĩnh Biệt Tình Ta ( chưa biết )
Chiều Cali Khanh Phương
Rất Huế Võ Tá Hân
Google widgets
Bạn mến,
Sau gần 3 năm trời lơ đễnh, không chú ý đến những người viết gadgets cho blogger platform như tôi, nay họ chào mời mọi người viết widgets để "cho cả triệu người sử dụng".
http://buzz.blogger.com/2009/07/contribute-gadgets-to-blogger.html
Tôi nghĩ đến cách viết một widget biến frontpage của một blog thành một tạp chí, như một cms (content management system.)
Tiếp theo sau tôi sẽ post thật nhiều posts, gồm các bài viết tôi lượm lặt trên net gần 10 năm, phần nhiều là các bài viết về nhạc sĩ, nhạc phẩm, v.v.
Nói trước để bạn thấy nhà tôi như là cái rừng, thì không thắc mắc nữa. tôi cần nhiều contents để viết widgets managing chúng.
Thân mến,
Sau gần 3 năm trời lơ đễnh, không chú ý đến những người viết gadgets cho blogger platform như tôi, nay họ chào mời mọi người viết widgets để "cho cả triệu người sử dụng".
http://buzz.blogger.com/2009/07/contribute-gadgets-to-blogger.html
Tôi nghĩ đến cách viết một widget biến frontpage của một blog thành một tạp chí, như một cms (content management system.)
Tiếp theo sau tôi sẽ post thật nhiều posts, gồm các bài viết tôi lượm lặt trên net gần 10 năm, phần nhiều là các bài viết về nhạc sĩ, nhạc phẩm, v.v.
Nói trước để bạn thấy nhà tôi như là cái rừng, thì không thắc mắc nữa. tôi cần nhiều contents để viết widgets managing chúng.
Thân mến,
Việt Lang và ca khúc “Tình Quê Hương”.
Nguyễn Ðình Toàn
Việt Lang nổi tiếng với bài “Tình Quê Hương”. Bài hát được lưu truyền trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.
Ðây hoàn toàn là một bản tình ca ca ngợi vẻ đẹp của đất nước, các thôn xóm Việt Nam, và lòng tư hương dường như người Việt nào cũng mang theo trong lòng.
Dù quê hương của mỗi người hẳn cũng có chút gì đó khác biệt, nhưng đất nước chúng ta như vậy, quê ai hình như cũng có một dòng sông, một con đê, những ao hồ, những cánh đồng thẳng cánh cò bay... nên bài hát của Việt Lang, được rất nhiều người yêu thích. Vì, gần như ai cũng tìm thấy trong đó một vài hình bóng của quê hương mình, và cho đến hiện nay nó vẫn được coi là một trong những ca khúc tư hương hay nhất trong âm nhạc của chúng ta.
Phải nói rõ như vậy, vì, khi những người cộng sản ló mặt biến cuộc kháng chiến giành độc lập của toàn dân thành cuộc chiến tranh thực hiện chủ nghĩa Mác-Lênin, rất nhiều người đã không chấp nhận điều đó và rời bỏ kháng chiến, rời bỏ cộng sản.
Việt Lang vẫn ở lại hậu phương, ở lại với cộng sản, cho đến hiện nay [nếu ông còn sống].
Việt Lang có trở thành đảng viên cộng sản không, chúng ta không biết.
Vì cho đến khi Việt Cộng vào Sài Gòn, giới văn nghệ của họ cũng không thấy ai nhắc đến tên ông.
Chắc ông cũng không được giữ một vai trò quan trọng nào trong sự sắp xếp của Ðảng để kiểm soát giới văn nghệ của Ðảng. Trong nhiều cuộc tranh chấp địa vị, đấu tố lẫn nhau trước đó nhiều năm trong giới văn nghệ tại miền Bắc, người ta cũng không nghe nói đến tên ông.
Ðó kể cũng là một điều lạ.
Trong cái thế giới lúc nào người ta cũng đòi hỏi “triệu người như một”, một người có tên tuổi như Việt Lang không thể trốn đi đâu được, không thể đứng ngoài bất cứ chuyện gì.
Vậy, trong cuộc cải cách ruộng đất rồi các vụ Nhân Văn Và Giai Phẩm, Việt Lang ở đâu, và ông đã làm gì nhỉ?
Bài “Tình Quê Hương” của Việt Lang có hai lời ca, đều rất đẹp:
Ngàn dâu xanh ngắt mấy nếp tranh xa mờ
Tiếng sáo bay dập dìu đường về thôn xưa
Tình quê lai làng dưới trời thu
Khói xây thành chập chùng mây đưa
Cành tơ liễu thấp thoáng bên hồ, mùa nhớ nhung
Dòng nước lững lờ
Ta ra đi một chiều thắm
Vang lời ca buồn trong khóm lá
Nỗi u hoài ngày tháng khôn nguôi
Này đây khóm lá, này đây bao nếp tranh mờ khói
Những khi chiều tới
Này đây bao mái tranh êm đềm tình thương
Ôi buồn nhớ quê hương
***
Lòng trai muôn thuở những bước chân giang hồ
Kiếp sống trong bụi mờ một chiều chia phôi
Ðường đi xa tắp tháng ngày trôi
Nhớ nhung hoài nhạc sầu chơi vơi
Lòng say mê dấn bước ra đi vì núi sông
Ca khúc nguyện thề
Bên nương dâu đồng xanh ngát
Ta về đây chiều mơ gió mát
Bóng chiều tàn tràn khắp thôn quê
Này đây khóm lá này đây bao nếp tranh mờ khói
Những khi chiều tới
Này đây bao mái tranh êm đềm tình thương
Ôi buồn nhớ quê hương
Bây giờ thì không còn nghe thấy các người cộng sản nhắc tới những chữ “xóa bỏ biển giới, thế giới đại đồng “ nữa. Nhưng đã có một thời các từ ấy được coi như kim chỉ nam, mục tiêu tranh đấu của cộng sản.
