Anna Oxa
Sanh ở Bari, cha người Albania mẹ người Ý, Anna Oxa bước lên sân khấu lần đầu khi mới mười sáu tuổi, tại Đại hội Sanremo năm 1978, với nhạc phẩm thấm chất punk Un'emozione da poco. Suốt bốn mươi năm sau đó, bả không ngừng tự lột xác — new wave, pop, soul — đoạt Sanremo hai lần, trở thành một trong những giọng ca dễ nhận ra nhứt của làng nhạc pop nước Ý.
Annalisa Minetti
Vừa là ca sĩ, vừa là vận động viên Paralympic, Annalisa Minetti đoạt giải Sanremo năm 1998 với Senza te o con te trong hạng mục Tân nhân. Mù lòa từ những năm hai mươi tuổi vì một chứng bịnh thoái hóa, bả song hành hai sự nghiệp — đứng trên sân khấu hát, và chạy điền kinh giữ kỷ lục thế giới.
Antonello Venditti
Người La-Mã chánh hiệu từ đầu tới chưn, Venditti là một trong những nhạc sĩ kiêm ca sĩ lớn của thế hệ cantautore nổi lên giữa thập niên bảy mươi. Nhạc của ông pha trộn tình ca lãng mạn với những lời bình về thời cuộc, và một mối tình son sắt dành cho thành phố quê nhà — Roma hầu như là một nhân vật sống động trong toàn bộ đĩa nhạc của ổng.
Arisa
Tên thiệt là Rosalba Pippa, sanh tại Genoa, Arisa đoạt Sanremo hạng Tân nhân năm 2009 với nhạc phẩm dí dỏm Sincerità và giải chánh thức năm 2014 với Controvento. Bả nổi danh nhờ chất giọng trong trẻo, biểu cảm, và sự dạn dĩ thử nghiệm — từ nhạc jazz cổ điển tới nhạc pop thuần.
Chiara Civello
Một nữ nhạc sĩ kiêm ca sĩ dòng jazz-pop người La-Mã, từng theo học tại Berklee và đã cộng tác với Burt Bacharach, Esperanza Spalding, cùng Ana Carolina. Nhạc của bà nằm ngay giao điểm của bossa nova, jazz, và giai điệu Ý.
Claudio Baglioni
Với người Ý ở một độ tuổi nhứt định, Baglioni chính là nhạc pop lãng mạn. Nhạc phẩm Questo piccolo grande amore được thính giả Ý bầu chọn là bài ca của thế kỷ vào năm 1985, và từ đó tới nay ổng vẫn lấp đầy hết sân vận động này tới sân vận động khác. Lời ca của ổng dịu dàng, có học, và đậm chất La-Mã tới tận xương tủy.
Domenico Modugno
Cha đẻ của làng nhạc pop Ý hiện đại. Nhạc phẩm Nel blu dipinto di blu năm 1958 — ở nước ngoài quen thuộc hơn với cái tên Volare — đoạt hai giải Grammy đầu tiên trong lịch sử và trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhứt mọi thời. Dio Come Ti Amo! đoạt Sanremo năm 1966, song ca cùng Gigliola Cinquetti.
Espresso Milano
Một dự án đương đại theo dòng lounge / easy-listening, làm mới những nhạc phẩm Ý cổ điển bằng phong cách café-jazz dịu lắng. Nhạc nền hoàn hảo cho bất cứ ai đang muốn làm quen với cuốn sổ ca khúc của làng nhạc pop Ý.
Raffaella Carrà — A far l'amore comincia tu (Libelei) (1977) • TopPop
Nữ ca sĩ người Ý Raffaella Carrà qua đời ngày 5 tháng Bảy năm 2021, hưởng thọ 78 tuổi. Bả được công chúng — nhứt là dân Hòa Lan — biết tới qua bản 'A Far L'amore Comincia Tu'. Bài ca này đã làm mưa làm gió tại Hòa Lan, phần lớn nhờ màn trình diễn của bả trên chương trình TopPop!
