Nguyễn Ðình Toàn
Tôi sống ở Sài Gòn gần hai chục năm chưa biết hết Chợ Lớn. Tôi có việc gì để vào đó? Nhưng hôm nay tôi muốn nhìn thấy rõ nó, nhìn thấy rõ cái thế giới Tàu trên nước ta này.
Tôi gọi một chiếc Taxi, mở cửa, bước lên.
Người tài xế hỏi:
- Cô đi đâu?
Tôi bảo với bác ta:
- Bác cho tôi vào Chợ Lớn.
Sài Gòn mưa lụt vậy nhưng từ nửa quãng đường vào Chợ Lớn vẫn hoàn toàn khô ráo.
Hà Nội có khu phố nào đẹp như thế này chăng?
Mọi cửa hàng đều sánh choang, hàng hóa chật ních.
Quá nửa những người qua lại trên các hè phố đều là Tàu. Họ buôn bán, sống có vẻ thoải mái hơn người Việt Nam. Nhưng có thật thế không? Làm một người ngoại quốc trên đất nước này, lúc này, có lẽ sướng thật đó. Chiến tranh đã có người lo. Họ chỉ việc buôn bán, đóng thuế, lấy lời.
Người tài xế nhìn tôi trong tấm gương chiếu hậu, chừng bác chờ xem tôi sẽ bảo đi tới chỗ nào đích xác.
Tôi nói:
- Bác cứ chạy loanh quanh qua vài phố chính rồi trở lại Sài Gòn.
Bác ta có vẻ không hiểu tôi muốn nói gì, nhưng cái đồng hồ tính tiền của bác ta hiểu ngay. Bác cứ việc nghe theo nó.
Tôi mở rộng tấm kính cửa xe, ngó ra ngoài.
Không còn một dấu vết chiến tranh nào ở đây cả, mặc dầu hồi Tết Mậu Thân nhiều chỗ đã tan nát.
Tôi đi qua nhiều khu phố và không thấy một sự quyến luyến nào. Tôi có cảm tưởng kỳ quặc như cái chốn này đã thuộc hẳn về những người Trung Hoa.
Các biển hàng, rạp chiếu bóng, quảng cáo gần hết đều được viết bằng chữ Tàu. Tàu đặc, còn gì nữa?
Mỏi mắt tôi quay vào trong xe lại bắt gặp cái nhìn của người tài xế. Chừng bác ta vẫn chưa hết thắc mắc, tôi có điên chăng?
Tôi nói với bác dù chẳng cần thiết:
- Tôi đi bắt ghen. Bác cứ cho xe chạy. Hễ tôi kêu thì bác ngừng lại.
Lời giải thích này quả đủ làm tan biến sự thắc mắc vớ vẩn của bác. Tôi có cảm tưởng, chiếc xe từ lúc đó chạy êm hơn.
Càng đi tôi càng thấy như bị lạc lõng giữa các khu phố.
Tôi bảo với người tài xế:
- Thôi được rồi. Bây giờ bác cho tôi trở lại Tòa Ðô Chánh.
Người tài xế không nói gì, lẳng lặng làm theo lời tôi.
Tôi muốn đi bộ loanh quanh mấy khu phố chính đó một lát.
Tôi vào hành lang Eden, dừng trước một cửa hàng bách hóa.
Bên trong tủ kính người ta trưng bầy mấy chiếc cà-vạt, trong đó có một cái thật đẹp.
Tôi nẩy ra ý muốn mua chiếc cà-vạt này cho anh tôi.
Tôi bảo nhà hàng gói lại thật đẹp, dự tính sẽ nhờ mẹ tôi trao cho anh nhân dịp sinh nhật anh sắp tới, chắc là tôi sẽ không còn ở nhà nữa.
Tôi cũng mua cho mẹ tôi một đôi giầy nhung và mua cho thầy tôi một ống vố.
Trời vẫn còn mưa. Trận mưa hình càng lúc càng nặng hạt.
Trong bản tin khí tượng chính tôi đọc chiều qua trên đài phát thanh, nha khí tượng đã báo trước cơn bão rớt, nhưng tôi lại quên khuấy đi mất.
Cô Phụng.
Người đứng ngay bên cạnh tôi là anh bạn làm cùng sở. Anh cũng mặc áo mưa và cầm dù nên tôi không để ý.
- Ủa anh Sơn. Anh đi đâu vậy?
- Chơi. Chủ nhật mà.
- Mưa quá!
- Vậy mà có ai chịu ở nhà đâu.
- Tôi đi mua vài thứ cần dùng.
- Bao giờ cô đi nhỉ?
- Sắp rồi.
- Bao lâu cô sẽ trở lại?
- Ngắn thì 4 năm. Dài thì có thể hơn nữa.