Chính trong những ngày ấy, thời ấy, Việt Lang đã viết bài “Mùa Không Biên Giới”. Nhưng bài hát này, lại không được phổ biến lắm ở ngay các vùng gọi là hậu phương, ít người biết.
Ông là cộng sản thật hay ông mắc chứng lãng mạn một mình ông? Ông đi trước người khác nên bị ngăn lại? Vào những ngày ấy chưa có ông lãnh tụ văn nghệ nào kịp viết về cái đề tài “không biên giới “ đó cả, ít nhất là trong nhạc.
Một ca khúc khác của Việt Lang, ghi được nhiều không khí những ngày kháng chiến là bài “Thu Trên Sông”:
Tha phương từng đoàn thuyền xuôi đêm
Vốn liếng trơn chỉ còn niềm tin
Vui sống là tiếng đàn dâng lên
Gót giang hồ tìm bóng lãng quên
Dòng sông trôi
Mùa thu ơi
Qua bao bến xưa nghe kể chuyện đời đây đó
Cây xanh máu loang ghi thêm một mùa thương nhớ.
Bài hát của Việt Lang được nhiều người biết đến nữa sau bài “Tình Quê Hương” có lẽ là bài “Ðoàn Quân Ði”.
Cuộc sống của chúng ta có nhiều nỗi buồn. Một trong những nỗi buồn ấy là âm nhạc.
Nhạc của chúng ta không là nhạc bình thường nữa mà còn là nhạc của phía bên này hay phía bên kia.
Ðó là điều người ta không thể tách rời ra được nữa.
Nhạc bị nguyền rủa, bị ruồng bỏ khinh miệt, bị tác giả thắt dây, treo cổ, rồi lại được nhận lại.
Người ta không còn biết đâu là sự thật nữa.
Ðiều đó khiến đôi khi nghe, người ta có cảm tưởng, nhạc tự nó tiết ra chất độc.
Nhưng đó cũng là một phần sự thật đời sống của chúng ta. Có những điều chúng ta có muốn nhận hay không nó vẫn cứ có đó.
Việt Lang có lẽ là người ít nói nhất trong giới văn nghệ miền Bắc. Chúng ta cũng không biết ông còn, mất hay sinh sống như thế nào.
Thật là buồn khi chỉ nghe nhạc thôi mà chúng ta cũng không biết mình đúng hay sai, có lỗi lầm gì chăng, nghe nói tới một đoàn quân cũng phân vân không biết quân nào, đi đánh ai...
Ðoàn quân đi thấp thoáng trong đêm không một vì sao
Uốn khúc đường đào
Mưa trơn bùn sâu
....
Ðoàn quân đi giữa sóng mến thương
Xuân về mùa thắm
Tôi thấy những nàng khăn hồng lệ thắm
Hẹn ngày mai chiến thắng chớ quên đường về làng xưa
Em vẫn mong chờ
Tới ngày ấy đôi ta cùng mơ
Việt Lang nổi tiếng với bài “Tình Quê Hương”. Bài hát được lưu truyền trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.
Ðây hoàn toàn là một bản tình ca ca ngợi vẻ đẹp của đất nước, các thôn xóm Việt Nam, và lòng tư hương dường như người Việt nào cũng mang theo trong lòng.
Dù quê hương của mỗi người hẳn cũng có chút gì đó khác biệt, nhưng đất nước chúng ta như vậy, quê ai hình như cũng có một dòng sông, một con đê, những ao hồ, những cánh đồng thẳng cánh cò bay... nên bài hát của Việt Lang, được rất nhiều người yêu thích. Vì, gần như ai cũng tìm thấy trong đó một vài hình bóng của quê hương mình, và cho đến hiện nay nó vẫn được coi là một trong những ca khúc tư hương hay nhất trong âm nhạc của chúng ta.
Phải nói rõ như vậy, vì, khi những người cộng sản ló mặt biến cuộc kháng chiến giành độc lập của toàn dân thành cuộc chiến tranh thực hiện chủ nghĩa Mác-Lênin, rất nhiều người đã không chấp nhận điều đó và rời bỏ kháng chiến, rời bỏ cộng sản.
Việt Lang vẫn ở lại hậu phương, ở lại với cộng sản, cho đến hiện nay [nếu ông còn sống].
Việt Lang có trở thành đảng viên cộng sản không, chúng ta không biết.
Vì cho đến khi Việt Cộng vào Sài Gòn, giới văn nghệ của họ cũng không thấy ai nhắc đến tên ông.
Chắc ông cũng không được giữ một vai trò quan trọng nào trong sự sắp xếp của Ðảng để kiểm soát giới văn nghệ của Ðảng. Trong nhiều cuộc tranh chấp địa vị, đấu tố lẫn nhau trước đó nhiều năm trong giới văn nghệ tại miền Bắc, người ta cũng không nghe nói đến tên ông.
Ðó kể cũng là một điều lạ.
Trong cái thế giới lúc nào người ta cũng đòi hỏi “triệu người như một”, một người có tên tuổi như Việt Lang không thể trốn đi đâu được, không thể đứng ngoài bất cứ chuyện gì.
Vậy, trong cuộc cải cách ruộng đất rồi các vụ Nhân Văn Và Giai Phẩm, Việt Lang ở đâu, và ông đã làm gì nhỉ?
