Nguyễn Đình Toàn
Hoàng Ngọc Tuấn là một trong những nhà văn trẻ được đọc rất nhiều trước 1975. Hiện ông đang sống ở trong nước. Nói như vậy để phân biệt ông với nhạc sĩ Hoàng Ngọc Tuấn hiện đang sống tại Úc.
Hoàng Ngọc Tuấn, nhà văn, là tác giả các tập truyện ngắn, truyện dài : “Hình Như Là Tình Yêu”, “ Ở Một Nơi Ai Cũng Quen Nhau”, “Chuyện Hai Người”, “Nhà Có Hoa Mimosa Vàng”, “Cô Bé Treo Mùng”, “ Thư Về Đường Sơn Cúc”... tất cả đều là những truyện tình.
Trong tập Văn Học Miền Nam tổng quan, phần nhận định về Hoàng Ngọc Tuấn, Võ Phiến viết :
Thư về đường Sơn Cúc là một thiên truyện chăng?Không. Là thơ đó. Mặc dù Hoàng Ngọc Tuấn khônggieo vần, hầu hết các tác phẩm của ông đều có hoặc ít hoặc rất nhiều tính chất thơ. Bởi vây, có thể xem đây là tác phẩm tiêu biểu của Hoàng Ngọc Tuấn, tiêu biểu về một xu hướng sáng tác chính yếu nơi ông.
Từ tác phẩm này đến tác phẩm khác – những tác phẩm ‘hình như là tiểu thuyết’ – Hoàng Ngọc Tuấn mải mê làm thơ về hai đề tài : Tình yêu và Thiên nhiên”.
Như thế có thể nói, Hoàng Ngọc Tuấn dùng những hình thức ‘ hình như là tiểu thuyết’ theo cách nói của Võ Phiến để viết những truyện ‘ hình như là tình yêu’ theo cách nói của chính Hoàng Ngọc Tuấn.
Tại sao lại chỉ hình như ?
Bởi vì, đọc những truyện như “Thư về đường Sơn Cúc” quả thật người ta không biết Hoàng Ngọc Tuấn đang làm thơ hay đang viết truyện.
Truyện được viết dưới hình thức những lá thư trao đổi giữa một người Bạn Lớn và một người Bạn Nhỏ. Những chữ in nghiêng là lời [ hay thư ] của người Bạn Lớn, những chữ in thẳng là thư của người Bạn Nhỏ. Nói rõ như vậy để các độc giả dù không có cuốn sách trong tay, cũng có thể mường tượng các trang sách được ấn loát thế nào.
Xin trích dẫn một đoạn sau đây :
Căn nhà của em ở trên một con đường xác xơ ven biển, nhà không có số và gió đã thổi mất tấm bảng chỉ đường. Nhưng có hề gì đâu, tôi sẽ gửi cho em về địa chỉ mới : Con đường Sơn Cúc, vì em nói mỗi ngày em đèu đi qua đó :
Ông có biết có một loài hoa ấy không
Cả nhà gọi nó là cúc rừng
Chỉ mình em thầm gọi là hoa Sơn Cúc
Hoa vàng óng ả
Hoa vàng mật ngọt
Vàng rực rỡ cả một lối mòn
Được gọi là Đường Sơn Cúc của em
Tôi thấp thoáng trông hình bóng em chao mờ giữa một rừng hoa thắm. Mỗi sớm mai từ nhà đến trường, với cặp sách giáo khoa trên tay mà hồn đã bay lãng đãng đến tận cuối chân trời nào, một mình em lững thững, khônghè nôn nóng vội vàng nhớ đến tiếng chuông reo vào lớp.
Em chê đường mòn
Dẫu rằng lối mòn dẫn đến trường lâu hơn
Vẫn thích một mình giữa đám lính hầu
Sơn Cúc
Đứng ở hai bên làm vòm che mát cho em
Cả nhà gọi đùa em là cô bé quàng khăn đỏ
Nhưng đường dễ thươg ấy
‘răng’ có sói thịt em nổi
Ở đây chỉ có nai
Bọn hắn mê xơi tái hoa cúc ghê lắm
Những cặp mắt nai
tia nhụy óng nhớ thương ngăn em kể lể
Rồi ngày nào em cũng băn khoăn
Vừa muốn về lại nhà lại vừa không
Như ông sẽ về thăm con đường của em không?
