3.22.2026

Lê Xuân Ái thuộc lớp nhạc sĩ thứ nhất của chúng ta.

Những người hát “Chinh Phụ Hoài Khúc” của ông với tư cách ca sĩ (Thương Huyền, Mai Khanh, Kim Tiêu) hay tài tử, hát chơi cho nhau nghe hay hát một mình, hiện nếu còn sống, ít nhất cũng phải ngoài 70 rồi. Ðó là cái thời người ta gọi là “hát Tây, hát Tàu”. Hát Tây nghĩa là hát những bài hát Pháp, hát bằng tiếng Pháp (J' ai deux amours chẳng hạn), còn hát Tàu là hát những bài hát Trung Quốc, được viết lời Việt (Hà Nhật Quân Tái Lai).

Ai viết lời Việt? Có thể là Thẩm Oánh, Dương Thiệu Tước và, (có nhiều khả năng hơn) người viết là Lê Thương.

Vào thời ấy còn ai tung kiếm nơi sa trường nữa chăng?

Nhưng người ta vẫn hát “Chinh Phụ Hoài Khúc”, hát để sống hết cái lãng mạn của mình. Bởi đó cũng là thời cực lãng mạn của thi ca Việt Nam.

Cũng còn có thể vì người ta đã linh cảm cuộc chia lìa sắp sửa do cuộc chiến tranh gần kề (se) gây ra.

Dân tộc chúng ta có quá nhiều kinh nghiệm về sự bất trắc.

Hòn Vọng Phu không chỉ là biểu tượng của sự mong đợi vô tận, mà hình như nó còn là dấu hiệu báo cho (đời sau biết), nếu người ta có phải chờ nhau đến hóa đá cũng chỉ là quay lại thuở ban đầu.

Chúng ta hiện cũng không biết tí gì về tiểu sử Lê Xuân Ái, ông sinh ở đâu, mất năm nào, có bao nhiêu tác phẩm.

Chinh Phụ Hoài Khúc

Chàng vì non sống

Tung kiếm nơi sa trường

Chờ ngày vinh quang

Duyên em lỡ làng

Nhìn bóng gió sương

Lòng thiếp vấn vương

Tìm bóng gió sương

Gió sương tan mờ theo chàng

Em thương cho chàng

Bao phen gối tuyết nằm sương

Em thương cho chàng

Khi mưa gió nơi sa trường

Tình cách quan san

Lời phú vóc đan (?)

Chờ sóng gió tan

Phút vinh quang nguyện dâng chàng

Bao Thu đã tàn

Sao em vắng bóng tình quân

Thu rơi lá vàng em tha thiết mong tin chàng

Chàng ra đi cách xa muôn trùng

Xa trông chốn khuê

Tin chàng vắng đưa

Sầu lớp lớp vấn vít tơ lòng em

Bao lời nhớ thương

Ngày nào chàng về cùng em chung lời say đắm

Em dâng khúc ca tương phùng

Tình bướm luyến hoa

Lời gió thiết tha

Vườn yến hát ca có duyên em sầu bẽ bàng

Qua song rơi đều

Ngoài song mưa gió đến se lòng em

Thu rơi trong lòng mùa thương nhớ

vương trong lòng