Bài “Tình Quê Hương” của Việt Lang có hai lời ca, đều rất đẹp:
Ngàn dâu xanh ngắt mấy nếp tranh xa mờ
Tiếng sáo bay dập dìu đường về thôn xưa
Tình quê lai làng dưới trời thu
Khói xây thành chập chùng mây đưa
Cành tơ liễu thấp thoáng bên hồ, mùa nhớ nhung
Dòng nước lững lờ
Ta ra đi một chiều thắm
Vang lời ca buồn trong khóm lá
Nỗi u hoài ngày tháng khôn nguôi
Này đây khóm lá, này đây bao nếp tranh mờ khói
Những khi chiều tới
Này đây bao mái tranh êm đềm tình thương
Ôi buồn nhớ quê hương
***
Lòng trai muôn thuở những bước chân giang hồ
Kiếp sống trong bụi mờ một chiều chia phôi
Ðường đi xa tắp tháng ngày trôi
Nhớ nhung hoài nhạc sầu chơi vơi
Lòng say mê dấn bước ra đi vì núi sông
Ca khúc nguyện thề
Bên nương dâu đồng xanh ngát
Ta về đây chiều mơ gió mát
Bóng chiều tàn tràn khắp thôn quê
Này đây khóm lá này đây bao nếp tranh mờ khói
Những khi chiều tới
Này đây bao mái tranh êm đềm tình thương
Ôi buồn nhớ quê hương
Bây giờ thì không còn nghe thấy các người cộng sản nhắc tới những chữ “xóa bỏ biển giới, thế giới đại đồng “ nữa. Nhưng đã có một thời các từ ấy được coi như kim chỉ nam, mục tiêu tranh đấu của cộng sản.
Chính trong những ngày ấy, thời ấy, Việt Lang đã viết bài “Mùa Không Biên Giới”. Nhưng bài hát này, lại không được phổ biến lắm ở ngay các vùng gọi là hậu phương, ít người biết.
Ông là cộng sản thật hay ông mắc chứng lãng mạn một mình ông? Ông đi trước người khác nên bị ngăn lại? Vào những ngày ấy chưa có ông lãnh tụ văn nghệ nào kịp viết về cái đề tài “không biên giới “ đó cả, ít nhất là trong nhạc.
Một ca khúc khác của Việt Lang, ghi được nhiều không khí những ngày kháng chiến là bài “Thu Trên Sông”:
Tha phương từng đoàn thuyền xuôi đêm
Vốn liếng trơn chỉ còn niềm tin
Vui sống là tiếng đàn dâng lên
Gót giang hồ tìm bóng lãng quên
Dòng sông trôi
Mùa thu ơi
Qua bao bến xưa nghe kể chuyện đời đây đó
Cây xanh máu loang ghi thêm một mùa thương nhớ.
Bài hát của Việt Lang được nhiều người biết đến nữa sau bài “Tình Quê Hương” có lẽ là bài “Ðoàn Quân Ði”.
Cuộc sống của chúng ta có nhiều nỗi buồn. Một trong những nỗi buồn ấy là âm nhạc.
Nhạc của chúng ta không là nhạc bình thường nữa mà còn là nhạc của phía bên này hay phía bên kia.
Ðó là điều người ta không thể tách rời ra được nữa.
Nhạc bị nguyền rủa, bị ruồng bỏ khinh miệt, bị tác giả thắt dây, treo cổ, rồi lại được nhận lại.
Người ta không còn biết đâu là sự thật nữa.
Ðiều đó khiến đôi khi nghe, người ta có cảm tưởng, nhạc tự nó tiết ra chất độc.
Nhưng đó cũng là một phần sự thật đời sống của chúng ta. Có những điều chúng ta có muốn nhận hay không nó vẫn cứ có đó.
Việt Lang có lẽ là người ít nói nhất trong giới văn nghệ miền Bắc. Chúng ta cũng không biết ông còn, mất hay sinh sống như thế nào.
Thật là buồn khi chỉ nghe nhạc thôi mà chúng ta cũng không biết mình đúng hay sai, có lỗi lầm gì chăng, nghe nói tới một đoàn quân cũng phân vân không biết quân nào, đi đánh ai...
Ðoàn quân đi thấp thoáng trong đêm không một vì sao
Uốn khúc đường đào
Mưa trơn bùn sâu
....
Ðoàn quân đi giữa sóng mến thương
Xuân về mùa thắm
Tôi thấy những nàng khăn hồng lệ thắm
Hẹn ngày mai chiến thắng chớ quên đường về làng xưa
Em vẫn mong chờ
Tới ngày ấy đôi ta cùng mơ
Nắng Chiều Và Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn
Tuyết Mai
Vào ngày này cách đây bốn năm, Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn đã lặng lẽ ra đi về cõi vĩnh hằng, để lại cho nền âm nhạc Việt Nam nhạc phẩm bất hủ “Nắng Chiều” và ba bốn mươi nhạc phẩm nổi tiếng khác.
Bà Nguyễn thị Nga, hiền thê của Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn đã thực hiện hai CD “Lá Rơi BênThềm” và “Lê Trọng Nguyễn Collection” để lưu lại dòng nhạc trữ tình của Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn. Nhiều buổi ra mắt hai CD này đã được tổ chức ở Cali và Paris, Pháp.
Được biết Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn sinh năm 1926 tại Điện Bàn tỉnh Quảng Nam. Ông rất hiếu học về văn hóa và rất yêu thích âm nhạc. Đa số các nhạc sĩ thời trước thường tự học nhạc hay qua những người thân quen. Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn học nhạc qua sách vỡ của Pháp, và ông học hàm thụ ở trường âm nhạc Pháp Ecole Universelle. Ông thường gởi tác phẩm sang Pháp để trao đổi về kỹ thuật viềt nhạc. Đến năm 1952 thì Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn sáng tác nhạc phẩm “Sóng Đà Giang”. Qua nhạc phẩm đó ông được nhận vào Hội Nhạc sĩ Pháp S.A.C.E.M. Đây là bước đầu tiên và mở rộng cuộc đời sáng tác âm nhạc của ông.