Hơn là muốn nữa chứ. Tôi quá thèm bay về miền biển đó, nhảy nhót trên con đường của em theo tiếng sóng vỗ vào gềnh đá làm nhịp trống tưng bừng.
Truyện như vậy ta nên gọi là tiểu thuyết hay thơ ? Có chăng tình yêu giữa người Bạn Lớn và người Bạn Nhỏ ? Hay chỉ có chút gì đó ‘hình như là tình yêu’ giữa họ ?
Có lẽ không có gì cả. Chỉ có một thế giới thơ mộng do Hoàng Ngọc Tuấn tạo ra để ông cất giữ cái tuổi đẹp nhất đời người, cái tuổi tất cả nhữõng ước mơ, tưởng tượng của người ta đều một nửa là sự thật. Ông không bận tâm gì đến cuộc chiến tranh tàn khốc đang vây quanh và trăm ngàn nỗi khó khăn của cuộc sống chính bản thân ông đang lận đận trong đó. Cũng có thể đó là cách Hoàng Ngọc Tuấn cố tình xây lưng lại thực tế để bảo vệ những ước mơ của mình. Đó là cái cõi rất ai cũng có lần trải qua nhưng vô tình bỏ lỡ không biết, hay không có cơ hôi tạo ra những kỷ niêïm nên không có dấu mốc để lần trở về, khi đi qua rồi chỉ còn lại một vùng trắng trong ký ức.
Chỉ riêng trong năm 71-72 Hoàng Ngọc Tuấn đã cho ra đời 6 tác phẩm. Ông dự tính trong năm 1973 sẽ viết thêm ít ít nhất 6 tác phẩm nữa. Ông sinh ở Huế nên còn có ý định dành cho Huế một tác phẩm lớn. Ông viết dễ dàng. Nên chắc ông có thể thực hiện được hết những ước muốn.
Nhưng kể từ biến cố 30 tháng 4 / 75 cho tới hiện tại, Hoàng Ngọc Tuấn đã hoàn toàn giữ im lặng. Ông không viết nữa hay không viết được nữa, điều đó chỉ một mình ông biết. Đã có một thời tuổi trẻ mang ơn ông vì ông đã đem đến cho tâm hồn họ thêm rất nhiều sự giàu có. Những người bằng tuổi ông , lớn hơn ông, cũng mang ơn ông vì ông đã giữ lại thế giới tuổi thơ cho họ trong các tác phẩm của mình, mặc dù cũng có những người cho rằng ông viết giản dị quá.
Xinh trích dẫn sau đây ít dòng trong truyện “Mưa Mùa Đông”, một truyện ngắn khác của Hoàng Ngọc Tuấn, chứng tỏ sự trong sáng, giản dị lại chính là cái đẹp của tâm hồn cũng như các trang văn của ông.
Như vậy không đủ sao?
“ Đêm khuya, tôi nhìn sang nhà Bích Câu, phòng nàng vẫn còn thắp ánh điện vàng. Chắc nàng đang sửa soạn lại bài vở và ủi chiếc áo dài trắng. Tôi lấy chăn đắp kín người, để đôi mắt mở ra vẫn không nhìn thấy gì cả. Sáng mai, trên đường sẽ có nhiều người đi. Bích Câu sẽ thướt tha trong chiếc áo dài trắng, khuôn mặt nàng sẽ nghiêm trang như thuờng lệ, có thể nàng làm lơ khi thấy tôi hay chỉ nhếch mép cười mỉm rất nhanh. Dầu sao tôi cũng mong con đường của nàng đi sẽ đen nhánh, lóng lánh như hột nhãn sau những ngày nước mưa quét sạch bụi bậm. Nếu thỉnh thoảng trên đường có một vài màu xanh lấm tấm, đó là màu xanh của những trái sầu đông đã rơi vội vàng trong mùa mưa bão”.