Ở Hòa Lan chẳng ai hiểu bài ca đó nói chuyện gì, bởi có ai biết tiếng Ý đâu. Có lẽ chính vì vậy mà cái điệp khúc kỳ bí kia mới găm sâu vô trí nhớ, và 'A far l'amore comincia tu' của Raffaella Carrà trở thành một cú hit khổng lồ. Khi bả xuất hiện trong phòng thâu của Toppop đài Avro, cả nước hát theo: 'Scoppia scoppia mi sco...', rồi tới hai tiếng nổ tung của trống trầm. Dầu cuối cùng Carrà chỉ là một one-hit wonder tại Hòa Lan, nhưng bài ca ấy đã hóa thành một cú hit ngầm bất tử ở đây, cứ thấp thoáng xuất hiện hoài, từ lễ hội carnival cho tới những đêm tiệc hipster.
Carrà (1943–2021), qua đời thứ Hai ngày 5 tháng Bảy năm 2021, đã ca về tình yêu trong cú hit năm 1976 của mình, và nhứt là về những khoái lạc xác thịt đi kèm. Bả chẳng giấu giếm chi hết. Và trong điệu vũ khó quên đi kèm bài ca, bả lắc đầu tới lui muốn rớt cổ, mình mặc chiếc đầm lấp lánh kim sa với đường khoét ngực sâu chưa từng có trong lịch sử. Hễ Carrà bước lên màn ảnh truyền hình là có chuyện liền!
Bài ca trở thành cơn sốt lớn ở nhiều quốc gia, bán ra trên hai chục triệu bản. Tại Hòa Lan, nó vọt lên hạng 3 trong Top 40; tại Bỉ, đứng đầu BRT Top 30. Ở Anh quốc, nó phải đợi lâu hơn — phải tới tháng Tư năm 1978 mới lọt bảng UK Singles Chart, đạt đỉnh hạng 9 dưới cái tựa 'Do it do it again.' Đây là bản chroma-key. Xin mời nghe luôn bản gốc trên kênh TopPop!
Nguồn: https://www.youtube.com/watch?v=YnBs1MuGSAA
Fiorella Mannoia
Một trong những nữ danh ca lớn của Ý — những năm đầu không tự viết nhạc, nhưng là một giọng hát mà chỉ cần chạm vô bài nào là bài ấy hóa của riêng, nhờ chất giọng khàn khói trải đời. Quello Che Le Donne Non Dicono, do Enrico Ruggeri chấp bút riêng cho bà, là một bản tuyên ngôn nữ quyền lặng lẽ.
Francesca Alotta
Nữ ca sĩ gốc Sicily nổi danh trong một sớm một chiều tại Sanremo năm 1992, đoạt giải hạng Tân nhân khi song ca cùng Aleandro Baldi (Non amarmi). Bản 'O surdato 'nnammurato — một nhạc phẩm cổ điển vùng Napoli mà bả thâu — cho thấy chiều sâu của truyền thống thanh nhạc nuôi dưỡng bà.
Gianni Morandi
Một quốc bảo. Morandi thâu đĩa từ năm 1962 tới giờ, vượt qua hết trào lưu này tới trào lưu khác bằng chất giọng nắng vàng và một bản tánh ngoài đời còn nắng vàng hơn nữa. Canzoni stonate, do Lucio Dalla chấp bút, là viên ngọc bùi ngùi của giai đoạn cuối nghề, kể về những bài ca "trật nốt" mà vẫn chạm thấu lòng người.
Mara Sattei
Nữ nhạc sĩ kiêm ca sĩ người La-Mã (tên thiệt Sara Mattei), trưởng thành từ nhóm thaSup / 333 Mob cùng người anh ruột — nhà sản xuất tha Supreme. Phong cách của bả pha trộn giữa R&B u ám và dòng nhạc pop Ý mong manh.
Maria Antonietta & Colombre
Maria Antonietta (tên thiệt Letizia Cesarini) và Colombre (tên thiệt Giovanni Imparato) là hai nhạc sĩ kiêm ca sĩ dòng indie, đều xuất thân từ vùng Marche của nước Ý, thỉnh thoảng lại bắt tay nhau. La felicità e basta là một bản song ca indie-folk dịu dàng.