Tác phẩm kế tiếp là bản “Ngày Mai Trời Lại Sáng” sáng tác năm 1946, bản này là kỷ niệm thời thanh niên yêu nước. Từ 1953 đến 1959 ông có nhiều tác phẩm ra đời trong đó có nhạc phẩm “Nắng Chiều”, “Bến Giang Đầu”…
Tác giả đã nói nhiều với những người bạn thân về bản “Nắng Chiều”. Nhiều người tưởng ông viết bài này ở Hội An vì Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn đã ghi lại trong âm nhạc nhiều cảnh đẹp cũng như những cảm xúc, mơ ước, tình yêu tuổi trẻ của ông ở Hội An, nhưng bản “Nắng Chiều” được sáng tác ở Cung Nội Huế. Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn có lần đến Cung Nội Huế với Nhạc sĩ Vũ Đức Duy, ở đây Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn gặp lại một người bạn thân quen từ trước, trong giây phút đầy xúc cảm đó, trong nắng của Cung Nội Huế, nhạc phẩm Nắng Chiều được sáng tác.
Trong dòng nhạc của Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn trước năm 1975, tác phẩm nổi tiếng nhất là bản “Nắng Chiều”, nhưng tác giả yêu thích nhất là bản "Sao Đêm” và “Lá Rơi Bên Thềm”. Bản “Sao Đêm “có nét nhạc cổ điển Tây Phương, nội dung bản này cho thấy có một sự đam mê lãng mạn. Nguồn cảm hứng để viết bản “Lá Rơi Bên Thềm” là cuộc sống đầu đời của ông trong đó có Ca sĩ Minh Trang, Nhạc sĩ Dương Thiệu Tước, Nhạc sĩ Phạm Đình Chương. Theo Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn, Nhà Thờ Huyện Sĩ rất nhỏ nhưng là nơi đẹp nhất, vì ông có một kỷ niệm đẹp ở đây. Khi qua đây ông đã sáng tác bài “Chiều Bên Giáo Đường”.
Sau năm 1975, tình cảm giữa những người nghệ sĩ còn ở lại như Mai Thảo, Phạm Đình Chương và Lê Trọng Nguyễn đã thương nhau như anh em. Sau khi Mai Thảo và Phạm Đình Chương đi hải ngoại, Lê Trọng Nguyễn rất nhớ bạn, từ nguồn cảm hứng đó Ông đã sáng tác nhạc phẩm “Sóng Nước Viễn Phương”. Bản này phổ nhạc từ một bài thơ của Thẩm Oánh viết cho các bạn đã ra đi.
Về bản nhạc “Bến Giang Đầu “thì một nhà xuất bản đề nghị đặt tên “Nắng Chiều 2” nhưng Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn không muốn đổi tên bản nhạc vì đó là một kỷ niệm dễ thương khác của ông ở một thôn xóm đẹp, nên thơ, trên dòng sông êm đềm, bên giàn hoa tím và một người bạn gái đã lên xe hoa.
Khoảng năm 1958 có một đoàn nhạc Nhật Bản Toho Geino sang Việt Nam. Trưởng đoàn muốn một ca sĩ của đoàn hát nhạc Việt Nam. Nhạc sĩ Nguyễn Hiền đưa ra 12 bản nhạc, và bản “Nắng Chiều” được đoàn nhạc Nhật Bản chọn. Ca sĩ Midori Satuki rất nổi tiếng đã trình bày nhạc phẩm “Nắng Chiều” lần đầu tiên ở Hội Chợ Thị Nghè và sau đó bản nhạc được phát thanh trên các Đài Việt Nam và Đông Kinh.
Đến năm 1960 thì đoàn nhạc Trung Hoa Dân Quồc đến Việt Nam với mục đích trao đổi văn hóa Á Châu. Trong đoàn nhạc đó Nữ Ca sĩ Ki Lo Ha không hề quen biết nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn nhưng đã biết nhạc phẩm “Nắng Chiều”. Cô muốn gặp Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn, và trên đường trở về Đài Loan, cô đã viết bài này lại bằng lời Hoa . Cô đã trình bày bản này ở Đài Loan và sau đó bản nhạc được mệnh danh là “Bản tình ca đẹp nhất” ở Đài Loan trong thập niên 1970.
Nhà Thơ Du Tử Lê, Nhạc sĩ Nguyễn Hiền cùng với sự khuyến khích của nhiều anh em, tuyển tập nhạc Lê Trọng Nguyễn cùng với hai CD "Lá Rơi Bên Thềm”, “Lê Trọng Nguyễn Collection” được thực hiện và ra mắt vào dịp giỗ đầu của Lê Trọng Nguyễn năm 2005.
Sau đó một buổi ra mắt CD “Lá Rơi Bên Thềm” được ra mắt ở Paris ngày 11 Tháng 11, 2006 và năm 2007.
Về hoài bảo thì Nhạc sĩ Lê trọng Nguyễn muốn để lại cho đời những gì ông hiểu biết, những gì ông cảm nghĩ và ghi lại trong ba bốn chục tác phẩm, rõ ràng nhất là ông muốn để lại thế hệ sau kỹ thuật sáng tác nhạc. Ước muốn này thể hiện rất kiên nhẫn từ năm 2000-2003, ông đã ghi lại những hiểu biết về kỹ thuật viết nhạc qua một quyển sách là “Nghệ Thuật Viết Nhạc”. Quyẻn sách được chuẩn bị xong, ông đưa cho cô con gái đánh máy, có nhiều chỗ cần sửa lại thì ông bị trở bệnh nặng và ra đi. Có thể quyển sách sẽ được xuất bản trong một thời gian gần đây.
Qua những bản nhạc “Nắng Chiều”, “Bến Giang Đầu” chúng ta cảm thấy ở Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn một tình yêu thật nhẹ nhàng, trên quê hương xinh đẹp. Qua ca khúc “Lá Rơi Bên Thềm” và “Chiều Bên Giáo Đường” chúng ta cảm thông được những thao thức của tuổi trẻ và qua bản “Sao Đêm, “Cung Điệu Buồn” tác giả đã trình bày những u hoài, nhớ nhung, những hoài niệm không nguôi.
Cố Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn đã ra đi, để lại cho vườn hoa âm nhạc Việt Nam nhiều bông hoa hương sắc thăm tươi, đóng góp một phần không nhỏ cho nền văn học nghệ thuật dân tộc.