- Nếu vậy có thể tôi sẽ không còn thấy cô nữa.
- Không đâu.
- Thật chứ?
- Thật.
Nói vậy nhưng Phụng không biết chắc lời nói của mình có nghĩa thế nào. Ai có thể biết trước việc gì có thể xẩy ra với mình tận cái cõi xa xăm đó?
Sơn hỏi:
- Cô có cần phải đi đâu nữa không?
- Không. Có vài thứ cần tôi đã mua đủ rồi.
- Chúng ta vào quán nào ngồi chơi đợi mưa ngớt chăng?
Ðó là một ý kiến hay ho. Phụng cũng đã cảm thấy mỏi chân, cần được ngồi xuống một lát.
Phụng nói:
- Phải đấy. Tôi cũng mỏi chân quá rồi.
Ngồi trong quán nhìn qua tấm kính dày ra ngoài trời mưa, thành phố có một vẻ đẹp khác hẳn.
Phụng nói:
- Ngồi đây mai mốt đi khỏi không biết có chịu nổi nhớ nhà không?
Sơn nhìn nàng, bảo:
- Cô có cái gì đáng tiếc để lại đây không?
- Rất tiếc là tôi không có gì đáng tiếc cả
- Cô có biết gì nhiều về cái xứ cô sắp đến không?
- Ngoài một vài bài thơ, vài cuốn tiểu thuyết rồi vài cuốn
phim đã coi, tôi không biết gỉ hơn thế.
đã viết ba- Sách nào nhỉ?
- Một trong những cuốn sách ấy chính anh cho tôi mượn. Anh đã viết bài điểm và tôi đã đọc bài đó trên đài mà.
- Tôi nhớ ra rồi.
- Tôi nhớ lại và vẫn còn thấy sợ cái cảnh đứa bé chui vào trong kẹt tủ mỗi đêm để nhìn mẹ nó khỏa thân trong phòng.
- Cô sợ cái gì?
- Tôi không biết rõ. Nhưng hình như là cái đời sống phơi bày trước mắt đứa trẻ.
- Tôi không nghe cô nói với tôi chuyện ấy sau đó.
- Tại không có dịp nào.
Sơn nhìn tôi với đôi mắt kỳ lạ. Anh có vẻ như vừa nhìn thấy ở tôi một người khác với một người nào đó đã có sẵn, hay anh không hề nghĩ tới bao giờ.
Tôi cũng hỏi anh:
-Tôi không thấy anh chú ý tới đoạn ấy trong bài phê bình của anh.
Sơn nói:
- Chúng ta có đường lối làm việc riêng.
Phụng nói:
- Tôi cứ nghĩ đến cảnh người và người tình của bà ta mà hãi hùng.
Sơn nhìn Phụng cười không nói gì.
Trận mưa vẫn chưa chấm dứt. Quán hàng chạy máy lạnh, quá lạnh, hơi nước bám mờ phía ngoài cửa kính.
Phụng nhìn thấy những giọt nước bám trên mặt kính, dính kiền với nhau, loang vỡ, trông chẳng khác những đóa hoa trong suốt, kỳ lạ.
Một ngày nào đó, có thể những giọt nước đó sẽ làm tôi phải khóc.
Sơn bảo:
- Dầu sao cô cũng còn một tuần nữa ở đây, phải không?
Phụng ngước nhìn anh, không hiểu rõ lắm ý Sơn muốn nói gì.
Phụng bảo:
- Vâng.
- Cô thử nói một bữa như nói trên làn sóng ở cái chốn xa đó xem nào.
Phụng cảm thấy tự trong thâm tâm một sự rung động nhẹ nhàng, nhưng cũng đủ làm cho nàng muốn run rẩy chân tay.
Trong mấy ngày sau cùng này, không nói với ai cả, nhưng một mình, Phụng đã có nhiều lúc, đọc những bản tin, những bài bình luận, những bài nói về văn học, nghệ thuật trên đài, bằng cái giọng thất lạc, chính nàng chỉ khi phát âm ra rồi, mới nhận thấy. Hình như tôi không còn đọc những dòng chữ có trước mắt nữa, tôi chỉ còn nhận ra cái ý nghĩa giã từ buồn bã và thiết tha trong từng mỗi chữ đó.
Mai đây, tới cái chốn xa xôi đó, công việc của tôi không thay đổi, nhưng có phải mỗi tiếng nói của tôi sẽ mang một ý nghĩa khác nữa? Mỗi bản tin không hoàn toàn chỉ còn là những bản tin nữa, mà nó còn có thể là những lời kêu gọi quê hương, gửi vọng từ chân trời về.
Tất cả những người Việt Nam lưu lạc ở bốn phương, cũng sẽ nghe lấy những tiếng nói ấy như sự nối liền với xứ sở, có thể như thế chứ?