Mia Martini
Có lẽ là giọng ca làm tan vỡ lòng người nhứt trong âm nhạc Ý. Domenica "Mimì" Bertè cả đời đối mặt với những lời đồn mê tín tàn nhẫn và sự đối xử bạc bẽo của giới làm nghề, vậy mà bà đã để lại những phần trình diễn xé lòng nhứt từng được thâu — Almeno tu nell'universo và Gli uomini non cambiano tới nay vẫn là quốc ca.
Mietta
Daniela Miglietta, người vùng Puglia, đoạt Sanremo hạng Tân nhân năm 1989 với Canzoni, rồi qua năm sau trở lại với bản song ca khó quên Vattene amore cùng Amedeo Minghi — bài ca đã tặng người Ý động từ trottolino amoroso. Ấm áp, đầy kịch tánh, nhận ra ngay từ giây đầu tiên.
- Vattene amore (song ca cùng Amedeo Minghi)
- Canzoni
- L'amore
- Vorrei vederti felice
- Dopo di me
- Bang
- Per Avere Me
- Il gioco delle parti
- Mille Bugie
Mietta & Arhia
Mina
Mina Mazzini, Nữ Hùm vùng Cremona, được giới mộ điệu công nhận rộng rãi là nữ danh ca vĩ đại nhứt mọi thời của xứ Ý — quãng giọng ba octave rưỡi, lối phân câu gan dạ, và một sự nghiệp coi thường mọi luật chơi của làng giải trí (bà giã từ sân khấu sống năm 1978, không bao giờ ngó lại, vậy mà từ Thụy Sĩ vẫn cho ra đời những đĩa nhạc bán chạy).
Ornella Vanoni, Elodie & Ditonellapiaga
Một cuộc bắt tay của ba thế hệ: Ornella Vanoni, bậc đại danh ca thanh lịch của làng nhạc Ý (sanh năm 1934, tới nay vẫn ra đĩa); Elodie, ngôi sao pop đương thời; và Ditonellapiaga, tân nhân dòng indie-pop. Ti voglio nối liền ba thời đại của họ một cách tuyệt đẹp.
Peppino di Capri
Người nghệ sĩ vừa đờn dương cầm vừa ca, gốc đảo Capri, đã mang hương vị rock 'n' roll và bossa nova vào nhạc Ý giữa thập niên sáu mươi. Hai lần đoạt Sanremo, được người nghe thương mến nhờ những giai điệu mát rượi tắm trong nắng vàng.
Piji & Simona Molinari
Piji (tên thiệt Pierluigi Siciliani) là nhạc sĩ kiêm ca sĩ người La-Mã thuộc dòng swing/jazz, hay cộng tác với Simona Molinari — người có chất giọng mướt như tơ. Bản Swing politik của hai người là một màn song ca dí dỏm, đậm hương vị big-band.
Riccardo Fogli
Một trong những thành viên sáng lập ban nhạc prog-pop đặt nền móng Pooh cuối thập niên sáu mươi, Fogli ra hát đơn ca từ năm 1973 và đoạt Sanremo năm 1982 với Storie di tutti i giorni, do Mogol và Guido Morra chấp bút. Giọng ông ấm, hơi đặc giọng mũi, và không thể lẫn vào ai khác.
Sergio Endrigo
Một nhà thơ của làng ca khúc Ý. Sanh tại Pula (lúc đó thuộc Ý, nay thuộc Croatia), Endrigo đoạt Sanremo năm 1968 với Canzone per te. Giai điệu của ổng giản dị một cách đánh lừa, lời ca tàn phá người nghe trong lặng lẽ; Io che amo solo te đã được hát lại bởi đủ mọi người, từ Mina cho tới Ornella Vanoni.
Simona Molinari
Nữ nhạc sĩ kiêm ca sĩ dòng jazz-pop người La-Mã, sở hữu chất giọng khàn khói, linh hoạt, và một thiên hướng giao thoa thể loại — từ nhạc tiêu chuẩn Mỹ tới bossa nova, tới những sáng tác Ý được swing hóa. Thường xuyên góp mặt tại Sanremo từ năm 2009.