Nguồn: Dactrung
Vào ngày này cách đây bốn năm, Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn đã lặng lẽ ra đi về cõi vĩnh hằng, để lại cho nền âm nhạc Việt Nam nhạc phẩm bất hủ “Nắng Chiều” và ba bốn mươi nhạc phẩm nổi tiếng khác.
Bà Nguyễn thị Nga, hiền thê của Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn đã thực hiện hai CD “Lá Rơi BênThềm” và “Lê Trọng Nguyễn Collection” để lưu lại dòng nhạc trữ tình của Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn. Nhiều buổi ra mắt hai CD này đã được tổ chức ở Cali và Paris, Pháp.
Được biết Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn sinh năm 1926 tại Điện Bàn tỉnh Quảng Nam. Ông rất hiếu học về văn hóa và rất yêu thích âm nhạc. Đa số các nhạc sĩ thời trước thường tự học nhạc hay qua những người thân quen. Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn học nhạc qua sách vỡ của Pháp, và ông học hàm thụ ở trường âm nhạc Pháp Ecole Universelle. Ông thường gởi tác phẩm sang Pháp để trao đổi về kỹ thuật viềt nhạc. Đến năm 1952 thì Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn sáng tác nhạc phẩm “Sóng Đà Giang”. Qua nhạc phẩm đó ông được nhận vào Hội Nhạc sĩ Pháp S.A.C.E.M. Đây là bước đầu tiên và mở rộng cuộc đời sáng tác âm nhạc của ông.
Tác phẩm kế tiếp là bản “Ngày Mai Trời Lại Sáng” sáng tác năm 1946, bản này là kỷ niệm thời thanh niên yêu nước. Từ 1953 đến 1959 ông có nhiều tác phẩm ra đời trong đó có nhạc phẩm “Nắng Chiều”, “Bến Giang Đầu”…
Tác giả đã nói nhiều với những người bạn thân về bản “Nắng Chiều”. Nhiều người tưởng ông viết bài này ở Hội An vì Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn đã ghi lại trong âm nhạc nhiều cảnh đẹp cũng như những cảm xúc, mơ ước, tình yêu tuổi trẻ của ông ở Hội An, nhưng bản “Nắng Chiều” được sáng tác ở Cung Nội Huế. Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn có lần đến Cung Nội Huế với Nhạc sĩ Vũ Đức Duy, ở đây Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn gặp lại một người bạn thân quen từ trước, trong giây phút đầy xúc cảm đó, trong nắng của Cung Nội Huế, nhạc phẩm Nắng Chiều được sáng tác.
Trong dòng nhạc của Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn trước năm 1975, tác phẩm nổi tiếng nhất là bản “Nắng Chiều”, nhưng tác giả yêu thích nhất là bản "Sao Đêm” và “Lá Rơi Bên Thềm”. Bản “Sao Đêm “có nét nhạc cổ điển Tây Phương, nội dung bản này cho thấy có một sự đam mê lãng mạn. Nguồn cảm hứng để viết bản “Lá Rơi Bên Thềm” là cuộc sống đầu đời của ông trong đó có Ca sĩ Minh Trang, Nhạc sĩ Dương Thiệu Tước, Nhạc sĩ Phạm Đình Chương. Theo Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn, Nhà Thờ Huyện Sĩ rất nhỏ nhưng là nơi đẹp nhất, vì ông có một kỷ niệm đẹp ở đây. Khi qua đây ông đã sáng tác bài “Chiều Bên Giáo Đường”.
Sau năm 1975, tình cảm giữa những người nghệ sĩ còn ở lại như Mai Thảo, Phạm Đình Chương và Lê Trọng Nguyễn đã thương nhau như anh em. Sau khi Mai Thảo và Phạm Đình Chương đi hải ngoại, Lê Trọng Nguyễn rất nhớ bạn, từ nguồn cảm hứng đó Ông đã sáng tác nhạc phẩm “Sóng Nước Viễn Phương”. Bản này phổ nhạc từ một bài thơ của Thẩm Oánh viết cho các bạn đã ra đi.
Về bản nhạc “Bến Giang Đầu “thì một nhà xuất bản đề nghị đặt tên “Nắng Chiều 2” nhưng Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn không muốn đổi tên bản nhạc vì đó là một kỷ niệm dễ thương khác của ông ở một thôn xóm đẹp, nên thơ, trên dòng sông êm đềm, bên giàn hoa tím và một người bạn gái đã lên xe hoa.
Khoảng năm 1958 có một đoàn nhạc Nhật Bản Toho Geino sang Việt Nam. Trưởng đoàn muốn một ca sĩ của đoàn hát nhạc Việt Nam. Nhạc sĩ Nguyễn Hiền đưa ra 12 bản nhạc, và bản “Nắng Chiều” được đoàn nhạc Nhật Bản chọn. Ca sĩ Midori Satuki rất nổi tiếng đã trình bày nhạc phẩm “Nắng Chiều” lần đầu tiên ở Hội Chợ Thị Nghè và sau đó bản nhạc được phát thanh trên các Đài Việt Nam và Đông Kinh.
Đến năm 1960 thì đoàn nhạc Trung Hoa Dân Quồc đến Việt Nam với mục đích trao đổi văn hóa Á Châu. Trong đoàn nhạc đó Nữ Ca sĩ Ki Lo Ha không hề quen biết nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn nhưng đã biết nhạc phẩm “Nắng Chiều”. Cô muốn gặp Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn, và trên đường trở về Đài Loan, cô đã viết bài này lại bằng lời Hoa . Cô đã trình bày bản này ở Đài Loan và sau đó bản nhạc được mệnh danh là “Bản tình ca đẹp nhất” ở Đài Loan trong thập niên 1970.
Nhà Thơ Du Tử Lê, Nhạc sĩ Nguyễn Hiền cùng với sự khuyến khích của nhiều anh em, tuyển tập nhạc Lê Trọng Nguyễn cùng với hai CD "Lá Rơi Bên Thềm”, “Lê Trọng Nguyễn Collection” được thực hiện và ra mắt vào dịp giỗ đầu của Lê Trọng Nguyễn năm 2005.
Sau đó một buổi ra mắt CD “Lá Rơi Bên Thềm” được ra mắt ở Paris ngày 11 Tháng 11, 2006 và năm 2007.
Về hoài bảo thì Nhạc sĩ Lê trọng Nguyễn muốn để lại cho đời những gì ông hiểu biết, những gì ông cảm nghĩ và ghi lại trong ba bốn chục tác phẩm, rõ ràng nhất là ông muốn để lại thế hệ sau kỹ thuật sáng tác nhạc. Ước muốn này thể hiện rất kiên nhẫn từ năm 2000-2003, ông đã ghi lại những hiểu biết về kỹ thuật viết nhạc qua một quyển sách là “Nghệ Thuật Viết Nhạc”. Quyẻn sách được chuẩn bị xong, ông đưa cho cô con gái đánh máy, có nhiều chỗ cần sửa lại thì ông bị trở bệnh nặng và ra đi. Có thể quyển sách sẽ được xuất bản trong một thời gian gần đây.
Qua những bản nhạc “Nắng Chiều”, “Bến Giang Đầu” chúng ta cảm thấy ở Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn một tình yêu thật nhẹ nhàng, trên quê hương xinh đẹp. Qua ca khúc “Lá Rơi Bên Thềm” và “Chiều Bên Giáo Đường” chúng ta cảm thông được những thao thức của tuổi trẻ và qua bản “Sao Đêm, “Cung Điệu Buồn” tác giả đã trình bày những u hoài, nhớ nhung, những hoài niệm không nguôi.
Cố Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn đã ra đi, để lại cho vườn hoa âm nhạc Việt Nam nhiều bông hoa hương sắc thăm tươi, đóng góp một phần không nhỏ cho nền văn học nghệ thuật dân tộc.
Nguồn: Dactrung
Nhạc Sĩ Châu Kỳ Ra Hải Ngoại
Ngân Khánh
Nhạc sĩ Châu Kỳ, 82 tuổi, vừa đến Hoa Kỳ, để thu hình cho Paris by Night.
Trong những năm vừa qua khá nhiều nhạc sĩ tên tuổi thuộc hàng ngôi sao trong làng tân nhạc Việt Nam hải ngoại đã không hẹn mà cùng rủ nhau rơi rụng. Mỗi lần đọc cáo phó trên báo; dự lễ tiễn đưa, người yêu nhạc không khỏi ưu tư cho tương lai của âm nhạc Việt Nam ở xứ người. Điểm danh những nhạc sĩ nổi tiếng người ta thấy con số hiện nay còn lại quả thật là quá ít ỏi.
Kể tên những nhạc sĩ nằm trong lớp tuổi có thể gọi là trẻ, hiện còn hoạt động (nói là trẻ nhưng tính ra cũng xấp xỉ 60) người ta thấy có: Đức Huy, Quốc Dũng, Từ Công Phụng, Ngô Thụy Miên, Nhật Ngân, Trần Trịnh, Trường Sa, Song Ngọc, Trường Hải, Lam Phương.. trên 70 hiện còn đang sinh hoạt, người ta thấy có: Lê Dinh, Phạm Mạnh Cương ở Canada. Trịnh Hưng, Xuân Lôi ở Pháp. Xuân Tiên, Thông Đạt ở Úc. Hoài An, Huyền Linh, Lê Hoàng Long ở Việt Nam. Tuấn Khanh, Huỳnh Anh, Anh Bằng, Đan Thọ, Đỗ Kim Bảng ở Mỹ.. Hàng trên 80 thì có Phạm Duy, Lữ Liên, Nguyễn Hiền ở Mỹ và Châu Kỳ ở Viêt Nam.
Trong khuôn khổ bài báo này, nhân Trung Tâm Thúy Nga vừa thu hình chương trình Paris By Night 78 Tác giả tác phẩm gồm ba nhạc sĩ Châu Kỳ, Quốc Dũng và Tùng Giang chúng tôi viết về nhạc sĩ Châu Kỳ, một trong những nhạc sĩ lão thành thuộc lớp tuổi trên 8o từ lâu đã vắng bóng trong sinh hoạt văn nghệ.
Châu Kỳ sinh năm 1923 tại Thừa Thiên, Huế trong một gia đình có truyền thống văn nghệ (cha là một nghệ nhân có tên tuổi trong giới văn nghệ ở Huế.) Ông khởi nghiệp bằng nghề trình diễn, rồi bắt đầu bước chân vào lãnh vực sáng tác ca khúc sau khi học nhạc lý và sáng tác với sư huynh Pétrus Thiều. Thời còn trẻ ông đã từng theo các đoàn ca kịch lưu diễn quanh các nước thuộc vùng Đông Dương.
Rời bỏ sân khấu, ông lập nghiệp tại Sài Gòn từ năm 1947. Thời gian đầu cọng tác với đài phát thanh Pháp Á, khi đài này ngưng hoạt động, ông chuyển sang cọng tác với đài Phát Thanh Sài Gòn, đài phát thanh Quân Đội và đài truyền hình VN số 9.
Giòng nhạc Châu Kỳ được giới thưởng ngoạn đánh giá là bình dị ngọt ngào, trữ tình nên dễ đi sâu vào lòng quần chúng. Nhà xuất bản Tiếng Thùy Dương do Châu Kỳ chủ trương ấn hành những ca khúc của Châu Kỳ và bạn hữu đã có số phát hành rất cao ở miền Nam thời điểm trước 75.
Trở về là ca khúc đầu tay của Châu Kỳ. Những nhạc phẩm phổ biến tiêu biểu: Khúc ly ca, Tiếng hát dân chàm, Từ giã kinh thành, Mưa rơi (lời Ưng Lang), Khi ánh trăng vàng lên khơi, Tôi viết nhạc buồn, Xin làm người tình cô đơn, Giữa lòng đất Mẹ, Tôi chưa có mùa Xuân, Sao chưa thấy hồi âm, Con đường xưa em đi, Đừng nói xa nhau, Cuối đường kỷ niệm, Nước mắt quê hương, Đón Xuân này nhớ Xuân xưa, Vào mộng cùng em, Em sắp về chưa, Giọt lệ đài trang, Một mình với Guitar 1 và 2, Giọt đàn giọt lệ, Bỏ phố lên rừng, Đôi dép ngược....
Vượt hơn nửa vòng trái đất, vào chiều ngày 6 tháng 6 năm 05, nhạc sĩ Châu Kỳ và phu nhân từ Việt Nam đặït chân lên vùng đất tự do Toronto, Canada theo lời mời của TT Thúy Nga để thu hình chương trình Paris By Night 78 Tác giả tác phẩm gồm ba nhạc sĩ: Châu Kỳ, Quốc Dũng và Tùng Giang. Châu Kỳ và Quốc Dũng từ Việt Nam sang, còn Tùng Giang định cư tại Mỹ nhưng những năm gần đây về sống tại VN nên cũng coi như ba tác giả từ trong nước.
Dù là đã 82 tuổi nhưng nhạc sĩ Châu Kỳ nhìn vẫn còn nhanh nhẹn linh hoạt và vui vẻ. Ông nói chuyến đi này của ông như là một giấc mơ, ông ngỏ lời cám ơn TT Thúy Nga đã tạo điều kiện cho ông có thể trở lại với sân khấu gặp gỡ khán giả hôm nay.
Sau năm 75, cũng như số phận của các ca, nhạc sĩ bị kẹt lại trong nước, Châu Kỳ đã bị tập trung cải tạo một thời gian dài và sau đó không còn được tự do sáng tác như xưa. Để kiếm sống qua ngày, trong những năm đầu mới ra khỏi tù Châu Kỳ đã gia nhập các đoàn hát chui đi trình diễn ở các địa phương xa thành phố. Có thời ông đã cùng đi đoàn Quê Hương chung với Duy Khánh, Ngọc Minh, Sơn Ca, Quốc Dũng, Băng Châu...
Những năm sau đó sân khấu trình diễn bị sự kiểm soát chặt chẽ của chính quyền nên Châu Kỳ đã không còn đường kiếm ăn nữa nên đã chịu cảnh sống rất chật vật. Ông đã phải bán nhà cũ ở Quận 3 để ra sống ở vùng ngoại ô hẻo lánh.
Châu Kỳ thường đùa vui khi có người hỏi địa chỉ cư trú hiện tại của ông: "Tôi hiện ở đường không tên, nhà không số, phố không đèn ."
Xuất hiện trên sân khấu Thúy Nga, Paris By Night 78, Châu Kỳ đã như cá gặp nước, ông linh hoạt trả lời phỏng vấn của các MC Nguyễn Ngọc Ngạn, Kỳ Duyên thật là duyên dáng, tạo được những tràng cười đầy thích thú của khán giả. Ông đã làm khán giả ngạc nhiên khi hát ca khúc Đôi dép ngược với làn hơi còn rất phong phú. Lần lượt các ca sĩ Hoàng Oanh, Phương Hồng Quế, Trúc Mai, Chế Linh, Thái Châu, Trường Vũ, Quang Lê, ...đã làm khán giả say mê với giòng nhạc Châu Kỳ.
Sau buổi thu hình Châu Kỳ tâm sự :"Từ sau năm 75 tôi coi như mình đã bỏ nghề, đã mất tất cả, ai ngờ lại có được ngày hôm nay, được đứng trước khán giả khắp thế giới với những sáng tác của chính mình, qua các giọng ca mà mình yêu mến nhất. Một lần nữa tôi xin cám ơn TT Thúy Nga đã tạo cho tôi hạnh phúc to lớn kia...."
Nguồn: Dactrung
Nhạc sĩ Châu Kỳ, 82 tuổi, vừa đến Hoa Kỳ, để thu hình cho Paris by Night.
Trong những năm vừa qua khá nhiều nhạc sĩ tên tuổi thuộc hàng ngôi sao trong làng tân nhạc Việt Nam hải ngoại đã không hẹn mà cùng rủ nhau rơi rụng. Mỗi lần đọc cáo phó trên báo; dự lễ tiễn đưa, người yêu nhạc không khỏi ưu tư cho tương lai của âm nhạc Việt Nam ở xứ người. Điểm danh những nhạc sĩ nổi tiếng người ta thấy con số hiện nay còn lại quả thật là quá ít ỏi.
Kể tên những nhạc sĩ nằm trong lớp tuổi có thể gọi là trẻ, hiện còn hoạt động (nói là trẻ nhưng tính ra cũng xấp xỉ 60) người ta thấy có: Đức Huy, Quốc Dũng, Từ Công Phụng, Ngô Thụy Miên, Nhật Ngân, Trần Trịnh, Trường Sa, Song Ngọc, Trường Hải, Lam Phương.. trên 70 hiện còn đang sinh hoạt, người ta thấy có: Lê Dinh, Phạm Mạnh Cương ở Canada. Trịnh Hưng, Xuân Lôi ở Pháp. Xuân Tiên, Thông Đạt ở Úc. Hoài An, Huyền Linh, Lê Hoàng Long ở Việt Nam. Tuấn Khanh, Huỳnh Anh, Anh Bằng, Đan Thọ, Đỗ Kim Bảng ở Mỹ.. Hàng trên 80 thì có Phạm Duy, Lữ Liên, Nguyễn Hiền ở Mỹ và Châu Kỳ ở Viêt Nam.
Trong khuôn khổ bài báo này, nhân Trung Tâm Thúy Nga vừa thu hình chương trình Paris By Night 78 Tác giả tác phẩm gồm ba nhạc sĩ Châu Kỳ, Quốc Dũng và Tùng Giang chúng tôi viết về nhạc sĩ Châu Kỳ, một trong những nhạc sĩ lão thành thuộc lớp tuổi trên 8o từ lâu đã vắng bóng trong sinh hoạt văn nghệ.
Châu Kỳ sinh năm 1923 tại Thừa Thiên, Huế trong một gia đình có truyền thống văn nghệ (cha là một nghệ nhân có tên tuổi trong giới văn nghệ ở Huế.) Ông khởi nghiệp bằng nghề trình diễn, rồi bắt đầu bước chân vào lãnh vực sáng tác ca khúc sau khi học nhạc lý và sáng tác với sư huynh Pétrus Thiều. Thời còn trẻ ông đã từng theo các đoàn ca kịch lưu diễn quanh các nước thuộc vùng Đông Dương.
Rời bỏ sân khấu, ông lập nghiệp tại Sài Gòn từ năm 1947. Thời gian đầu cọng tác với đài phát thanh Pháp Á, khi đài này ngưng hoạt động, ông chuyển sang cọng tác với đài Phát Thanh Sài Gòn, đài phát thanh Quân Đội và đài truyền hình VN số 9.
Giòng nhạc Châu Kỳ được giới thưởng ngoạn đánh giá là bình dị ngọt ngào, trữ tình nên dễ đi sâu vào lòng quần chúng. Nhà xuất bản Tiếng Thùy Dương do Châu Kỳ chủ trương ấn hành những ca khúc của Châu Kỳ và bạn hữu đã có số phát hành rất cao ở miền Nam thời điểm trước 75.
Trở về là ca khúc đầu tay của Châu Kỳ. Những nhạc phẩm phổ biến tiêu biểu: Khúc ly ca, Tiếng hát dân chàm, Từ giã kinh thành, Mưa rơi (lời Ưng Lang), Khi ánh trăng vàng lên khơi, Tôi viết nhạc buồn, Xin làm người tình cô đơn, Giữa lòng đất Mẹ, Tôi chưa có mùa Xuân, Sao chưa thấy hồi âm, Con đường xưa em đi, Đừng nói xa nhau, Cuối đường kỷ niệm, Nước mắt quê hương, Đón Xuân này nhớ Xuân xưa, Vào mộng cùng em, Em sắp về chưa, Giọt lệ đài trang, Một mình với Guitar 1 và 2, Giọt đàn giọt lệ, Bỏ phố lên rừng, Đôi dép ngược....
Vượt hơn nửa vòng trái đất, vào chiều ngày 6 tháng 6 năm 05, nhạc sĩ Châu Kỳ và phu nhân từ Việt Nam đặït chân lên vùng đất tự do Toronto, Canada theo lời mời của TT Thúy Nga để thu hình chương trình Paris By Night 78 Tác giả tác phẩm gồm ba nhạc sĩ: Châu Kỳ, Quốc Dũng và Tùng Giang. Châu Kỳ và Quốc Dũng từ Việt Nam sang, còn Tùng Giang định cư tại Mỹ nhưng những năm gần đây về sống tại VN nên cũng coi như ba tác giả từ trong nước.
Dù là đã 82 tuổi nhưng nhạc sĩ Châu Kỳ nhìn vẫn còn nhanh nhẹn linh hoạt và vui vẻ. Ông nói chuyến đi này của ông như là một giấc mơ, ông ngỏ lời cám ơn TT Thúy Nga đã tạo điều kiện cho ông có thể trở lại với sân khấu gặp gỡ khán giả hôm nay.
Sau năm 75, cũng như số phận của các ca, nhạc sĩ bị kẹt lại trong nước, Châu Kỳ đã bị tập trung cải tạo một thời gian dài và sau đó không còn được tự do sáng tác như xưa. Để kiếm sống qua ngày, trong những năm đầu mới ra khỏi tù Châu Kỳ đã gia nhập các đoàn hát chui đi trình diễn ở các địa phương xa thành phố. Có thời ông đã cùng đi đoàn Quê Hương chung với Duy Khánh, Ngọc Minh, Sơn Ca, Quốc Dũng, Băng Châu...
Những năm sau đó sân khấu trình diễn bị sự kiểm soát chặt chẽ của chính quyền nên Châu Kỳ đã không còn đường kiếm ăn nữa nên đã chịu cảnh sống rất chật vật. Ông đã phải bán nhà cũ ở Quận 3 để ra sống ở vùng ngoại ô hẻo lánh.
Châu Kỳ thường đùa vui khi có người hỏi địa chỉ cư trú hiện tại của ông: "Tôi hiện ở đường không tên, nhà không số, phố không đèn ."
Xuất hiện trên sân khấu Thúy Nga, Paris By Night 78, Châu Kỳ đã như cá gặp nước, ông linh hoạt trả lời phỏng vấn của các MC Nguyễn Ngọc Ngạn, Kỳ Duyên thật là duyên dáng, tạo được những tràng cười đầy thích thú của khán giả. Ông đã làm khán giả ngạc nhiên khi hát ca khúc Đôi dép ngược với làn hơi còn rất phong phú. Lần lượt các ca sĩ Hoàng Oanh, Phương Hồng Quế, Trúc Mai, Chế Linh, Thái Châu, Trường Vũ, Quang Lê, ...đã làm khán giả say mê với giòng nhạc Châu Kỳ.
Sau buổi thu hình Châu Kỳ tâm sự :"Từ sau năm 75 tôi coi như mình đã bỏ nghề, đã mất tất cả, ai ngờ lại có được ngày hôm nay, được đứng trước khán giả khắp thế giới với những sáng tác của chính mình, qua các giọng ca mà mình yêu mến nhất. Một lần nữa tôi xin cám ơn TT Thúy Nga đã tạo cho tôi hạnh phúc to lớn kia...."
Nguồn: Dactrung
Subscribe to:
Posts (Atom)